ޤާނޫނު ނަންބަރު 15/2020 (ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007, ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނަށް 5 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު)

` މަ ޯހ 2020 ުރަބްނެޓްޕެސ 21 – 1442 ުރަފަޞ 4 :ުޚީރާތ 194 :ުދަދައ 49 :ްމުއިލޮވ 15/2020 :ރު ަބން ަނ ުނޫނާޤ 5 2007 ްށ ައ )ުނ ޫނާޤ ެގ ްސިވރަސ ްލ ިވިސ ިހ ެވިދ( / ުރ ަބްނަނ ުނ ޫނާޤ 5 ުނ ޫނާޤ ެގ ުމުއަނެގ ުޙ ާލްޞިއ ަނ ަވ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ  ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ .ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނާވްއުނޮފ ެޖްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ގެ ުރއު ަދ ަނަވެދ ގެ ުހލީ ިޖަމ ެގްނުތިޔއް ަރ ތް ޮއ ުހަވދު ަތްއީދާއ ިވ 6 ެގހު ަމ ުރބަ ްނެޓްޕެސ ެގރު ަހައ ަނަވ 2020 ، ްށައ )ުނޫނާޤ ގެ ްސިވރސަ ްލވި ިސ ހި ެވިދ( 5/2007 ުރަބްނަނ ނު ޫނާޤ ިވއް ެރުކސް ާފ ްނިއާސްލޖަ ަނަވ 33 ، ، ރު ބަ ްނެޓްޕެސ 21 ްނިތަމެގުތޮގ ވާ އި ަގާދްއާމ ަނވަ 92 ގެ ީސާސައުނޫނާޤ ުލބި ެގމު ުއަނެގ ޙު ާލޞް ިއ ނަ ަވ 5 ، ، ެވްށަކަނޫނާޤ ުލިބ ިމ ްނުމުވއް ެރުކ ުޤީދްޞަތ ާޔްއރި ހޫ ްމުޖްލުސީއަރ ުހަވުދ ަމޯހ ިވ )1442 ުރަފަޞ 4( 2020 .ެވއެ ެޖްއިވެރކު ުޢިއޝާ ުދައިމ އި ަގުޓެޒެގ ގެ ުރކާ ުރަސިހެވިދ 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ 15/2020 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ްށައ )ުނ ޫނާޤ ެގްސިވރަސ ްލިވިސ ިހެވިދ( 5/2007 ުރ ަބްނަނ ުނ ޫނާޤ ުނ ޫނާޤ ެގުމުއަނެގ ުޙާލްޞިއ ަނަވ 5 1 .ްނުރުކރު ުތިއ ްއއެ ާދްއާމ ްށަތޮގ ިވިނަންނައ ްށަތަހަފ ެގާދްއާމ ަނަވ 8 ެގުނޫނާޤ ަޔިދިވެނުބ . .ެވެއީނވަ އެ ިއަފްށޮކން ާޔަބ ިއަގީރިތ އް ަތުތަޔްއލި ޫއްސަމ ެގުނަޝިމޮކ .8-1 ެގުނަޝިމޮކ ްއ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ލް ިވިސ ްނިތަމެގުތޮގ ވާ ްތޮގއް ެއ ާކަތުލޫޞުއ ވާ އި ަފާޅައޑަ ނަކ ިއަގުނޫނާޤ )ހ( ެގުމާޤަމ ްށަންނުހީމ ،ިއާމުރުކްނަޔްއަޢ ްނުހީމ ،ިއާމުދޯހ ްނުހީމ ްށައސް ިވރަސ ؛ން ުރުކިކަވ ްނިއފާ ީޒަވ ްނުހީމ ،ިއާމުރުކުލަދަބ ާފީޒަވ ެގްނުހީމ ،ިއާމުނިދ ްނުރެއިރުކ ން ުކޑަ ނަގްނިމ ްއެއ އި ާމުރުކްމާޒިތްނިއ ްއެކަތާރާދިއ ާހިރުހ ެގްސވި ރަސ ްލިވިސ )ށ( ؛ްނުރކު ުމިއާޤ ްއތަ ުލޫޞުއ ެގުމުގްނިހ އި ގަ އް ެނިމ ިވުލަހ ާވން ެގީށަކއެ ްއތަ ްތަކްއަސަމ ިއަހެމްނެއ ެގްސިވރަސ ްލިވިސ )ނ( އް ތަ ުލޫޞުއ ިއާކަތުޑނަގްނިމ ްށަކަތްތޮގ ޭވެރެނ ާޖތީ ަނ ުޅަގނަރ ިދައ ެނޭވެރުކ ؛ްނުވރޭ ިއޅަ ައަޑނަކ ްނުރެއިރުކ ެގުމާޤަމ ،އި ާމުރުކުލަދަބ ،އި ާމުރުކްނަޔްއަޢ ،ިއާމުދޯހ ްނުހީމ ްށަކަތާފީޒަވ )ރ( ؛ން ުޅެއަޑނަކ ްއތަ ުލޫޞުއ ެނާރުކުލަމަޢ ިއަގމު ުރުކިކވަ ްނިއާފީޒވަ ،ިއާމުނިދ ގާ ްނިހ ްނަކިރެވ ްނުތގޮ ޅޭ ުގ ާކތަ ްތަކްއަސަމ ެގުނޝަ ިމޮކ ްސިވރަސ ްލިވިސ )ބ( .ްނުއިދްނެގ ްނުމެދ ުތާމޫލުޢަމ ްށަހީލިޖަމ ެގން ުތިޔްއަރ ،ިއާށަތާރަފ 2 .ްނުރުކުރުތއި ުރުކައ ެދ ްށަތޮގ ިވިނަންނއަ ްށަތަހަފ ެގ )ނ( ެގާދްއާމ ނަ ަވ 17 ެގުނޫނާޤ ަޔިދިވެނުބ . .ެވއެ ނީ ަވެއ ިއަފްށކޮ ްނާޔބަ ިއަގރީ ިތ ްއަތުތަޔްއިލއޫ ްސަމ ެގސް ީއަރ ެގުނަޝިމޮކ )ރ( .17 ެގްސީއަރ ެގުނަޝިމޮކ ުތ ަޔްއިލޫއްސަމ 3 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ އި ަގތު ޮގ ޭވެދެރެނ ާޖީތަނ ،ްނިތަމެގުތޮގ ާވއި ގަ ުނޫނާޤ ިއއާ ީސާސައުނޫނާޤ )1( ާވްނުނޭބ ްށަމުރުކދާ ައ ްއަތުތަޔއް ިލޫއްސަމ ެގުނަޝިމޮކ ،ްނުލޫޞުއ ާނަދުރަހ ؛ްނުނިދުދާޝުރިއ ިއާއަފަލ ެނާވއް ާބ ްނުވުލަދްއބަ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ާޑްނެޖެއ ގެ ކު ަތްނުވުލަދްއަބ ެގުނަޝިމޮކ )2( ؛ްނުމްނިނ ްއަތްނުމްނިނ ޭޅުގާމުގްނިހ ްނަޝިމޮކ ދަ ަފްނުޅެއޑަ ނަކ ުތުގވަ ިއާޚީރާތ ކީ ޫލުސ ްނުފަޒއް ަވމު ެގުނަޝިމޮކ ިއާންނުރަބްނެމ ެގނު ަޝިމޮކ ިއާނަޝިމޮކ )3( ؛ްނރު ުކުމިއާޤ ުތަމާޢަޒ ،އި ަކްއަދ ާނޫމަނ ިއަގުމުވާބަތ ްށަކަތަމަހ އް ތަ ްތަކްއަސަމ ިކއެ ިކއެ ީރާދިއ ެގުނަޝިމޮކ ްނިތަމ ެގރާ ަވްޝަމ ެގުނަޝިމޮކ )4( ށް ަތޮގްއެއ ާލޫޞއު ެއ ،އި ަޅައަޑނަކ ުލޫޞއު ޭޅުގާމުޓްއެހެލެބ ިއަގްނިހ ؛ްނުޅެއ ްއަތުޅަވޔަ ިފ ޭހެޖްނަޅައ ،ށް ޮކުރަވަށަކ ން ަކާދްނުމަގްނިހ ްނަކްނަކީރާދިއ ދި ައ ؛ްނުޓްއެހެލެބ ުތަސާޔިރ ގެ ުކަތްނުވލު ަދްއަބ ެގުނަޝިމޮކ )5( .