ޤާނޫނު ނަންބަރު: 11/2022 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު)
This segment is the table of contents for the Evidence Act, listing chapters on concepts, witnesses, documentary and electronic evidence, foreign evidence, presumptions, and related procedures.
AI-assisted research synopsis — verify against the official legal text below.
- Jurisdiction
- Maldives
- Instrument
- Act or statute
- Version
- Undated source snapshot
- Language
- dv
- Official source
- View official record ↗
evidence handling litigation witness testimony
Statute overview
About this statute
This page preserves the statute’s identified version, provision structure, official source link, and stored legal text for reading and research.
Search within this statute
Search all stored provisions in this version.
Legal text
Provisions of ޤާނޫނު ނަންބަރު: 11/2022 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު)
Showing 4 of 4
- document.segment-1 Verify source ↗
ޤާނޫނު ނަންބަރު: 11/2022 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) — segment 1
AI-assisted research summary: This segment is the table of contents for the Evidence Act, listing chapters on concepts, witnesses, documentary and electronic evidence, foreign evidence, presumptions, and related procedures.
` މަ ޯހ 2022 ިއަލޖު 18 – 1443 ާޖްއިޙްލުޛ 19 :ުޚީރާތ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ 11/2022 :ރު ަބން ަނ ުނޫނާޤ ުނ ޫނާޤ ހ ެބާކްއެހ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ .ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނާވްއުނޮފ ެޖްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ގެ ރު ަހައ ނަ ވަ 2022 ގެ ުހލީ ިޖަމ ގެ ން ތު ިޔްއރަ ވި ެވއް ބ ހު ަވދު ތި ފަ ްސާރުބ ވި 2022 ން ޖޫ 30 92 ނަ ވަ ެގސީ ާސައުނނޫ ޤާ "ުލިބ ހބެ ާކްއހެ " ަޅުކްސާފ ްނއި ާސްލަޖ ަނވަ 22 ެގރު ުއދަ ަނވަ ެދ 1443 19 2022 18 ، ހު ވަ ދު ަމޯހ ިވ ) ޖާ ްއިޙްލުޛ ( އި ަލުޖ ްނީތމަ ެގތު ޮގ ާވއި ަގދާ ްއާމ ، ، ދު ައިމ އި ަގޓު ެޒެގ ގެ ރު ާކުރަސިހވެ ިދ ެވށް ަކނަ ޫނޤާ ުލިބ މި ްނމު ުވއް ރެ ުކ ޤު ީދޞް ަތ ޔާ އް ރި ޫހްމުޖްލުސީއަރ .ެވއެ ެޖްއވި ރެ ުކ ޢު ިއާޝ ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ 11/2022 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުނ ޫނާޤ ޭހެބާކްއެހ ުތ ްސިރުހިފ ިއ ަބ ަމަތަރުފ ްނ ުށެފ ުބ ާބ ަނަވްއެއ ުފ ުރާޢަތ 11 ............................................................................................................................ 1 ްނ ަނ ިއާފުރާޢަތ . 11 ............................................................................................................................ 2 ްނުނޭބ ެގުނޫނާޤ . 12 ....................................................................................................................................... 3 ުފ ީދަރ . 12 ................................................................................................................... 4 ާރިއާދ ެނާގނިހ ުނޫނާޤ . 14 ......................................................................................................................... 5 ން ުރުކަނާމ ުނޫނާޤ . 14 ................... 6 ްއަތްތަލާޙ ހޭ ެޖްނޭދްނަކްސިއ ްށަލްސައ ެގުނީދްމާލްސިއ ިއާކަތްތަލާޙ ެނޭވެރުކްތަޔާޢިރ ްށައާޢީރަޝ ީމާލްސިއ . ުބ ާބ ަނަވެދ ުފ ީދަރ ެގުކަތުމޫހްފަމ 15 .................................................................................................................... 7 ސް ާސައ ެގުކަތުމޫހްފަމ . 16 .......................................................................................................................................... 8 ިކެހ . 16 .................................................................................................................................... 9 ްސަބިކެހ . 16 ........................................................................................................................... 10 ްނުނިދ ްސަބިކެހ . 16 ........................................................................................................................... 11 ން ުގެނ ްސަބިކެހ . 16 .......................................................................................................................... 12 ހާ ީމ ޭދ ްސަބިކެހ . 16 ............................................................................................................................. 13 ުޔ ުއަރ ެގުރީބަޚ . 3 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ 17 .................................................................................................................................. 14 ްނުވުރިދާނ . 17 ....................................................................................................................... 15 ލު ޫސުއ ެގުމުވުރިދާނ . 17 ....................................................................................................................................... 16 ުޔުއަރ . 17 ........................................................................................................................ 17 ން ުރުކްނިމެޒްގެއ-ީރ . 17 .................................................................................................................................... 18 ިކެހ ީފާކ . 18 .................................................................................................................................. 19 ިކެހ ީބާތިކ . 18 ................................................................................................................... 20 ން ުރުކްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ . 18 ................................................................................................................................... 21 ުލާމިތްޙިއ . 18 ........................................................................................................................ 22 ލު ޫސުއ ެގުލާމިތްޙިއ . 18 ................................................................................................................................... 23 ުފ ާރިތުޢިއ . 18 ................................................................................................................... 24 ކި ެހ ާނުބ ްށަމަކ ުނުވިއ . 19 .......................................................................................................................... 25 ުލޫސުއ ެގުރާބުތިއ . 19 ..................................................................................................................................... 26 ުރ ާރްޤިއ . 19 ............................................................................................................................ 27 ން ުރުކްނިމެޒްގެއ . 19 ........................................................................................................................................ 28 ާޢ ިޤާވ . 19 .................................................................................................................................. 29 ިކެހ ީދްއާމ . 19 .................................................................................................................. 30 ިކެހ ެގިއަޖަރަދ ަމަތަރުފ . 20 .................................................................................................................... 31 ިކެހ ެގިއަޖަރަދ ަނަވެދ . 20 ........................................................................................................................... 32 ލު ާވުސ ގްނިޑީލ . 20 .............................................................................................................................. 33 ން ުރުހ ްނުޅުގ . 20 ................................................................................................................ 34 ޑު ނަގްނިމ ެގުމުރުކުތިބާސ . 20 ....................................................................................................... 35 ްތަބްސިނ ޭދެވީހެއ ްށަމުރުކުތިބާސ . 20 ................................................................................................................................ 36 ިކެހ ީހަފަޝ . ިއ ަބ ަނަވެދ ްނ ުޅެހަށުހ ިކެހ ުބ ާބ ަނަވްނިތ ްއ ަތްތަވާބ ެގީކެހ 21 ................................................................................................. 37 ްތޮގ ޭވެރުކިއަބ ިކެހ ެވަރުބ ްށަތަލީސަވ . 4 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ 22 ................................................................................................ 38 ްތޮގ ޭވެރުކިއަބ ިކެހ ،ެވަރުބ ްށައަޖަރަދ . 22 .................................................................................................................. 39 ިކެހ ެގިއަޖަރަދ ަމަތަރުފ . 22 .................................................................................................................... 40 ިކެހ ެގިއަޖަރަދ ަނަވެދ . 22 ................................................................................................... 41 ްތޮގ ޭވެރުކިއަބ ކި ެހ ،ެވަރުބ ްށަމުޅުގ . ުބ ާބ ަނަވުރަތަހ ިކ ެހ ީހަފަޝ 23 ................................................................................................................... 42 ްނުޅެހަށުހ ިކެހ ީހަފަޝ . 25 ................................................................................. 43 ން ުޅހެ ަށުހ ްއެކްއެހ ީދްއާމ ްނުތޮގޭޅުގ ާކްއެހ ީހަފަޝ . 25 ....................................................................... 44 ން ުޅެހަށުހ ިކެހ ީބާތިކ ިއަގާލަޙުރަމ ެގުމުޅެހަށުހ ިކެހ ީހަފަޝ . ުބ ާބ ަނަވްސަފ ްއ ަތްތާރަފ ޭދ ްސަބިކެހ 25 ................................. 45 ން ުނިދުނ ްސަބިކެހ ިއަގުމަކއެ ީވުނެމ ްނެގެވޮއ ިއަފިގނެއ ްއެމަކ ާދީސ ްށަތާރަފ ޭދ ްސަބިކެހ . 25 ......................................................................................... 46 ްއަތްތާރަފ ިރުހ ްނަކުލިބާޤ ެގުމުނިދ ްސަބިކެހ . 26 ............................................................................. 47 ްއަތުޠުރަޝ ޭހޖެ ްނަންނުހ ިއަގިއަބިކ ެގާހީމ ޭދ ްސަބިކެހ . 27 ............................................................................................... 48 ން ުރުހ ްނަކިރެވުލުދަޢ ެގުމުނިދ ްސަބިކެހ . 27 .................................................................. 49 ސް ަބިކެހ ެގުތާރަފ ާވުނަމަހިރުފ ްނަކިރެވުލުދަޢ ެގުމުނިދ ްސަބިކެހ . 28 ..................................................................................................................... 50 ްސަބިކެހ ެގްނިދުކަޑުކ . 29 ................................................................................................... 51 އް ަތްތަލާޙ ެނާވުންނެގިއަގަނ ްސަބިކެހ . 29 ............................................................................................................ 52 ން ުރުކުމޒި ާލ ްނުނިދ ްސަބިކެހ . 29 .............................................................................................. 53 ން ުހީމ ެނޭވެރުކުނުމޒި ާލ ްނުނިދ ްސަބިކެހ . 30 .......................................................................... 54 ްނުވިރެވުރުޛުޢ ށް ަމުނިދ ްސަބިކެހ ިއަގުކަތަލަސއް ަމ ީއާނިޖ . 31 ..................................................................... 55 ން ުޅއެ ަޑނަކ ްއެތޮގ ްނުޓޯކ ްނުމުވިރެވުރުޛުޢ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ . 32 ........................................................................................ 56 ްއަތްށުކ ެނޭވެވުނިރެވުރުޛުޢ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ . ުބ ާބ ަނަވަހ ިކ ެހ ީބާތިކ ްއ ަތްތަވާބ ެގީކެހ ީބާތިކ - ިއަބ ަނަވްއެއ 32 .................................................................................................... 57 ްނުރުކުތިބާސ ްއެޗްއެއ ާވިއަގްއެމުޔިލ . 5 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ 33 .......................................................................................................... 58 ިކެހ ީބާތިކ ެގިއަޖަރަދ ަމަތަރުފ . 33 ............................................................................................................ 59 ިކެހ ީބާތިކ ެގިއަޖަރަދ ަނަވެދ . 35 .................................................................................................. 60 ން ުރުކުތިބާސ ިއޮސ ަތަވުނ ްނުޔިލުތައ . 35 ......................................................................................................................... 61 އް ަތްނުޔިލ ީމްސަރ . 36 .......................................................................................................... 62 ްއަތްނުޔިލ ެގުކަތްތާރަފ ަލްއިމައ . 36 ................................................................................ 63 ީޕޮކ ާރުކްނާޔަބ ްނަކްތޮގްއެއ ލާ ްސައ ގެ ުމުޔިލ ީމްސަރ . ިކ ެހ ްކިނޯރްޓްކެލިއ - ިއަބ ަނަވެދ 36 ............................................................................................... 64 ޓާ ޭޑ ިދައ ްތަލީސަވ ،ިކެހ ްކިނޯރްޓްކެލިއ . 37 .......................................................................................... 65 ްނ ުރުކުލޫބަޤ ްށަތަޢީރަޝ ިކެހ ްކިނޯރްޓްކެލިއ . 38 ................................................................................... 66 ްނ ުނިދްށޮކުތިބާސ ްނަކަޙްއަޞ ެގީކެހ ްކިނޯރްޓްކެލިއ . 41 ............................................ 67 ން ުޅެއަޑނަކ ްނަދރަ ުބ ެގީކެހ ްކިނޯރްޓްކެލިއ ިއާމަކަޙްއަޞ ެގުތަލީސަވ ްކިނޯރްޓްކެލިއ . ްނ ުރުކާބިކްއެއ ިކެހ ީހަފަޝ ަމަނެޖްއެރުހ ިކެހ ީބާތިކ - ިއަބ ަނަވްނިތ 43 ................................................................................... 68 ްނުރުކްނާޔަބ ްނުމުޔިލ ްއަތުޠުރަޝ ެގްއެޓްކެރްޓްނޮކ . 44 ...................................................................... 69 ން ުރުކާބިކްއެއ ިކެހ ޭޅުގާކަތްނުވްސަބްއެއ ާވިއަފެވ ްނުހަބަގނައ . 46 .................................................................. 70 ން ުޅެހަށުހ ިކެހ ިއަކަޓްށަމުރުކުތިބާސ ްއެހަބ ޫގަދނުއ ްށަމުތަގެނެދ . 46 ........................................ 71 ްތ ާރަފ ެނާދިވެދ ްސަބިކެހ ްށަމަކ ާވިއަފެވުލަދަބ ްއެޠުރަޝ ާވިއަފެވްސަބްއެއ ިއަގްއެމުޔިލ . 46 ................ 