ްނުރުކުޒީފްނަތ ްއަތްނުމްނިނ ާމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ )6( ޖެ ްއިދެޅުކުނ ްށަމުރުކާދައ ްއަތުތަޔއް ިލޫއްސަމ ެގުމާޤަމ ެގނާ ޭއ ްސއީ ަރ ެގުނަޝިމޮކ )ބ( ެޖްއެވްސުހ ުމާޤަމ ެއ ތަ ަވުނ ،އި ަގއް ެތަލާޙ ެޖްއެވިރވެ ރު ުޒއު ަތަވުނ ،ިއގަ ްއެތަލާޙ ގެ ުނަޝިމޮކ ީނާރުކާދައ ްނުތޮގތީ ުގވަ ްއތަ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުމާޤަމ ެގނާ ޭއ ިއގަ ްއެތަލާޙ .ެވސެ ީއަރ ުބިއަނ 3 .ްނުރުކުރުތިއ ްއަތާދްއާމ ވި ިނަންނައ ްށަތަހަފ ެގާދްއާމ ނަ ަވ 18 ެގުނޫނާޤ ަޔިދިވެނުބ . ށް ަކަރިބ ްސެވއް ެއ ްނުރަބްނެމ ެގނު ަޝިމޮކ ،އި ަގމު ުރުކާދައ ުބިޖާވ ެގުނަޝިމޮކ )ހ( .18-1 ިތެނ ްއެޒޫފުނ ުކެއާމަކްނަވިނިމ .ެވއެ ެނާވުނ ްނެގިބނލެ ްށަކޒަ ޫފުނ ްސެވއް ެއ ަތަވުނ ްނ ުރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ުމުގން ިހ ްއެއަލަސއް ަމ ތަ ަވުނ ިއގަ ުމުމްނިނ ްއެއލަ ަސްއމަ ްސެވއް ެއ ެގުނަޝިމޮކ )ށ( އި ގަ ުމުޅެއޑަ ނަކ އް ެތަސާޔސި ަތަވނު ިއަގުމރު ުކ އް ެއރާ ަވްޝަމ ަތަވުނ ްނަރުކުލިސާހ ްއެތަޙލަ ްޞަމ ަލްއިމައ ްސެވްނުތޮގާދސީ ުނ ަތަވުނ ްސެވްނުތޮގާދީސ .ެވެއނެ ާވުނ ްނެގށް ޮކްތަކްއަސަމ ނެ ާވުލިސާހ ުދަޞްޤަމ ގެ ުނަޝިމޮކ ،ީނާވްނަރުކ ސް ެވއް ެމަކ ާހިރުހ ެގުނަޝިމޮކ )ނ( .ެވއެ ަކަޓްށަތަޙަލްޞަމ ުމްނާޢ ،ްނިތަމެގުތޮގ 4 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ،އި ަގތު ުގަވ ެގްއެމަކ ެއ ،ިއކަ ަޓްށަމުރުކ ްއަތްއަތން ަކ ިއގަ ްއެތޮގުޑޮބ ްނަކަމާހ )ރ( ށް ަތޮގ ޭވެނަގިބިލ ްނިއަހޭސަފ ްށަންނުމްނާޢ ުތާމޫލުޢަމ ަޙްއޞަ ޭހެބާކަމަކެއ .ެވއެ ެނާވްނޭދްށޮކުރޯފ ޑު ނަގިނޮއ ީރާދިއ ގެ ނު ަޝިމޮކ ،ިއއާ ަގުމުގްނިހ ްއތަ ްތަކްއަސަމ ެގުނަޝިމޮކ )ބ( ެގނު ަޝިމޮކ ،ިއއާ ަގުމރު ުކ ްއތަ ްތަކްއަސަމ ެގުނަޝިމކޮ ،ިއއާ ަގތު ޮގ ާވން ެގެވުބީތުރަތ ން ުނަޝިމޮކ ،ިއއާ ަގުމުގން ިހ ްއަތުޤީޤްޙަތ ެގުނަޝިމކޮ ،އި ާއގަ ުމުވރޭ ްއަތްމާރްގޮރްޕ އި ާރާޔިތްޚިއ ީނޫނާޤ ަމަހިރުފ ްށަނަޝިމޮކ ،އި ަގުމުޅއެ ްއތަ ުޅަވަޔިފ ޭހެޖްނަޅައ .ެވެއވެ ން ެގިބިލ ުރާބ ިއާމަކްނަވިނިމ ގެ ުނަޝިމޮކ ިއަގުމރު ުކާދައ ުބިޖާވ ެގުމާޤަމ ެގްނުހީމެއ ްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ހ( .18-2 ީޢާމަޖ ެގުނަޝިމޮކ ުކ ޫލުސ ްނެގްށޮކުލަމަޢ ްށަތޮގ ަންނައ ްނަކިނުއ ްށަމަކިރވެ ުރުބައ ިއާއަޖަރަދ ިއާރަދަޤ .ެވއެ ެނާވުނ ން ުނަޝިމޮކ ިއާކަތްނުމްނިނ ެގުނަޝިމޮކ އި ާކތަ ުތަސާޔިސ ެގުނަޝިމޮކ )ށ( ެގުނަޝިމޮކ ުބިޖާވ ގެ ުމުލުފުއ ާމްނިޒ ިއާމުވީރާދުބާވަޖ ްނުތޮގޅޭ ުގ ާތޮގާރުކުލަމަޢ .ެވެންނިތަމެގްއތެ ޮގ ުޑޮބްނަކަމާހ ީނާވްނަރުކާދައ ްނުރަބްނެމ ގެ ްއެރަބްނެމ ގެ ުނަޝިމޮކ ިއާނން ުތަޔއް ިސިއހަ ެގްއެދުރަފ ،ެމކު ަރަބްނެމ ެމްނޮކ ެގުނަޝިމޮކ .18-3 ީތާޒ ެގްނުރަބްނެމ ުކ ޫލުސ .ެވއެ ެނާވްނަޓްއަހަފިހ ްއަތަމަހ ިވިނަންނައ ،ްސވެ ިއގަ ްއެތަލާޙ ާހިރުހ ،ން ުތަޔްއިސިއަހ ްސވެ ްއއެ ،ްއެމަކ ސް ެވއް އެ ެނާދެވުތައ ްއެމކަ ިނުއ ްށަރަދަޤ ެގުނަޝިމޮކ )ހ( .ްނުރުކުނ ިއަގއް ތެ ުގަވ ެނާފާރައޫރުބ ްށަބިޖވާ ޭހެޖްނަރުކާދައ ްނުތަޔްއިސއި ަހ ެގއް ެރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ށ( .ްނުރުކުންއެމަކ ްސވެ ްއެއ ަދަފ ެގުމާޤަމ ްސެވަމަނ ްނުތޮގާދީސުނ ަތަވުނ ްނުތޮގާދީސ ްއެލަމަޢ ުފާލިޚ ާނޫނާޤ )ނ( .ްނުރުކުނ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ރު ުބައ ެގާނޭއ ަތަވުނ ިއަގުތަޔިނ ެގުމުނިދ ްނުލްއެގ ްށަކަހީމ ިކވަ ްނެގޅި ެއަޑނަކ )ރ( ގެ ުމާޤަމ ްސެވަމަނ ްނުތޮގާދީސުނ ަތަވުނ ްނުތގޮ ާދީސ އި ަގތު ަޔިނ ެގުމުލާގަނ .ން ުރުކުނ ްއެމަކ ްނެގްށޮކްނުނޭބ 5 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ އް ެއީހެއ ަތަވުނ ްއއެ ާޔިދަހ ްތޮއްނެބިލ ްސެވްށަކަހީމ ެމްނޮކ ްނުކަލޫޞުއ ުމްނާޢ )ބ( ތަ ަވުނ ،އް ެއާޔިދަހ ން ޫނެއ ިއަވޔަ ިފ ްއެއީރާދްނާމެހެމ ަތަވނު ްއެއާފްނަމ ަތަވުނ .