71 68 72 ްނުގނިހުނ ްއަތުލޫސުއ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށލަ ަޔިނ ެގާދްއާމ ަނަވ ްނެގިށެފ ްނިއާދްއާމ ަނަވ ެގުނޫނާޤ . ުބ ާބ ަނަވްތަހ ުފ ާރިތުޢިއ ިއާރާރްޤިއ 47 .................................................................................................... 73 ުފ ާރިތުޢިއ ާވިއަގުހީލިޖަމ ެގުތަޢީރަޝ . 47 ...................................................................... 74 ުފާރިތުޢިއ ާވިއަގްއެނަތ ްނެހެއ ިއަވަޔިފ ްސިލިޖަމ ެގުތަޢީރަޝ . 47 ...................................................................................................... 75 ރު ާރްޤިއ ާވ ުކަހމީ ާވިއަގީލަބ ުރަމ . 47 ................................................................... 76 އް ަތަފިސ ުމޒި ާލ ްނުރުހ ިއަގްނުހީމ ާވުރާރްޤިއ ަތަވުނ ުފާރިތުޢިއ . 48 ..................................................... 77 ުރާރްޤިއ ވާ ން ުޓްނެޖެއ ެގްއެމްޞަޚ ަތަވުނ ްއެމްޞަޚ ޭނެމހި ިއަގިއަލަސްއަމ . 49 ............................................................. 78 ުރާރްޤިއ ވާ ުކަހީމ ްނެހެއ ްނުތާރަފ ެގާނޭއ ަތަވުނ ްށައަލްއިމައ ުކަހީމ . 49 ....................................................................... 79 ުރާރްޤިއ ާވިއަފެވ ން ުހަބަގނައ ްނެގިޅގު ާކަމަކ ާވިއަގްއެމުޔިލ . 50 ........................................................................ 80 ުރާރްޤިއ ނެ ޭޅޭނަށުހ ިއަގުތޮގ ގެ ީކެހ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ީނަދަމ . 6 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ 81 ިއަގުކަތަލަސްއަމ ީއާނިޖ ުފާރިތުޢިއ ާވ ްނުބަބަސ ެގްއެދުޢަވ ާވިއަފެވ ްށަމުނިދްށޮކ އް ެމަކ ިކަވ ަތަވުނ ްނުބަބަސ ެގުމުކްއެދުރިބ . 50 ................................................................................................................ ން ުޅޭނަށުހ ިއަގުތޮގ ެގީކެހ 50 ........ 82 ްނުވެރުކްނުނޭބ ްށަޅޮކެދ ާކަތްތާރަފ ްނެހެއ ާވިރެވއި ަބ ިއަގުށުކ ެއ ިއާއާނޭއ ުފާރިތުޢިއ ާވުކަހީމ ްނެގިޅުގ ާކަށުކ ިކަވ . 51 ............................................................................................. 83 ން ުލެބުނ ިއަގުމަކ ްއެކްއެހ ީފާކ ީކަރާރްޤިއ . 51 ..................................................................................................................... 84 ްނުވަޢޫޖުރ ްނުރާރްޤިއ . 51 ................................................................................................................... 85 ްނ ުވަޢޫޖުރ ްނުފާރިތުޢިއ . ުބ ާބ ަނަވްށައ ިކ ެހ ީދްއާމ 51 ................................................................................................................... 86 ްނުތަގިއަލަބ ިކެހ ީދްއާމ . 52 .................................................................................................. 87 ްނުނިދިއަވުކްއަދ ްނުނަޝޭރްޓްސްނޮމެޑ . 52 .............................................................................................................. 88 ްނާޔަބ އޯ ިޑީވ ަތަވުނ ޯއިޑޯއ . 53 ............................................................................................................... 89 ން ުޅެހަށުހ ިކެހ ްކިސްނެރޮފ . 54 ................................................................................................ 90 ކި ެހ ްކިސްނެރޮފ ޭދޯހ ިއަގްއެމުއަޤ ުރޭބ . 54 ............................................................ 91 ްނުރުކާކްއަރ ިއާމުރުކުރަތްފަދ ުތާމޫލުޢަމ ޭވެނަގެނެދ ްނިކެހ ްކިސްނެރޮފ . 54 ................................................................................................ 92 ޠު ުރަޝ ެގުމުރުކުލޫބަޤ ިކެހ ްކިސްނެރޮފ . ުބ ާބ ަނަވަވުނ ްނ ުގެނ ްސަބިކެހ 55 ........................................................................................................ 93 ން ުޅެއަޑނަކ ން ުހީމ ޭދ ްސަބިކެހ . 55 ............................................................................................................... 94 ްނުނިދ ސް ަބިކެހ ީތަމ ާވުހ . 56 ................................................................................................................................ 95 ން ުނާމަޖުރަތ . 56 ..................................................................... 96 ން ުޅެއަޑނަކ ްއަތުލޫސުއ ގެ ުމުރުކުލާވުސ ނާ ްނުހީމ ޭދ ްސަބިކެހ . 57 ........................................................................................................... 97 ްއަތާލަޙުރަމ ގެ ުމުގެނ ްސަބިކެހ . 57 ............................................................................................................... 98 ލާ ަޙުރަމ ގެ ުމުރުކްނިމެޒްގެއ . 58 ...................................................................................................... 99 ލާ ަޙުރަމ ގެ ުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ . 58 ............................................................................................................ 100 ލާ ަޙުރަމ ެގުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ީރ . 59 ......................................................................................... 101 ްތޮގ ެނާދިވެދ ުބާވަޖ ިއާތޮގ ެނާދިވެރުކުލާވުސ . 59 ................................................................................ 102 ން ުނިދ ްސަބިކެހ ްނުކަތާރަފ ިރުހ ްއެމަކިރެތްނުދެޅުކުނ . 60 ................................................................................................. 103 ްނުރުކްތަކްއަސމަ ްށަމުރުކާޒާތ ްނާދނަހ . 7 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ 61 ........................................................ 104 ްނުރުކުލވާ ުސ ގްނިޑލީ ިއަގުމރު ުކްނިމެޒްގެއ-ީރ ަތަވުނ އި ަގުމުރުކްނިމެޒްގެއ . 62 .............................................................................................. 105 ން ުރުކުލާވުސ ާންނިކެހ ޭދުނ ްނުލުރާބްއެއ . 63 ......................................................................................... 106 ާރިއާދ ެނޭވެރުކުލާވުސ ިއަގުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ީރ . 63 .......................................... 107 ން ުގްނެއ ްށަމުނިދުނ އް ެބާވަޖ ަތަވުނ ްށަމރު ުކުނ ްއެލާވުސ ިއަގުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ . 64 ................................................................................... 108 ން ުރުކުލާވުސ ގްނިޑީލ ިއަގުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ . 64 ........................................................................................ 109 ްނުނިދްނާޔަބ ްނުރަސިފޮއ ެގްއެއާރާދިއ ީޤީޤްޙަތ . 65 ........................................................................... 110 ްނުދްއެފުއުލާވުސ ުދެމާމަކިރެވުލުދަޢ ެގުތާރަފ ޭދ ްސަބިކެހ . 66 ............................................................................................................ 111 ްނުޅެހަށުހ ްނާޔަބ ާވުޟުރާޢަތ . 67 ................................................................................................ 112 ން ުރުކުރިޒާހ ްށަޓޯކ ން ުހީމ ޭދ ްސަބިކެހ . 67 ............................................................ 113 ްނުގނެ ްސަބިކެހ އި ަލުނ ާކަމރު ުކުރުމައ ެގުމވު ުރިޒާހ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ . ިއ ަބ ަނަވްނިތ ްނ ުރުކްނަޒަވ ިކެހ ުބ ާބ ަނަވަހިދ ްނ ުރުހ ްނުޅުގ 68 ............................................................................................................................. 114 ކި ެހ ިރުހްނުޅުގ . 68 .................................................................................................... 115 ން ުލެބުނ ްށަމަކްއެބަބަސ ްތެނ ްނުޅުގ . 68 .............................................................................................................. 116 ން ުތަގިއަލަބ ިކެހ ިރުހްނުޅުގ . ުބ ާބ ަނަވަރާގެއ ިކ ެހ ާނުބ ްށަމަކ ުނުވިއ 69 ................................................................................................................... 117 ކި ެހ ާނުބ ްށަމަކ ުނުވިއ . 69 .............................................................................. 118 ކި ެހ ެނޭވެނަގިއަލަބ ްނިއެރެތ ގެ ީކެހ ާނުބ ްށަމަކ ުނުވިއ . 72 .................................................................................... 119 ްއަތްތަލާޙ ެނޭވެނަގިއަލަބ ކި ެހ ާނުބ ްށަމަކ ުނުވިއ . ުބ ާބ ަނަވަރާބ ުލ ޫސުއ ެގުޔުއަރ 72 ....................................................................................................................................... 120 ުޔުއަރ . 73 ................................................................................... 121 ން ުތަގިއަލަބ ުޔުއަރ ާރުކުޅާފ ން ުހީމ ްނޫނ ްނުރީބަޚ . 73 ................................................................................................... 122 ްނ ުތަގިއަލަބ ްށަޓޯކ ުޔުއަރ ެގްނުރީބަޚ . 8 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ުބ ާބ ަނަވަރޭތ ުލ ޫސުއ ެގުލާމިތްޙިއ 74 ........................................................................................................................ 123 ލު ޫސުއ ެގުލާމިތްޙިއ . 75 .................................................................................. 124 ން ަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކްތަޔާޢިރ ިއަގުލޫސުއ ެގުލާމިތްޙިއ . ުބ ާބ ަނަވަދާސ ުލ ޫސުއ ެގުމުވުރިދާނ 75 ........................................................................................................ 125 ން ުތަގިއަލަބ ުލޫސުއ ެގުމުވުރިދާނ . 76 ................................................................................. 126 ން ަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކްތަޔާޢިރ ިއަގުލޫސުއ ެގުމުވުރިދާނ . ުބ ާބ ަނަވަރަނަފ ުލ ޫސުއ ެގުރާބުތިއ 76 ....................................................................................................... 127 ުލޫސުއ ެގުތަބްސިނ ޭވެރުކުރާބުތިއ . 77 .................................................................. 128 ކި ެހ ޭޅެހަށުހ ްނުތޮގ ގެ ުމުރުކީފަނ ުތުގަވ ޭވެރުކްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ . 77 .................................................................................................... 129 ިކެހ ޭދްށޮކުތިބާސ ްތަޔިނ ުޅަގނަރުނ . ުބ ާބ ަނަވަޅޯސ ްއ ަތްތާލަމާޢުމ ާވްނެގިބިލ ުޒާޔިތްމިއ 78 .......................................................................... 130 ުޒާޔިތްމިއ ޭދިބިލ ްށައަކަހާވ ޭވެކެދ ިއަގުދެމެދ ެގްނިރިފަމެދ . 78 ............................................................................................... 131 ުތާމޫލުޢަމ ިރުހ ިއަގްއެއާރާދިއ ެގުތަލުއަދ . 79 ..................................................................................... 132 ްނަކިރެތާކްއަރ ާވްނެގިބިލ ްށަކަތްތާލަމާޢުމ ީމްސަރ . 79 ............................................................. 133 ްނަކިރެތާކްއަރ ޭދިބިލ ްށަތާރަފ ރާ ުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކ ިރުކ ްއެށުކ . 79 ......................................................... 134 ްނަކިރެތާކްއަރ ޭދިބިލ ްށަތާމލޫ ުޢަމ ޭވެރުކުލަދަބ ުދެމެދ ާލިކްއަވުމ ިއާލީކަވ . 80 ......................................................................... 135 ްނަކިރެތާކްއަރ ޭދިބިލ ްށަތާލމަ ާޢުމ ޭވެރުކ ުކެއާލީކަވ ީނޫނާޤ . 81 ................................................................................ 136 ން ުރުކުނުރޫބުޖަމ ްށަމުރުކަމހާ ުރަދްސަމ ެގާޔިރެވްސޫނ . ިއ ަބ ަނަވުރަތަހ ާމ ްނިޒ ެގުމުރުކުތިބާސ ިއާޑނަގްނިމ ެގުމުރުކުތިބާސ ުބ ާބ ަނަވަރާތަސ ުޑ ނަގްނިމ ެގުމުރުކުތިބާސ 83 ........................................................................................................................... 137 ލަ ަސްއަމ ީނަދަމ . 9 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ 83 ........................................................................................................................... 138 ލަ ަސއް ަމ ީއާނިޖ . 84 ...................... 139 ްއަތްތަލާޙ ެނޭވެރުކުޤީބްޠަތ ުޑނަގްނމި ީނަދަމ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ީއާނިޖ ން ުރުތިއ ެގުކަތަލަސްއަމ ީނަދަމ . 85 .................................................. 140 ްނުރުކުތިބާސ ްއަތްށުކ ާވިއަފިޅެއަޑނަކ ްޞާޞިޤ ިދައ ުދްއަޙ ިއަގުނީދްމާލްސިއ . 86 ............................................................................................................. 141 ުދ ަދަޢ ގެ ްނުހީމ ޭދ ްސަބިކެހ . 86 .................................................................................................. 142 ސް ަބިކެހ ެގްނުނެހިރިފ ިއާންނުނެހްނައ . 86 ........................................................................................................... 143 ސް ަބިކެހ ގެ ްނުމިލްސުމ ުރިއަޣ . 86 ....................................................................................... 144 ން ަކްނަކ ާވްނެގެވުތިބާސ ިތެނ ްއެމުޅެހަށުހ ިކެހ . ުބ ާބ ަނަވަރާށައ ާމ ްނިޒ ެގުމުނިދްށޮކުތިބާސ 88 .............................................................................................................................. 145 ލު ޫސުއ ުމްނާޢ . 90 ............................................................................................................................ 146 ުލޫސުއ ަޞްއާޚ . ިއ ަބ ަނަވްސަފ ްނ ަކްނަކ ްނެހިނެހެއ ުބ ާބ ަނަވަރާވަނ ްނ ަކްނަކ ުމްނާޢ 90 .............................................................. 147 ްނުގްނިހ ުނޫނާޤ ްށަޗްއަމ ެގުކަތާރާދިއ ެގުތަލުއަދ ިއާކަތްލަނުއިބިއަރްޓ . 91 ............................................................................................................................. 148 ްނުދެހ ުދިއާވަގ . 91 ............................................................................................................................ 149 ުނޫނާޤ ޭވެލާވުއ . 91 ............................................................................................................. 150 ްނުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ . 91 .................................................................................................................................. ން ުރުކަނާމ . - document.segment-2 Verify source ↗
ޤާނޫނު ނަންބަރު: 11/2022 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) — segment 2