ްނުދޯހުނ ްނުކަތާރަފ ސް ެވއް ެއ ްއެއީރާދްނާމެހެމ ަތަވނު ްއެއާފްނަމ ަތަވުނ ،އް ެއީހެއ އި ަގކު ަތްނުވުލަދްއަބ އެ ،ވެ ުރިޒހާ ުކެއާމަކިރެތާވުރަފ ްށަކަތްނުވލު ަދްއަބ ެގުނަޝިމޮކ )ޅ( .ްނުވރި ެވިއަބ ްނުތޮގީލަމަޢ ަދަފެއ ަތަވުނ ،ްސވެ ަމަނީވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތގޮ ްނެހެއ ިއަގްއެނޫނާޤ ްނެހެއ )ހ( .18-4 ްނ ުޅެހަށުހ ުބާސިހ ީލާމ ،ސް ެވަމަނީވއި ގަ ުމަކިއައ ްނުމަރުކުލަމަޢ ްށަކަތޮގްނެހެއ ްނުށަދ ެގްއެނޫނާޤ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ިއަގުމުޅެހަށުހ ުބާސިހ ީލާމ ްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ވާ ްތޮގއް އެ ާކަތުލޫޞުއ ާވިއފަ ްށޮކްނާޔަބ ިއަގުނޫނާޤ ިމ ،ީނާރުކުލަމަޢ ،ުހަފްށަމުށެފ .ެވެންނިތަމެގުތޮގ ،ރު ިއިވުލާވަޙ ާމާޤަމ ެގާނޭއ ،ާހީމ ޭވރެ ުކްނަޔްއަޢ ްށަމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ށ( ޭހެޖްނަރުކދާ ައ ާނޭއ އި ާލަދުމ ިރުހ ިއަގމު ަނ ެގާނޭއ އި ާއީނަދްމާއ ާވއި ަފިބިލ ްށައާނޭއ )ްއެނިތ( 3 ާތާވުލާވަޙ ާނޭއ ާމާޤަމ ެއ ،ުބާސިހ ީލާމ ެނޭގނެއ ާމްނިޒ ެގީނަރަދ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ ްށަލަރެނެޖ ރޓަ ިޑޮއ ،ިއގަ ޭރެތ ެގުހަވުދްސަމ ެގުމުޅެހަށުހ ުބާސިހ ީލާމ ްނިތަމެގތު ޮގ ާވިއަފްށޮކން ާޔަބ ިއގަ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ެގްއެރަހައ ެމްނޮކ ްނެގިށެފ ްނުޚީރާތ ާވުލާވަޙ ާމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ،ްށަރުތިއ ރަޓިޑއޮ ިއަގޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ަހިދަވުނ( 90 ާތޭމިނ ްއެރަހައ ެއ ުބާސިހ ީލާމ ށް ަމަކ ުރަހައ ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގާދްއާމ ިމ .ެވއެ ެނާވްނަދްނެގ ްނުމަޅަހަށުހ ްށަލަރެނެޖ ން ެގިށެފ ްނުޚީރާތ ާވލު ާވަޙ ާމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ުކަހީމެއ ،ީނަވއެ ިއަފްށޮކަނާމ .ެވެށަޚީރާތ ާވަމަހ ްސވަ ުދުރަހައ )ްއކެ ެއ( 1 ުހަފްށަމުނިދ ާފުޢިތްސއި ަތަވުނ ުހަފްށަމުވިކަވ ްނުމާޤަމ ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ރ( ރު ިއވި ިކަވ ްނުމާޤަމ ާނޭއ ،އި ަގރޭ ެތ ެގުހަވުދްސަމ )ްއެނިތ( 3 ަމަތަރުފ ާގނިހ ރި ުހ ިއގަ ުމަނ ެގާނޭއ ިއކާ ަތްތޮގ ޭބިލ ީނަދްމާއ ިއއާ ީނަދްމާއ ާވއި ަފިބިލ ްށައާނޭއ ރަޓިޑޮއ ،ުބާސިހ ީލާމ ެނޭގނެއ ާމްނިޒ ެގީނަރަދ ޭހެޖްނަރުކާދައ ާނޭއ ިއާލަދުމ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ ްށަލަރެނެޖ 6 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ގެ ްއެރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްނުށަދ ެގ )ރ( ިދައ ،)ނ( ،)ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ބ( ޭރުފުނ ުރަހައ 18 ،ިއާއާހީމ ޭޅުއްނެގެދނިއ ާނޭއ ،ުރިއާޅަހަށުހ ުބާސިހ ީލާމ .ެވއެ ެނާވްނަޅަހަށުހ ްސެވުބާސިހ ީލާމ ެގްނިރަދ ާރުކުމިޒާލ ްނުޅެހަށުހ ްނުށަދ ެގ )ބ( ިދައ ،)ރ( ،)ނ( ،)ށ( ،)ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ޅ( ގެ ރު ާކުރަސިހެވިދ ،ިއޅަ ައަޑނަކ ްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ ،ީނާރުކުރާޔްއަތ ްއަތުބާސިހ ީލާމ .ެވެންނިތަމެގތު ޮގ ާވތް ޮގްއއެ ާއނާ ޫމަނ ާރުކުޢިއާޝ ިއގަ ޓު ެޒެގ ްށަމަކ ާވްއއެ ަލަސްއމަ ިއަގުނާޔަބ ާޅަހަށުހ ްށަލަރެނޖެ ރަޓިޑޮއ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ިމ )ކ( ްލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ އް އެ ަލަސްއމަ ެއ ،އި ަގްއެދނިހ ެޖްއިނެފ ްށަލަރެނެޖ ރަޓިޑޮއ .ެވއެ ެނާވްނަޅަހަށުހ ްށަހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ .ވެ ެއނެ ާވުންނެގްށޮކާދއަ ްއެއާފީޒަވ ުރުތިއ ޭބިލ ީނަދްމާއ ،ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ހ( .18-5 ާފީޒަވ ުރުތިއ ިއާމުރުކުނާދައ ްއެމާޤަމ ްނެހެއ ަދަފ ޭބިލ ްއެއާދިއަފ ތަ ަވުނ ްއެއީނަދްމާއ ަތަވުނ ާރައުށުފ ުތަޙަލްޞަމ ްނ ުރުކުނ ިރާފަޔިވ .ވެ ެއނެ ާވުންނެގިއަރުފ ން ުތޮގީލަމަޢ ިއަގުމގު ްނިހ އް ެއރި ާފަޔިވ ،ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ށ( އި ގަ ްއެތަކްއަސަމ ީންނަފ ްށަމުދޯހ ްއެއީނަދްމާއ ަތވަ ުނ .ެވއެ ެނާވުންނެގވެ ރި ެވިއަބ ސް ެވއް ެއ ްނެހެއ ަދަފޭބިލ ްއއެ ީނަދްމާއ ަތަވުނ .ެވއެ ނެ ާވުންނެގެވުލިމާޝ ަތަވުނ ެނަގ ްނިބ ިއާލަދުމ ެގުތަލުއަދ ިދައ .ެވއެ ނެ ާވުންނެގށް ޮކ ްއެތަކްއަސަމ ުދެމެދ ާކަތާރަފ ްސެވއް ެއ ްނެހެއ ިއާތަލުއަދ ިދައ .ެވއެ ެނާވުންނެގއި ަފިހ ްށަޔްއުކ ސް ަޔިވްނުތޮގާދީސުނ ތަ ަވުނ ްސަޔވި ްނުތޮގާދީސ ިއގަ ްއެތާލަމާޢުމ ޭވެރުކ އް ެތަޙަލްޞަމ ްސެވއް އެ ީލާމ ގެ ްއެރަބްނެމ އެ ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ .ެވއެ ެނާވނު ްނެގިއވަ ްއާބ ކް ިލްބަޕ ާކްއވި ާސްއހި ިއަގޖޭ ްއާރިހެވިދ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ދަ ަފެއ ،ްނުތޮގ ާވުނިއގަ ުމަކ ްއެރަޑްލޯހރައެޝ ޓް ްނަކިފިންގިސ ެގްއެޏްނުފްނުކ ން ުރުކިރާފަޔިވ ިއަކޓަ ްށަމުނޭބ ެގާދްއާމ ިމ ،ީކަމުރކު ުކްލިމ ސާ ްއިހ ެގްއެޏްނުފްނުކ ސާ ްއިހ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވދި " ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގާދްއާމ ިމ .ެވެއނެ ޭވެލެބުނ ްއއެ ަގުމަކ ށް ަމަކ "ްއެރަޑްލޯހރައެޝ ްޓްނަކިފިންގިސ ެގްއެޏްނުފްނުކ ްކިލްބަޕ ާކއް ިވ ގެ ްއެޏްނުފްނުކ ްކިލްބޕަ ާކްއވި ާސްއިހ ިއގަ ޭޖްއާރހި ެވިދ ،ނީ ަވެއ ިއަފްށޮކްނާޔަބ 7 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ގެ އް ެދަދަޢ ަނިގ ެރުވށް ައ )ަތްއސަ ްނިއ ްއެހަފ( 5% ެގުލާމްލުސުއރަ ެގާސްއިހ އި ގަ ްއެމާޤަމ ޭވުރޯފ ުރާބ ްނުތޮގދާ ީސުނ ަތަވުނ ން ުތޮގާދީސ ށް ަޗްއަމ ގެ ާސްއިހ .ެވެށަކަރާދާސްއިހ ިރުހ ސް ެވއް ެއ ްނެހެއ ެގތު ަލުއަދ ،ވީ ުނެމ ްނުތަޔްއިސއި ަހ ެގއް ެރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ރ( ތަ ަވުނ ،އި ަގްއެހީލިޖަމ ަތަވުނ ،އި ަގއް ެލިސްނުއކަ ަތަވުނ ،ިއގަ ްއެނަޝިމޮކ ،އި ަގއް ެނަތ ްސެވން ޫނެއ ަތަވުނ ،އި ަގއް ެޑބޯ ަތަވުނ ،ިއގަ އް ެއީޓިމޮކ .ވެ ެއނެ ާވުންނެގވެ ިރެވއި ަބ ،ްސެވަމަނ ިއަލުނ ާކައަރޫޖުއ ަތަވނު ްސަޔިވށް ަކައަރޫޖުއ ށް ަކަތާރަފ ްސެވއް ެއ ން ުތަޔްއސި ިއަހ ގެ ްއެޓްނަޓްލަސން ޮކ ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ބ( .ެވއެ ެނާވުންނެގދީ ްށޮކްތަކްއަސަމ ގެ ުތަވާބ ެނާފާރއަ ުށުފ ާތަޔްއިލޫއްސަމ ޭހެޖްނަރުކާދައ ްނުނަޝިމޮކ )ޅ( .ެވއެ ެނާވުންނެގވެ ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްށަކަރަބްނެމ ެގްއެތަޢާމަޖ ީނަދަމ ތް އޮ އި ަގުމަނ ގެ ްއެރަބްނެމ ެގނު ަޝިމޮކ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ކ( އް ެއގެ ަތަވުނ ްއޗެ ްއގޯ ަދަފެއ ިއގަ ުރާޒާބ ،ްއެލަދުމ ަތަވުނ ްއއެ ެގ ަތަވުނ ްއެޗއް ޯގ ،އި ާމުލާކްއވި ްށަކަގައ ްނޫނުޑޮބ ެރުވްށަގައ ިރުހ ްށކޮ ުމްނާޢ ުގައ ެގްއެލަދުމ ަތަވުނ ޅޭ ުއީދްށަޔއް ުކ ްށޮކުމްނާޢ ިއގަ ރު ާޒާބ ްއެލަދުމ ަތަވުނ އް ެއގެ ތަ ަވުނ ްއޗެ ްއގޯ ަދަފެއ ެގާދްއާމ ިމ ،ްނުދޯހ ީނަދްމާއ ްނެގީދްށަޔއް ުކ ިއގަ އް ެގއަ ްނޫނުޑޮބ ެރުވށް ަގައ ްއެނެގިނެމިހ ިއަގޭރތެ ެގތު ަކްއަސަމ ިއއާ ިރާފަޔިވ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ށ( .ެވއެ ެވުނ )ަރާބ( 12 ާގނިހ ަމަތަރުފ ،ުހަފްށަމުވިކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )އ( ން ުތަޔްއސި ިއަހ ެގްއެރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ،ްނެދްނވަ ުތިއާފ ުތަދްއުމ ެގުހަވުދްސަމ ގެ ުނަޝިމޮކ ،ްއެތަކއް ަސަމ ަތަވުނ ްއއެ ާފީޒވަ ާރައުށުފ ާތަޙަލްޞަމ ިރުކާދައ ާނޭއ .ެވެއނެ ާވުންނެގްށޮކ ުކަރަބްނެމ ުދެމެދ ާތަޙަލްޞަމ ެގާނޭއ ިއާބިޖާވ ީމްސަރ ޭހެޖްނަރކު ާދައ ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ހ( .18-6 ާރައުށުފ ުތަޙަލްޞަމ ްނުކަތަލަސްއަމ .ެވެއނެ ާވުނ ްނެގީދ ުތަޞުރުފ ްށަކަމުދެފުއ ްއެމުރެއުށުފ ްސެވއް ެއ ްނ ުވިލެހުރުދ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ ްށަމަކްނުރެއުށުފ ުތަޙަލްޞަމ ެގްއެރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ށ( ގެ ާނޭއ ،އި ާއާހީމ ޭޅުއން ެގެދނިއ ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝމި ޮކ ،ިއގަ ުލޫޞުއ ާވެއިއަފެނުބ 8 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ުތަޙަލްޞަމ ެގްނުހީމްނެހެއ ާދްނެގ ްނުމަޓްއަހަލަބ ާދީސ ާނޭއ ،ިއާންނިރަދ .