151 10 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ 11/2022 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުނ ޫނާޤ ޭހ ެބާކްއެހ ިއ ަބ ަމ ަތަރުފ ްނ ުށެފ ުބ ާބ ަނ ަވްއެއ ުފ ުރާޢަތ ްސަބިކހެ ިއަގުކތަ ަލަސްއަމ އީ ާނިޖ ިއާކަތަލަސްއަމ ީނަދަމ ،ީއިމ )ހ( .1 ްނ ަނ ިއާފުރާޢަތ ކި ެހ ،ިއާމުތަގިއަލބަ ިކެހ ،ިއާމުޅެހަށުހ ިކެހ ،ިއާމުގެނ ްށަމުރކު ުތިބާސ ްއމެ ަކ ،ިއކާ ަތުލޫސުއ ހޭ ެޖްނާވާބަތ އި ަގުމުރުކްނަޒަވ އް ަތުލސޫ ުއ ުމްނާޢ ޭހެބާކްއެހ ްސެވްނޫނެއ ިއާތަބްސިނ ާވްނުނޭބ ިކެހ .ެވެނޫނާޤ ެގުމުޅެއަޑނަކ .ެވއެ "ުނޫނާޤ ހޭ ެބާކްއހެ " ،ީނާޔިކ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( .ެވެމރު ުކުލޞި ާޙ ްއަތުދަޞްޤަމ ވި ިނަންނައ ،ީކަމުނޭބ ެގުނޫނާޤ ިމ .2 ްނ ުނޭބ ެގ ުނޫނާޤ ާވިއަފދީ ްށޮކރު ަވަށަކ ްނިއާދްއާމ ަނަވ 42 ެގީސާސައުނޫނާޤ )ހ( އި ަގުތގޮ ެއ ުޤްއަޙ ެގމު ުވެރުކްތަޢީރަޝ ްނުފާޞްނިއ ގެ ީކެހ ާވއި ަގުމަކ ލު ޫސއު ްއއެ ސީ ާސައ ވާ ްނުނޭބ ްށަމުނިދްށޮކުރަވަށަކ ، ؛ްނުނިދިއަޅައަޑނަކ ށް ޮކްނާޔަބ ިއގަ ުނޫނާޤ ްށޮކުލޞީ ްފަތ ުލޫސުއ އާ ަލަސއް ަމ ،ިއާތޮގ ާވްނެގވި ެރުކޖަ ަރަދ ިކހެ ،ިއާކަތްތަވބާ ެގީކެހ )ށ( ؛ ްނުރކު ްނާޔަބ އް ަތްތޮގ ވޭ ެރކު ިއަބ ކި ެހ ވެ ަރބު ްށަރވަ ްނިމ ިރުހްނުޅުގ 11 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ކި ެހ ،ިއާމުގނެ ްސަބިކެހ ، އި ާމުތަގިއަލބަ ިކެހ ،ިއާމުޅެހަށުހ ިކެހ )ނ( ؛ްނުޅެއަޑނަކ އް ަތުޑނަގްނިމ ެގުމުރުކްނަޒަވ ްއެމަކ އި ަގުކަތަލސަ ްއަމ ީއާނިޖ ިއއާ ަގުކަތަލަސްއަމ ީނަދަމ )ރ( ؛ްނުޅެއަޑނަކ ްތަބްސިނ ގެ ީކެހ ާވްނުނޭބ ްށަމުރުކުތިބާސ ްނުޓޯކ ،ިއގަ ުތޮގ ގެ ުމަކްނަކ ވާ ްނެގެވުތިބާސ ،ިއަލުނ ާކަމުޅެހށަ ުހ ިކެހ )ބ( ؛ްނުރކު ްނާޔަބ ން ަކްނަކ ެނާންނަގިއަލަބ ްނަކްނކަ ވާ ްނެގިބިލ ުޒާޔިތްމިއ ، ެނޭޅޭނަށުހ އި ަގުތޮގ ެގީކެހ )ޅ( ؛ ްނުރުކްނާޔަބ ލާ ަބ ްނނު ަތްނަތ ދަ ަފެއ އި ާކަތުޤީޤްޙަތ ގާ ްނިހ ްނުކތަ ާރާދިއ ގެ ުތަލުއަދ )ކ( ެގުނޫނޤާ ިމ ،ްށަތަބްސިނ ރި ުހްނުޅުގ ާމަކ އި ަގުކަތަލަސްއަމ .ްނުޅެއަޑނަކ ްށަމަކ ެނާގނިހ ްއަތުލޫސުއ ، ްއަތުމ ހޫ ްފަމ ުޑނަގިއމަ ާވްނެގެވާނިބ ްށަޗްއަމ ެއ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .3 ުފ ީދަރ .ެވެއީނަވެއ ިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގބު ާބ ަނަވެދ ެގުނޫނާޤ ިމ ން ިއެރތެ ެގކު ަތްތާރާބިޢ އި ާކަތުޒްފަލ ވާ ިއަފްށޮކްނުނޭބ އި ަގުނޫނާޤ ިމ )ށ( ،ުފީދަރ ެގުކަތްތާރބާ ިޢ ިއާކަތުޒްފަލ ާވއި ަފީދ ްއެމުރުކަނާމ ަޞްއާޚ 151 .ެވެއީނަވއެ ިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގދާ ްއާމ ަނަވ ެގުނޫނާޤ ިމ ެގުކަތލަ ސަ ްއަމ ިވިނަންނައ ،ްއތަ ުލޫސުއ ވާ ްނެގެވްނާޔަބ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .4 ާރ ިއާދ ެނ ާގނިހ ުނ ޫނާޤ .ެވެއނެ ާގނިހ ްށަޗްއަމ ދި ައ ނީ ަދަމ ގާ ނިހ އި ަގކު ަތުޓޯކ އި ަހެމްނެއ ެގޖޭ ްއާރިހެވ ިދ ) 1 ( ؛ްއަތަލަސްއަމ ީއާނިޖ ގާ ނިހ އި ަގުކަތްލނަ ުއިބިއަރޓް ިއަހެމްނެއ ެގޖޭ ްއާރިހެވ ިދ ) 2 ( .ްއަތަލަސްއަމ ްނުކަނތަ ދަ ަފެއ ތަ ަވުނ އި ަގއް ެޤީޤްޙަތ ގާ ްނިހ ން ުކައާރދާ ިއ ގެ ުތަލުއަދ )ށ( ،ިއާމުޅހެ ށަ ުހ ިކެހ ،ިއާމުގެނ ްސަބިކހެ ،ިއަގްއއެ ަލަސްއަމ ާދްނުމަލަބ އާ ާރާދއި އެ އް ެތަޔްއިލއޫ ްސަމ ގެ ުމުރުކްނަޒަވ ކި ެހ ،ިއާމުތަގިއަލބަ ިކެހ 12 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ިއަގުނނޫ ާޤ މި ،ްށަތަބްސިނ ޅޭ ުގާތަޔްއިލއޫ ްސަމ އެ ،ަމަނާވއި ަފެވުލާވަޙ ަތަވުނ ާދްނުމަރުކުޤީޤްޙަތ ްނުކއަ ާރާދިއ ެއ ްއަތުލސޫ ުއ ާވްނެގެވްނާޔަބ ،ިއަގޭރތެ ެގޭއ .ެވެއެނާގނިހ ްށަޗްއަމ ެގއް ެއަލަސްއަމ ާދްނުމަލަބ .ެވެއެނެމިހ ްއތަ ަލަސްއަމ ގެ ުތަވާބ ިވިނަންނައ ވާ ްނެގިބިލ ުރބާ ެގުމުޅެއުޅަވަޔިފ ްށޮކުޤީޤްޙަތ ްއެމ ަކ ) 1 ( ާޅައުޅަވޔަ ިފ ަތަވުނ ރާ ުކުޤީޤްޙަތ ން ުކަތާރާދިއ ެގުތަލުއަދ ؛ްއަތަލަސްއަމ ،ިއަގުރވަ ްނެފ ެގްއއެ ާރާދިއ ެއ ،ްނުކައާރދާ ިއ ެގުތަލުއ ަދ ) 2 ( ށް ަޗްއަމ ގެ ްއހެ ީމ ނޭ ެމިހ އި ަގާރދާ ިއ އެ ،ްށޮކުޤީޤްޙަތ ްއެމަކ .ްއަތަލސަ ްއަމ ާލބަ ްނެގެވއޮ ުރބާ ެގުމުޅެއުޅަވަޔިފ ީބީދުއަތ ކި ެހ އި ާމުތަގއި ަލަބ ކި ެހ ިއާމުޅެހށަ ުހ ކި ެހ އި ާމުގނެ ްސަބިކެހ )ނ( ްއެކަތލު ސޫ ުއ ިކވަ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމުރުކްނަޒަވ ެގުމުޅއެ ަޑނަކ ްއަތަމަހ ޭޅުގާމަކްނަކެއ ީނަވެއ ިއަފާޅައަޑނަކ ީއާނިޖ ްއކެ ަތުތައާރުޖިއ ީލީޞްފަތ ޅޭ ުގާމަކްނަކެއ .ެވެއަގުމުނޭބ ިއަގުނނޫ ާޤ ެގތު ައާރުޖިއ ީނަދަމ ަތަވުނ ިއގަ ުނޫނާޤ ެގުތައާރުޖިއ އް ަތުލސޫ ުއ ާވިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއަގުތަލާޙ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއަގުނނޫ ާޤ ގެ ުތައރާ ުޖިއ އީ ާނިޖ ،ީނާވްނަރކު ުލަމަޢ ކު ެއާމުޓްއެހެގެނ ާވިއަފޅާ ައަޑނަކ ްށަމަކއެ ިއގަ ުނޫނާޤ ެގުތައރާ ުޖިއ ީނަދަމ ަތަވުނ .ެވެންނިތަމެގުތޮގ ވާ ްތޮގްއއެ ާކަތުތައރާ ުޖިއ ަޞްއާޚ ،ިއަވަޔފި އް ަތުނޫނާޤ ާރުކްނާޔބަ ިއަގާދްއމާ ަނަވ 149 ެގުނޫނާޤ ިމ )ރ( ާވިއަފށާ ަފ ްނަރކު ުލަމަޢ ްނިރުކ ެގުމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ާށަފ ން ަރުކުލަމަޢ ްނުހަފ ެގުމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ަތަވުނ ހޭ ެބާކްއހެ ށް ަފާލިޚ ކާ ަލޫސުއ ާވއި ަގުނޫނާޤ މި ،ިއަގއް ެނޫނާޤ ްނެހެއ ،ަމަނާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްނެގިޅެއަޑނަކ ްއެލސޫ ުއ ަޞްއާޚ ިކަވ ިއަގުނނޫ ާޤ ިމ ،ުލސޫ ުއ ޞަ ްއާޚ ެއ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގްއެނޫނާޤ ެއ ،ިދައ .ެވެއނެ ާގނިހ ށް ަޗްއަމ ގެ ުލސޫ ުއ ވާ ްނެގެވްނާޔަބ .ެވެއވެ ްނެގިޓްއހެ ެފިހ ލު ޫސުއ ޭހެބާމަކ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްށަތަބްސިނ ެއ 13 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ގެ ުހީލޖި ަމ ެގން ުތިޔްއަރ ަތަވުނ އި ަގހު ީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ )ބ( ކި ެހ އި ާމުގެނ ްސަބިކެހ ،ިއގަ ްއެއލަ ަސްއަމ ާލބަ ިއަގްއެއީޓިމޮކ ްނުތޮގޅޭ ުގ ާމުރކު ްނަޒަވ ިކހެ ިއާމުތަގއި ަލަބ ކި ެހ ިއާމުޅެހަށުހ ެގުނޫނާޤ ިމ ،ަމަނާވިއަފާޅައަޑނަކ ްއެލޫސއު ޭހެބާމަކ ްނުހީލިޖަމ ެއ ގެ ުހީލޖި ަމ ެގްނުތިޔްއަރ ިދައ .ެވެކެލސޫ ުއ ެއ ީނާގނިހ ްށަޗްއަމ ށް ަހީލިޖަމ އެ ށް ަމުޅެއަޑނަކ ން ުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއރަ ްނަކްނަކ 88 ްށަޒާޔތި ްމިއ ޭދިބިލ ްނުށަދ ެގދާ ްއާމ ަނަވ ެގީސާސައުނޫނާޤ .ެވެއަޅާންއހެ ަރުހ ްނުބަބަސ ެގުނޫނާޤ ިމ ،ްތޮގ ވާ ިއަފްށޮކްނުނޭބ ްއތެ ާރާބިޢ ަތަވުނ ްއހެ ަބ ިކަވ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .5 ްނ ުރުކަނާމ ުނ ޫނާޤ ިއަގުފދީ ަރ ެގުކަތުމޫހްފަމ ާވއެ ިއަގުބާބ ަނަވެދ ެގުނޫނާޤ ިމ ީނަވެއ ިއަފީދ ށް ަކަތާރާބިޢ ތަ ަވުނ ްށަކަހބަ ެއ ،ަމަނާވިއަފީދްށޮކްނާޔަބ .ެވެމުރުކަނާމ ވާ ިއަފީދްށޮކްނާޔަބ އި ަގުބާބ ެއ ،ްތޮގ ވާ ިއަފްށޮކްނުނޭބ ްއތެ ާރާބިޢ ަތަވުނ ްއހެ ަބ ިކަވ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ށ( 151 ިއަގުފދީ ަރ ާވެއއި ަގާދްއާމ ނަ ަވ ެގުނޫނާޤ ިމ ީނަވެއ ިއަފީދ ށް ަކަތާރާބިޢ ތަ ަވުނ ްށަކަހބަ ެއ ،ަމަނާވިއަފީދްށޮކްނާޔަބ .ެވެމުރކު ަނާމ ާވއި ަފީދްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުފީދަރ ެއ ެގުނޫނޤާ ިމ އް ެތާރބާ ިޢ ަތަވުނ އް ެހބަ ާވިއފަ ްށޮކްނުނޭބ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ނ( ެގުނޫނޤާ މި ތަ ަވުނ އި ަގުފީދަރ ގެ ުކަތުމޫހްފަމ ވާ ެއިއގަ ުބާބ ަނަވެދ 151 ،ިއަގުތލަ ޙާ ާވުނިއަފީދްށޮކަނާމ އި ަގުފީދަރ ާވއެ ިއަގާދްއމާ ަނަވ 4 2011 / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ްއެތާރބާ ިޢ ަތަވުނ ްއެހަބ ެއ އި ަގ )ުނޫނާޤ ެގުމުރުކްނާޔބަ ްއަތަމަހ ެގުމުރުކަނާމ( ީނަވެއ ިއަފީދ ށް ަކަތާރާބިޢ ަތަވުނ އް ެހަބ ެއ ،ަމަނާވިއަފީދްށޮކްނާޔަބ .ެވމެ ުރުކަނާމ ާވން ެގެވްނާޔަބ އި ަގުނޫނާޤ ެއ ަޞްއޚާ އި ަގްއެނޫނާޤ ން ެހެއ ވާ ިއަފްށޮކްސާފ ން ުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ )ހ( .6 ްށ ައާޢީރަޝ ީމ ާލްސިއ ިއ ާކަތްތަލާޙ ެނ ޭވެރުކްތަޔާޢިރ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ީވނު ެމ ިއަގްއެތަލޙާ ާވިއަފްށޮކން ާޔަބ ްއެކަތުލޫސުއ ްށ ަލްސައ ެގ ުނީދްމާލްސިއ ކި ެހ ިއާމުޅެހަށުހ ކި ެހ އި ާމުގެނ ސް ަބިކހެ ،ުހަފްށަމުށެފ ން ަރުކުލަމަޢ ްއ ަތްތަލާޙ ޭހ ެޖްނޭދްނަކްސިއ 14 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްއެމަކ ،ިއާންނުތޮގޭޅުގ ާމުރކު ްނަޒަވ ކި ެހ އި ާމުތަގިއަލަބ ،ިއާންނތު ޮގޭޅުގ ާކަތުޑނަގްނިމ ޭހެޖްނަލބަ ިއަގުމުރުކުތިބާސ ، ިއަގުނނޫ ާޤ މި ީނާރުކލު ަމަޢ ްނުތޮގޭޅުގ ާއާމްނިޒ ގެ ުމުރުކުތިބާސ ިދައ .ެވެންނިތަމެގުތޮގ ވާ ްތޮގްއއެ ާކަތުލސޫ ުއ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ އް ެލޫސއު ިކަވ ޭޅުގކާ ްއެހ ިއަގްއެނޫނާޤ ްނެހއެ ަތަވުނ ިއަގުނޫނާޤ ިމ 142 ަނަވ ެގީސާސައުނޫނާޤ ،ިއަގުމަކްނަކ ްތެނ ިއަފިޅެއަޑނަކ ިއަގުތޢަ ީރޝަ ީމާލސް ިއ ،ްނިއަދަފ ާވ އި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގާދްއާމ ްށަކަމރު ުކތް ަޔާޢިރ ްނުކތަ ުޓޯކ ްށަތޮގ ވާ ިއަފިޅެއަޑނަކ ްއެމަކެއ .ެވއެ ަޅާނ ްއެހރަ ުހ ުނޫނާޤ ިމ ްނުތޮގޢީ ޫޟުއަމ އި ަގުނޫނާޤ މި ްށަމުރކު ުލަމަޢ އި ަގއް ެމަކ ކި ަވ ާވާމިދ )ށ( ން ުރުކލު ަމަޢ ިއަގުމަކއެ ،ްސެވަމަންތޮއ ިއަފްށޮކން ާޔަބ ްއެލޫސުއ އި ަގްއލެ ްސައ ެގުނީދްމާލސް ިއ އް ެލސޫ ުއ ޞަ ްއާޚ ުމިޒާލ ެގުނީދމް ާލްސިއ ،ީނާރކު ުލަމަޢ އި ަގުތަލޙާ ެއ ،ަމަނާވިއަފާޅައަޑނަކ .ެވެށަލޫސުއ ަޞްއޚާ ާވިއަފާޅައަޑނަކ އި ަގުލްސައ ރި ުކުލމަ ަޢ ށް ަލޫސުއ ޞަ ްއޚާ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ްށޮކުފސާ އި ަގރޭ ެތ ގެ ާރއި ާދ ގެ ްއެލސޫ ުއ ޞަ ްއާޚ ދަ ަފެއ ،ްސެވަމަނ ،ީނާރކު ުލަމަޢ އި ގަ ްއެމަކ މެ ްނޮކ ތް ެނ ްނަންނެފ ށް ަމަކާވިއަފިނެމިހ .ެވށެ ަލޫސުއ ވާ ްނެގެވން ާޔަބ ިއަގުނޫނާޤ ިމ ުބ ާބ ަނ ަވެދ ުފ ީދަރ ެގ ުކަތުމޫހްފަމ ށް ަލޔަ ިނ ެގާދްއމާ ަނަވ 36 ްނެގިށެފ ން ިއާދްއމާ ަނަވ 8 ގެ ުނޫނާޤ ިމ .7 ްސ ާސައ ެގ ުކަތުމޫހްފަމ ވާ ްނެގެވާނިބ ްށޗަ ްއަމ އެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީކަކތަ ްތާރާބިޢ ިއާކަތުޒްފަލ ާވްނެގެވްނާޔަބ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ ުކަތާދްއާމ ެއ ްއަތުމޫހްފަމ ެއ .ެވެކަތުމޫހްފަމ ުޑނަގިއަމ ުދަޞްޤަމ ެގުނޫނޤާ ިމ ިއާށަމުޓްއހެ ެމެދ ިއަގތު ޮގެއ ުލސް ައ ެގުނޫނާޤ ިމ ،ީނަވެއ ެގުނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ގަ ުމުނޭބ ެގުމުރކު ިހަފުގަމ ްށަމުރކު ުލިޞާޙ ިއަގުނިމާޅުފ ެމްނެއ 15 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްށަކަތުމޫހްފަމ ެއ ،ީނާވްނަރކު ަނާމ ަތަވުނ ،ީނާވްނަޔިކ ްސެވްއެއާދްއާމ ެމްނޮކ .ެވެންނިތަމެގތު ޮގ ެނާންނާނ ްއެމަކިނަހ ަތަވނު ން ަކާވ އި ގަ ުދޫޖުވ އް ެއާޢިޤާވ ކި ަވ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ިކެހ" .8 ިކ ެހ އި ަގުތޮގ ެގީކެހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްނުތޮގ ެގުމުނިދްށޮކުތިބާސ ްނަކާވުނ ،ްށޮކަލްމުޖ ްށަކއް ެހ ީދްއާމ ،ިއކާ ްއެހ ީބާތިކ ،ިއކާ ްއެހ ީހފަ ަޝ ޭވެނަގިއަލަބ ން ުށަދ ެގްއެތަވބާ ެމްނޮކ ްނިއެއ ،ިއާށަކކަ ްއެހ ގެ ްއެތަވާބ ެމްނޮކ ްނިއެއ ،ިދައ ،ްށަސްއެޗްއެއ އި ާށަމަކްނަކ ިކަވކި ަވ ޭވެނަގއި ަލަބ ިއގަ ުތޮގ ެގީކެހ .ެވެންނިކަވިކަވ ގެ ުތަޢީރަޝ ،ހާ ީމ ދޭ ސް ަބިކެހ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ްސަބިކެހ" .9 ްސ ަބިކެހ ޭދ ްނުތާރާޝއި ަތަވުނ ްނުހބަ ަގނައ ،ެރހު ްނެގްށޮކާވހު ،ިއަގުހީލިޖަމ .ެވެށަނާޔަބ އި ަގުތަޢީރަޝ ާއހާ ީމ ޭދ ްސަބިކހެ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުނިދ ްސަބިކެހ" .10 ްނ ުނިދ ްސަބިކެހ ަތަވުނ .ެވެށަބވާ ަޖ ޭދ ްށަކަތުލވާ ުސ ެއ ިއަގުކަތާލޙަ ުރަމ ޭވެރކު ުލާވުސ .ެވެށނަ ާޔަބ ދޭ ާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ ްށަތޮގޭވދެ ުބާވަޖ ްށަކަތުލވާ ުސ ެއ އި ަގުތަޢީރަޝ ާއހާ މީ ޭދ ްސަބިކެހ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުގެނ ްސަބިކެހ" .11 ްނ ުގެނ ްސ ަބިކެހ ވޭ ެރކު ްނުތޮގެއ ަތަވނު .ެވެށަމުރުކ ވޭ ެރކު ުލާވސު ިއަގކު ަތާލަޙުރމަ ޭވެރކު ުލާވުސ .ެވެށަލާވުސ ށް ަޓޯކ ިއަކަޓްށަމނު ިދ ސް ަބިކެހ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ" .12 ާހ ީމ ޭދ ްސ ަބިކެހ އި ގަ ުތަޢީރަޝ ،ިއއާ ާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ ިއގަ ުތަޢީރަޝ ،ިއާއާހމީ ިރހު ެވުރިޒާހ ށް ަމުވުރިޒާހ ްށމަ ުނިދ ސް ަބިކެހ އި ަގުތަޢީރޝަ ،ިއާއހާ ީމ ާވއި ަފީދ ްސަބިކެހ .ެވެންނުތޮގޭނެމިހ ހާ ީމ ޭގްނެއ ތަ ަވުނ ްނުކައޢާ ިޤާވ ކި ަވ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ޔު ުއަރ ގެ ުރީބަޚ" .13 ުޔ ުއަރ ެގ ުރީބަޚ ކި ަވ ވާ ްނެގިވެލކު ެއ އި ަގކީ ެހ ތަ ަވުނ ން ުކަކއް ެހ ކި ަވ ަތަވނު ްނުކަކަތާޢިޤާވ 16 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ން ިއ އެ ަތަވުނ ާޖީތަނ ތަ ަވުނ ަނާމ ދޭ ްށޮކަހޭދ ަތަވނު ޭދްށޮކުޒްމަރ ްނުކަމަކ މު ްލިޢ ާވްނެގީށކަ ެއ ެގުމަކ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކްނާޔބަ ްށަޓޯކ އް ެމަކ ޭދްށޮކަހޭދ .ެވެށަޔ އު ރަ ދޭ ްށަޓޯކ ކު ަހީމ ރި ުހ ބާ ިރުޖަތ ަތަވނު ުނީރްމަތ ަތަވުނ .ެވެށަތަބްސިނ ގެ ުމުވތް ާގ ްނުވނު ްއެމަކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ށް ަމަކ "ްނުވުރިދާނ" .14 ްނ ުވުރިދާނ ރީ ކު ްއމެ ަކ ިކަވ ކު ަހީމ ކި ަވ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ލު ޫސުއ ގެ ުމުވުރިދާނ" .15 ުލ ޫސުއ ެގ ުމުވުރިދާނ ދެ ެއ ަތަވުނ ން ުމަކްތޮގއް ެއ ެގތު ަލާޙ ެދ އެ ،ިއަފެވއި ަގުމަކ ިއގަ ްއެތަލާޙ ެދ ން ުކަޤާފިތްއިއ ކީ ަތަލާޙ ދެ ެއ ،ްނުމަކްތޮގއް ެއ ގެ ުމަކްނަކ ޭނެމިހ ިއަގުތަލާޙ ށް ަމަކ އް ެމަކ ރު ިދާނ ކީ ަމުރުކުލބޫ ަޤ ްށަމަކ ްތަލޙާ ެދ ޔަ ިދިއަގނިހ .ެވށެ ަލޫސުއ ގެ ުމުތަގިއަލަބ ގެ ާމިތ އް ެޗއް ެއ ތަ ަވުނ އް ެމަކ ރި ުހްނަންނެފ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ުޔުއަރ" .16 ުޔ ުއަރ ިދައ .ެވެށަމުވހަ ދޭ ާވަހޭދ ން ިއެއ ްށައާމިތ ްނުމުރުކްނަޒަވ ްނިޑނުކިސ ތަ ަވުނ ްނުމުނެފ ށް ައާމިތ އް ެކަތާޢިޤާވ ަތަވުނ އް ެއޢާ ިޤާވ ވާ ިއަގީތަމިރުކ ސް ެވަހދޭ ޭވެނަގބި ިލ ން ިއެއ ްށައާމިތ ،ްނުމުވެރުކބާ ިރުޖަތ ތަ ަވުނ ްނުމުވިއުޑައ .ެވެންނުތޮގޭނެމިހ ދޭ ްސބަ ިކެހ ިއގަ ްއއެ ަލަސްއމަ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ްނުރުކްނިމެޒްގެއ-ީރ" .17 ްނ ުރުކްނިމެޒްގެއ-ީރ ޅި ެހަށުހ ިއަގުތގޮ ެގްއެކްއެހ ާނޭއ ،ްނުމުމިނ ްށޮކްނިމެޒްގއެ -ްސޮރްކ ާހީމ އާ ާނޭއ ިއަގާލަޙރު ަމ ެއ ަތަވުނ .ެވެށަމުރކު ުލާވސު ްނުލައ ާއާނޭއ ްނުތާރަފ .ެވެށަކަތުލާވސު ޭވރެ ުކ ްނިއަދަފެއ ވާ ްނުނޭބ ިކެހ ށް ަމުރުކުތިބާސ ްއެމަކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ިކެހ ީފާކ" .18 ިކ ެހ ީފ ާކ ށް ަރަވްނިމ ެއ ތަ ަވުނ .ެވށެ ަކްއެހ ާވިއަފިބިލ ްށަތަބްސިނ ޭދުފ ްށަޑނަގްނިމ .ެވށެ ަމުބިލ ިކެހ 17 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ އް ެއޢާ ިޤާވ ާވިއަފިދެފުއ ްއެތާމޫޞުޚ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ިކެހ ީބާތިކ" .19 ިކ ެހ ީބ ާތިކ .ެވށެ ަމުޔިލ ޭޅެހށަ ުހ ްށަތަޢީރަޝ ްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ސް ަބިކހެ ިއަގްއއެ ަލަސްއަމ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުރުކްނިމެޒްގއެ -ްސޮރްކ" .20 ްނ ުރުކްނިމެޒްގެއ-ްސ ޮރްކ ށް ޮކުލާވުސ ްނުތރާ ަފ ިޅެހށަ ުހ ާނޭއ ިއަގތު ޮގ ެގއް ެހީމ ޭދ ސް ަބިކެހ ،ާއާހީމ ޭދ ،ްނުކަތްތާރަފ ތަ ަވނު ްނުތާރަފ އް ެނައ ޭނެމިހ ިއަގއި ަލަސްއަމ ެއ ،ްނުމުމިނ ތަ ަވުނ .ެވެށަމުރކު ުލވާ ުސ އާ ާނޭއ ްށަޗއް ަމ ގެ ުހަބިކެހ ން ިދ ާހމީ ޭދ ސް ަބިކހެ ެއ .ެވެށަކތަ ުލާވުސ ވޭ ެރކު ްނިއަދަފެއ ާއާނޭއ އި ަގލާ ަޙުރަމ ެއ .ެވެށަތަބްސިނ ގެ ުމުވްތާގ ްނުވ އް ެމަކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ށް ަމަކ "ުލާމިތްޙިއ" .21 ުލ ާމިތްޙިއ ެވީޒާމ ،ްނުތާރފަ ޭބިލާވުޢަދ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ުލސޫ ުއ ެގުލާމިތްޙިއ" .22 ުލ ޫސުއ ެގ ުލާމިތްޙިއ ިކަވ ަތަވުނ ،ްނމު ުވއި ަފްށޮކުލަމަޢ ްށަކަތޮގ ިކަވ ިއަގއް ެތަލާޙ ކި ަވ ާވިއަފްސޮގ އާ ަލަސްއަމ ާދން ުމަގނިހ ،ްނުމުވިއަފްށޮކ އް ެލަމަޢ ކި ަވ އި ަގްއެމުންސިވ ނާ ޭއ ިއަގުތަލާޙ ާވިއފަ ްސޮގ ެވީޒާމ ީރުކ ލު ަމަޢ ާނޭއ ްސެވިއގަ ުތަލާޙ ިރުހްނުޅުގ ރި ކު ުލަމަޢ ާނޭއ ސް ެވިއަގތު ަލާޙ ވާ ިއަފްސގޮ ވެ ީޒާމ ަތަވނު ،ްނިއަދަފ ރި ުކުލަމަޢ .