ވެ ެއނެ ޭވެލެބ ިއަގުމކަ ްނުރެއުށުފ ުތަޙަލްޞަމ ެގްއރެ ަބްނެމ ެއ ،ސް ެވީކަމުރެއުށުފ ގެ ްއެރަބްނެމ ެގުނަޝމި ޮކ ،ިއގަ ުމުލެބ ްއެއަލަސްއަމ ާދްނުމަލަބ ްނުނަޝިމޮކ )ނ( ްށަމަކެނާދެވާމިދ ަތވަ ުނ ،ަމަނެޖްއެވާމިދ ްއެތަލާޙ ަދަފެނާފާރައުށުފ ުތަޙަލްޞަމ އް ެއލަ ަސްއަމ ެއ ،ުހަފްށަމުރުކްނާޔބަ ިއަގުނަޝމި ޮކ ްނަކއެ ،ަމަނޭވެރުކުލޫބަޤ ސް ެވއް ެއ ިއަގުމުލެބ އް ެއލަ ަސްއަމ ެއ ިދައ .ެވެއެނާވްނާވުލުޒާނަތ ާނޭއ ްނުމުލެބ ިދައ .ެވއެ ެނާވުނ ން ެގިއވަ ުރޯފ ުޒޫފުނ ްށަކަރވަ ން ިމ ްސެވއް ެއ ްށަކަތާރަފ ްށަކރަ ަވްނިމ ްސެވްއެއ ްނުހަފެގއޭ ،ުކަހީމެއ ިއަގުމުމްނިނ ްއއެ ަލަސްއަމ ެއ .ެވއެ ެނާވުންނެގވެ ރި ެވިއަބ ކު ަރަބްނެމ ިކަވ ިއަގުމުރުކ ްއމެ ަކ ިކަވ ަތަވުނ އި ގަ ުމުލެބ ްއެއލަ ަސްއަމ ިކަވ )ރ( ށް ަޗްއަމ ެގުބަބަސ ާވން ެގށީ ަކެއ ްށަމަކްއެމަކ ެނާރައުށުފ ުތަޙަލްޞަމ ،ީކަމުވރި ެވިއަބ ުބަބަސ ްނުމުޔިލ ިއގަ ްއެތަލާޙ ޭވެރުކުލޫބަޤ ްށަސއީ ަރ ެގުނަޝިމޮކ ްށޮކާނިބ ކު ަރަބްނެމ ެއ ،ުހަފްށަމުގން ެއ ްނަކެއ ްށަރަބްނެމ ެއ ުކެއާމުރުކްނާޔަބ .ެވއެ ެނާދިވެރުކިރެހކަ ެއ ްނުމުލެބ ްއއެ ަލަސްއަމ ެއ ތު ަޙަލްޞަމ ،ީކަމުވިރވެ ިއބަ ްސީއރަ ެގުނަޝިމޮކ އި ގަ ުމުލެބ ްއއެ ަލަސްއމަ ިކަވ )ބ( ށް ައނާ ޭއ ްށޮކާނިބ ށް ަޗްއ މަ ެގުބަބަސ ާވްނެގީށކަ ެއ ްށަމަކްއެމަކ ެނާރައުށުފ ްނަކެއ ްނުމުޔިލ ްށަސީއަރ ުބިއަނ ެގުނަޝިމކޮ ،ިއގަ ްއެތަލާޙ ޭވެރުކުލޫބަޤ ސް ީއަރ ެގުނަޝިމޮކ ،ްނުމުލެބ ްއެއަލަސއް ަމ ެއ ،ުހަފްށަމުގްނެއ .ވެ ެއނެ ާވްނާވުލުޒާނަތ ،ްއތަ ުލޫޞުއ ާވްނެގވެ ްނާޔަބ އި ަގ )ބ( ިދައ ،)ރ( ،)ނ( ،)ށ( ،)ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ޅ( .ެވެއެނާގނިހ ްސވެ ށް ަޗއް ަމ ެގްނުފަޒއް ަވުމ ެގުނަޝިމޮކ ،ްށަތަބްސިނ ޭޅުގާމަކ ކާ ަލޫޞުއ ާވން ެގެވްނާޔަބ ިއަގ )ބ( ިދައ ،)ރ( ،)ނ( ،)ށ( ،)ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ކ( ާވނު ްނެގީށަކއެ ްނުރުކ ރެ ުހ ިއަގމު ާޤަމ ާނޭއ ،ީކަމުވފު ާލިޚ ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ، އި ގަ ުމަކްއެތަލާޙ ެނާދވި ެރުކކި ަވ ްނުމާޤަމ ާނޭއ ިއަލަބ ިއގަ ުމަކރީ ުކ ްއެމަކ .ެވއެ ެނޭވެލެބ ކާ ަލޫޞުއ ާވން ެގެވްނާޔަބ ިއަގ )ބ( ިދައ ،)ރ( ،)ނ( ،)ށ( ،)ހ( ެގާދްއާމ ިމ )އ( ތަ ަވުނ ިއގަ ްއއެ ާދްއާމ ްނެހެއ ެގުނޫނާޤ ިމ ،ީކަމުވުފާލިޚ ުކަފަޒއް ަވުމ ެގުނަޝިމޮކ 9 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ން ުރުކ ެރުހ ިއަގުމޤާ ަމ ާނޭއ ،ސް ެވަމަންތޮއ ްށަކތަ ޮގްނެހެއ ިއގަ ްއެނޫނާޤ ްނެހެއ ނެ ާދިވރެ ުކިކަވ ްނުމާޤަމ ާނޭއ ،ިއަލަބ ްށަމަކރީ ުކ ްއމެ ަކ ާވުންނެގށީ ަކެއ .ެވެއނެ ޭވެލެބ ިއގަ ުމަކްއެތަލާޙ އި ަގމު ުރުކާދައ ްއަތުބިޖާވ ިއ ކާ ަތާމްނިޒ ެގުމާޤަމ ެގްނހު ީމެއ ،ްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ހ( .18-7 ިއަގުމުރުކާދައ ާމްނިޒ ްއ ަތަމަހ ޭހެޖްނަޓްއަހަފިހ .ެވއެ ެނާވްނަޓްއަހަފިހ ްއަތަމަހ ިވިނަންނައ ްށަކަތުނޫނާޤ ެއ ،ެވާބަތ ްށަކަތުނޫނާޤ ިއަހެމްނެއ ެގޭޖްއާރިހެވިދ )1( ާރުކ ްއެރުމައ ަދްއުހ ްނުށަދ ެގުކަތުނނޫ ާޤ ެއ ،ިއާމުރުކްމާރިތްޙިއ ؛ްނުއިދްނުމަވބާ ަތ ިއަގުމުރުކާދައ ުބިޖވާ ީމްސަރ ްށަރުމައ ެގްއެތާރަފ ިއަހެމްނެއ ޭހެޖްނަރުކ ްނުނަޝިމޮކ ،ިއަލުނ ާކބަ ުޞްއަޢަތ ްސެވއް ެއ ީތާޒ )2( ގެ ާމިތ ިއަގުމުރުކ ްނަކެއ ،ިއާމުބިތިމެދ ިއަގމު ުރުކ ްއަތްތަކްއަސަމ ،ިއމާ ުވިރެވފު ާސްނިއ ިއާމުވިރެތްޞާލްޚިއ ްށަބިޖާވ ެގާމިތ ިއާށަތަކްއަސަމ ؛ްނުވިރެތާވުރަފ ްތާލަމާޢުމ ާންނުހީމ ްނެހެއ ިއގަ ޭރެތ ެގރާ ިއާދ ެގުތަކްއަސަމ ީމްސަރ )3( ؛ްނުރުކްތާލަމާޢުމ ުކއެ ާމާރިތްޙިއ ،އި ަގުމުރުކ ްށަކަތާރަފިކވަ ިއގަ ްއެތަޔިނ ުޅަގނަރުނ ުރާޔިތްޚިއ ިއާރާބ ޭދިބިލ ްށައާމިތ )4( ިއަގުމުނޭބ ގެ ުމުނިދ ްއެމުލްއގެ ަތަވުނ ްށަމުނިދިއަދޯހ ްއެއާދިއަފ ރު ާޔިތްޚިއ ދޭ ިބިލ ިއގަ ޭރެތ ގެ ާރިއާދ ގެ ުނޫނާޤ ،ިއާމުރުކުންނުނޭބ ްނެހެއ ިއަގމު ުރުކްނުނޭބ ުރާޔިތްޚިއ ެއ ،އި ާމުރުކްނުނޭބ ިއގަ ތު ޮގަޙްއަޞ ޙަ ްއަޞ އި ަގނު ޫނާޤ ިއާށަކަތުބިޖާވ ިއށާ ަކަތުޤްއަޙ ެގްނުހީމ ؛ްނުރުކްމާރިތްޙިއ ްށަކަތުތަޙަލްޞަމ އި ަގުތަލާޙ ރާ ުކްނާޔަބ ިއގަ )ބ( ެގާދްއ މާ ަނަވ 18-3 ެގުނޫނާޤ ިމ )5( ިއާއީރާދްނާމހެ ެމ ިއާތަޔާނިއ ިއއާ ީހެއ ެގއް ެތާރަފ ްސެވއް އެ ،އި ަވަޔިފ ؛ްނދު ޯހުނ ްސެވަމަނ ިއގަ ުތޮގާދީސނު ަތަވުނ ިއގަ ުތޮގާދީސ ާޔިދަހ ަތަވުނ ެނާދިޅެއްސަރުހ ްށަބިޖާވ ޭހެޖްނަރުކދާ ައ ްނިތަމެގުތޮގ ާވއި ަގުނޫނާޤ )6( ަދަފާރައުށުފ ުތަޙަލްޞަމ ަތަވުނ ެނާދެވިތަދ ްނުހަފ ްށަމުރުކާދައ ުބިޖާވ ެއ ؛ްނުރުކުނ ްއމެ ަކ ްސެވއް ެއ 10 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ެގއް ެމަކ ާވއި ަފީދްށޮކ ްނުކަތާރަފ ިކަވ ތަ ަވުނ ުކަހީމ ިކަވ ްށައާމިތ )7( ްށަތަލާޙ ާވުމިޒާލ ްނުހެޖްނޭދްށޮކ ާމިތ އް ެމަކ ްނެހެއ ،ިއަގުލިބާޤުމ ؛ ްނުއިދްނެގުނ ާމިތ ްނުމަކުރަބްނެމ ިދައ ުރިއަންނުހިމެދ ިއަގުމަކުރަބްނެމ )8( ވާ ިއަފިބިލ ްށައމާ ިތ ިއަގުމުރުކާދައ ުމާޤަމ ގެ މާ ިތ ،ްސެވއި ަގުހަފްށަމުވކި ަވ ޭހެޖްނަޓްއަހފަ ިހ ުރްއިސ ޭބިލ ްނެގިޅުގ ކާ ަތަލަސްއަމ ،ިއާކަތުތާމޫލުޢަމ ؛ްނުޓްއެހެފިހ ިއަގތު ޮގ ެގުރްއިސ ،ްއަތުތާމޫލުޢަމ ްށަކަތާރަފ ން ެހެއ ިއަގތު ޮގަޙްއަޞ ،ްނިތަމެގތު ޮގ ާވއި ަގުނޫނާޤ )9( ޭހެޖްނަގްނައ ުތާމޫލުޢަމ އެ ،ިއާމުރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ޭހެޖްނަރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ަޙއް ަޞ އި ަގމު ުރުކާދައ ުބިޖާވ ީމސް ަރ ،ިއމާ ުގްނެއ ްށަކަތްތާރަފ ޅޭ ޮއ ްތަޤީޤަޙ ިއާތާމޫލުޢަމ ުގޮދ ަތަވުނ ުޅަގނަރުނ ،ިއާމުނިދްށޮކުރޯފ ؛ްނުރުކުނަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ްށަތޮގ ްނުހީމ ިއާއގަ މު ުރުކުރާޔިތްޚިއ ްނުހީމ ށް ަތަކްއސަ ަމ ެގުނަޝިމޮކ )10( ނަ ޭށަކެއ ށް ަތަކްއސަ ަމ ީކަނުކުރ ީސާސއަ ެމްނެއ ިއގަ ުމުރުކްނަޔްއަޢ ިއާމުނިދ ާފޒީ ވަ ،އި ާމުލެބ ިއަގުމަކ ްނުރުހ ުރަވްނެފ ީމީލުޢަތ ިއާމަކުލިބާޤ ިއގަ ުމަކްނަކ ްނެހިނެހެއ ޭޅުގާންނުފަޒއް ަވުމ ިއާމުނިދ ްނުރެއރި ުކ ެގފާ ީޒަވ އި ާންނުތޮގީޤލާ ްޚައ ިއާންނުތޮގީމީލުޢަތ ީކަޑނަގްނިމ ުޑނަގިއަމ ޭހެޖްނަލަބ ؛ްނުލެބ ިއގަ ުމަކ ްނުވްށަކަޔަބ ަނޭށަކއެ ްނުތޮގެގތު ަކްއަސަމ ތަ ަވުނ ެގުމުރުކދު ީއާތ ްށަކަމަކ ިކަވ ަތވަ ުނ ްށަކއަ ީޓާޕ ިކވަ ީސާޔިސ )11( ްށަކަފަޒއް ަވުމ ްސެވއް އެ ެގްސިވރަސ ްލވި ިސ ،ްނުބަބަސ ެގުމުރުކުނ ؛ްނުދެހުނ ށް ޮކިތަދ ަތަވުނ ްށޮކިހަފ ްއެމަކ ްއެދަޞްޤަމ ީސާޔިސ ،ިއާމުވނު ިރެވިއބަ ިއަގކު ަތްސުހަބ ީސާޔިސ )12( ށް ަކަތްތާކަރަޙ ީސާޔިސ ،ިއާމުރުކުންނުނޭބ ެގާފީޒަވ ްށަމުރުކުލިސާހ އް ެމަކސް ެވްއެއ ަދަފ ާވަހޭދ ްނަކީނަދަހުޅޮކެދ ަތަވުނ ްނަކީނަރުކުދީއާތ ؛ްނުރުކުނ ެނާދިޅެހަށުހ ްށަކަތުލަމަޢ ެގްނަޝްޕަރޮކ ،ްނުފަޒއް ވަ ުމ ެގުނަޝިމޮކ )13( ްށަނަޝްޕަރކޮ ،ިއާމުއިދ ްނުމަރުކްނޒަ ަވ ެމުދަބައ ްއަތްތަލާޙ 11 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ،ްށަތޮގެނާންނުހ ްއަތުލަމަޢ ެގުކަތްތާރަފެއ ްނިތަމެގުތޮގ ެނާވުނިހަފުގަމ ިއާޤާލްޚައ ގެ ތު ަކްއަސަމ ިއކާ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުމާޤަމ ެގްނުހީމެއ ؛ްނުއިދ ްނުމަރުކްނަޓްއަބ އް ަތުލޫޞުއ ީރާދިއ ެގުނަޝިމޮކ ގެ ްނަޝްޕަރޮކ ްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ އި ާންނުފަޒްއވަ ުމ ެގުނަޝިމޮކ )14( ،ިއާމުގްނިހ ްއަތުލޫޞުއ ޭހެޖްނަގްނިހ ިއަކަޓްށަމުރުކުރުދ ްނުކަތުލަމަޢ ްނުމަކިދނަސއް ުމ ުޤްއަޙުނ ،ިއާމުނިދުނީރްމަތ ިއާމީލުޢަތ ްށަންނުހީމެއ ްށަތަލާޙ ީލމާ ެގްނުހީމެއ ްނުތޮގ ެގުމުރކު ރު ަވަށަކ ްނަކޭބިތެވްތަމާލަސ ްއެއާނޫމަނ ވާ ްނެގވެ ިރެތާކްއަރ ްނުނަޝޕް ަރޮކ ،ިއާމުބިތ ެވުލާމަސ ؛ްނކު ްއެދ ްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ އް ެފަޒއް ަވުމ ަތަވުނ ްސެވަމަނީވއި ަގުމަކ ްއެރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )15( ަތަވުނ ްށަމރު ުކ އް ެމަކިކަވ ްށަފާލިޚ ާކަތަމހަ ީކޫލުސ ،ްސވެ ަމަނީވއި ަގުމަކ ަތަވުނ ަމަނާޅައުރާބ ަތަވުނ ަމަނާގްނައ ްނަލްށޮކޫދ ްށޮކުނ ކު ެއާމަކިރެތްތަހާޒނަ ްތަކްއސަ ަމ ެގުފަޒއް ަވމު ަތަވުނ ،ަމަނާވުރުކުރޫބުޖަމ ،ަމަނާވުރޯފ ްއެޒޫފުނ ުޅަގނަރުނ ަދަފޭޅެއްސަރުހ ްށަމުއިދްނެގށް ައިރުކ ްނަޝްޕަރޮކ-ިޓްނެއ ިއާށަލަރެނެޖ ރަޓުއކި ިސޮރްޕ ްށޮކުންސަލ ދި ައ ؛ްނުޅެހަށުހ ްނަކެއ ްށަހީލިޖަމ ެގން ުތިޔއް ަރ ިދައ ިއާށަނަޝިމޮކ ޅު ަގނަރުނ ުދެމާކަހީމ ްސެވއް ެއ ާޅަހަށުހ ްއއެ ަލަސްއަމ ްށަނަޝިމޮކ )16( .