ެވެށަލސޫ ުއ ެގުމުނިދްށޮކްނާޔބަ ްނަކިއަގުމުންސިވ ހާ މީ ޭވެރުކުތަމހު ުތ ެގ އް ެށުކ އީ ާނިޖ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ށް ަމަކ "ުފާރިތުޢިއ" .23 ުފ ާރިތުޢިއ ސް ެވްއެއ ،ްށކަ ަތުރުސްނުއ ިއަހެމްނެއ ެގުށުކ ޭވރެ ުކުތަމުހުތ ުދެމާއާނޭއ އި ަގރު ާޔިތްޚިއ ލަ ްއިމައ ،ެރުހްނުތަމާލސަ ިދްއުބ ،ިތެނ އް ެމުވުރުކުރޫބުޖަމ .ެވެށަމުވްސަބްއެއ ާވްސަބްއެއ ގެ ާނޭއ ، ުކަހީމ ދޭ ްސަބިކެހ ، ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ިކެހ ާނުބ ްށަމަކ ުނުވިއ" .24 ިކ ެހ ާނ ުބ ްށ ަމަކ ުނުވިއ ތަ ަވުނ ުނުވިއ ަތަވުނ ުނުނެފ ްނެގިޅެއަޑނަކ ްށައާނޭއ ްނުކަސްއިހ ، ން ެހއެ ިއަގުލަދބަ ެގުމުރުކްނާޔބަ ްއެމަކ ަތަވުނ ްއެޗއް ެއ ުނުވރެ ުކްސާސްހިއ ށް ަކަހީމ ްނެހެއ ަތަވުނ ްށަމަކ ުނުނެފ ްއެމަކ ަތަވުނ ްއެޗްއއެ ިކަވ ްށަކަހީމ ކު ަހީމެއ ްށަމަކ ުނުވެރކު ްސާސްހިއ ަތަވުނ ްށަމަކ ުނުވއި ުޑައ ްއެޗއް ެއ ިކަވ 18 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ، ދޭ ްށަޗްއަމ ގެ ުމަކ ުނުވިއުޑައ ްށައާހީމ ދޭ ްސަބިކހެ ްއެމުނުބ ާނުބ .ެވެށަހަބިކެހ ށް ަޗްއަމ ެގާހީމ ޭދ ސް ަބިކެހ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ުލޫސުއ ެގުރާބުތިއ" .25 ުލ ޫސުއ ެގ ުރާބުތިއ ތް ަބްސިނ ެނާދިވރެ ުކުރބާ ުތިއ ވެ ަރުބ ށް ަޓޯކ ށް ަޗްއަމ ގެ ުހަބިކހެ ޭދ ނާ ޭއ ަތަވުނ ރު ާބުތިއ ެއ ަތވަ ުނ ،ްށަލސޫ ުއ ެގުމުޅެހށަ ުހ ކި ެހ ްނުތޮގ ެގުމުނިދިއަކްއަދ .ެވެށަލޫސުއ ެގުމުޅެހަށުހ ިކެހ ާޅަހަށުހ ން ުތޮގ ެގުމުރުކީފަނ ކު ަމްޞަޚ ،ްށަތގޮ ާވުނ ށް ަކަފާރިތުޢިއ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ުރާރްޤިއ" .26 ުރ ާރްޤިއ ، ްށަމަކ ވާ ިއަގުދޖޫ ުވ އް ެއާޢިޤާވ ިކަވ ކު ަހީމ ވޭ ެރުކތު ަމުހުތ ގެ ުށުކ ަތަވުނ .ެވެށަމުވްސަބްއއެ ާވސް ަބްއެއ ްނުލމަ ަޢ ަތަވުނ ން ުމުޔިލ ތަ ަވުނ ްނުހަބަގނައ ދޭ ްސަބިކެހ ިއގަ އް ެއަލސަ ްއަމ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުރުކްނިމެޒްގެއ" .27 ްނ ުރުކްނިމެޒްގެއ ތަ ަވުނ .ެވެށަމުރކު ުލާވސު ްނުތާރފަ ިޅެހަށުހ ނާ ޭއ ްށަމުނިދ ސް ަބިކެހ ،ާއާހީމ .ެވެށަކަތުލވާ ުސ ޭވރެ ުކ ން ިއަދަފެއ ާއާނޭއ އް އެ ަލަސްއަމ ތް ޮއ ިއގަ ުތަޢީރަޝ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ާޢިޤާވ" .28 ާޢ ިޤާވ އި ކާ ަތުލްސައ ިއކާ ަތްތަޤީޤަޙ ާވްނެގވެ ާނިބ ްށަޗްއަމ އެ ްނުވުނ ިއާމުވުތިބާސ ެމްނޮކ ޭހެޖްނޭދށް ޮކުތިބާސ އި ަގްއއެ ަލަސްއމަ ެއ ،ްނުތޮގޭނެމިހ ްއަތާތުކުނ ެގ ''ްޓްކެފ'' ،ށް ޮކްތާރޝާ ިއ ްށަކަމަކ ަތަވނު ްށަކަލްސައ ަތަވުނ ްށަކަތަޤީޤަޙ .ެވެއަގިއަނާމ ްށަމުނިދްށޮކުތިބސާ ްއއެ ާޢިޤާވ ކި ަވ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ކި ެހ ީދްއާމ" .29 ިކ ެހ ީދ ްއާމ .ެވެށަކަޗއް ެއ ެމްނޮކ ީދްއާމ ޅޭ ެހަށުހ ްށަމުރކު ްނަޒަވ އި ަލަބ ްނުތަޢީރަޝ ށް ަޗްއމަ ެގްއެކއް ެހ އެ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ިކެހ ެގއި ަޖަރަދ ަމަތަރުފ" .30 ިކ ެހ ެގ ިއަޖަރަދ ަމަތަރުފ ވާ ުތިބާސ ިއަގތު ޮގާދީސ ްނަކތް ޮއ ިއަގުދޫޖުވ ްއެއާޢިޤާވ ިކަވ ،ްށޮކާނިބ .ެވެށަކްއެހ 19 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ށް ަޗްއަމ ެގްއެކއް ެހ ެއ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ިކހެ ެގިއަޖަރަދ ަނަވެދ" .31 ިކ ެހ ެގ ިއަޖަރަދ ަނ ަވެދ ،ޭދުންށޮކުތިބާސ އި ަގުތޮގާދީސ ން ަކްތޮއ އި ަގުދޫޖުވ އް ެއޢާ ިޤާވ ކި ަވ ،ްށޮކާނިބ .ެވެށަކްއެހ ޭދެވރި ެތީހެއ ްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ްސެވަމަންނެހެއ އި ަގާލޙަ ުރަމ ެގމު ުގެނ ސް ަބިކެހ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ުލވާ ުސ ގްނިޑީލ" .32 ުލ ާވުސ ގްނިޑީލ ދޭ ެއ ްށަމުދޯހ ްށަލވާ ުސ ވޭ ެރކު ،ުދނިހ ޭވރެ ުކުލވާ ުސ އާ ާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ ވޭ ެރކު ުބީތުރަތ ތަ ަވުނ ރާ ުކ ށް ަތޮގ ދާ ްނެގެވަހދޭ ްނުލވާ ުސ އެ ްސެވުބާވަޖ .ެވެށަލާވުސ ްށަމުރކު ުތިބާސ އި ގަ ްއެއލަ ަސްއަމ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ްނުރހު ްނުޅުގ" .33 ްނ ުރުހ ްނ ުޅުގ ދު ެމެދ ާކްއެހ ާވްނުނޭބ ްށަމުރކު ުތިބާސ ްއެއޢާ ިޤާވ ެއ ،ިއާކައާޢިޤާވ ާވްނުނޭބ .ެވެށަމުޅުގ ީދްއމާ ިދައ ީނޫނާޤ ަންނޮއ އި ަގއް ެއަލަސްއަމ ީނަދަމ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ުޑނަގްނިމ ގެ ުމުރުކުތިބާސ" .34 ުޑ ނަގްނިމ ެގ ުމުރުކުތިބާސ ތަ ަވުނ ްއެށުކ އީ ާނިޖ ަތަވުނ ،ިއަގުމަކ ުޑނަގްނިމ ެނާވުތިބާސ ްއެއާވުޢަދ ނެ ާވުތިބާސ ްއެށކު ވާ ިއަފިޅެއަޑނަކ ޞް ާޞިޤ ދި ައ ދު ްއަޙ އި ަގުނީދްމާލްސިއ .ެވެށޑަ ނަގްނިމ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއަގުނޫނާޤ މި ިއަގުމަކ ުޑނަގްނިމ އް ެއާޢިޤާވ ،ީނވަ ެއ ިއަފެނުބ ށް ަމަކ "ްތަބްސިނ ދޭ ެވީހއެ ްށަމުރުކުތިބާސ" .35 ްތ ަބްސިނ ޭދ ެވީހެއ ްށ ަމުރުކުތިބާސ އެ ،ިކެހ ަންނެފ ށް ަމަކ ރި ުހްނުޅުގ ިއަކޓަ ްށަމުރުކުތިބާސ ން ަކާވިއަގުދޫޖުވ .ެވެށަތަބްސނި ވާ ިރތެ ީހެއ ތަ ަވުނ ާވރި ެތްނުނޭބ ްށަމުރކު ުތިބާސ ްއެއާޢިޤާވ ކި ަވ ާވިއަފިދެފއު ްއެތާމޫޞުޚ ، ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ިކހެ ީހަފަޝ" .36 ިކ ެހ ީހަފަޝ ، ެރހު ެވުރިޒާހ ްށހަ ީލިޖަމ ގެ ުތަޢީރަޝ ާހީމ ޭދ ސް ަބިކެހ ްނުތޮގޭޅުގ ާކައާޢިޤާވ .ެވށެ ަހަބިކެހ ޭދ ްނުހބަ ަގނައ ާނޭއ ިއަގހު ީލިޖަމ ެއ 20 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ިއ ަބ ަނ ަވެދ ްނ ުޅެހަށުހ ިކ ެހ ުބ ާބ ަނަވްނިތ ްއ ަތްތަވާބ ެގ ީކެހ ގެ ީކެހ ން ުށަދ ގެ ުނޫނާޤ މި ،ެވަރބު ްށަކތަ ްތަލީސަވ ޅޭ ެހަށުހ ިކހެ ްށަޓޯކ .37 ޭވ ެރުކިއަބ ިކ ެހ ެވ ަރުބ ްށ ަތަލީސަވ ްތ ޮގ ޅޭ ެހަށުހ ްށަކަތގޮ ން ިއެރެތ ގެ ުކަތްތޮގ ވި ިނަންނައ ،ީނޭވނެ ަގިއަލބަ ިއަގުތޮގ .ެވެކްއެހ ީދްއާމ ،ިއކާ ްއެހ ބީ ާތިކ ،ިއާކއް ެހ ީހަފަޝ ެގުތަޢރީ ޝަ ާހމީ ޭދ ސް ަބިކެހ ، ީނޭވނެ ަގިއަލބަ ިއގަ ުތޮގ ގެ ީކހެ ީހަފަޝ )ހ( ، ދޭ ިއގަ ުހލީ ިޖަމ އެ ްނުހބަ ަގނައ ނާ ޭއ ެރުހވެ ުރިޒާހ ްށަހީލިޖަމ .ެވެނާޔަބ ޭނެމިހ ިއަގއި ަލަސްއަމ ، ނީ ޭވެނަގިއަލބަ ިއަގތު ޮގ ެގީކެހ ީބާތިކ )ށ( ، ިއަގުދޖޫ ުވ ްއެއޢާ ިޤާވ ިކވަ ާޅަހަށުހ ްށަޓޯކ އި ަގުތޮގ ެގކީ ެހ ްނުކަތާރަފ .ެވމެ ުޔިލ ޭދްށޮކކި ެހ ްނަކްތޮއ ގެ ުތަވބާ ިވިނަންނައ ، ީނޭވެނަގއި ަލަބ އި ަގުތޮގ ެގީކެހ ީދްއާމ )ނ( .ެވސެ ްއެޗްއެއ ސް ެވްށަކްއހެ ހީ ަފަޝ ތަ ަވުނ ،ްސެވްށަކއް ެހ ީބާތ ިކ ) 1 ( ގެ ީކެހ ްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ އް ެއާޢިޤާވ ކި ަވ ،ްނުތޮގާވުނ ؛ިހޗެ ްއެއ ދީ ްއާމ ާޅަހަށުހ ިއަގުތޮގ ؛ިކހެ ްކިސްނެރ ޮފ ) 2 ( ؛ްގޮލ ަތަވުނ ާޖީތަނ ދޭ ެރެނ ށް ަކަތޮގިކަވ ްނުކަނިޝެމ ިކ ަވ ) 3 ( ؛ިހެޗްއެއ ަދަފެއ އި ާއޯޓޮފ ،ޯއިޑީވ ،ޯއިޑ ޯއ ) 4 ( ؛ާޖީތަނ ެގކު ަތުލީލްޙަތ އި ާކަތުލލީ ަދ ްކިފިޓްނިއަސ ) 5 ( އި ާކަތްނަޝޭރްޓްސްނޮމެޑ ކާ ްއަދ ތަ ަވުނ ާދަހ ިއަގުޓ ޯކ ) 6 ( ދި ައ ؛ްއަތުޓާޗ ިއާކތަ ްފާރްގ އި ާކަތްޓްނަމިރެޕްސްކެއ .ިހެޗްއއެ ާކއް ަދ ަތަވުނ ދާ ަހ ްނެގްށޮކްނުނޭބ ްނިޝ ެމ ) 7 ( 21 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ން ުޓޯކ ،ެވަރުބ ްށައަޖަރަދ ެގކީ ެހ ،ްނިއެރތެ ެގީކެހ ަންނަގިއަލަބ ްށަޓޯކ .38 ިކ ެހ ،ެވަރުބ ްށ ައަޖަރަދ ްތ ޮގ ޭވ ެރުކިއަބ .ެވށެ ަޔަބ ެދ ވި ިނަންނައ ،ީނަވްނެގހި ެބ ިކހެ ެނާރުކްނަޒަވ ؛ިކެހ ގެ ިއަޖަރަދ ަމަތަރުފ )ހ( .ިކެހ ގެ ިއަޖަރަދ ަނަވެދ )ށ( ގެ ްއެކއް ެހ އެ ،ީނޭވެނަގިއލަ ަބ ިއގަ ުތޮގ ގެ ީކެހ ގެ ިއަޖަރަދ ަމަތަރުފ )ހ( .39 ިކ ެހ ެގ ިއަޖަރަދ ަމަތަރުފ ިއަގުތގޮ ދާ ީސ ން ަކްތޮއ އި ަގުދޫޖުވ އް އެ ާޢިޤާވ ކި ަވ ،ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ .ެވެކއް ެހ ާވުތިބާސ ގެ ީކެހ ގެ ިއަޖަރަދ މަ ަތަރުފ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވކެ ްއެހ ެގުތަވބާ ިވިނަންނައ ،ީނެނެމިހ ިއަގޭރެތ ތަ ަވުނ ްށުދ ުރަޒްނަމ ްށަމަކްތޮއ ިއަގުދޫޖުވ ްއެއާޢިޤާވ ިކ ަވ ) 1 ( ؛ްސަބިކހެ ޭދ ހާ ީމ ިހެއުޑައ ؛ ުފާރިތުޢިއ ާވ އި ަގުތަޢީރޝަ ްނުތާރަފ ވާ ުދްއަރ ަލަސްއ ަމ ) 2 ( .ިކެހ ީބާތިކ ގެ ިއަޖަރަދ ަމަތަރ ުފ ) 3 ( ގެ ްއެކއް ެހ އެ ،ީނޭވެނަގިއލަ ަބ އި ަގުތޮގ ގެ ީކެހ ގެ އި ަޖަރަދ ަނަވެދ )ހ( .40 ިކ ެހ ެގ ިއަޖަރަދ ަނ ަވެދ ިއަގުތގޮ ދާ ީސ ން ަކްތޮއ އި ަގުދޫޖުވ އް އެ ާޢިޤާވ ކި ަވ ،ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ދޭ ެވިރތެ ީހެއ ްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ްސެވަމަންނެހެއ ،ޭދުންށޮކުތިބާސ .ެވެކްއެހ ެގިއަޖރަ ދަ ަމަތަރުފ ،ީނެނެމިހ ިއގަ ޭރެތ ގެ ީކހެ ެގއި ަޖަރަދ ަނަވެދ )ށ( ، ާވިއަފށް ޮކްނާޔބަ ިއަގުނޫނާޤ ިމ ިދައ ޭޅެހަށުހ ްށަތޮގވާ ުނ ްށަކްއެހ .ެވެކެކއް ެހ މެ ްނޮކ ޭވެނަގއި ަލަބ އި ަގުކަތްތަލާޙ ްށަލޫސއު ެގުމުރކު ްނަޒަވ ކި ެހ ،ްނިއެރެތ ގެ ީކެހ ަންނަގއި ަލަބ ްށަޓޯކ )ހ( .41 ޭވ ެރުކިއަބ ިކ ެހ ،ެވަރުބ ްށ ަމުޅުގ ްތ ޮގ ދެ ިވނި ަންނައ ނީ ަވްނެގިހބެ ިކހެ ރާ ުކްނަޒަވ ން ުޓޯކ ،ްށޮކާނިބ .ެވެށަޔަބ ؛ްނުރހު ްނުޅުގ ްނުތޮގީދްއ ާމ ) 1 ( .ްނުރހު ްނުޅުގ ްނުތޮގީނޫނ ާޤ ) 2 ( 22 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ އް ެކްއހެ ެއ ،ީނޭވެލެބ އި ަގުމަކ ކި ެހ ރި ުހްނުޅުގ ްނުތޮގީދްއާމ )ށ( ިއަގުތގޮ ދާ ީސ ން ަކްތޮއ އި ަގުދޫޖުވ އް ެއާޢިޤާވ ކި ަވ ،ްނުމުތަގިއަލަބ އް ެކްއހެ ެއ ،ިއާކްއހެ ޭދިއަބްއިލ ުރާބ ްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ްށަމުރކު ުތިބާސ ން ަކްތޮއ ިއގަ ުދޫޖުވ އް ެއާޢިޤާވ ިކަވ ،ްނުމުތަގިއަލަބ .ެވެކއް ެހ ދޭ ެވިރެތީހެއ ިވިނަނން ައ ،ީނޭވެލބެ ިއަގުމަކ ކި ެހ ިރުހްނުޅުގ ްނުތޮގީނޫނާޤ )ނ( ، ްށަމުތގަ ިއަލބަ ްއެކއް ެހ ެއ ިއކަ ަޓްށަކަބަބަސ ްނިއރެ ެތ ެގުކަތުބަބަސ ްނުކަނނޫ ާޤ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްނުނޫނާޤ ިމ ަތަވުނ ްނީސާސައުނޫނާޤ .ެވެކއް ެހ ާރުކުނާނަމ ؛ްނުވްށަކްއެހ ާވއި ަފާދޯހ ްށަފާލިޚ ާނޫނ ާޤ ) 1 ( ؛ްނުވށް ަކަނާޔަބ ާވއި ަފާދޯހ ން ެގްށޮކުރޫބުޖަމ ްށަކަހ ީމ ) 2 ( ން ެހެއ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ްއެލސޫ ުއ ިކަވ ޭނެމިހ ިއަގުނޫނާޤ ިމ ) 3 ( .ްނުވްށަކްއހެ ްތެނ ން ެވެރުކްނަޒަވ ްނުބަބަސ ެގުމުތޮއ ުބ ާބ ަނަވުރަތަހ ިކ ެހ ީހަފަޝ ްއެއާޢޤި ާވ ްނެހއެ ،ިއވަ ަޔިފ އް ެއާޢިޤާވ ްތޮއ ްނާވތު ިބާސ ްނުކަމުޔިލ )ހ( .42 ްނ ުޅެހަށުހ ިކެހ ީހަފަޝ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ކި ެހ ހީ ަފަޝ ްށަމުރުކުތިބާސ ،ީނާވްނވާ ިކެހ ީހަފަޝ ޭދ ިއަގހު ީލިޖަމ ެގތު ަޢީރަޝ ާހީމ ޭދ ްސަބިކެހ )ށ( ތް ޮގ ާވއި ަފިވެރކު ާބިރުޖަތ ްށައލަ ްއިމައ ްށައާނޭއ ،ްއެމަކ ޭވެދ ްސަބިކެހ .ެވެށަހބަ ިކެހ ޭދ ްނުހަބުދެތ ،ްނުތާރާބިޢ ަޙީރޞަ ްނުތޮގ ެގުމުރުކްނާޔަބ ްށަތާރފަ ދޭ ސް ަބިކެހ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ކި ަވ ،ީނޭވލެ ެބ ްށަމަކ ްނުވއި ަފިވެރކު ާބިރުޖަތ ްއެމަކ ްށައަލްއިމައ ަތަވުނ ްށަމުނެފ ން ެގިޅެއަޑނަކ ްށައާނޭއ ްއެމަކ ަތަވުނ އް ެޗްއެއ ްނުކަސއް ިހ ެގާނޭއ ްށަކަތޮގ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްށަމުވިއ .ެވެށަމުވއި ަފިވެރކު ްސާސްހިއ ްނެގިޅެއަޑނަކ 23 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ށް ައާހީމ ދޭ ސް ަބިކެހ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ނ( ިދައ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ްއެމަކ ތަ ަވުނ ްއޗެ ްއެއ ވާ ިއަފިވރެ ުކާބިރޖު ަތ ްށައަލްއިމައ ޭދ ްނއި ަދަފ ިވނި ަންނައ ،ީކަހަބިކހެ ޭދ ްނުތޮގ ެގުމުރުކްނާޔަބ .ެވެހަބިކެހ ދޭ ްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ްއެމަކ ުނުނެފ ،ީކަހަބިކ ެހ ) 1 ( ށް ަލޮލ ެގްއހެ ީމެއ ،ީނާވްނާވ އް ެހަބިކެހ ެއ ،ަމަންއެހަބިކެހ .ެވެށަހަބިކހެ ޭދްށޮކްނާޔބަ ްނުހަބުދެތ ްއެމަކ ުނުނެފ އް ެޗްއއެ ަތަވުނ ްއެމަކ ުނުވިއުޑައ ،ީކަހަބިކ ެހ ) 2 ( އް ެހަބިކހެ އެ ،ަމަންއހެ ަބިކެހ ޭދ ްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ އް ެޗްއއެ ަތަވނު ްއެމަކ ނު ުވިއުޑައ ާދީސ ށް ަކަހީމެއ ،ީނާވްނާވ .ެވެށަހަބިކހެ ޭދްށޮކްނާޔަބ ްނުހަބުދެތ ވާ ިއގަ ުރަބްނަނ ނަ ަވ ) 2 ( އި ާރަބްނަނ ނަ ަވ ) 1 ( ގެ ުރކު ައ ިމ ) 3 ( ން ުކަސްއިހ ،ީކަމަކ ދޭ ްސަބިކެހ ،ްނުރުތިއ ެގުކަތްތަލާޙ ގެ ުތާޒ ވޭ ެރކު ްސާސްހިއ ްނުކަތޮގ ްސވެ ްނޫނެއ ަތަވުނ ށް ަކަހީމެއ ،ީނާވްނާވ ްއެހަބިކެހ ެއ ،ަމަންއެމަކ ދޭ ްށޮކްނާޔަބ ން ުހަބުދެތ އް ެމަކ ނު ުވރެ ުކްސާސްހިއ .ެވެށަހަބިކެހ ނާ ޭއ ން ުތޮގޭޅުގ ކާ ަމަކ ކި ަވ ،ީކަހ ބަ ިކެހ ދޭ ން ުތާރަފ ދޭ ްސަބިކެހ )ބ( ާވިއަފވެ ނާ ިބ ްތޮގޭކެދ ނާ ޭއ ަތަވުނ ،ަމަނާވްށަމަކ ުޔުއަރ ާރުކަމާހ ެގްއެމކަ އެ ،ީނާވްނާވ އް ެހަބިކެހ ެއ ،ަމަނާވްށަމަކ ްއަތުބަބަސ ްއަތުބބަ ަސ އެ ތަ ަވުނ ތް ޮގޭކދެ ާނޭއ ްށޮކާނިބ ށް ަޗއް ަމ ެގުކަތުބަބަސ .ެވެށަހަބިކހެ ޭދްށޮކްނާޔަބ ްނުހަބުދެތ ާވިއަފށް ޮކާނިބ ޔު ުއަރ ެއ ،ިއާޔުއ ރަ ެގއް ެރީބަޚ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަމަކ ިކަވ )ޅ( ްނުޔިލ ވާ ިއފަ ެޔިލ ށް ަތޮގ ބޭ ިލ ށް ޮކުމްނާޢ ،ްށޮކްނާޔަބ ްއަތުބަބަސ ްއެމުޔލި އެ އި ަގުކަތްތަލޙާ ވި ިނަންނައ ،ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްށަޓޯކ ؛ަމަނާވއި ަފެވުރމަ ާހީމ ނު ުޔިލ ން ުޔިލ ެއ ) 1 ( 24 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ؛ަމަނާވއި ަފިނެފުނ ިއަދޯހ ާހީމ ނު ުޔިލ ން ުޔިލ ެއ ) 2 ( ؛ަމަނާވިއަފިދެޅުކނު ްށަމުނިދ ްސަބިކހެ ހާ ީމ ުނުޔލި ްނުޔލި ެއ ) 3 ( ށް ަޓޯކ އި ަކަޓްށަމުނިދ ސް ަބިކެހ ހާ ީމ ނު ުޔިލ ން ުޔިލ ެއ ) 4 ( އް ެތަދްއުމ ުގދި ެރުވށް ަރަވ ާވްނެގީށަކެއ ީތޮއ ްނެވރެ ުކުރިޒާހ ؛ަމަނޭވރެ ުކުލބޫ ަޤ ްށަތަޢީރޝަ ިއަގމު ަކ ްނެގެވަދޭހ ށް ަޓޯކ އި ަކަޓްށަމުނިދ ސް ަބިކެހ ހާ ީމ ނު ުޔިލ ން ުޔިލ ެއ ) 5 ( އް ެދަރޚަ ުޑޮބ ެރުވށް ަރަވ ވާ ްނެގީށަކެއ ީތޮއ ްނެވރެ ުކުރިޒާހ .ަމަނޭވެރކު ުލޫބަޤ ށް ަތަޢީރަޝ ިއގަ ުމަކ ްނެގްށޮކ ާތަލޙާ ްތޮއ ްއެޗއް އެ ެއ ތަ ަވުނ ްށަމަކ ާވއި ަގުދޫޖުވ އް ެޗްއެއ ްސެވްއެއ ީދްއާމ .43 ީދްއާމ ްނުތޮގޭޅުގ ާކްއެހ ީހަފަޝ ްނ ުޅެހަށުހ ްއެކްއެހ ދޭ ްސަބިކެހ އި ގަ ުހީލިޖަމ ގެ ުތަޢީރަޝ ހާ ީމ ޭދ ސް ަބިކެހ ްނުތޮގޭޅުގ ން ުޓޯކ އް ެޗްއެއ ސް ެވްއެއ ީދްއމާ ާރކު ްނާޔަބ އި ަގުހބަ ިކެހ އެ ،ިއަގުކަތްތަލާޙ ށް ަމުޅެހަށުހ ްށޓަ ޯކ ްއޗެ ްއެއ އެ ،ިއގަ ްއެދނިހ ޖެ ްއެވްނުނޭބ ްނަލަބ .ެވެއެނާދިގްނެއ ން ަރުކުތިބާސ އި ގަ ިއަލސަ ްއަމ ،ްސވެ ިއަގާލޙަ ުރަމ ގެ ުމުޅެހަށުހ ިކހެ ީހަފަޝ .44 ެގުމުޅެހަށުހ ިކެހ ީހަފަޝ ިކެހ ީބާތިކ ިއަގާލަޙުރަމ ާވން ުނޭބ ްނަރުކތު ިބާސ ލަ ސަ ްއަމ އެ ،ްނުޔލި ރި ުހްނުޅުގ ާކއަ ާޢިޤާވ ާވްނުނޭބ ްނ ުޅެހަށުހ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ިއަގތު ޮގ ގެ ީކެހ ީބާތިކ ުބ ާބ ަނަވްސަފ ްއ ަތްތާރަފ ޭދ ްސަބިކެހ ސް ަބިކެހ ްށަކަތރާ ފަ ޭދ ސް ަބިކެހ އި ަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ އް ެއާޢިޤާވ ިކަވ .45 ާދީސ ްށަތާރަފ ޭދ ްސަބިކެހ ީވުނެމ ްނެގެވޮއ ިއަފިގނެއ ްއެމަކ ފީ ާކ ްށަމުލެބ ްށމަ ަކ ވާ ިއަފިވެރކު ާބިރުޖަތ އް ެމަކެއ ށް ައަލއް ިމައ ާނޭއ ،ީނޭވެދ ްނ ުނިދުނ ްސަބިކެހ ިއަގުމަކެއ .ެވެއަމަނާވިއަފާޅަހށަ ުހ ިކެހ ްސަބިކހެ ،ުކަދނިހ ހާ ވާ ުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ށް ަކަތޮގްނެހއެ އި ަގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .46 ްނަކުލިބާޤ ެގުމުނިދ ްސ ަބިކެހ ްއ ަތްތާރަފ ިރުހ ްއެއާޢޤި ާވ ިކަވ ،ްށަކަތާރަފ މެ ްނޮކ ރި ުހ ން ަކުލިބާޤ ެގުމުނިދ .ެވެއނެ ާދިވެދ ސް ަބިކެހ ްނުތޮގ ެގުމުނިދްށޮކުތިބާސ ން ަކާވިއަގުދޫޖުވ 25 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްއެއާޢޤި ާވ ިކަވ ،ީކ ހަ ީމ ާވަމަހރި ުފ ްއަތުޠރު ަޝ ިވިނަންނައ )ށ( ުލިބާޤ ްށަމުނިދ ސް ަބިކެހ ން ުތޮގ ެގުމުނިދްށޮކުތިބާސ ން ަކާވިއަގުދޫޖުވ .ެވެއެނޭވލެ ެބ ިއގަ ުމަކ ުކަހީމ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއގަ ާދްއާމ ނަ ަވ 47 ެގުނޫނާޤ ިމ ) 1 ( ދި ައ ؛ްނުވިއގަ ުމަކ ކު ަހީމ ާވމަ ަހިރުފ އް ަތުޠުރަޝ ގެ ުމުތަގެނެދ ްނަކްށަތަޤީޤަޙ ދު ެތ ީނާވްނޭދ ްސަބިކ ެހ ) 2 ( ދި ައ ؛ްނުވިއގަ ުމަކ ުކހަ ީމ ިރހު ްނަކުލިބާޤ ތަ ަވުނ ްށަމުތަގެނެދ ަތަވނު ްށަމުތަގިއަންސިވ ުލާވސު ޭވެރ ުކ ) 3 ( ން ަކިރެތްނުދެޅުކ ެގުމުނިދްށޮކްނާޔބަ ްއެބާވަޖ ެނޭދ ްށައެއ .ްނުވިއަގމު ަކ ުކހަ ީމ ިރުހ އް ަތުޠރު ަޝ ވި ިނަންނައ އި ަގިއބަ ިކ ގެ ާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ )ހ( .47 ިއަގިއަބިކ ެގާހީމ ޭދ ްސަބިކެހ ްއ ަތުޠުރަޝ ޭހެޖްނަންނުހ .ެވއެ ެނާވްނާވަމަހިރުފ އް ެތާރފަ ާވިއަފިރފު ުރަހއަ )ަރަނަފ( 15 ްނުރުމ ުޢ ) 1 ( ؛ްނުވިއަގުމަކ ؛ްނުވިއގަ ުމަކ ުކހަ ީމ ިރހު ްނުތަމާލަސ ިދްއ ުބ ) 2 ( ކު ަހީމ ާވމަ ަހިރުފ ްނަކިރވެ ުލުދަޢ ެގުމުނިދ ްސަބިކ ެހ ) 3 ( ؛ްނުވިއަގުމަކ ވާ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއަގކު ަތްތަލާޙ ރާ ކު ްނާޔަބ އި ަގުނޫނާޤ ިމ ) 4 ( ން ުރުކ ާރކު ުމިޒާލ ްނުޓޯކ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ ްނިތަމެގުތޮގ ،ިތެނ އް ެމުވުރކު ުރޫބުޖަމ ްނެހއެ ްސެވއް ެއ ރު ުތިއ ،ިއަވަޔިފ .ްނުވއި ަގުމަކ ކު ަހީމ ދޭ ްސަބިކެހ ިއަގރު ާޔިތްޚިއ ަލްއިމައ ްސަބިކހެ ،ްނުރތު ިއ ެގުކތަ ުޠުރަޝ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ެގުނީދމް ާލްސިއ ްށަމަކ ެނޭހޖެ ްނާވ އި ަގުމަކ ކު ަމިލސް ުމ ކީ ައާހީމ ޭދ ކީ ައާހމީ ޭދ ްސަބިކެހ ،ިއަގުމަކްނަކ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއގަ ްއެލްސައ .ެވއެ ެނޭހެޖްނާވިއގަ ުމަކ ުކަމިލްސުމ 26 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ެގާދްއމާ މި ،ުކަދނިހ ާހާޅާނަޑނަކ ށް ަކަތޮގ ން ޫނެއ ްނުޓޯކ )ހ( .48 ްނަކިރެވ ުލުދަޢ ެގުމުނިދ ްސަބިކެހ ްނ ުރުހ ،ީކަކަތތް ާރަފ ން ޫނެއ ،ިއަވަޔފި ްއތަ ްތާރަފ ރާ ުކްނާޔބަ ިއގަ )ށ( ިއަގުމކަ ްއކެ ަތްތާރަފ ވާ ަމަހިރފު ން ަކިރެވލު ުދަޢ ގެ ުމުނިދ ްސަބިކެހ .ެވެއެނާވްނަލަބ ލު ާވުސ ުދެމާމަކރި ެވުފާޞްނިއ ިއާމަކިރެވދު ެތ ެގުތާރަފ ޭދ ްސަބިކެހ )ށ( ާވިއަފލި އް ެގ ން ަކިރވެ ުލުދަޢ ގެ ުމުނިދ ްސަބިކެހ ،ީކަކަތްތާރަފ ޭދެފުއ .ެވެއެނޭލބެ ިއަގމު ަކ ްއެކަތްތާރަފ ން ިއެރތެ ެގުކތަ ްށުކ ިވިނަންނައ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ެގްއެތރާ ފަ ެއ ،ީކަތާރފަ ާދްނުމަރކު ުޛީފްނަތ ްމުކުޙ ވެ ުތިބާސ ްއެށުކ އް ެތާރފަ ާވިއަފިދެފުއ ލު ާވސު ުދެމާމަކިރެވުފާޞްނިއ ިއާމަކިރެވުދެތ .ެވެއެނޭލބެ ިއަގުމަކ ؛ްށުކ ެގުފްޛ ަޤ ) 1 ( ؛ްށުކ ގެ ުމުނިދ ިކެހުގ ޮދ ) 2 ( ؛ްއތަ ްށުކ ެގުމުރފޭ ިދައ ތް ާނާޔިޚ ،ްނުކެޓ ،ްނަކްއ ަވ ) 3 ( ؛ްއތަ ްށުކ ެގުމުދެހ ްތަލީޙ އި ާރކަ ަމ ިއާމުލާވުޅ ޮއ ) 4 ( ؛ްއަތްށުކ ެގްނަޝްޕަރ ޮކ ) 5 ( ވޭ ެލކު ެއ ްށަޗއް ަމ ެގކު ަތުލަމަޢ ެގުމުލވާ ުޅޮއ ްސެވްނޫނ ެއ ) 6 ( .ްއަތްށުކ ްނެހެއ ރު ބަ ްނަނ ނަ ަވ ) 3 ( ގެ )ހ( ެގދާ ްއާމ ނަ ަވ 47 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .49 ްނަކިރެވުލުދަޢ ެގުމުނިދ ްސަބިކެހ ްސ ަބިކެހ ެގުތާރަފ ާވުނަމަހިރުފ ށް ަރަވްނިމ ވާ ްށަކަކްއހެ ީފާކ ްނުތޮގޭޅުގ ާކއަ ާޢިޤާވ ިކަވ ،ްސެވަމަންތޮއ ެގުމުނދި ސް ަބިކެހ ،ިއގަ ްއެތަލޙާ ްތެނ އް ެތާރަފ ން ެހެއ ނެ ޭދ ްސަބިކެހ ްށަކަމތު ަގިއލަ ަބ ސް ަބިކެހ ގެ ްއެތާރފަ ާވުނަމަހރި ުފ ން ަކިރެވުލުދަޢ .ެވއެ ަޅާނ ްއެހރަ ުހ ުނޫނާޤ ިމ ނަ ަވ 48 ގެ ުނޫނާޤ ިމ ، ލު ޫސުއ ރާ ކު ްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 1 ްއެށުކ ރާ ކު ްނާޔަބ އި ަގުރބަ ްނަނ ަނަވ ) ( ގެ )ނ( ެގާދްއާމ .ެވެއެނާގނިހުނ ްނުކަތޮގޭޅުގ ާކަތާރފަ ާވިއަފެވުތިބާސ 27 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ާވުނަމހަ ިރފު ްނަކިރެވލު ުދަޢ ެގުމުނިދ ްސަބިކެހ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ިމ )ނ( 46 ެގުނޫނާޤ ިމ ،ީނާވްނަންނަގިއލަ ަބ ްނުޓޯކ ްސަބިކހެ ެގްއެތާރަފ 47 ްނެހެއ ހޭ ެޖްނާވަމަހރި ުފ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ނަ ަވ އި ާއާދްއާމ ަނަވ .ެވެއމަ ަނާވަމަހިރުފ އި ަގިއބަ ިކ ެގތު ާރަފެއ އް ަތުޠުރަޝ ިއަގާދއް މާ ަނަވ 39 ެގުނޫނާޤ ިމ ،ީކހަ ަބިކެހ ގާ ަނ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ިމ )ރ( ެނޭވެނގަ ިއލަ ަބ ިއަގތު ޮގ ެގީކހެ ެގިއޖަ ަރަދ ަމަތަރުފ ާރުކްނާޔަބ .ެވެނޫނ އް ެހަބިކެހ ްނެހެއ ރު ބަ ްނަނ ނަ ަވ ) 1 ( ގެ )ހ( ެގދާ ްއާމ ނަ ަވ 47 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .50 ްސ ަބިކެހ ެގްނިދުކަޑުކ ށް ަރަވްނިމ ވާ ްށަކަކްއހެ ީފާކ ްނުތޮގޭޅުގ ާކއަ ާޢިޤާވ ިކަވ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނުރުމޢު ،ިއަގްއެތަލޙާ ްތެނ އް ެތާރފަ ްނެހއެ ނެ ޭދ ްސަބިކެހ 15 ްސަބިކހެ ެގްއެޖްއުކަޑުކ ާވުނިއަފިރފު ުރަހއަ )ަރަނަފ( .ެވެއަޅާނ އް ެހަރހު ުނޫނާޤ މި ްށަކަމުތަގިއަލަބ ްނުޓޯކ ްސަބިކެހ ެގްއެޖްއުކަޑުކ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( 47 46 ެގާދްއމާ ނަ ަވ ިއާއާދްއމާ ަނަވ ެގުނޫނާޤ ިމ ،ީނާވްނަގަނ އި ަގިއބަ ިކ ެގާޖްއކު ެއ ްއަތުޠރު ަޝ ްނެހއެ ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ްނުށަދ .ެވެއަމަނާވަމަހިރުފ ެގުނޫނޤާ މި ،ިއަގުމުގނެ ްސަބިކެހ ެގއް ެޖްއުކަޑުކ ން ުށަދ ެގާދްއާމ ިމ )ނ( 94 ޭހެޖްނރަ ކު ްނުތާރަފ ޭދ ްސަބިކހެ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ .ެވެއެނާވނު ްނެގްށޮކުމިޒާލ ށް ަޗްއަމ ގެ ާޖްއުކަޑުކ ން ުރުކާވުހ ިއަގާދއް މާ ަނަވ 39 ެގުނޫނާޤ ިމ ،ީކހަ ަބިކެހ ގާ ަނ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ިމ )ރ( ެނޭވެނގަ ިއލަ ަބ ިއަގތު ޮގ ެގީކހެ ެގިއޖަ ަރަދ ަމަތަރުފ ާރުކްނާޔަބ .ެވެނޫނ އް ެހަބިކެހ ،ިއާރަބން ަނ ނަ ަވ ) 1 ( ގެ )ހ( ގެ ާދްއމާ ަނަވ 47 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ބ( ރާ ުކްނޔާ ަބ ިއަގުކތަ ާދްއާމ ެއ ،ްސެވަމަންތޮއ ން ެހެއ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ ްސަބިކހެ ެގން ިދުކަޑުކ ޭގެނ ިއަގތު ަލާޙ ާވުނަމަހިރފު ްއަތުޠުރަޝ އި ަގްއނެ ޫނާޤ ިކަވ އި ަގުމަކ ެނޭވނެ ަގިއަލަބ ްށަޓޯކ 28 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ،ިއަގުކތަ ްތަލޙާ ާވިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގްއެނޫނާޤ ެއ ،ަމަނާވިއަފްށޮކްނާޔަބ 15 ްސަބިކހެ ެގްނިދުކަޑުކ ގެ ުށަދ ްނުރހަ ައ )ަރަނަފ( ްނުރުމުޢ .ެވއެ ަޅާންއެހަރހު ުނޫނާޤ މި ްށަކަމުތަގިއަލަބ ،ުކަދނިހ ާހާވނު ިއަފްށޮކން ާޔަބ ްށަކތަ ޮގްނެހެއ ްނެގިޅެއަޑނަކ އި ަގުނޫނާޤ ިމ .51 ެނާވުންނެގިއަގަނ ްސ ަބިކެހ ްއ ަތްތަލާޙ ތް ޮއ ްއެތަޙަލްޞމަ ާރއަ ުށުފ ާކަމްޞަޚ ގެ ިއަލސަ ްއަމ ީކައހާ ީމ ޭދ ްސަބިކެހ ،ަމަނާވއި ަގުމަކ ކު ަހމީ ްތޮއ ްއެމަކރި ެތްތާވާދަޢ ކާ ަމްޞަޚ ގެ ިއަލސަ ްއަމ ަތަވުނ .ވެ ެއެނާވނު ްނެގިއަގަނ ސް ަބިކެހ ގެ ްއހެ ީމެއ ިއގަ ްއެއލަ ަސްއަމ ެއ ގެ ުމުނިދ ްސަބިކހެ ،ުކަދނިހ ހާ ވާ ުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ށް ަކަތޮގްނެހއެ އި ަގުނޫނާޤ ިމ .52 ްނ ުރުކުމިޒާލ ްނުނިދ ްސ ަބިކެހ ނެ ާދިވެރުކުމިޒާލ ްށަޓޯކ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ ،ީކަހީމ ެމްނޮކ ިރުހ ްނަކުލިބާޤ .ެވެކެހީމ ދޭ ްސބަ ިކެހ ،ްސވެ ަމަންތޮއ ން ެހެއ ދާ ްއާމ ަނަވ 52 ެގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .53 ެނ ޭވެރުކުނުމ ިޒާލ ްނުނިދ ްސ ަބިކެހ ްނ ުހީމ އް ެތަލޙާ ްނިއރެ ެތ ގެ ުކަތްތަލޙާ ިވނި ަންނައ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަހީމ ްސަބިކހެ ،ިއަގުތަލޙާ ޭވެރކު ުލޫބަޤ ށް ަތަޢީރަޝ ްށަމަކ ާވިއަގުދޫޖުވ .ެވެއެނާވުންނެގްށޮކުމިޒާލ ްށަކަހީމެއ ްށަމުނިދ ؛ްނުވިއަފިބިލ ކި ެހ ފީ ާކ ްށަނަތާހއެ ން ުތޮގޭޅުގ ކާ ައާޢިޤާވ ިކ ަވ ) 1 ( ށް ަރަވްނިމ ވާ ްށަކްއެހ ީފާކ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ައާޢިޤާވ ިކ ަވ ) 2 ( ؛ްނުބިތ ްނުހމީ ްނެހެއ ެނޭދ ްސަބިކެހ ން ަކުރާޔިޑނަފ އި ަގްއއެ ަލަސއް ަމ ާވިއަފިޅެހށަ ުހ ްށަތަޢީރަޝ ) 3 ( ؛ްނުހެޖްނޭދ ްސަބިކެހ ްނުތޮގޭޅުގ އާ ަލސަ ްއަމ އެ ުކހަ ީމ ާރުކ ،ިއަވަޔިފ އި ަގުތަލޙާ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގ )ނ( ެގާދްއާމ ިމ ) 4 ( ،ްއެތާރަފ ބޭ ިލާވޢު ަދ ިއގަ ްއެއަލސަ ްއަމ ީއާނިޖ ؛ްނުހެޖްނާވ ްށަކަކއް ެހ ގެ ުތާރަފ ރާ ުކާވުޢަދ އި ަގިއލަ ަސްއަމ ެއ ގެ ްނުހީމ ނަ ިގ ރެ ވު ްށަކަކެއ ނީ ަރކު އް ެއާވުޢަދ ީއާނ ިޖ ) 5 ( ށް ަޗްއަމ ގެ ްނެމްނެއ އެ ،ިއަގތު ޮގ ެގއް ެއާވުޢަދ އް ެއ ،ްށަޗްއަމ 29 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ށް ަކަހީމ ްނިއރެ ެތ ެގން ުހީމެއ ،ަމަނާވިއަގމު ަކ ިއަގުކެއ ސް ަބިކެހ ށް ަޗއް ަމ ގެ ްއެހީމ ން ެހއެ ން ިއެރެތ ގެ ްނުހީމެއ ؛ްނުހެޖްނޭދ ސް ަބިކެހ ، ިއާކަތްތާރފަ ާވްނެގިބިލ ުޒާޔިތްމިއ ްކިޓެމޮލްޕ ިޑ ) 6 ( ވާ ްނެގިބިލ ުޒާޔިތްމިއ ން ުކަނޫނާޤ ްނުމުރުކުމިޒާލ ްށަމުނިދ .ްއަތްތާރަފ ްނެހެއ ރު ބަ ްނަނ ަނަވ ) 5 ( ެގ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ގެ ްނުހީމ ަނިގ ެރުވްށަކކަ ެއ ްއެއވާ ުޢަދ ީއާނިޖ ،ްސެވަމަނީވިއަގުމަކްތޮއ ،ަމަނާވއި ަގުމަކ އި ަގުތޮގ ެގްއކެ ަތާވުޢަދ ިކަވކި ަވ ނީ ަރުކ ްށަޗްއަމ ގެ ްއެހމީ ްނެހެއ ްނިއެރތެ ެގން ުހީމެއ ،ްށަކަހމީ ްނިއެރތެ ެގްނުހީމެއ .ެވެއނެ ާދިވެދ ްސަބިކެހ ،ްސެވްށަޅޮކެދ ަތަވނު ްށަޅޮކްއެއ ،ްށަޗްއަމ ްނުތާރފަ ާރކު ާވުޢަދ ،ްތާރަފ ޭބިލވާ ުޢަދ ިއަގއް ެއަލަސްއަމ ީއާނިޖ )ނ( ރާ ުކަދއް ުހ ނު ޫނާޤ ިމ ން ަރކު ުރިޒާހ އި ގަ ުތޮގ ގެ ްއހެ ީމ ދޭ ްސަބިކެހ ބޭ ިލާވުޢަދ އި ގަ ުތޮގ ގެ ްއކެ ްއެހ ގެ ުތާރފަ ރާ ުކާވުޢަދ ،ިއަގުކަތްތަލާޙ .ެވެއެނާދިވެދ ސް ަބިކެހ ްށަތާރަފ ބޭ ިލާވުޢަދ ގެ ުށުކ ،ީކައހާ ީމ ޭދ ްސަބިކެހ ިއަގއް ެއަލަސްއަމ ީއާނިޖ )ހ( .54 ްސ ަބިކެހ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ީއާނިޖ ްނ ުވިރެވުރުޛުޢ ްށަމުނިދ ،ަމަނާވއި ަގުމަކ ކު ަހީމ ތް ޮއ ްއެމުޅުގ ގެ ުތަވާބ ވި ިނަންނައ ާއާހީމ ،ްށަމުނދި ސް ަބިކެހ ރި ުހްނުޅުގ ށާ ުކ ޭވރެ ުކާވުޢަދ ށް ަޗްއަމ ެގާނޭއ ާވިއަފގާ ނިހ ުދެމެދ އާ ާނޭއ އި ާއާހީމ ބޭ ިލާވުޢަދ ގެ ުށުކ ަތަވުނ ްސަބިކހެ ްނެގިޅުގ ާއާވުޢަދ ެއ ،ްށަމުނިދ ްއެތާމޫލޢު ަމ ެގްއެތާލަޞާއުމ ްށައާނއޭ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ ެވުރިޒާހ ިއގަ ުތޮގ ެގްއެހީމ ޭދ .ެވެއެނާދިވެވރި ެވުރުޛުޢ ؛ ާހީމިރފި ަތަވުނ ާހީމިބނ ައ ) 1 ( ؛ާޔިރެވިނެލބެ ަތަވުނ ްނިއަފަބްނިއ ަމ ) 2 ( .ްއެއިރ ަދ ) 3 ( 30 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ާގްނައ ށް ަމުނިދ ްސަބިކެހ ްއތެ ާރަފ ރާ ުކްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ،ްސެވމަ ަނިވުނިއަފިގނެއ ން ަކްތޮއ ޤު ްއަޙ އެ ށް ައާނޭއ ،ުތުގަވ ްނުމުނދި ްސަބިކެހ ،ުކެއާމުގނެއ ން ަކްތޮއ ޤު ްއަޙ އެ ްށައާނޭއ .ެވެއެނާދިވެވރި ެވރު ުޛުޢ ްށައާނޭއ ާހީމިބނައ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގރު ަބްނަނ ަނަވ ) 1 ( ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ރު ިއިގނިހ ލު ަމަޢ ެގށު ުކ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ ހާ ީމިރިފ ަތަވުނ ަތަވުނ ާވއި ަފްށޮކިރަވ ްނުހަފ ްސެވަމަންނެހއެ ުނުޅުއ ްނެގެދނިއ ާނޭއ .ެވެންނުތޮގޭނެމިހ ްސެވތް ާރަފ ާވއި ަފެވިރަވ ްށަމުނދި ްސަބިކހެ ކު ަހީމ ން ުށަދ ެގދާ ްއާމ ަނަވ 54 ެގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .55 ްށަމުނިދ ްސ ަބިކެހ ްއެތޮގ ްނުޓޯކ ްނުމުވިރެވުރުޛުޢ ްނުނިދ ްސަބިކެހ ްށައާނޭއ ،ިއަގްއެދނިހ ެޖްއެވރި ެވުރުޛުޢ ްނ ުޅެއަޑނަކ .ެވެއެނާވްނަޅައަޑނަކ ްނުޓޯކ ްނަކން ޫނ ަތަވުނ ން ަކޭހެޖ ްނަރުކުމިޒާލ ިއަގުމޅު ެއަޑނަކ އް ެތޮގ ން ުޓޯކ ން ިތަމެގުތޮގ ވާ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެއެނާވްނަރކު ްތަޔާޢިރ ްށަމަކްނަކ ިވިނަންނައ އް ެމުލްއގެ ސް ެވްއެއ ްށައާނޭއ ،ަމަނިފީދ ސް ަބިކެހ ާނ ޭއ ) 1 ( ؛ްނަކެނާދިބިލ ވޭ ެރކު ުތަމުހުތ ެގށު ުކ ިއާއނާ ޭއ ،ަމަނިފީދ ްސަބިކެހ ާނ ޭއ ) 2 ( ؛ްނަކެނާދެވުތައ ްއެމަކރު ަނީހ ުޑޮބ ްށަމުޅުގ ްތޮއ ުދެމެދ ާއާހީމ އި ާލކަ ްއަރުނ ެނާދެވމާ ިދ ްށައާނޭއ ަމަނިފީދ ްސަބިކެހ ާނ ޭއ ) 3 ( ، ުރއި ާލަބިއަޅައ މާ ުލްއގެ ެނާދެވމާ ިދ ަމަނިފީދުންސަބިކެހ ާނޭއ ؛ްނަކްށަކަމަކ ްނޮކ ީނޭހެޖްނޭދ ްނަކްސިއ ގެ ާވުޢަދ ވާ ިއަފިލފު ުއ ްށަޗްއމަ ެގާހމީ ޭވެރކު ާވުޢަދ ެގުށ ުކ ) 4 ( ؛ްނިމުޑޮބަޑުކ ،ިއާމަކުމްނިހުމ ެގުހބަ ިކެހ ހޭ ެޖްނޭދ ާހީމ ޭހެޖްނޭދ ްސަބިކ ެހ ) 5 ( ؛ްތަބްސިނ ެނޭދެވރި ެތީހެއ ްށަމުރުކުތިބާސ ްށުކ ،ްސަބިކެހ ެއ 31 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ން ޭދ ްސަބިކހެ ްނުތޮގޭޅުގ ާއާޢިޤާވ ޭދ ސް ަބިކެހ ާނ ޭއ ) 6 ( ން ަކާވިއަފިބިލ ްށަތާރަފ ާރކު ާވުޢަދ ުކަހީމ ްނެހއެ ާވްސަބްއެއ ؛ްނަކްނޫނ ަތަވުނ ގެ ުމުޅުގ ރި ުހއާ ާހީމ ދޭ ސް ަބިކެހ އާ ާހީމ ބޭ ިލާވޢު ަދ ެގުށ ުކ ) 7 ( ؛ްތަވާބ އި ާއާނޭއ ،ީކަތާމޫލުޢަމ ާވއި ަގުހަބިކހެ ޭދ ހާ ީމ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 8 ( ށް ަޗްއަމ ގެ ުމުޅުގ ްތޮއ ުދެމެދ ާއހާ ީމ ޭބިލވާ ުޢަދ ެގުށުކ އް ެޗްއއެ ާވިއަފްށޮކން ާޔަބ ިއަގުތޮގ ެގްއެރއް ިސ ްށޮކުރާބުތިއ ން ަކްއެތާމޫލުޢަމ ހޭ ެޖްނަރކު ަމާހ އީ ެއ ،ިއަފެވށް ަކަމަކ ަތަވުނ .ްނަކްނޫނ ަތަވުނ ގެ ްއށެ ުކ ުޑޮބ އީ ާނިޖ ،ްސެވމަ ަންތޮއ ްނެހއެ ާދްއމާ ަނަވ 54 ެގުނޫނާޤ ިމ .56 ްށަމުނިދ ްސ ަބިކެހ ްއ ަތްށުކ ެނޭވެވުނިރެވުރުޛުޢ އި ަގއް ެއާވުޢަދ ގެ ްއެށުކ ޭގްނިހ ްށަޅޮކެދ ާންނިދުކަޑުކ ތަ ަވުނ އި ަގްއެއާވުޢަދ ގެ ްއެށުކ ެގާޔިނއަ ިށެވެގ ަތަވުނ ިއގަ ްއެއާވޢު ަދ ެގްއެށުކ ެގާނޯގ ީސްނިޖ ަތަވުނ ސް ަބިކެހ ްށަރަވން ިމ ާވށް ަކަކްއެހ ީފާކ ްނުތޮގޭޅުގ ާކައޢާ ިޤާވ ިކަވ ިއަގްއެއާވުޢަދ ކާ ަތާރފަ ާރުކްނޔާ ަބ ިއގަ ާދްއާމ އެ ،ިއގަ ްއެތަލޙާ ްތެނ އް ެތާރަފ ން ެހެއ ެނޭދ 53 ލު ޫސުއ ާވްނެގވެ ްނާޔބަ ިއ ގަ ާދްއާމ ނަ ަވ ގެ ުނޫނާޤ މި ްނުތޮގޭޅުގ ްށަމުނިދ ްސަބކި ެހ ިއގަ ްއެއވާ ުޢަދ ެގއް ެށުކ ދަ ަފެއ އް ެތާރަފެއ ،ަމަނާގނިހުނ .ެވެއެވން ެގިބިލ ށް ަޓޯކ ،ުރބާ ެގުމުރުކުމިޒާލ ުބ ާބ ަނަވަހ ިކ ެހ ީބާތިކ ްއ ަތްތަވާބ ެގީކެހ ީބާތިކ - ިއ ަބ ަނ ަވްއެއ ،ްށަކަތޮގ ްނިއރެ ެތ ެގތު ޮގ ެދ ވި ިނަންނައ ްއޗެ ްއެއ ްސެވްއއެ ާވއި ަގްއެމުޔިލ .57 ްއެޗްއެއ ާވިއަގްއެމުޔިލ ްނ ުރުކުތިބާސ .ެވއެ ެނާދިވެރކު ުތިބާސ ްނެގިއަޅަހށަ ުހ ިކެހ ؛ިކެހ ީބާތިކ ގެ ިއަޖަރަދ ަމަތަރުފ )ހ( .ިކެހ ީބާތިކ ގެ ިއަޖަރަދ ަނަވެދ )ށ( 32 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ަމަތަރފު ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ަނަވ 57 ެގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .58 ިކ ެހ ީބާތިކ ެގިއަޖަރަދ ަމަތަރުފ ާޅަހަށހު ށް ަތަޢީރަޝ އި ަގުތޮގ ެގކީ ެހ ބީ ާތިކ ކީ ަކްއެހ ީބާތިކ ގެ ިއަޖަރަދ .ެވލެ ްސައ ގެ ްއެމުޔިލ ާވިއަފށް ޮކްނާޔބަ ިއަގ )ނ( ިދައ )ށ( ެގާދްއާމ ަނަވ 59 ެގުނޫނާޤ ިމ )ށ( އް ެޗްއއެ ްސެވްއއެ ާވިއގަ ްއެމުޔިލ ،ީވނު ެމ ިއަގުކަތްތަލާޙ ާންސިތްސިއ .ެވެންނގެ ިއަޅަހަށުހ ކި ެހ ބީ ާތިކ ެގއި ަޖަރަދ މަ ަތަރުފ ،ީނޭވެރުކުތިބާސ ރާ ުކްނޔާ ަބ ިއަގ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ ،ީކކަ ްއެހ ީބާތިކ ގެ ިއަޖަރަދ ަނަވެދ )ހ( .59 ިކ ެހ ީބާތިކ ެގިއަޖަރަދ ަނަވެދ .ެވެނނޫ ްއކެ ްއެހ ނެ ޭވެނަގިއލަ ަބ ްށަތަޢީރޝަ ީވުނެމ އި ަގުކަތްތަލާޙ ހި ެޗްއއެ ިވިނަންނައ ،ިއަގޭރތެ ެގީކހެ ީބާތިކ ގެ ިއަޖަރަދ ަނަވެދ )ށ( .ެވެއެނެމިހ ؛ީޕޮކ ާރކު ްނާޔަބ ްށަމަކ ތް ޮގްއެއ ާލްސ ައ ) 1 ( އް ެނިޝެމ ދަ ަފާވްނީޤަޔ ން ަކެނޭލްއގެ ުނ ލު ްސައ ގެ ުމުޔ ިލ ) 2 ( ގެ ްއެމުޔލި އެ ން ެގްށޮކްނުނޭބ އް ތެ ަލީސަވ ން ެހއެ ަތަވުނ ން ަކުދެތ ެގއޭ ިދައ ވާ ިއަފްށޮކުލކަ ަނ ްނުލްސައ .ީޕޮކ ާވިއަފްށޮކްނީޤަޔ ްނަކާވނު ަތަވނު ްނަކާވިއަގުދޫޖުވ ްއެމުޔިލ ،ިއގަ ުކަތްތަލާޙ ިވިނަންނައ )ނ( ުތަލާޙ ތް ޮއ ްއމެ ުޔިލ އެ ަތަވުނ ،ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ އް ެޗްއއެ ވާ ިއގަ ްއެމުޔިލ އެ ތަ ަވުނ ،ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ކި ެހ ބީ ާތިކ ގެ ިއަޖަރަދ ނަ ަވެދ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ން ިއެރތެ ެގުކަތްތާރފަ ިވިނަންނައ ީތޮއ ލު ްސައ ގެ ްއެމުޔ ިލ ) 1 ( އި ަގުށަދ ގެ ުރާބ ގެ ާނޭއ ަތަވނު ިއަގިއބަ ިކ ެގްއެތާރަފ ،ްނުމުގްނެއ ްނުޓޯކ ްށަމުޅެހށަ ުހ ްނުޔިލ ެއ ،ިއަފެވްށަމަކ :ްނުވުނިއަފާޅަހަށުހ ްށަޓޯކ ން ުޔިލ ެއ ށް ަމުރކު ުތިބާސ ްށަޅޮކެދ ކާ ަހީމެއ ން ުޔިލ ެއ .i ؛ާހީމ ާވިއަފިޅެހަށުހ 33 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ؛ ާހީމ ރި ުހ ިއގަ ްއެނަތ ގާ ނިހނު ްޞާޞިތްޚިއ ެގުޓ ޯކ .ii .