ްނުރުކނު ްއެމަކ ްސެވއް ެއ ،ްށަކަތޮގ އި ސާ ީއަރ ެގުނަޝިމކޮ ،ކީ ަކަތާމްނިޒ ާވިއަފްށޮކްނޔާ ަބ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ޑު ނަގއި ަމ ެގފާ ީޒަވ ސް ެވގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ެގުނަޝިމކޮ ިއާންނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ،ްސެވަމަންތެނ ްއެމވު ސް ަބްއއެ ެގާފީޒވަ ،ީއ އެ .ެވެއނެ ޭވެލެބ ިއަގުމަކ ްސސާ ައ ްއެއ .ެވއެ ެމްސެވަމަނ ިވނު ިއަފިނެމިހ ްއެމަކ ްނިއެއ ިއަގުމުވސް ަބްއއެ ެގފާ ީޒަވ ްތޮއ ިދައ އް ެތަލާޙ ެގުމުޅއެ ުޅަވޔަ ިފ ީބީދުއަތ ުދެމާކަހީމެއ ،ީކމަ ުވުފާލިޚ ާކަމަކ ްނިއއެ ،ިދައ .ެވއެ ނެ ޭވެލެބ ިއގަ ުމަކ ްނުވްނަފުއ އި ގަ ުތޮގ ަމަހިރުފ ެމްނެއ ެގޭއ ްއަތަމަހ ާވން ެގެވން ާޔަބ ިއަގާދްއާމ ަނަވ 18-7 ެގުނޫނާޤ ިމ .18-8 ްއަތުތަސާޔިސ ްނ ުޅެއަށަކެއ ޅޭ ުގކާ ަތަމަހ ިއާކަތުނީރްމަތ އި ކާ ަތުލޫޞުއ ިއކާ ަތުތަސާޔިސ ވާ ްނުނޭބ އި ަކަޓްށަމުރުކުޒީފްނަތ 12 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ްނެގިށެފ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނަރކު ުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ިއަލާވަލކު އެ ްނުނަޝިމޮކ ްއަތުލީޞްފަތ ދި ައ .ެވއެ ެނާވްނަރުކުޒީފްނަތ ިއަލާވލަ ުކެއ ްނުނަޝިމޮކ ިއަގރޭ ެތ ެގުހަވުދްސަމ )ްއެއަހ( 6 ަތަވުނ ްނަކްއެމަކ ްނޮކ ނީ ަވން ެގެވަދްއުހ ްނުރުކ ިއަގުމުރުކުލަމަޢ ްށަކަތަމަހ ެއ .ެވެއނެ ާވްނޭދްށޮކުލީޞްފަތ ްއތަ ަމަހ ެއ ށް ަރަވްނިމ ެނޭގނެއ ން ަކްއމެ ަކ ްނޮކ ީނަވްނެގެވާނަމ އި ގަ ުނޫނާޤ ިމ ،އި ަގުމުރުކާދައ ުބިޖާވ ެގުމާޤަމ ެގްނހު ީމެއ ްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ހ( .18-9 ްށަކަތަމަހ ީކޫލުސ ްނ ުވާބަތ ްނެހެއ ،ިއަޓްއަހަފިހ ިއގަ ުޑނަގްނިމ ީތަމެމްނެއ ެގކު ަތަމަހ ީކޫލުސ ާވްނެގވެ ްނާޔަބ ،ްށަރަވްނިމ ޭގނއެ ްނަކާވާބަތ ްށަކަތަމަހ ެއ ްސެވްށަންނުހީމ .ެވއެ ެނާވްނާވާބަތ ްށަކަތަމހަ ެއ ްސެވއި ަގްއެތަލާޙ ާހިރުހ ްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ ްށަކަތަމަހ ީކޫލުސ ާރުކްނޔާ ަބ ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ސް ެވން ުފަޒްއވަ ުމ ެގނު ަޝިމޮކ ،ްނިއަދަފ ާރުކުމިޒާލ ްނުށަދ ެގރު ުކައ ެއ ްނުވާބަތ .ެވއެ ެނާވން ަރުކުރަވށަ ަކ ްސއީ ަރ ެގުނަޝިމޮކ ،ްނކަ ާވާބަތ ްށަކަތަމަހ ީކޫލުސ ެއ ގެ ްއެނަޝިމޮކ ިއާނން ުތަޔްއިސިއަހ ެގްނުދުރަފ ިކވަ ިކަވ ްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ނ( އި ާމަކަމަހަމަހ ،ިއާމަކރި ެވުރުބައ ،ިއާމަކްނަވިނިމ ގެ ުނަޝިމޮކ ްނުތަޔްއިސިއަހ .ެވެއނެ ާވްނަޓްއަހަފިހ ްއަތުޑނަގްނިމ ީކޫލުސ ިދައ ީޤާލްޚައ ގެ ުނަޝިމޮކ ާކައަމަހ ްނިއެރެތ ެގުކަތަމަހ ީކޫލުސ ާވން ެގެވްނާޔަބ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .18-10 ާކަތަމަހ ީކޫލުސ ްނ ުވުފާލިޚ ްނުރަބްނެމ ން ެހެއ ަތަވުނ ިއަގްއެއާދްއާމ ްނެހެއ ެގުނޫނާޤ ިމ ،ީކަމުވުފާލިޚ ުކަރަބްނެމ ން ުރުކ ެރުހ ިއަގުމާޤމަ ާނޭއ ،ްސވެ ަމަނީވިއަފްށޮކްނޔާ ަބ ްށަކތަ ޮގްނެހެއ އި ަގްއެނޫނާޤ އް ެތަލާޙ ެނާދިވެރުކިކވަ ްނުމާޤަމ ާނޭއ ،ިއަލަބ ްށމަ ަކީރުކ ްއމެ ަކ ާވުންނެގށީ ަކެއ .ެވއެ ެނޭވލެ ެބ ިއަގމު ަކ ީވްނަފުއ އީ ާނިޖ ިއަގއޭ ،ީކަމަކ ިރުކ ްށަފާލިޚ ާކަތަމަހ ީކޫލުސ ުކަރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ )ށ( ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ ،ަމަނާވއި ަގުމަކ ްއެމަކ ވާ ްނެގިނެމިހ ުލަމަޢ ެގއް ެށުކ ށް ަމުރުކ ްށަޗްއަމ ެގާނޭއ ްއއެ ާވުޢަދ ީއާނިޖ ،ީކަމޅު ެއ ުޅވަ ަޔިފ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ .ެވެނޫނ ްއެހަރުހ ްތޮއ ްއފެ ަޒްއވަ ުމ ަތަވުނ ްއރެ ަބްނެމ ިވިރެވއި ބަ ިއަގުމުމްނިނ ާމްނިނ ްނުނަޝިމޮކ )ނ( ތަ ަވުނ ްށަމަކިރުކ ްއެމަކ ްށަފާލިޚ ާކަތަމަހ ީކޫލުސ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުނޫނާޤ ިމ ،ަމަނިފިއަޅއަ ަޑނަކ ން ުނަޝިމޮކ ްށަމަކިރުކ ްއެމަކ ްށަފާލިޚ ާކއަ ާދްއާމ ެގުނޫނާޤ ިމ 13 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ާވިއަފާމްނިނ ްނުނަޝމި ޮކ ްނެގެވރި ެވއި ަބ ުކަފަޒްއަވުމ ެއ ަތަވުނ ުކަރަބްނެމ ެއ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށަނަޝިމޮކ ުރާބ ެގުމުރުކ ާޢަޖާރުމ ްނުލައ ްއެމުމްނިނ ާރުކްނާޔަބ ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ަނަވ 18-7 ެގުނޫނާޤ ިމ ުކަފަޒއް ަވުމ ެގުނަޝިމޮކ )ހ( .18-11 ާކަތަމަހ ީކޫލުސ ްނ ުވުފާލިޚ ްނުފަޒްއަވުމ ގެ ްއެރަވްނިމ ިވުފާލޚި ެއ ،ަމަނެޖްއެވުފާލިޚ ާކައަމަހ ްނިއެރެތ ެގުކަތަމަހ ީކޫލުސ ެގްނުފަޒއް ަވުމ ެގުނޝަ ިމޮކ ުދެމާކަފަޒއް ަވުމ ެއ ،ިއަލަބ ްށަނިމ ުޑޮބަޑުކ .ެވއެ ެނާވން ަޅައ ުޅަވަޔިފ ްނިތަމެގތު ޮގ ާވއި ގަ ުދިއވާ ަގ ާކޫލުސ ްނުފަޒއް ަވުމ ެގުނަޝިމޮކ ިއަގުތަލާޙ ާރުކން ާޔަބ ިއގަ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ާދަހ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ ،އް ަތުޅަވޔަ ިފ ެނޭޅެއ ުދެމާންނުފަޒއް ވަ ުމ ެއ ްނެގެވުފާލިޚ .ވެ ެއނެ ާވްނަރުކްނާޔބަ ިއަގދު ިއާވގަ ެގްނުފަޒްއވަ ުމ ެގުނަޝިމޮކ ީއާނިޖ އި ަގއޭ ،ީކަމކަ ިރުކ ްށަފާލިޚ ާކަތަމަހ ީކޫލސު ުކފަ ަޒްއވަ ުމ ެގުނަޝިމޮކ )ނ( ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދއް ާމ ިމ ،ަމަނާވއި ަގމު ަކ ްއެމަކ ާވްނެގިނެމިހ ުލަމަޢ ެގއް ެށުކ ،ކީ ަމުޅެއ ުޅަވަޔިފ ްނިތަމެގތު ޮގ ާވތް ޮގއް ެއ ާދިއާވގަ ެގން ުފަޒްއވަ ުމ ެގުނަޝިމޮކ .ެވެނޫނ ްއެހަރުހ ްތޮއ ްށަމުރުކ ްއެއވާ ުޢަދ ީއާނިޖ ްށަޗއް ަމ ެގާނޭއ ްށަހީލިޖަމ ެއ ،ްނިތަމެގއް ެތޮގ ާޅއަ ަޑނަކ ްނުހީލިޖަމ ެގްނުތޔި އް ަރ ްނުރަބްނެމ ެގުނަޝިމޮކ .18-12 ްނުނަޝިމޮކ ްނ ުވީރާދުބާވަޖ ާތަޔއް ިލޫއސް ަމ ެގްނުހީމެއ ،ވެ ީރާދުބާވޖަ ،ެވރު ިޒާހ ްށަކއަ ޓީ ިމޮކ ެގުހީލިޖަމ އެ ަތަވުނ ން ަޝިމޮކ ިދައ .ެވއެ ެނާވން ަލުފުއ ާމްނިޒ ިއަގުހީލިޖމަ ެގްނުތިޔއް ަރ ،ްނުތޮގޅޭ ުގ ،ްނުތޮގޅޭ ުގ ާކަމަކ ާދްނުމރަ ުކ ްނުނަޝިމޮކ ަތަވުނ ،ން ުތޮގޅޭ ުގ ާތޮގ ާދްނުމަގނިހ ން ުލުރާބްއއެ ިއގަ އް ެތޮގީބާޖީއ ،ިއަގްއެމަކ ެމްނޮކ ޭހެޖްނަލަބ ިއަދޯހ ްނުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ .ވެ ެއެނާވްނޭދ ެޔިލ ްށަރުކައ ން ުރުކައ ާޔްއމި ުއަޔ ެގކު ތަ ްނުވުލަދްއަބ ެގުނަޝިމޮކ )ހ( .18-13 ުޑޯކެރ ެގުކަތްނުވުލަދްއަބ ްނ ުޓްއެހެލެބ ގން ިޑޯކެރ ޯއޑި ޯއ ގެ ުކަތްނުވލު ަދްއަބ ެއ ދި ައ .ެވެނާވްނަޓްއަހަލަބ .ެވއެ ެނާވްނަޓްއަހަލަބ ްއރެ ުތިއިނުއ ްށައަކހަ ާވ ާކއް ަދ ްނުރަބްނެމ ،ީނާވން ަރުކުރާޔއް ަތ ޔެ ިލ ާޔއް ިމުއަޔ )ށ( ށް ަކަތޮގ ިކްއެދ ެއ ،ްއެއކަ ަހާވ ާކްއަދ ުކަރަބްނެމ ެގނު ަޝިމޮކ ،ްސެނެގުނ 14 194 ޓް ެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ :ުދދަ ައ 49 :ްމއު ިލޮވ ނެ ޭގނެއ ްށޮކުފާސ ތް ޮގަޔދި ާގނިހްނަކ ިއަގާސްލަޖ ދި ައ ،ެނާންނެފ ްނިއާޔއް ިމުއަޔ .ެވެންނިތަމެގުތޮގ އް ހެ ަބިކެހ ްސެވއް ެއ ަތަވުނ ަމަނިފިއގަ ްނިހ ްއެޤީޤްޙަތ ސް ެވއް ެއ ްނުނަޝިމޮކ )ނ( ގެ ުޤީޤްޙަތ ެއ ިދައ .ެވއެ ނެ ާވްނަރުކާޔއް ިމުއަޔ ްށރަ ުކައ ްނުރުކައ ،ަމަނިފިއަދޯހ .ެވއެ ެނާވން ަޓްއަހަލަބ ގން ިޑޯކެރ ޯއޑި ޯއ ެގްނުރަބްނެމ ެގުނޝަ ިމޮކ ،ިއގަ ާޔއް ިމުއޔަ ެގކު ަތްނުވލު ަދްއަބ ެގުނަޝިމޮކ )ރ( .ެވެއެނާވްނަނަމިހ ުލީޞްފތަ ެގތު ޮގ ްނިދުޓޯވ ިއާއީރިޒާހ ެގުނަޝިމޮކ ުރަހަފްއެއ ުކަހަމ ެމްނޮކ ީރިޒާހ ގެ ކު ަތްނުވުލަދްއަބ ެގުނަޝިމޮކ )ބ( .ެވެއެނވާ ން ަރުކުޢިއާޝ ިއގަ ޓު ިއަސްބެވ ިދައ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ ،ްސވެ ަމަންތޮއ ްށަކަތޮގ ްނެހެއ ިއަގްއެނޫނާޤ ްނެހެއ )ޅ( )ްއެއަހިދ( 10 ްނގެ ެވުދަމ ްއތަ ގްނިޑޯކެރ ިއކާ ަތްނުޔިކޔެ ިލ ާވިއަގ )ނ( .ެވެއނެ ާވްނަޓްއަހަލަބ ުކއެ ާމަކިރެތާކްއަރ ްނުނަޝިމޮކ ްނެދްނަވ ްސަވުދުރަހައ 4 ްނުހަވުދ ާރުކޢު ިއާޝ ިއަގޓު ެޒެގ ގެ ރު ާކުރަސިހެވިދ ،ްށޮކުޤީދްޞަތ ،ެވްސާފ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ . .ެވެންނެގިށެފ ________________________ 15