ާހީމ ވާ ުމިޒާލ ން ުތޮގީނޫނާޤ ްށަމުޅެހަށުހ ން ުޔިލ ެއ .iii ހާ ީމ ާވިއަފިޅެހށަ ުހ ްނަރކު ުތިބާސ ްށަޅޮކެދ ާކަހީމެއ ްނުޔިލ ެއ ) 2 ( ލު ްސައ ެގުމުޔިލ ެއ ުކަހީމ ާރކު ުލީސްމަތ ާނޭއ ަތަވުނ ން ުޔިލ ތަ ަވުނ ،ުދެމާމަކވާ ުނ ަތަވނު ުދެމާމަކ ވާ ިއަގުދޫޖުވ ން ުމުޔިލ ން ުތޮގޭޅުގ ކާ ަޗްއެއ ާވިއގަ ުމުޔިލ ަތަވުނ ތު ަލާޙ ްތޮއ ؛ްނުތޮއ ިއަފެވއް ެރާރްޤިއ ތަ ަވުނ ްނުބަބަސ ގެ ުމުވިއަފިލއް ެގ ލު ްސައ ގެ ުމުޔިލ ެއ ) 3 ( ގެ ުތާރަފ ާޅަހަށުހ ިކެހ ަތަވުނ ،ްނުބަބަސ ެގުމުވިއަފްސޮގިތެނ އް ެމަކ ން ެހެއ ނޭ ެމިހުނ އް ެލާމުހއި ތަ ަވުނ އް ެމުރުކަޑުކާވުރަފ އި ަގރޭ ެތ ގެ ްއެތަދްއުމ ވާ ން ެގީށަކެއ ން ުބަބަސ ގެ ުމުވިރެވުދެމ ؛ްނުތެނ ްނެޅެހަށުހ ްށަޓޯކ ން ުޔިލ ެއ ށް ަނަތ ްއެނައ ްނުނަތ އް ެއ ން ިއަހޭސަފ ،ީކލަ ްސައ ގެ ްއެމުޔ ިލ ) 4 ( ؛ްނުވުނ ްށަކަޗއް ެއ ަދަފޭވެދްނެގ ؛ްނުވްށަކަމުޔލި ީމްސަރ ެގތު ަލުއަދ ،ީކލަ ްސައ ގެ ްއެމުޔ ިލ ) 5 ( ށް ަމަކ ތް ޮގްއެއ ާލސް ައ ގެ ުމުޔިލ ެއ ،ީކަލސް ައ ގެ ްއެމުޔ ިލ ) 6 ( ްށަމުޅެހށަ ުހ ިއގަ ުތޮގ ެގކީ ެހ ްށަޓޯކ ީޕޮކ ާރުކްނާޔަބ ން ުށަދ ގެ ްއެނޫނާޤ ން ެހެއ ތަ ަވނު ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ؛ްނުވްށަކަމުޔިލ ާވިއަފިވރެ ުކަދްއުހ ށް ަޗްއަމ ގެ ްއކެ ަތްނުޔިލ ނަ ިގ ތު ާފަތ ،ީކަލސް ައ ގެ ްއެމުޔ ިލ ) 7 ( ން ަރުކުތިބާސ ން ުކަތްނުޔިލ ެއ ،ިއަފެވްށަމަކ ްއެމުޔލި ވޭ ެލުކެއ ނެ ާންނެފ ްނުމުލެބ އި ަގކު ެއ އް ަތްނުޔިލ އެ ކީ ަމަކ ާވްނުނޭބ ކީ ަމުލެބ ން ުޓޯކ އް ަތްނުޔިލ ެއ ،ަމަނާވްށަމަކ ްއެއާޖީތަނ .ްނުވްށަމަކ ްއެމަކިތަދ ،ިއާރަބން ަނ ަނަވ ) 3 ( ،ިއރާ ަބްނަނ ަނަވ ) 1 ( ެގ )ނ( ެގާދްއާމ ިމ )ރ( 4 ވާ ިއަގމު ުޔިލ ،ިއގަ ުކަތްތަލާޙ ރާ ުކްނާޔަބ ިއގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( 34 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްށަތަޢރީ ަޝ ިކހެ ެގިއޖަ ަރަދ ަނަވެދ ާޅަހަށުހ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަޗްއެއ .ެވެއނެ ޭވެރުކުލޫބަޤ ،ިއަގުތލަ ޙާ ާރުކން ާޔަބ ިއަގރު ަބްނަނ ަނަވ )2( ެގ )ނ( ެގާދްއާމ ިމ )ބ( ރު ާރްޤއި ާވ ްނުމުޔިލ ްނިތަމެގުތޮގ ާރުކން ާޔަބ ިއަގާދްއާމ ެއ .ެވއެ ެނޭވެރކު ުލޫބަޤ ްށަތަޢީރަޝ އި ަގުރބަ ްނަނ ަނަވ ) 6 ( ިއރާ ަބްނަނ ަނަވ ) 5 ( ެގ )ނ( ެގާދްއާމ ިމ )ޅ( ެގުމުޔލި ާރކު ްނާޔަބ ިއގަ ުކަތުރކު ައ ެއ ،ިއަގުކަތްތަލޙާ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ެގިއަޖރަ ދަ ަނަވެދ އި ަވޔަ ިފ ީޕޮކ ރާ ުކން ާޔަބ ްށަމަކ ތް ޮގްއެއ ާލްސައ .ެވެއނެ ޭވެރުކނު ްއެލބޫ ަޤ ްށަތަޢީރަޝ އް ެކްއހެ ްނެހެއ ާވިއަފށް ޮކްނާޔބަ ިއގަ ުރަބްނަނ ނަ ަވ ) 7 ( ގެ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ކ( ގެ ުމުރކު ާސާރިދ އް ަތްނުޔިލ ަދަފާރުކން ާޔަބ ިއގަ ުރުކއަ ެއ ،ިއަގުތަލާޙ ުހަފްށމަ ުރުކސާ ާރިދ އް ަތްނުޔިލ އެ ،ްށަކހަ ީމ ވާ ިއަފިބިލ ރު ަނުހ ްށަތަޢރީ ަޝ ްނުތޮގޭޅުގ ާއާޖީތަނ ުމްނާޢ ވާ ަހޭދ ން ުކަތްނުޔިލ ެއ .ެވ އެ ެނާދިވެދ ްސަބިކެހ އި ަގްއެމުޔިލ ަތވަ ުނ ،ީނަވއި ަފެޔިލ އް ެއަބ ިކަވ ެގްއެމުޔިލ ަތަވުނ ްއެމުޔިލ .60 ިއޮސ ަތަވުނ ްނުޔިލުތައ ްނ ުރުކުތިބާސ ށް ަމަކ ާވިއަފެޔލި ުކަހީމެއ ،ަމަނާނުބ ްށަމަކ ުކހަ ީމ ިކަވ ،ީނަވިއަފްށޮކިއޮސ ނީ ަވިއަފްށޮކިއޮސ ިއގަ ުމުޔިލ ެއ ތަ ަވުނ ،ްނަކުކހަ ީމެއ ނީ ަވިއަފެޔިލ ިއަބ ާނުބ .ެވެއެނާވްނޭދްށޮކތު ިބާސ ން ުތާރަފ ޅި ެހަށުހ ްށަތަޢީރޝަ ން ުޔިލ އެ ،ްނަކުކަހީމެއ .ެވެއެނޭލެބ އި ގަ ުމަކ ްނުޔލި ީމްސރަ ީކކަ ަތްނުޔިލ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގީރިތ .61 ްއ ަތްނުޔިލ ީމްސަރ ާވިއަފގާ ން ިހ ަތަވނު ްނަކްނަކ ވާ ިއަފްށޮކ ން ުކައާރާދިއ ެގުތަލުއަދ )ހ( ަތަވުނ ން ުކައާރދާ ިއ އެ ،ްށަތޮގ ވޭ ެލކު ެއ ށް ަޗްއަމ އެ އް ަތްތާކަރަޙ ؛ްނުޔލި ާލާވލަ ުކެއ ަތަވުނ ދާ ްއަފުއ ްނުކއަ ާރާދިއ ްނެހެއ ެގުތަލުއަދ ާވިއަފގާ ން ިހ ަތަވނު ްނަކްނަކ ވާ ިއަފްށޮކ ން ުކައާރާދިއ ެގުތަލުއަދ )ށ( ްނުކައރާ ދާ ިއ ްނެހެއ ެގުތަލއު ަދ ަތަވުނ ްނުކއަ ާރާދިއ އެ ްއަތްތާކަރަޙ ؛ްނުޔ ލި ވާ ިއަފިޓްއެހބެ ިއަކަޓްށަޑޯކެރ 35 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ަތަވުނ ްނަކްނަކ ވާ ިއަފްށޮކ ްނުކއަ ާރާދިއ މީ ްސަރ ެގއް ެތަލުއަދ ުރޭބ )ނ( ްނުކަނތަ ން ިއެއ ށް ަތޮގ ވޭ ެލކު ެއ ށް ަޗްއަމ އެ އް ަތްތާކރަ ަޙ ވާ ިއަފާގްނިހ ؛ްނުޔިލ ލާ ާވލަ ުކެއ ަތަވުނ ާދްއަފުއ ަތަވުނ ްނަކްނަކ ވާ ިއަފްށޮކ ްނުކއަ ާރާދިއ މީ ްސަރ ެގއް ެތަލުއަދ ުރޭބ )ރ( ިއަކަޓށް ަޑޯކެރ ްނުކަނަތ ން ިއެއ އް ަތްތާކަރަޙ ވާ ިއަފާގްނިހ ؛ްނުޔިލ ވާ ިއަފިޓްއެހެބ ުތާމޫލޢު ަމ ެގއް ެތާރަފ ަލއް ިމައ ާޓއް ަހަލބަ ްނުކައާރދާ ިއ ެގުތަލުއަދ )ބ( .ުޑޯކެރ ީމްސަރ ޭނެމިހ ން ުޔިލ ެގުކަތްތރާ ަފ ލަ ްއިމައ ،ީކަމުޔލި ެމްނޮކ ްނެހއެ ިއަވޔަ ިފ ްނުޔިލ ީމްސަރ .62 ްއ ަތްނުޔިލ ެގުކަތްތާރަފ ަލްއިމައ .ެވެއެނޭލބެ ިއަގުމަކ ށް ަމަކ ްތޮގްއެއ ާލްސައ ެގއް ެމުޔިލ ީމްސަރ ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގުނޫނާޤ ިމ .63 ާލްސައ ެގުމުޔިލ ީމްސަރ ީޕ ޮކ ާރުކްނާޔަބ ްނަކްތޮގްއެއ ްނުތޮގޭޅުގ ާއީޕކޮ ެއ ،ީނޭލބެ ްށަމަކ ްއެއީޕޮކ ަޙްއޞަ ީކައީޕޮކ ާރުކްނާޔަބ .ެވެއަމަނާވިއފަ ްށޮކަމަހރި ުފ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ން ުކައާރދާ ިއ ެއ ެގުތަލުއަދ ގެ ްއެއބަ ެގުމުޔލި ތަ ަވުނ ެގުމުޔލި ކީ ައީޕޮކ އެ ،ިއަގޕީ ޮކ ެގމު ުޔިލ ެއ )ހ( ؛ްނވު ިއަފާހަޖ ުޑނަގއް ަތ ާރކު ްނާޔަބ ން ަކްއެއީޕޮކ ތް ޮގްއެއ ާލްސައ ،ުކެއާމވު ިއަފާހޖަ ުޑނަގްއަތ ރާ ުކްނާޔބަ ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ިއާމަނ ެގުފަޒްއަވމު ިހެޖ ުޑނަގްއަތ އެ ،ިއާޚީރތާ ިހެޖ ުޑނަގްއަތ ެއ ؛ްނުވިއަފްށޮކްނާޔަބ ުމާޤަމ ުކަފަޒއް ަވުމ ެއ ،ީކަފަޒްއވަ ުމ ާރުކްނާޔބަ ިއަގ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( އް ެތާރފަ ްތޮއ ދަ ްއުހ ގެ ުމުހޖެ ަކްއިސ ގެ ާރދާ ިއ ރާ ުކްތަކްއަސަމ .ްނުތޮއ ިއަފާހޖަ ަކްއިސ ގެ ާރާދިއ ެއ އި ަގީޕޮކ ެއ ،ިއަފެވްށަމަކ ިކ ެހ ްކިނޯރްޓްކެލިއ - ިއ ަބ ަނަވެދ ،ީނަވެއ ިއަފީދ ްށަކަތްތާރބާ ިޢ ިވިނަންނައ އި ަކަޓްށަމުނޭބ ެގުބާބ ިމ .64 ްތަލީސަވ ،ިކެހ ްކިނޯރްޓްކެލިއ ާޓ ޭޑ ިދައ .ެވެމުރކު ަނާމ ާވއެ ިއަފީދ ިއގަ ީރިތ ށް ަކަތްތާރާބިޢ ެއ 36 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ާވިއަފޅި ެހަށުހ ްށަޓޯކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ށް ަމަކ "ިކހެ ްކިނޯރޓް ްކެލިއ" )ހ( ްއެއާޢޤި ާވ ާވއި ަފިދެފުއ ްތާމޫޞުޚ އި ަގުތަޢީރޝަ ެގއް ެއަލަސްއަމ ރަޓުއޕި ްމޮކ ،ެނާދިވެރކު ްނުނޭބ ްށަމުރކު ީފަނ ތަ ަވުނ ްށަމުރުކުތިބާސ ަދަފެއ ަތަވނު ިއގަ ްއެއްސިއވަ ިޑ ްނެހއެ ަދަފެއ ތަ ަވުނ ްއެމަޓްސިސ ސް ެވްއއެ ށް ޮކިރެވުދެމ އް ެއސް ިއަވިޑ ތަ ަވުނ ްއެމަޓްސިސ ދި ައ ،ާވއި ަފްށޮކުޑޯކެރ ތަ ަވުނ ވާ ިއަފްށޮކާކްއރަ ،ިއގަ ްއެތަލީސަވ ްނެހެއ ަދަފެއ ަތަވުނ ްށަކަމަޓްސިސ ރޓަ ުއިޕްމޮކ ަތަވުނ ްށަކަހީމ ަންނުހ ްށަތޮގ ެނޭވރެ ުކަހދޭ ަތަވުނ ،ެނޭވެނަގެނެދ ްށަކައްސިއަވިޑ ަތަވުނ ާވއި ަފްށޮކޭލްޕްސިޑ ،ިއގަ ޭރެތ ގެ ޭއ .ެވެށައ ާޓޭޑ ްށަކަތގޮ ން ޫނެއ ތަ ަވުނ ވާ ިއަފްށޮކްޓޭރނެ ެޖ ަތަވުނ ވާ ިއަފްށޮކްޓްނިރްޕ ާޓޭޑ ވާ ިއަފްށޮކުރބޭ ްނުކައްސިއަވިޑ ަތަވުނ ްނުކަމަޓްސިސ ެއ .ެވެއެނެމިހ އި ަގްއޗެ ްއެއ ެއ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްތަލސީ ަވ ްކިނޯރޓް ްކެލިއ" )ށ( ަތަވުނ ާވއި ަފްށޮކާކްއަރ ާޓޭޑ ްށޮކިރވެ ުދެމ ްއެޗއް ެއ ެއ ަތަވުނ ްނެހެއ ދަ ަފެއ ަތަވނު ްމަޓްސިސ ރަޓުއިޕްމޮކ ާވިއަފްށޮކުޑޯކެރ ާމުރުކރި ތެ ާކްއަރ ިއާމުރކު ުޑޯކެރ ްއކެ ްއެހ ކް ިނޯރްޓްކެލއި ،ިއާއްސިއަވިޑ .ެވެންނުތޮގޭނެމިހ ްސެވއް ަތުތައާރުޖިއ ޭވރެ ުކުލަމަޢ ްނުތޮގޭޅުގ ެމްނޮކ ،ްއެމޫހފް ަމ ަތަވުނ ތު ާމޫލުޢަމ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ާޓޭޑ" )ނ( .ެވށެ ަކަޗްއއެ ެމްނޮކ ޭދްށޮކުޒްމަރ ްސަޔވި ިއަގްއެއަފިސ ިނަކެއމަ ަހ ،ީތާވްށަކަކްއހެ ކް ިނޯރްޓްކލެ ިއ ކީ ަކްއހެ ިކަވ )ހ( .65 ްށަތަޢީރަޝ ިކެހ ްކިނޯރްޓްކެލިއ ްނ ުރުކުލޫބަޤ ،ީކަމުތގަ ުނިއަލބަ ިއަގތު ޮގ ގެ ީކެހ ްއެޗއް ެއ އެ އި ަކަޓްށަބަބަސ ެއ .ެވނެ ޫނ ްއެބަބަސ ުލޫބުޤަމ ،ަމަނާވނު ިއަފްށޮކްނާޔަބ ށް ަކަތޮގްނެހއެ ން ެގިޅެއަޑނަކ އި ަގުނޫނާޤ ިމ )ށ( ްށޮކުމން ާޢ ްއެތަލސީ ަވ ްކިނޯރޓް ްކެލއި ީކައާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ އް ެއާޓޭޑ ާވއި ަފްށޮކްޓޭރެނެޖ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުމުރުކ ާރުކްނުނޭބ ،ިއަކަޓށް ަމުރުކތު ިބާސ ްއެއާޢިޤާވ ޭނެމިހ ިއގަ ްއެއާޓޭޑ ެއ ،ަމަނާވްށަމަކ 37 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ، ިއަގުތގޮ ެގކީ ެހ ްއެނާޔަބ ނޭ ެމިހ އި ަގާޓޭޑ ެއ ަތަވުނ އް ެއާޓޭޑ ެއ .ެވއެ ެނާދިވެރުކުލޫބަޤ ރި ުކްޓރޭ ެނެޖ ާޓޭޑ އެ ާދީސ ނީ ަވިއަފްށޮކްޓޭރނެ ެޖ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ )ނ( ަތަވުނ ސް ެވަމަނީވިއގަ ުމަކ ން ެގްށޮކިރވެ ުދެމ ތް ަލީސަވ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ ްނެގްށކޮ ްނުނޭބ ްއތެ ަލީސަވ ން ެހެއ ާވން ެގީށަކެއ ްށަމަކެއ ްނުތޮގދާ ީސ ިއގަ ުމުރުކުރޔާ ްއަތ ާޓޭޑ ެއ ިދައ ،ްސެވަމަނީވިއަގުމަކ ،ްސެވމަ ަނީވިއަފިބިލ ްނުވިރވެ ިއަބ ެގއް ެހީމ ްނުތޮގާދީސުނ ަތަވުނ ކް ިނޯރޓް ްކެލިއ ރި ކު ްޓޭރެނެޖ ޓާ ޭޑ އެ ނީ ަވިއަފްށޮކުރޔާ ްއަތ ޓާ ޭޑ ެއ .ެވއެ ެނޭލެބ އި ަގުމަކ ން ެގްށޮކިރވެ ުދެމ ްތަލީސަވ ީއާނިޖ ަތަވނު ީނަދަމ ،ީނަވިއަފްށޮކޓް ޭރެނެޖ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ )ރ( ަތަވުނ ،ްސެވަމަނީވިއަގމު ަކ ން ުހަފ ުނުށެފ ތް ަޢީރޝަ ެގއް ެއަލަސްއަމ ،ްސެވމަ ަނީވިއަގމު ަކ ްނުހަފ ުނުށެފ ުޤީޤްޙަތ ެގްއއެ ަލަސްއަމ ެއ .ެވެކެކްއހެ ެނޭވރެ ުކުލބޫ ަޤ ީކައާޓޭޑ ެއ ާޅަހަށހު ށް ަތަޢީރަޝ އް ކެ ްއެހ ތަ ަވުނ އް އެ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ )ހ( .66 ްނަކަޙްއަޞ ެގީކެހ ްކިނޯރްޓްކެލިއ ްނ ުނިދްށޮކުތިބާސ ްނުނިދށް ޮކުތިބާސ ން ަކަޙްއަޞ ގެ ީކހެ ތަ ަވުނ ޓާ ޭޑ އެ ،ްނުކަތާރަފ ަތަވުނ ކީ ައާޓޭޑ ކް ިނޯރޓް ްކެލިއ އެ ،ްނުތޮގއެ .ެވއެ ެވްނެގެވުމިޒާލ ްށަމަކޓާ ޭޑ ާނުބ ްނުތާރަފ ާޅަހށަ ުހ ިކެހ ަތަވުނ ާޓޭޑ ެއ ީކަކްއެހ ްށަޓޯކ ކި ެހ ވާ ްނެގީށަކެއ ްށަމުރކު ުލޫބަޤ ށް ަމަކިކެހ ަތަވުނ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ ްނަކަޙއް ަޞ ގެ ްއކެ ްއެހ ތަ ަވުނ ގެ ްއއެ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ )ށ( ްނުތާރފަ ާޅަހށަ ުހ އް ެކްއހެ ަތަވނު ްއއެ ާޓޭޑ ެއ ،ިއަކަޓްށަމުރުކުތިބާސ ްށަޓޯކ އް ެޓިވެޑިފެއ ާވއި ަފްށޮކިއޮސ އި ަނަމިހ ްނަކން ަކ ިވިނަންނައ ަދަފެއ ،ިއކަ ަޓްށަމުނޭބ ެގ )ހ( ެގދާ ްއާމ ިމ ދި ައ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްނަކަޙއް ަޞ ގެ ީކެހ ތަ ަވުނ ާޓޭޑ ްކިނޯރްޓްކލެ ިއ ީކަޓިވެޑިފެއ .ެވެއނެ ާވްނަލބަ ްނުޓޯކ އި ަގުމަކ އް ެކްއހެ ާވން ެގީށަކެއ ޭދްށޮކުތިބާސ 38 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ން ުތާރަފެއ ން ަކަޙްއަޞ ގެ ީކހެ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 1 ( ޑީ ަޓްސަކ ްފޮއ ްނިއޗެ ެގީކހެ ެއ ،ިއާމަކެނާވއި ަފްށޮކުރަވަށަކ ން ަކެނާވިއަފިޓްއހެ ެލެބ ކު އެ ާމަކިރެތާވރު ަފ ވާ ްނެގީށަކެއ ދި ައ ؛ްނަކޭދްށޮކްނީޤަޔ ން ަކަޙްއަޞ ގެ ީޑަޓްސަކ ްފޮއ ްނިއެޗ ެގީކހެ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 2 ( އި ާކަތުޅަވަޔިފ ޞަ ްއާޚ ވާ ިއަފާޅައ އި ަކަޓްށަމުޓްއެހެމެދ .ުލޞީ ްފަތ ާވން ެގީށަކެއ ގެ ުކަތުތައާރޖު ިއ ުނުވރެ ުކަމަހިރުފ ާވިއަފޅާ ަހަށުހ ްށަތަޢީރަޝ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ަތަވުނ ުދެމާމަކޙަ ްއަޞ ެގއް ެކްއހެ ަތަވނު ެގއް ެއާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ ލު ާވުސ ުދެމާއީޑަޓްސަކ ްފޮއ ްނިއޗެ ެގްއކެ ްއެހ ތަ ަވުނ ެގްއެއާޓޭޑ ެއ ެގްއެމކަ ްނިއެރތެ ެގކު ަތްއަތްނަކ ވި ިނަންނައ ،ްނުކަތާރަފ ާދްއަފުއ ްނިއެޗ ެގއޭ ަތަވުނ ިކެހ ަތަވުނ ާޓޭޑ ްކިނޯރޓް ްކެލިއ ެއ ްނުބަބަސ ށް ަކަރވަ ްނިމ ާވްނެގށީ ަކެއ ްށަމަކަޙްއޞަ ެގީޑަޓްސަކ ްފޮއ ށް ަރަވްނިމ ވޭ ެރކު ުލޫބަޤ ްށަތަޢީރޝަ ްށަމަކ ވާ ިއަފްށޮކުރަސައ ީކަޓިވޑެ ިފެއ ރާ ުކްނާޔަބ އި ަގާދްއާމ ެއ ،ަމަނިފީދްށޮކުތިބާސ އް ެކްއހެ ާވން ެގީށަކެއ ދޭ ްށޮކުތިބާސ ްނަކަޙްއޞަ ެގީކހެ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ .ެވެއެނާވުންނެގއި ަލަބ ން ުޓޯކ ިއަގުމަކ ތަ ަވުނ އް ެށުކ އި ަގީކހެ ތަ ަވުނ ިއގަ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 1 ( ؛ްނުތޮއ ްއެމުޅޮއ ؛ްނުވިއފަ ާލާވުޅޮއ ކި ެހ ތަ ަވުނ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 2 ( ޑީ ަޓްސަކ ްފޮއ ން ިއެޗ ގެ ީކެހ ތަ ަވުނ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 3 ( ؛ްނުރހު އް ެމަކިނުއ އި ަގުކަތުތައރާ ުޖިއ ގެ ުމުޓްއެހެލެބ ނެ ޭވެރކު ުނުރާބުތިއ ްށަކއް ެހ ަތަވުނ ްށައާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 4 ( .ްނުތޮއ އް ެބަބަސ ްސެވްނޫނެއ ކް ިނޯރޓް ްކެލިއ ވާ ިއަފާޅަހަށުހ ްށަތަޢީރަޝ ްނުށަދ ގެ )ނ( ެގާދްއާމ ިމ )ރ( ފް ޮއ ްނއި ެޗ ގެ ޭއ ަތަވނު ުދެމާމަކަޙްއަޞ ގެ އް ެކްއެހ ަތަވނު ެގްއެއާޓޭޑ އި ަގްއދެ ނިހ ެޖްއިދެއ ްނުކަތާރފަ ާދްއަފުއ ުލާވުސ ުދެމާއީޑަޓްސަކ 39 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްނުތާރފަ ޅި ެހަށުހ ކި ެހ ެއ ،ްއަތްނުޔިލ ިވިނަންނައ .ެވެއެނާވްނޭދްށޮކުރޯފ ދު ެމާމަކަޙްއަޞ ގެ ްއެކއް ެހ ތަ ަވުނ ގެ ްއއެ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 1 ( ދާ ްއަފުއ ުލވާ ުސ ުދެމާއީޑަޓްސަކ ްފޮއ ްނިއެޗ ެގޭއ ަތަވުނ ގެ ީކެހ ަތަވުނ ެގާޓޭޑ ެއ ްށަންނުރބީ ަޚ ާރުކްނަޔްއަޢ ްނުތާރަފ ތަ ަވުނ ޓާ ޭޑ އެ ،ްނުތޮގ ނެ ޭވެރުކ ްއލެ ީލޙް ަތ ްކިސްނެރޮފ ިދައ ؛ްއެލކަ ަނ ެގީކެހ ކި ެހ ތަ ަވުނ ާޓޭޑ ެއ ިއަދޯހ ިކެހ ތަ ަވުނ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 2 ( އި ާކަތުޅަވަޔިފ އި ަހެމްނެއ ވާ ިއަފާޅައ ިއަގުމުޅުގްނެގ .ުލޞީ ްފަތ ާވން ެގީށަކެއ ގެ ުކަތުތައާރޖު ިއ ުނުވރެ ުކަމަހިރުފ ގެ ީކެހ ަތަވުނ ާޓޭޑ ްކިނޯރޓް ްކެލިއ ާވިއަފިޅެހަށުހ ްށަޓޯކ )ބ( ުދެމާމކަ ަޙްއަޞ ގެ ީޑަޓްސަކ ފް ޮއ ްނިއޗެ ގެ ޭއ ތަ ަވުނ ުދެމާމަކަޙްއަޞ ގެ ޭއ އި ާމުގެނ ިކެހ ަތަވުނ ާޓޭޑ ެއ ،ްށަކަތާރފަ ާދްއަފުއ ުލާވުސ ެނޭދ ސް ަބިކެހ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކޙަ ްއަޞ ެގީޑަޓްސަކ ްފޮއ ްނިއެޗ ުޤްއަޙ ެގމު ުރުކްނިމެޒްގެއ-ްސރޮ ްކ ްތާރފަ ެއ ްށޮކ ރު ިޒާހ ްއެތާރަފ ިއަކަޓށް ަމުރުކްނިމެޒްގއެ -ްސޮރކް ްނިއަދަފިމ ިދައ .ެވއެ ެވްނެގިބިލ ްނިކެހ އެ ީނާވްނަމްނިނ ރު ާޔިޑނަފ ްށަމުރކު ުރިޒާހ ން ިކެހ ެއ ްށަޓޯކ އި ަގުމަކްތޮއ އް ެމުނޭބ ޭހޖެ ްނަގަނ ްސަބިކެހ ްށޮކުރިޒާހ .ެވއެ ަމަނޭވެރުކުލޫބަޤ ަތަވުނ ޓާ ޭޑ ްކިނޯރޓް ްކެލިއ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ބ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ޅ( ރި ުހ އި ގަ ުރޭބ ން ުދްއަޙަރަސ ެގޭޖްއރާ ިހެވދި ީނަވިއފަ ާގަނ ިއދަ ޯހ ިކެހ ާޓޭޑ އެ ،ަމަނާވިއަގުމަކ ްށޮކިރވެ ުދެމ އް ެއރަޑިއވަ ޮރްޕ ސް ިވރަސ ެގީޑަޓސް ަކ ފް ޮއ ން ިއެޗ ެގއޭ ތަ ަވުނ ދު ެމާމަކަޙްއަޞ ގެ ީކހެ ަތަވުނ ސް ިވރސަ ެއ ،ްށަކތަ ާރަފ ާދްއަފުއ ލު ާވުސ ުދެމާމަކަޙްއަޞ ގެ ުމުރުކްނިމެޒްގއެ -ްސޮރކް ްތާރފަ ެއ ށް ޮކުރިޒާހ އް ެކްއެހ ެގރަޑިއަވޮރްޕ .ެވޏެ ްނަކެއ އި ަގުތަލޙާ ިވިނަންނައ ީނޭބިލ ުޤްއަޙ 40 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ސް ިވރސަ ިއަގމު ުލާވުޅޮއ ިކހެ ަތަވުނ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 1 ( ވާ ްނެގީށަކއެ ެގމު ަކްތޮއ ްއތެ ަޙަލްޞަމ ެގރަޑިއަވޮރްޕ ؛ްނުތޮއ ްއެތަމުހުތ ކި ެހ ތަ ަވުނ ާޓޭޑ ެއ ަތަވުނ އި ަގުމުގެނ ކި ެހ ަތަވުނ ާޓ ޭޑ ) 2 ( އް ެހގޯ ރަޑިއަވޮރޕް ސް ިވރސަ ިއަގުމުވުނޮފ ރަޑިއަވރޮ ްޕ ސް ިވރސަ ތަ ަވުނ އި ަގުމަކާވިއަފާދަހ ޑީ ަޓްސަކ ްފޮއ ން ިއެޗ ގެ ީކެހ ތަ ަވުނ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ އި ަގުމަކރި ުހ ްއމެ ަކިނުއ ިއަގކު ަތުތައާރުޖިއ ެގުމުޓްއެހެލެބ ؛ްނުރުހ ިކެހ ާވްނެގށީ ަކެއ ަދަފެނޭވެލެބ ގެ ްއެބަބަސ ާވްނެގށީ ަކެއ ދު ެމާއރަޑިއވަ ޮރްޕ ސް ިވރަސ ) 3 ( ގެ ްއރެ ުވްއަޞަތ ުޅަގނަރުނ ާވިއަފިދެފުއ - document.segment-3 Verify source ↗
ޤާނޫނު ނަންބަރު: 11/2022 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) — segment 3
ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ވޭ ެރކު ުރިޒާހ ން ުތާރަފ ގެ ރޑަ ިއަވޮރޕް ްސިވރަސ އެ ްނުބަބަސ ވާ ްނެގީށަކއެ ީކަމުރުކްނިމެޒްގއެ -ްސޮރކް ްއެކްއެހ ؛ްނުވްށަކަމަކ ނެ ޭވެރކު ުނުރާބުތިއ ށް ަކއް ެހ ތަ ަވުނ އް ެއޓާ ޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 4 ( .ްނުތޮއ އް ެބަބަސ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ޓާ ޭޑ ްކިނޯރޓް ްކެލިއ ުޤްއޙަ ާރކު ްނާޔަބ އި ަގ )ޅ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ކ( ެގީޑަޓސް ަކ ފް ޮއ ން ިއެޗ ގެ ޭއ ަތަވނު ުދެމާމަކަޙްއަޞ ގެ ީކެހ ،ީނޭބިލ ްށަތާރފަ ާދްއފަ ުއ ުލވާ ުސ ުދެމާމަކަޙްއަޞ ސް ިވރސަ ްށަމުވރު ިޒާހ އި ަގތު ޮގ ެގއް ެކްއހެ ްށަމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ ގެ ުތާރފަ ެއ ،ުކެއާމުވްސަބްއއެ ާޔިރެވކި ެހ ާވްތަބްސިނ ްށައރަޑިއަވޮރްޕ ްނުތާރފަ ޅާ ަހަށުހ ކި ެހ ަތަވުނ ޓާ ޭޑ ށް ަމުރުކުރިޒާހ ްށަމުގނެ ްސަބިކެހ ްއެތަކއް ސަ ަމ ާވްނެގީށަކއެ ަދަފެނޭވެރކު ުލޫބަޤ ްށަޓޯކ .ެވެއަމަނާވިއަފްށޮކ އް ެއާޓޭޑ ކް ިނޯރޓް ްކެލިއ ،ުކަދނިހ ހާ ވާ ުނުތިބާސ ށް ަކަތޮގ ްނޫނެއ )ހ( .67 ެގުތަލީސަވ ްކިނޯރްޓްކެލިއ ްކިނޯރްޓްކެލިއ ިއާމަކަޙްއަޞ ކީ ަތަލސީ ަވ ްކިނޯރޓް ްކެލިއ ާވިއަފްށޮކާކއް ަރ ތަ ަވުނ ާވިއަފްށޮކުޑޯކެރ ްނ ުޅެއަޑނަކ ްނަދަރުބ ެގީކެހ 41 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްނުޓޯކ އި ަގކު ަތްތަލާޙ ވި ިނަންނައ އި ަގމު ަކ އް ެތަލީސަވ ަޙްއަޞ .ެވެއެނާވްނަލަބ ްށަޅަގނަރ ތް ަލީސަވ އެ ްސވެ ިއަގއް ެތުގަވ ހާ ިރ ުހ ) 1 ( ތަ ަވުނ ން ުވިއަފާޅަހަށުހ ިކެހ ގެ ުމަކާރުކްތަކްއަސަމ ،ްސެވަމަނިރުކުނ ތް ަކްއަސަމ ްށަޅަގނަރ ތް ަލީސަވ ެއ ގެ ުމުރކު ުންތަކްއަސަމ ްށަޅަގނަރ ްތަލސީ ަވ ެއ ްނިއަދަފެއ ތަ ަވުނ ވާ ިއަފްށޮކުޑޯކެރ އި ަގުތަލސީ ަވ އެ ްނުބަބަސ އް ެލަދަބ ސް ެވްއއެ ްށަމަކަޙްއޞަ ެގާޓޭޑ ާވއި ަފްށޮކާކްއަރ ގެ ީކެހ ެއ ،ުކެއާމުވިއަފާޅަހަށުހ ިކެހ ްށަމަކާވުނިއަފްސިއައ ސް ެވްއއެ ްނެހއެ ެނާދްއަފުއ ުލވާ ުސ ުދެމާމަކަހްއަޞ ؛ްނުތެނ ްއެބަބަސ ާވްނެގީށަކެއ ތާ ާރަފ ާޅަހަށުހ ާޓޭޑ ެއ ،ީކައާޓޭޑ ްކިނޯރޓް ްކެލިއ ެއ ) 2 ( ވާ ިއަފްށޮކުޑޯކެރ ކު ަމްޞަޚ ތް ޮއ އް ެތަޙަލްޞަމ ވާ ުޟުރާޢަތ ؛ްނުވިއަފިވެދްށޮކުތިބާސ ްނަކއް ެއާޓޭޑ ާވިއފަ ްށޮކާކްއަރ ަތަވުނ ށް ަކަމްޞަޚ ެގއި ަލަސްއމަ ެއ ،ީކައާޓޭޑ ކް ިނޯރްޓްކލެ ިއ ެއ ) 3 ( ގެ ުތަކްއސަ ަމ ުމްނާޢ ގެ ީރާފަޔވި ގެ ާނޭއ ،ްނުކަތާރަފ ާވުނ އް ެއާޓޭޑ ާވއި ަފްށޮކާކްއަރ ަތަވުނ ާވިއަފްށޮކުޑޯކެރ ިއަގޭރެތ ޅި ެހަށުހ ާޓޭޑ ެއ ީނަވިއަފްށޮކ ން ަކެއ ާނެއ ،ިއަފެވ ްށަމަކ ން ޫނ ްނެގެވޮއ ްއެރާބ ަތަވުނ ްއެޒޫފުނ ްސެވއް ެއ ެގުތާރަފ .ްނުވިއަފިވެދްށޮކުތިބާސ ްށަމަކ ެނަގިއލަ ބަ ިއަގތު ޮގ ެގއް ެކްއެހ ެގްއއެ ަލަސްއމަ ްއެއާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ )ށ( ،ިއާށަމނު ޭބ ،ިއާށަތަވބާ ގެ ްއެއާޓޭޑ އެ ،ިއަގުމުނިދ ން ަދަރބު ްށައެއ އް ެއާޓޭޑ އެ ،ިއާށަމަކުދެތ ގެ ުނާޔަބ ާވއި ަގާޓޭޑ ަތަވުނ ެގާޓޭޑ ިއާކަތލު ސޫ ުއ ރާ ުކުލމަ ަޢ ިއަގމު ުރުކާކްއރަ ތަ ަވުނ ްށޮކުޑޯކެރ ރި ުހްނުޅުގ ާނާޔަބ ވާ ިއގަ ާޓޭޑ ެއ ަތަވނު ިއަގޓާ ޭޑ ެއ ،ިއާކަތުޑނަގްނިމ ްނުޓޯކ ށް ަކްއެހ ާޅަހަށުހ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަތްތަލޙާ ިއހަ ެމްނެއ ްނޫނެއ .ެވެއނެ ާވްނަރުކްތަޔާޢިރ 42 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ޭޅެހަށހު ްށަޓކޯ ިއަގތު ޮގ ެގކީ ެހ ްނުށަދ ެގ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ްނަދަރބު ވޭ ެދ ށް ަކަނާޔަބ ވާ ިއަގާޓޭޑ އެ ތަ ަވުނ ށް ައާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ ްނުޓޯކ ށް ަމަކްނަކ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގރީ ިތ ިއަގުމުޅެއަޑނަކ .ެވެއނެ ާވްނަރުކްތަޔާޢިރ އި ަގުނާޔބަ ާވއި ަގާޓޭޑ އެ ތަ ަވުނ ިއގަ ާޓޭޑ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 1 ( ،ިއާތުގަވ ާވިއަފްސިއއަ ްށަދޫޖުވ އް ެއާޢިޤާވ ޭނެމިހ ކް ިނޯރްޓކް ެލިއ ރި ުކޓް ޭރެނެޖ ުތާމޫލުޢަމ ޭޅުގކާ ައާޢިޤާވ ެއ ؛ުތަދްއުމ ވި ަދޭހ ދު ެމެދ ާމުޅެއ ްށަތަލީސަވ ތު ާމޫލުޢަމ ާރކު ްނާޔަބ ިއަގރު ަބްނަނ ަނަވ ) 1 ( ެގުރުކައ ިމ ) 2 ( ތަ ަވުނ ހާ ީމ ިޅެއ ށް ަތަލީސވަ ްކނި ޯރްޓްކެލިއ ތް ަލީސަވ ަތަވނު ާހމީ ިރހު ެވލު ާވަޙ ށް ަމުރުކތް ަކްއަސަމ ެއ ރި ުހވެ ުލވާ ަޙ ާމުޓއް ެހެލބެ ާޓޭޑ ވާ ިއަފްށޮކރު ާޔްއަތ ށް ޮކިރެވުދެމ ށް ަމުވުރޮފ ތަ ަވުނ ށް ަމުލާވުޅޮއ ޢާ ިޤާވ ވާ ިއަގ ޓާ ޭޑ ެއ ،ާހީމ އް ެބަބަސ ސް ެވްއެއ ްށަމުލބެ ްށަމަކ ެނާފްށޮކްތަކްއަސަމ .ްނަކތް ެނ ަތަވުނ ްނަކްތޮއ ްނ ުރުކާބިކްއެއ ިކެހ ީހަފަޝ ަމަނެޖްއެރުހ ިކެހ ީބާތިކ - ިއ ަބ ަނަވްނިތ އި ަގްޓްކެރްޓްނޮކ އެ އް ޠެ ުރޝަ ުމިޒާލ ން ުރކު ުލަމަޢ ން ިރެވިއބަ ގެ ްއެޓްކެރްޓްނޮކ .68 ްއ ަތުޠުރަޝ ެގްއެޓްކެރްޓްނޮކ ްނ ުރުކްނާޔަބ ްނުމުޔ ިލ ގެ ީކހެ ގެ ުތަވާބ ވި ިނަންނައ ،ިއަގުތަލޙާ ާވއި ަފެޔިލ ިއގަ ްއެމުޔިލ ްނެހއެ ަތަވުނ އް ެލޫބަޤ ްށަތޢަ ީރަޝ އް ެކްއެހ ްނެހެއ ިއަވޔަ ިފ ްއެކްއހެ ްނިއެރެތ .ެވެއެނޭވެރުކުނ ؛ްނުޔިލ ާރކު ްނާޔަބ ްއެޠރު ަޝ ާރކު ުމިޒާލ ްނުށަދ ެގްއޓެ ްކެރްޓްނޮކ ެއ )ހ( ްށަތަޢރީ ަޝ ކި ެހ ގެ ިއަޖަރދަ ަނަވދެ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ )ށ( ،ަމަނިއގަ ްއެތަލޙާ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ށް ަމަކެނޭވެރުކުލޫބަޤ ރި ހު ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކން ަކ ވާ ިއަގުމުޔލި އެ ތަ ަވުނ ޓް ްކެރޓް ްނޮކ ެއ .ިކެހ ގެ ިއަޖަރަދ ަނަވެދ 43 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ުނޫނާޤ ްނުތޮއ ްނުމުޔިލ ،ީކަޠުރޝަ ޭނެމިހ ިއގަ ްއެޓްކެރްޓްނޮކ )ހ( .69 ާވ ިއަފެވ ްނުހަބަގނައ ިކ ެހ ޭޅުގާކަތްނުވްސަބްއެއ 68 ނަ ަވ ގެ ުނޫނާޤ މި ،ުޠރު ަޝ އެ ،ިއަފެވްށަކަޠރު ަޝ ރާ ުކުމިޒާލ ްނ ުރުކާބިކްއެއ ްނަކްތއޮ ިއފަ ެޔިލ ިއގަ ްއެޓްކރެ ްޓްނޮކ ްނިތަމެގުތޮގ ާވިއަގާދްއާމ ަތަވުނ އި ަކަޓްށަމުރުކލު ަދަބ ޠު ުރަޝ ެއ ،ިއަގްއެދނިހ ާވިއަފެވުތިބާސ ށް ަޠުރޝަ އެ ތަ ަވުނ އި ަކަޓްށަމުދްއެފުއ ފު ާލިޚ ދު ެމާޠުރޝަ ެއ ވި ިރެވއި ަބ އި ަގްއޓެ ްކެރްޓްނޮކ ެއ ،ްނުތޮގ ގެ ުމުއަނެގ އް ެރުތިއިނުއ ެގުކަތތް ާރފަ ާރުކުލސީ ްމަތ ްއަތްތާރަފެއ ަތަވުނ ިއަގުދެމ ެގުކަތްތާރަފ ްނިއެއ ތަ ަވުނ އް މެ ުވްސަބްއެއ ސް ެވއް ެއ ވާ ިއފަ ެވްނުހަބަގނައ ިއަގުދެމ ްށަޓޯކ ިއގަ ުތޮގ ެގކީ ެހ ްއނެ ާޔަބ ްސެވްއއެ ާވިއަފީދ ްނުކަތާރަފ .ެވެއެނޭޅޭންއެއަށުހ ިވިނަނން ައ ،ްސެވަމަނީވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްނެހެއ ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ވާ ިރެވއި ަބ އި ަގްއެޓކް ެރްޓްނޮކ ރާ ުކްނާޔަބ އި ަގާދްއާމ އެ ،ިއަގުކަތްތަލާޙ ެގުކަތތް ާރފަ ާރުކުލސީ ްމަތ ްއަތްތާރަފެއ ަތަވުނ ިއަގުދެމ ެގުކަތްތާރަފ ްނިއެއ ތަ ަވުނ އް ެމުވސް ަބްއެއ ވާ އި ަފެވ ން ުހަބަގނައ ިއަގުދެމ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ިއގަ ުތޮގ ގެ ީކެހ އް ެނާޔަބ ވާ ިއަފީދ ްނުކަތާރަފ ،ީކަޓްކެރްޓްނޮކ ްނުބަބަސ ގެ އް ެއާޢިޤާވ ދަ ަފ ިވިނަންނ ައ ) 1 ( ާޅައަޑނަކ ްށަމަކްއެމުޔިލ ލު ިޠާބ ަތަވުނ ްނޫނަޙްއަޞ ނޭ ެމިހ ިއަގޓު ްކެރްޓްނޮކ ެއ ަތަވުނ ،ްށަމުރުކުތިބާސ ްއެއާޢިޤާވ އި ަގޓު ޯކ ިދެއ ްށަމުނިދިއަޅައަޑނަކ ްނިއަދަފެއ ްށަކަތްތާރަފ :ްށަމުރުކުތިބާސ ްއެއާޢިޤާވ ޭދިބިލ ޤު ްއަޙ ެގުމުދެއ .i ނީ ަވިއަފާވުރކު ިރެވއި ަބ ުކަހމީ ިއަގްއޓެ ްކެރްޓްނޮކ ެއ ން ެގިއަލވާ ުޅޮއ ތް ަޤީޤަޙ ަތަވނު ން ެގިއަކްއަދުރިބ ތަ ަވުނ ްނެގްށޮކްނުނޭބ އް ެޒޫފުނ ުޅަގނަރުނ ަތަވުނ ؛ްނުވްށަމަކ ްނެގއި ަކްއަދުރބި ެގުމަކެނާފީދ ްއެއާޔިނައ .ii ؛ްނުވްށަކޗަ ްއެއ ނީ ޫނާޤ ުރއި ަޣ ީކަޓްކރެ ްޓްނޮކ ެއ 44 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ .iii ދަ ަފެއ ީކަތާރފަ ޭނެމިހ އި ަގުޓްކރެ ްޓްނޮކ ެއ ށް ަމުރކު އް ެޓްކެރޓް ްނޮކ ތަ ަވުނ ްށަމުރކު ްއެތާލަމާޢުމ ؛ްނުވނު ްށަކަހީމ ދަ ަފާރުކުލޫބަޤ ުނޫނާޤ .iv ޚު ީރާތ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގުޓްކރެ ްޓްނޮކ ެއ ؛ްނުވުނަޙްއަޞ .v ގެ ްއެމަކ ށް ަކަތްތާރަފ ވާ ރި ެވިއބަ ިއގަ ުޓްކެރޓް ްނޮކ ެއ ތް ޮގްތޮއ ްއމެ ަކ ިއަގުނޫނާޤ ތަ ަވުނ ްތޮގްތޮއ ްތަޤީޤަޙ .ްނުތޮއ ިއަފިޅޮއ ވާ ިއަފެވސް ަބްއެއ ން ުމުޔިލ ން ިރވެ ިއަބ ގެ ުޓްކެރްޓްނ ޮކ ) 2 ( ށް ަކަތުޠރު ަޝ ުރތު ިއ ޭދެފުއނު ުފާލިޚ ކާ ަތުޠުރަޝ ން ަކާވިއފަ ެވ ްއެމުވސް ަބްއެއ ިކވަ ްނުހަބަގނައ ؛ްށަމުރުކުތިބާސ ށް ަޗްއަމ އެ ްނިރވެ ިއަބ ގެ ޭއ ްނުށަދ ގެ ުޓްކެރްޓްނ ޮކ ) 3 ( ގެ ުމުށެފ ްނަރކު ުލަމަޢ ްށަކަތުޠރު ަޝ ާރކު ުމިޒާލ ްށަމުރުކުލަމަޢ ތަ ަވުނ ާކަޠރު ަޝ ިކވަ ޭހެޖްނަރކު ަމަހިރުފ ްނިރުކ އި ަގުދެމ ގެ ްނިރވެ ިއަބ އެ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަކަތުޠުރަޝ ން ަކާވިއފަ ެވ ްއެމުވސް ަބްއެއ ިކވަ ްނުހަބަގނައ ؛ްށަމުރުކުތިބާސ ،ްނުކަތްތާރަފ ވާ ިރވެ ިއަބ އި ގަ ްއެޓްކެރްޓްނ ޮކ ) 4 ( ށް ަމުރުކުލމަ ަޢ ްށަޗްއަމ ެއ ްނުށަދ ެގްއޓެ ްކެރްޓްނޮކ ެއ ން ުކަނޫނާޤ ްށަމުތޮއ ްނުމުޔިލ ްއަތުޠރު ަޝ ވާ ިއަފެވްސަބްއެއ ވާ ިއގަ ުނޫނާޤ ަތަވުނ ،ިއަވަޔިފ އް ަތްތަލާޙ ާރުކުމިޒާލ އް ަތްތަލޙާ ާވިއަފްށޮކރީ ަޓްސިޖަރ ްއެމުޔިލ ަދަފެއ ްނިތަމެގުތޮގ ތަ ަވުނ ން ުތޮގޭޅުގ މާ ުރުކުލޠި ާބ ޓް ްކެރޓް ްނޮކ އެ ،ިއަވަޔިފ ގެ ްނިރވެ ިއަބ ން ުތޮގޭޅުގ ާމުރކު ުލަދަބ އް ެޠުރޝަ ޭނެމިހ ިއަގޭއ ން ަކާވިއފަ ެވ އް ެމުވްސަބްއެއ ކި ަވ ން ުހަބަގނައ ިއަގުދެމ ؛ްށަމުރުކުތިބާސ 45 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ވާ ިއގަ ުދޫޖުވ ްއެޗއް ެއ ާވއި ަފްށޮކްނުނޭބ ިއަގުމުޔ ިލ ) 5 ( .ްށަމުރކު ުތިބާސ ްއެމަކ ޭދިއަވކު ްއަދ ުރވަ ްނިމ ޭޅުގާކައާޢިޤާވ ތަ ަވުނ ިއަގްއެޓކް ެރޓް ްނޮކ ްއެތާރބާ ިޢ ަތަވުނ ްއެހބަ ެގުތަވާބ ިވިނަންނައ .70 ްއ ެހަބ ޫގަދނުއ ްށަމުތަގެނެދ ިކ ެހ ިއަކަޓްށަމުރުކުތިބާސ ަނާމ ގެ ްއެތާރބާ ިޢ ަތަވނު ްއެހބަ ެއ ،ަމަނެޖްއވެ ޮއ އި ަގްއެމުޔިލ ްނ ުޅެހަށުހ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްށަޓޯކ ކި ެހ ރު ުތިއ ،ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ؛ްއތެ ާރާބިޢ ަތަވުނ އް ެހބަ ޫގަދނުއ ްށަމުތަގެނެދ ަނާމ )ހ( އް ެހަބ ާރުކުންނުނޭބ ށް ޮކުމްނާޢ ިއގަ ުމުޔިލ ތަ ަވުނ އި ަގުމުކްއދެ ަކަހާވ )ށ( ؛ްއެތާރާބިޢ ަތަވުނ ؛ްތޮގުރުކ ެގްއހެ ަބ ަތަވނު ެގްއތެ ާރާބިޢ ިކަވ )ނ( ރާ ުކްނުނޭބ ށް ޮކަޞްއޚާ ްށަކަތަބަސާނުމ ކި ަވ ތަ ަވުނ ށް ަކަތުގަވ ިކަވ )ރ( ؛ްއެތާރާބިޢ ތަ ަވުނ ްއެހަބ ްށަކައރި ފާ ަޔިވ ަތަވނު ްށަކަތަޢާނިޞ ަތަވުނ ްށަކަންނަފ ިކަވ )ބ( ؛ްއެތާރބާ ިޢ ަތަވުނ އް ެހަބ ރާ ުކްނުނޭބ ްށޮކަޞްއާޚ އި ަގްއށެ ަރ ިކވަ ަތަވުނ ިއގަ ްއެށަވައ ިކަވ ަތަވނު ިއަގްއދެ ްއަޙަރަސ ިކަވ )ޅ( .ްއތެ ާރާބިޢ ަތަވނު ްއެހބަ ާރުކްނުނޭބ ކު ަޔަބ ޭޅުއިރިދ ށް ަމުރުކުލަމަޢ ށް ަޗްއަމ ެއ ްނިރެވއި ަބ ޭނެމިހ ިއގަ ްއެޓްކެރޓް ްނޮކ ްތޮއ ްނުމުޔިލ .71 ާވ ިއަފެވްސަބްއެއ ިއަގްއެމުޔިލ ްށ ަމަކ ާވިއަފެވުލަދަބ ްއެޠުރަޝ އް ެމުވސް ަބްއެއ ނެ ާދެވުތައުލަދަބ ށް ަކަޠރު ަޝ ސް ެވްއއެ ވާ ިއަފެވްސަބްއެއ ްތ ާރަފ ެނާދިވެދ ްސ ަބިކެހ ިކހެ ްނުތޮގ ެގމު ުރކު ުތިބާސ ްނުވްސަބްއއެ ެއ ،ަމަނާވއި ަފެވ ްނުހަބަގނައ ގެ ްނުހީމެއ ،ިއށާ ަންނިރެވއި ަބ ެގުމުޔިލ ަތަވުނ ގެ ުޓްކެރޓް ްނޮކ ެއ ީނޭޅެހަށުހ އި ަގިއަލސަ ްއަމ އެ ،ިއށާ ަކަތްތާރަފ ބި ިތެވުލވާ ަޙ މާ ުރުކިރތެ ާކްއަރ ުތަޙަލްޞަމ .ެވެށަކަތްތާރަފ ން ެހެއ ނޭ ެމިހ ްއެތަޙަލްޞަމ ،ިއއާ ާދްއާމ ަނަވ 70 ،ިއާއދާ ްއާމ ަނަވ 69 ،ިއއާ ާދްއާމ ނަ ަވ 68 ގެ ުނޫނާޤ ިމ .72 ްނ ިއާދްއާމ ަނަވ 68 ެގުނޫނާޤ 71 ެގާދ ްއާމ ަނަވ ްނެގިށެފ 71 ދޭ ްނުތަޔްއިޞވަ އް ެލސޫ ުއ ސް ެވްއއެ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއގަ ާދްއާމ ނަ ަވ ާވ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށ ަލަޔިނ ްނ ުގނިހުނ ްއަތުލޫސުއ .ެވެއެނާގނިހުނ ްށަކަމުނިދ 46 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ުބ ާބ ަނަވްތަހ ުފ ާރިތުޢިއ ިއާރާރްޤިއ އި ަގިއލަ ަސްއަމ އެ ،ިއގަ ުހީލިޖަމ ގެ ުތަޢީރޝަ ެގްއއެ ަލަސްއަމ ީއާނިޖ )ހ( .73 ާވ ިއަގުހީލިޖަމ ެގުތަޢީރަޝ ުފ ާރިތުޢިއ ގެ ްއެރޔާ ިޑނަފ ،ްތާރަފ ބޭ ިލާވުޢަދ ތަ ަވުނ ތް ާރަފ ވޭ ެރުކުތަމުހުތ ެގުތައރާ ޖު ިއ ީއާނިޖ ތަ ަވުނ ،ިއަގުނޫނާޤ ިމ ކީ ަފާރިތުޢިއ ވާ ިއަގީތަމިރުކ ިނަކެއމަ ަހ ،ުކދަ ނިހ ާހާވނު ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގން ެހެއ ިއަގުނޫނާޤ ްށަޗްއމަ ެގހާ ީމ ިވުފާރތި ުޢިއ ެއ ،ްށޮކާނިބ ްށަޗއް ަމ ެގުފާރިތުޢިއ ެއ .ެވކެ ެކްއެހ ީފާކ ެނޭދުފ ށް ަމުރުކުތިބާސ ްށުކ ުފާރިތޢު ިއ ގެ ހާ ީމ ވާ ިއަގުތަމުހތު ގެ ުށުކ އި ަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ވާ ިއަގނު ޫނާޤ ެގުތައާރޖު ިއ ީއާނިޖ ީކަފާރިތުޢިއ ެއ ީނޭވެނަގިއަލަބ .ެވއެ ަމަނާވިއަގމު ަކ ްއެފާރތި ުޢިއ ާވއި ަފެވ ްނިތަމެގުތޮގ ފު ާރިތުޢިއ ާވިއފަ ެވ ކު ަހީމ އި ަގްއެނަތ ން ެހެއ އި ަވޔަ ިފ ްސލި ިޖަމ ެގުތަޢީރަޝ .74 ިއ ަވަޔިފ ްސިލިޖަމ ެގުތަޢީރަޝ ުފ ާރިތުޢިއ ާވިއަގްއެނަތ ްނެހެއ ވާ ްތޮގްއެއ ާލޫސއު ުމްނާޢ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ްށަމުރކު ުތިބާސ ކި ެހ ނީ ޭވެރުކުތިބާސ .ެވެންނިތަމެގުތޮގ ،ީކަރރާ ްޤިއ ާވ ުކަހީމ ވާ ިއަގީލބަ ުރަމ ްނުތޮގހޭ ެބ ާކަޤްއަޙ ގެ ްއެހީމ ްނެހެއ .75 ާވ ުކަހީމ ާވިއަގީލަބ ުރަމ ުރ ާރްޤިއ .ެވއެ ެނޭލެބ އި ަގުމަކ އް ެރރާ ްޤިއ ަޙްއަޞ ވާ ުފާރތި ުޢިއ ެއ ، ހާ ީމ ވާ ުރާރޤް ިއ ތަ ަވުނ ހާ ީމ ާވފު ާރިތުޢިއ ްށަކަމަކ )ހ( .76 ާވ ުރާރްޤިއ ަތަވުނ ުފާރިތުޢިއ ، ުމ ިޒާލ ްނުރުހ ިއަގްނުހީމ އް ަތުޠރު ަޝ ވި ިނަންނައ ިއަގއި ަބިކ ެގނާ ޭއ ުތުގަވ ާވުރރާ ްޤިއ ަތަވުނ ްއ ަތަފިސ .ެވއެ ެނާވްނާވަމަހިރުފ ؛ ްނުވއި ަގުމަކ ކު ަހީމ ވާ ިއަފެވުޣިލބާ ީކަހީމ ެއ ) 1 ( ؛ ްނުވިއަގުމަކ ުކަހމީ ިރުހށް ައަމަހ ދި ްއުބ ީކަހީމ ެއ ) 2 ( 47 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ލަ އް ިމައ ނީ ަވުރރާ ްޤިއ އެ ަތަވުނ ، ނީ ަވުފާރިތުޢިއ އެ ާނ ޭއ ) 3 ( ، ތި ެންއެމުވރު ުކ ރު ޫބުޖަމ ސް ެވްއެއ ިއގަ ުރާޔިތްޚިއ .ްނުވިއަގުމަކ ވާ ްނހު ީމ ިވިނަންނައ ، ކު ަދނިހ ާހވާ ުނުތިބާސ ްށަކަތޮގްނެހެއ )ށ( އް ެރާރޤް ިއ ަތަވުނ ްއެފާރތި ުޢިއ ަޙްއަޞ ކީ ަރާރޤް ިއ ަތަވުނ ީކަފާރިތުޢިއ .ެވއެ ެނޭވެލބެ ުނ ްއެއަގުމަކ ؛ ްނިދުކަޑުކ ވާ ުނިއަފެވ ރު ަހއަ ) ރަ ަނަފ( 15 ްނުރުމ ުޢ ) 1 ( ؛ ްނުހމީ ޭހެޖުނަމަހ ިދްއ ުބ ) 2 ( މާ ުޓްއހެ ެލެބ ކު ަހމީ ަތަވނު ާޔރި ެވުދަލބަ ތަ ަވުނ ޔާ ިރެވިނެލ ެބ ) 3 ( ، ގެ ހާ ީމ ވާ ިއަގުށަދ ގެ ުމުލބެ ެގާނޭއ ްނުތާރަފ ރި ހު ެވުލާވަޙ .ުރރާ ްޤިއ ތަ ަވުނ ުފާރތި ުޢިއ ާވިއަގުމަނ ގެ ްއެޓްނެޖެއ ެގއް ެމްޞަޚ ެއ ަތަވުނ އް ެމްޞަޚ ނޭ ެމިހ ިއގަ ިއަލަސްއަމ )ހ( .77 ްއ ެމްޞަޚ ޭނެމިހ ިއަގިއަލަސްއަމ ާވ ްނ ުޓްނެޖެއ ެގްއެމްޞަޚ ަތަވުނ ގެ ުމުރކު ުލީސްމަތ އް ެމްޞަޚ ެއ ،ީކަހީމ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއަގުތޮގ ުރ ާރްޤިއ ިއަގުމކަ ްއެހީމ ވާ ިއަފިބިލ ދަ ްއުހ ާދީސުނ ަތަވުނ ާދީސ ްށަޓޯކ ރު ިއރާ ުކްތަޔާޢިރ ްށަކަތްތަލޙާ ިއހަ ެމްނެއ ގެ ިއަލސަ ްއަމ ެއ އް ެރާރޤް ިއ ޙަ ްއަޞ ީކނަ ާޔަބ ޭދ ިއގަ ުތަޢީރަޝ ކު ަހީމ ވޭ ެރުކުލޫބަޤ .ެވެއެނޭލބެ ިއަގުމަކ އި ަގާވޢު ަދ ެއ ްއެމްޞަޚ ނޭ ެމިހ އި ަގއް ެއަލސަ ްއަމ ީކހަ ީމ ިކަވ )ށ( ަޙްއަޞ ކީ ަނާޔަބ ދޭ ކު ަހީމެއ ،ަމަނާވްށަމަކ ތް ާރަފ ރާ ުކުލީސްމަތ ރާ ުކުލސީ ްމަތ ާނޭއ ީނިދ ްނާޔބަ ެއ ނާ ޭއ ،ީނޭލބެ ިއގަ ުމަކ އް ެރާރްޤިއ ްތޮއިމދެ ދަ ްއުހ ވާ ިއަފީދ ށް ައާނޭއ ށް ަމުރުކލު ީސްމަތ ްތާރަފ .ެވެއަމަނާވްށަމަކ އި ަގްއެދނިހ ްނުތޮގޅޭ ުގ އާ ަލސަ ްއަމ ވާ ިއަފެވނާ ިބ ްށަޗއް ަމ އެ ާވުޢަދ )ނ( ުކަހީމ ތް ޮއ އް ެތަޙަލޞް ަމ ީލާމ ތަ ަވުނ އް ެތަޙަލޞް ަމ ެގމު ަކިރެވުކްލިމ ްށަޗްއމަ އެ ވާ ުޢަދ ދި ައ ،ީކަނާޔަބ ވާ އި ަފީދ ްނުތޮގޭޅުގ ާތަޙަލޞް ަމ ެއ ީނެދިބލި ްއެތަޙަލޞް ަމ ިކަވ ްށަންނުމްޞަޚ ެގިއލަ ަސްއަމ ާވިއަފެވާނިބ 48 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ،ީކަނާޔބަ ާވއި ަފީދ ުކޔަ ަބ ެއ ،ަމަނާވިއަގުމަކ ްނުތާރަފ ގެ ްއއެ ަބ ިކަވ އި ަގްއދެ ނިހ ތް ޮއިމެދ ްއެތަޙަލޞް ަމ ަދަފެއ ،ުރިއްނިދ ން ާޔަބ ެއ އް ެރާރޤް ިއ ޙަ ްއަޞ ކީ ަނާޔަބ ެއ ،ަމަނާވއި ަގުމަކ އް ެނާޔަބ ާވިއަފީދ .ެވެއެނޭލބެ ިއަގުމަކ އި ަގުމަކ އް ެރާރޤް ިއ ޙަ ްއަޞ ީކރަ ާރްޤިއ ާވ ން ުތޮގޭޅުގ ާކަމަކ ކި ަވ ުކަހީމ .78 ެގާނޭއ ަތަވުނ ްށައަލްއިމައ ުކަހީމ ާވ ުކަހީމ ްނެހެއ ްނުތާރަފ ،ްށަޅޮކެދ ާއާނއޭ ީނޭވރެ ުކްނުނޭބ އް ެރާރޤް ިއ ަދަފެއ ްސެވަމަނ .ެވެއެނޭލެބ ުރ ާރްޤިއ ާކަތާރަފ ާޅައަޑނަކ ާނޭއ ްށަމުރުކްތަޔާމިޙ ތު ަޙަލްޞަމ ެގާނޭއ ަތަވުނ ނާ ޭއ ްށަމުރުކްތޔަ ާމިޙ ުތަޙަލްޞަމ ެގްއހެ ީމެއ ަތަވުނ ެގްއެހީމެއ .ެވެށަޅޮކެދ ވި ިނަންނައ ީނޭވރެ ުކްނުނޭބ އް ެރރާ ްޤިއ ދަ ަފެއ ިއގަ ުޢާފިދ ެގްއެތާރަފ ާޅައަޑނަކ .ެވޏެ ްނަކެއ އި ަގުކަތްތަލާޙ ،ިއަގްއެތަލޙާ ެޖްއވެ ުރަމ ހާ ީމ ން ިދ ްނާޔަބ އެ ،ީކަނާޔަބ ެއ )ހ( 118 ުމްނިހމު ްށަކަތާރަފ ނަ ަވްނިތ ްނުށަދ ެގާދްއާމ ަނަވ ެގުނޫނާޤ ިމ ؛ްނުވްށަކަނާޔަބ ަތަވުނ ްއެތަލާޙ ީނާސްފަނ ުމްނިހުމ ްށަކއަ ަލަސްއަމ ެއ ،ީކަނާޔަބ ެއ )ށ( ްނާޔަބ އެ ،ިއަފެވްށަކަނާޔބަ ާވއި ަފީދ ުދެމާމަކތް ޮއ އް ެތަލާޙ ީނާމްސިޖ ވި ިރެވދު ެމ ުތަލޙާ ެއ ަތަވުނ ތު ުގަވ ވި ިރވެ ުދެމ ުތަލޙާ ެއ ،ީނަވިއަފީދ ްނަކްތއޮ ތު ަލާޙ އެ ،ިއަފެވްށަމަކ ިއގަ ުތުގަވ ޭވލެ ެބ ްށަމަކ ެގާހީމ ރި ހު އި ަގުތަލޙާ ެއ ށް ަކަތޮގ ޭދިބިލުރބާ ްށަމުރުކުތިބާސ .ްނުރހު ްއަތުލަމަޢ ުރރާ ްޤިއ ާވ ން ުހބަ ަގނައ ކު ަހީމ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަމަކ ނޭ ެމިހ އި ަގްއެމުޔިލ .79 ްނެގިޅުގ ާކަމަކ ާވިއަގްއެމުޔިލ ުރ ާރްޤިއ ާވިއަފެވ ްނުހަބަގނައ ާވްނުނޭބ ްނަޅަހށަ ުހ ިއގަ ުތޮގ ގެ ީކެހ ްނުޔލި ެއ ،ީނޭވރެ ުކުލޫބަޤ ްށަތަޢީރަޝ ކި ެހ ެގިއަޖަރަދ ަނަވދެ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަމަކ ނޭ ެމިހ އި ަގުމުޔިލ ެއ ްށަމްޞަޚ ަތަވުނ ،ަމަނާވއި ަގމު ަކ ޭދިބިލ ުތަޞުރުފ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ ްށަމުޅެހަށުހ .ެވެއަމނަ ާވިއަފިދެފުއ ުލވާ ުސ ުދެމާމަކަޙްއަޞ ގެ ުމުޔިލ ާވިއަފިޅެހަށުހ 49 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ވާ ިއަފެވ ށް ޮކުޠުރޝަ ށް ަމަކ ެނޭވެރކު ުންނުނޭބ ިއގަ ުތޮގ ގެ ީކެހ ،ީކަރާރޤް ިއ ިކަވ .80 ެގީކެހ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ީނަދަމ ުރ ާރްޤިއ ެނޭޅޭނަށުހ ިއަގުތޮގ ވާ ިއފަ ެވ އް ެރާރޤް ިއ އެ ،ީކަރާރޤް ިއ ކި ަވ ތަ ަވުނ ،ަމަނާވިއަގމު ަކ އް ެރާރްޤިއ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަމކަ ިކަވ ްނުމްޞަޚ ޭނެމިހ އި ަގިއލަ ަސްއަމ ުރއި ާލަބ ްށަތަލާޙ ްށަމަކއް ެރާރްޤިއ ވާ އި ަފެވ ން ުތޮގޭޅުގ ކާ ަމަކ ވާ ިއަފެވސް ަބްއެއ ްށަމުޅޭނަށުހ ިކެހ ،ަމަނާވިއގަ ުމަކ އް ރެ ާރްޤިއ ވާ ިއަފެވ އި ގަ ްއެތަލޙާ ޭވރެ ުކުލބޫ ަޤ ްށަތަޢީރަޝ .ެވެއެނޭޅޭންއެއަށހު އި ަގތު ޮގ ގެ ީކެހ ިއގަ ުކަތަލަސއް ަމ ީނަދަމ އް ެރރާ ްޤިއ ަދަފެއ ީނަވިއފަ ެވ ްއެފާރތި ުޢިއ ކު ަހީމ ވާ ިއަގތު ަމުހުތ ގެ ްއެށުކ ީއާނިޖ )ހ( .81 ަތަވުނ ްނުބަބަސ ެގުމުކްއެދުރިބ ާވިއަފެވ ްށަމުނިދްށޮކ ްއެމަކ ިކަވ ރި ުހ ކު ަހމީ ެއ ،ްނުތޮގޭޅުގ ާއވާ ުޢަދ ާވއި ަފިލުފުއ ުދެމާއާނޭއ ާވ ްނުބަބަސ ެގްއެދުޢަވ ެގުށުކ ށް ަމަކ ެނާދިވރު ޯފ އް ެރާބ ން ުތޮގޭޅުގ އާ ާވުޢަދ އެ ްނުތޮގެގުމާޤަމ ީއާނިޖ ުފާރިތުޢިއ ިއަގުތޮގ ެގީކެހ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ެގުމުކއް ދެ ުރިބ ްށައާނޭއ ުކަހީމ ވޭ ެރުކލު ޫބަޤ ްށައާހމީ ާވިއަގުތަމުހުތ ްނ ުޅޭނަށުހ ުދެމާއނާ ޭއ ަމަނެޖްއެވުފާރތި ުޢިއ ެއ ާނޭއ ަތަވުނ ،ްނުބަބަސ ،ްށަމަކެނާދިބިލ އް ެއާދިއަފ ށް ައާނޭއ ން ުތޮގޭޅުގ އާ ާވުޢަދ ވާ ިއަފިލުފުއ ވޭ ެލެބ ްށަމަކްތޮއ ްނެބިލ ްށައާނޭއ ްސެވމަ ަނ ްނުތޮގީތުގވަ ަތަވުނ ،ްށަމަކ ްނެގިވެރކު ުލޫބަޤ ްށައާނޭއ ްށަމަކ ެނޭވެރކު ްސަފ ްއެމުލްއެގ ިފީދްށކޮ ުތިބާސ ްށަކަރވަ ްނިމ ަދަފޭވެރކު ުލޫބަޤ ްށަތަޢީރަޝ ާހާޅާނަޑނަކ ްށަކަތޮގ ން ެހެއ ން ުކަނޫނާޤ ޭޅުގާމަކ ،ިއަގްއެދނިހ ިއަގުތގޮ ެގކީ ެހ އި ަގކު ަތަލަސްއަމ އީ ާނިޖ އް ެފާރިތުޢިއ ަދަފެއ ،ުކަދނިހ .ެވެއެނޭޅޭންއެއަށުހ ،ީނަވިއފަ ެވ އް ެފާރިތުޢިއ ާރކު ްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ިއަފިވރެ ކު ުލޫބަޤ ށް ައާހީމ ާވއި ަގުތަމުހުތ ގެ ުށުކ ިއގަ ުމުވުފާރިތުޢިއ ެއ ްށަތަޢރީ ަޝ ށް ަމަކ ށް ޮކިނަވއި ަފްސޮގިތެނ ން ުރުކުލބޫ ަޤ ްތޮއ ެގުތަޢރީ ޝަ ިއަގުތޮގ ެގީކެހ ްއެފާރިތުޢިއ ެއ ،ަމަނޭވެރުކުލޫބަޤ .ެވއެ ެނާދިވެނަގިއލަ ަބ ްށަހީލިޖަމ ވާ އި ަފިލުފުއ ާވުޢަދ ްށަޗއް ަމ ެގްނުހީމ ނަ ިގ ެރުވށް ަކަކެއ ްނެގިޅުގ ާކަށުކ ިކަވ .82 ާވުކަހީމ ްނެގިޅުގ ާކަށުކ ިކަވ ިއަގުށުކ ެއ ިއާއާނޭއ ުފާރިތުޢ ިއ ސާ ްފަނ ަލްއިމައ ެގނާ ޭއ ުކަހމީ ިވިރވެ ިއަބ އި ަގުމުރކު ްށުކ އެ ،ިއަގްއެދނިހ ާކަތްތާރަފ ްނެހެއ ާވިރެވިއަބ ްނ ުވެރުކްނުނޭބ ްށަޅޮކެދ 50 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ވާ ްށަޅޮކެދ ާކަޔބަ ްނެހެއ ވޭ ެލބެ ްށަމަކިވިރވެ ިއަބ އި ަގުމަކެއ ިދައ ްށަޅޮކެދ ިއއާ ާހީމ ީވުފާރތި ުޢިއ ެއ ،ަމަނާވއި ަގުމަކ ިފްށޮކުލބޫ ަޤ ްށަތަޢީރަޝ ްއެފާރިތުޢިއ އި ަގތު ޮގ ެގްއެކްއހެ ްށަޅޮކެދ ާކަތްތާރަފ ްނެހއެ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުފާރިތުޢިއ ެގާނޭއ .ެވެއ ނެ ާދިވެރުކްނުނޭބ ފު ާރިތުޢިއ ެއ ރާ ކު ްނާޔަބ ިއަގރު ާރޤް ިއ ެއ ،ީކރަ ާރްޤިއ ާވިއަފެވކު ަހީމ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަމަކ ިކަވ .83 ިއަގުމަކ ްއެކްއެހ ީފާކ ީކަރާރްޤިއ ްނ ުލެބުނ އް ެކްއހެ ފީ ާކ ިއގަ ުތާޒ ގެ ޭއ ،ްށަމުރކު ުތިބާސ ްށަމަކތް ޮއ އި ަގުދޫޖުވ އް ެއާޢިޤާވ .ެވއެ ެނޭވެލބެ ުނ ްއެއަގުމަކ އި ަގްއތެ ަލާޙ ރެ ުކްނުކަތްތަލޙާ ާވިއަފްށޮކން ާޔަބ ިއަގ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ހ( .84 ްނ ުވަޢޫޖުރ ްނުރާރްޤިއ ިއަގީތމަ ިރކު ގެ ްއެރޔާ ިޑނަފ ިއގަ ުކަތްތަލޙާ ްނެހއެ ،ިއަވަޔިފ .ެވއެ ެނޭވެވުނ އް ެއަޢޫޖުރ ްނުކަރރާ ްޤިއ ވާ ިއަފެވުކަހީމ ްށައާނއޭ ން ުތޮގޭޅުގ ާތަޤީޤަޙ ވީ ުރާރޤް ިއ އެ ާނޭއ ،ީވުރާރޤް ިއ ުކަހީމ )ށ( ިއަފިޅއޮ ްށައާނޭއ ްތަޤީޤަޙ ެގއް ެމަކެއ ތަ ަވުނ ،ްނުބަބަސ ެގުމުލާވުޅޮއ ށް ަކަރވަ ްނިމ ަދަފޭވެރކު ުލޫބަޤ ށް ަތަޢީރަޝ ،ްނަކްނުބަބަސ ެގުމުތޮއ .ެވެއެނދާ ިވެވަޢޫޖުރ ްށައާނޭއ ްނުރާރްޤިއ ެއ ،ަމަނިފީދްށޮކުތިބާސ ިއަކަޓށް ަމުރކު ުތިބާސ އް ެމަކ ށް ަޗްއަމ ގެ ާނޭއ އި ަގއް ެތަލާޙ ަދަފެއ .ެވއެ ެނޭވެދުނ އް ެނަދަރުބ ސް ެވްއެއ ށް ަޗްއަމ ގެ ުރރާ ްޤިއ ެއ ށް ަމަކ ެނާދިވެވޢަ ޫޖުރ ން ުކަރރާ ްޤިއ އި ަގ )ށ( ެގދާ ްއާމ ަނަވ 84 ެގުނޫނާޤ ިމ .85 ްނ ުވަޢޫޖުރ ްނުފާރިތުޢިއ ށް ަކަހީމ ާވިއަފވެ ުފާރތި ުޢިއ ްށަކށަ ުކ ީއާނިޖ އި ަގުކަތްތަލޙާ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ .ެވެއެނާދިވވެ ަޢޫޖުރ ްނުފާރތި ުޢިއ ެގާނޭއ ުބ ާބ ަނަވްށައ ިކ ެހ ީދްއާމ ީދްއާމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ނ( ެގދާ ްއާމ ަނަވ 37 ެގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .86 ްނ ުތަގިއަލަބ ިކެހ ީދްއާމ ިއަގުތގޮ ެގީކހެ ިއަގކު ަތަލަސްއމަ ީއާނިޖ ިދައ ީނަދަމ ،ީކަކްއެހ .ެވެސްއ ޗެ ްއެއ ނެ ޭވެނަގިއަލަބ 51 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ،ީނޭޅެހަށުހ ިކެހ ީދްއާމ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހއެ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ްށަމަކ ިރުހްނުޅުގ ިކެހ ެއ ާއަލަސްއަމ ާދްނުމަލަބ ްނުތަޢީރަޝ އް ެރުތއި ިނުއ ސް ެވްއއެ ށް ަކަޗްއއެ އެ ދި ައ ،ަމަނާވިއަފީދިއަވުކްއަދ .ެވެއަމަނާވުނިއަފްސެނެގ ެގުނޫނޤާ ިމ ްއެކތަ ިހެޗްއއެ ިކަވ ެނާދިޅެހަށުހ ިއަގުތޮގ ެގީކެހ ީދްއާމ )ނ( 37 ގެ ީހެޗއް ެއ އެ ،ްސެވަމަނީވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ނ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ ،ިއަކަޓށް ަމުޓްއެހެމެދ ފު ާޞްނިއ ލު ުދަޢ ެގއި ަލަސއް ަމ ،ްސެވްށަރުތިއ ީދްއާމ ،ިހެޗްއއެ ްނެހެއ ާވުނ ްށަކްއހެ ީބާތިކ ަތަވނު ްށަކްއެހ ީހަފަޝ ްށަމަކ ެނާދިވެދ ުތަޞުރުފ ްށަމުޅެހށަ ުހ ިއަގރޭ ެތ ެގތީ ްނިގ ެގީކެހ ގެ ާރިއދާ ާވިއަފާޅައަޑނަކ އި ަގ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ ،ަމަނެޖްއިނެފ ްށަޓޯކ ުތަޞރު ުފ ގެ ުމުޅެހަށުހ އި ަގުތޮގ ެގީކހެ ،ިހެޗއް ެއ ދަ ަފެއ ،ިއަގޭރެތ .ެވެއަޅާންއހެ ަރހު ާދްއާމ ިމ ްށަކަމުނިދ ިއަކަޓށް ަމުނިދިއަވކު ްއަދ ްތޮގގާ ނިހ އް ެމަކ ިކަވ )ހ( .87 ްނުނަޝޭރްޓްސްނޮމެޑ ްނ ުނިދިއަވުކްއަދ ަތަވުނ ން ުކަޓްނަމިރެޕްސްކއެ ތަ ަވުނ ްނުކަނަޝޭރްޓްސްނޮމެޑ .ެވެއެނދާ ިޅެހަށުހ ިކހެ ްނެގީދިއވަ ުކްއަދ އް ެމަކެއ ްނުކަނަޝްކެޕްސްނިއ ަތަވުނ ން ުކަޓްނަމިރެޕްސްކއެ ތަ ަވުނ ްނުކަނަޝޭރްޓްސްނޮމެޑ )ށ( ރި ުހްނުޅުގ ާއލަ ަސްއަމ ން ަކްނަކ ވާ ަހދޭ ްށަޓކޯ ްނުކަނަޝްކެޕްސްނިއ ިއަގުތގޮ ެގީކެހ ާވްނުނޭބ ްނަރުކުތިބާސ ަލަސްއަމ ެއ ،ަމަނާވްށަމަކ .ެވެއެނާދިޅެހށަ ުހ ްނަކްނަކެއ އު ިވރޓަ ްނިއ ވާ ިއަފީދ ާހމީ ޭވެރކު ުތަމުހުތ ގެ ުށުކ ިއގަ ްއެޤީޤްޙަތ ެގުށުކ )ހ( .88 ްނ ާޔަބ ޯއިޑީވ ަތަވުނ ޯއިޑޯއ ަތަވުނ ަމަނާވއި ަގުމަކ އި ަގުރޒި ާހ ގެ ުލީކަވ ެގނާ ޭއ ،ީނަވިއަފީދ ާނޭއ ވާ ިއަގނު ޫނާޤ ުތަޞުރފު ެގުމުތަގބި ިލ ން ަކިރެތީހއެ ެގއް ެލީކަވ އި ަގުރޒި ާހ ުރއި ަޣ ެގްއެލކީ ަވ ިއގަ ުހަފްށަމުލްށޮކޫދ ްނިތަމެގުތޮގ ސް ެވްއއެ ިއަގރު ާޔިތްޚިއ ަލއް ިމައ ،ިދައ ަމަނާވިއަގުމަކ ަތަވުނ ޯއިޑޯއ ެގުއިވރަޓްނިއ ެއ ،ަމަނާވްށަމަކ ިތެނ ްއެމުވުރުކުރޫބުޖަމ 52 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ، ިއަގުތގޮ ެގްއކެ ްއެހ އި ަގުތަޢީރަޝ ެގުށުކ ެއ ގްނިޑޯކެރ ޯއިޑީވ ޯއިޑީވ ތަ ަވުނ އޯ ިޑޯއ އެ ނާ ޭއ ،ިދައ .ެވއެ ެނާވްނަންނަގިއަލަބ ިއަގުމޔު ލި އެ ވާ ްއަލ ާނޭއ ،ެޔިލ ،ަކަހާވ ާވއި ަފާކްއަދ އި ަގގްނިޑޯކެރ .ެވނެ ޫނ ްއެމަކުމިޒާލ ،ީކަމުވުރުކިއޮސ ޯއިޑީވ ތަ ަވުނ އޯ ިޑޯއ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( އި ަގުރޒި ާހ ެގން ިކެހ ްށޮކއި ޮސ ެޔިލ ްނުމުޔިލ ކު ަހީމ ،ީކައގްނިޑޯކެރ ، ްނުތަޢރީ ަޝ އި ަގުތޮގ ެގްއކެ ްއެހ ްނިއަދަފްއއެ ޭކެނާޔަބ ޭދ .ެވެސްއޗެ ްއެއ ނެ ާވްނަރުކުލޫބަޤ ިއަގުނނޫ ާޤ ގެ ުތައާރޖު ިއ ީނަދަމ ތަ ަވުނ ިއގަ ުނޫނާޤ ެގތު ައާރުޖިއ ީއާނިޖ )ހ( .89 ްނ ުޅެހަށުހ ިކެހ ްކިސްނެރޮފ ޭގެނ ން ިތަމެގުތޮގ ާވިއފަ ްށޮކްނާޔަބ ިއަގއް ެނޫނާޤ ްނެހެއ ަތަވުނ ްނުރީބޚަ ްށޮކާނިބ ްށަޗއް ަމ ެއ ިދައ ،ީކކަ ްއެހ ްކިސްނެރޮފ އި ަގުހލީ ިޖަމ ެގުތަޢީރޝަ ީކަކތަ ުޓޯޕިރ ިކެއކި ެއ ާވއި ަފްށޮކުރާޔްއަތ .ެވެސއް ެޗްއެއ ެނޭވެރކު ުލޫބަޤ އި ަގުތޮގ ެގީކެހ ްށަމަކ "ކި ެހ ކް ިސްނެރޮފ" ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެނން ުތޮގޭނެމިހ ިތެކަތ އި ާތާމޫލުޢަމ ވި ިނަންނައ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ،ިއާއޯޓޮފ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ެގ ޭއ.ްނެއ.ީޑ ،ިއާނާޝިނ ގެ ީލިގނ ިއ ) 1 ( ން ުތޮގޭނެމިހ ލް ަޕްމާސ ެގށީ ަހެރެތެއ ،ިއާއޯޓޮފ ގެ ީށަހެރެތެއ ؛ުތާމޫލޢު ަމ ަދަފެއ ޭދޯހ ްނިއާޢީރޛަ ެގީޖޮލނޮ ްކެޓ ިއާސްނިއަސ ދޭ ިބިލ ން ީސްޕޮޓޮއ ދާ ަހ ްނުޑނަގިށަހ ެގއް ެހީމ ވާ ިއަފެވުރ ަމ ) 2 ( ؛ުތާމޫލުޢަމ ރި ުކ ްށުކ ަތަވުނ ްއޗެ ްއެއ ރި ުކްނުނޭބ ިއގަ ުމުރުކ ްއެށ ުކ ) 3 ( ން ިށެވ ެގށު ުކ ަތަވުނ ްތާރފަ ުނުބިލ ޔާ ިނައ ަތަވުނ ްތާރަފ ވޭ ެނަގެނެދ ން ުމުރުކުލލީ ްޙަތ އް ެކްއހެ ީދްއާމ ަންނެފ .ުތާމޫލުޢަމ 53 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްށަތަޢރީ ަޝ އް ެޓޯޕިރ ދަ ަފާރުކްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ިއާމަނ ެގުތާރފަ ިރުކުރޔާ ްއަތ ުޓޯޕިރ ެއ ީކަޓޯޕިރ ެއ ،ީނޭވެރުކުލޫބަޤ .ެވެއަމަނާވިއގަ ުމަކ ްއޓެ ޯޕިރ ވާ ިއަފްށޮކޫދ ،ުކެއާޔޮސ ޭޅެހަށހު އި ަގތު ޮގ ގެ ީކެހ ،ްސެވަމަންތޮއ ން ެހެއ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( އް ެޗްއއެ ސް ެވްއެއ ން ުކަނިޝެމ ަތަވނު ްނުރަޓއު ިޕްމޮކ ީކަމުޔިލ ލަ ްއިމއަ ެގޭއ ްށޮކން ާޔަބ ާޖީތަނ ެގްއެމަކެއ ުހަފްށަމުރުކްޒިއަލަނެއ ގެ ްއެހމީ ިއަގުމުޔިލ ެއ ،ަމަނާވްށަމަކ ްއެމުޔިލ ާރުކްޓޭރެނެޖ ިއަގުތާޒ ްށަތަޢރީ ަޝ ިއގަ ުތޮގ ެގއް ެކްއެހ ްނުޔިލ ެއ ްސެވަމަންތެނ ިއޮސ .ެވެއނެ ޭވެރުކުލޫބަޤ ވާ ިއަގުނޫނާޤ ިމ ީކަކއް ެހ ކް ިސްނެރޮފ ާޅަހަށުހ ިއަދޯހ ްނުކަތުމުއަޤ ުރޭބ .90 ޭދޯހ ިއަގްއެމުއަޤ ުރޭބ ިކ ެހ ްކިސްނެރޮފ ،ަމަނާވިއަގުމަކ ކި ެހ ާޅަހަށުހ ިދައ ިއަދޯހ ްށަތޮގ ާވނު ުޟުރާޢަތ ާކަތުލޫސުއ ން ުކަލޫސުއ ްއެއ ކާ ްއެހ ކް ިސްނެރޮފ ޅާ ަހަށުހ އި ަދޯހ ްނިއޖެ ްއާރިހވެ ިދ ،ިކހެ ެއ .ެވެއެނޭވެނަގއި ަލަބ އި ަގުތޮގ ެގީކެހ ނަ ަވ 89 ެގުނ ނޫ ާޤ ިމ ްނިއރެ ެތ ެގކީ ެހ ްކސި ްނެރޮފ ާރކު ްނާޔަބ ިއަގުބާބ ިމ .91 ޭވެނަގެނެދ ްނިކެހ ްކިސްނެރޮފ ިއާމުރުކުރަތްފަދ ުތާމޫލުޢަމ ުތާމޫލޢު ަމ ެގ ޭއ.ްނެއ.ީޑ އި ާނާޝިނ ގެ ލީ ިގނިއ ރާ ުކްނާޔަބ އި ަގ )ށ( ެގާދްއާމ ްނ ުރުކާކްއަރ ާވިއަފާޅައަޑނަކ އި ަގުދިއވާ ަގ ދާ ަހ ން ުށަދ ެގުނޫނާޤ މި ްށޮކުރަތްފަދ ން ުޓޯކ ްށަކަތަދއް ުމ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ އި ަގުދިއާވގަ އެ ދި ައ ،ްނިތަމެގްއެތޮގ .ެވއެ ެނާދިޓްއެހެބ އި ަފްށޮކާކްއަރ ށް ަތަޢީރަޝ ިކހެ ކް ިސްނެރޮފ ޭޅެހށަ ުހ ށް ަޓޯކ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ .92 ެގުމުރުކުލޫބަޤ ިކެހ ްކިސްނެރޮފ ުޠ ުރަޝ ތަ ަވުނ ިއަގުނޫނޤާ ެގުތައރާ ުޖިއ ީއނާ ިޖ ީނަވިއަފާދޯހ ކި ެހ ެއ ،ީނޭވެރުކުލޫބަޤ ކާ ަތުތައާރޖު ިއ ިއ ކާ ަތުލސޫ ުއ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގއް ެނޫނާޤ ޭހބެ ާމަކ ްސެވްނޫނެއ .ެވއެ ަމަނާވިއަގުމަކ ްނިތަމެގުތޮގ ވާ ްތޮގްއެއ 54 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ުބ ާބ ަނަވަވުނ ްނ ުގެނ ްސަބިކެހ ގެ ްނުހީމ ނެ ޭދ ސް ަބިކެހ ިއގަ ްއެއލަ ަސްއަމ ވާ ިއަފިޅެހަށުހ ްށަތަޢީރަޝ )ހ( .93 ްނ ުޅެއަޑނަކ ްނުހީމ ޭދ ްސަބިކެހ ުކަމްޞޚަ ޭނެމިހ ިއަގއި ަލަސއް ަމ ެއ ްނަޅަހަށުހ ުކަޔބަ ިކަވ ިއަގުތޮގ ްށައާވޢު ަދ ަތަވުނ ،ުދނިހާޅަހަށުހ ާވުޢަދ ،ްނަކެއ ،ަމަނާވްނުނޭބ .ެވެއެނާވން ަރުކަގހަ ާފ ުދނިހާވރީ ާދުބާވަޖ ަމަތަރުފ ،ުހަފްށމަ ުވުތިއާފ ުތުގވަ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ން ިރުކ ިއަގއި ަލަސްއަމ ،ީނޭޅެހށަ ުހ ްނުހމީ ެނޭދ ްސަބިކެހ ިއަގުމޔު ިދްނެގށް ަޔިރުކ ަލަސްއަމ ،ްއެމަކ ާވުނިއަފެވަގަހާފ ލާ ްސައ ެގިއަލސަ ްއަމ ީކަމަކ ިވގަ ަހާފ ެއ ްށަތޮގއެ ،ުކެއާމުވަގަހާފ ،ީކަމުޅއެ ަޑނަކ ްއތެ ޮގ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކެއ ،ިއަފެވްށަކަމަކ ިރުހްނުޅުގ ީސާސއަ ނެ ާވިރވެ ިގވާ އި ަގުތޮގދާ ީސ ްށަމުމްނިނ އް ެތޮގ ދު ެމާއަލަސްއަމ ްނުޓޯކ ތު ަޞުރުފ އެ ،ްނެގިވރެ ުކުލބޫ ަޤ ްށަތަޢީރޝަ ިއގަ ުމަކ ްއެމަކ .ެވެޏން ަކެއ ިއގަ ްއެތަލާޙ ިފީދ ،ީކަހީމ ޭދ ސް ަބިކެހ އި ަގއް ެއަލސަ ްއަމ ާދްނުމަގނިހ ިއަގުތަޢީރަޝ )ހ( .94 ްނ ުނިދ ްސަބިކެހ ީތަމ ާވުހ ިވިނަނން ައ ،ީނާވްނަގަނ ސް ަބިކެހ ގެ ާނޭއ ،ަމަނާވިއަގމު ަކ ުކަމިލްސުމ .ެވެއަގހު ަފްށަމުވުރކު ާވުހ [ ] ާދްނުމގަ ނިހ އި ަގ ްނަނ ެގޓު ޯކ )ްނަނ ގެ ާހީމ( ން ެރުހައ" ވޭ ެރުކ ާންނެރހު ައ އި ަގުހލީ ިޖަމ ެގުތަޢީރޝަ ިމ ،ިއަގއި ަލަސްއަމ ިމ އް ެހަބ ެމްނޮކ ާނުބ ްނެރހު ައ ިއއާ ަގުމުނިދުބާވަޖ ްށަކަތުލާވުސ އް ެހަބ ްސެވއް ެއ ްށަފާލޚި ާތަޤީޤަޙ ،ިއާށަމުނުބ ުދެތ ިއަގުމުނުބ ".ެވމެ ަރުކާވހު ީދްނަގ ﷲްތާމ ،ްށަމުނުބުނ ްސަބިކހެ ެގާނޭއ ،ަމަނާވިއަގުމަކ ުކަމިލސް ުމ ުރއި ަޣ ،ީނެދ ްސަބިކެހ )ށ( .ެވެއގަ ުހަފްށަމުވުރކު ިއޮސ އި ަގުދުހ ޢަ ިވިނަންނައ ،ީނާވްނަގަނ 55 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ [ ] ާދްނުމގަ ނިހ ިއގަ ްނަނ ެގޓު ޯކ )ްނަނ ެގހާ ީމ( ،ްނެރުހައ" ވޭ ެރުކ ާންނެރހު ައ އި ަގުހލީ ިޖަމ ެގުތަޢީރޝަ ިމ ،ިއަގއި ަލަސްއަމ ިމ އް ެހަބ ެމްނޮކ ާނުބ ްނެރހު ައ ިއއާ ަގުމުނިދުބާވަޖ ްށަކަތުލާވުސ އް ެހަބ ްސެވއް ެއ ްށަފާލޚި ާތަޤީޤަޙ ،ިއާށަމުނުބ ުދެތ ިއަގުމުނުބ ".ެވެމަވުރރާ ްޤިއ ،ެވުދުހަޢ ްށަމުނުބުނ ރު ުއަދ ެގްއެނާމަޖުރތަ ެގްއެތާރފަ ޭދ ްސަބިކހެ ިއަގއް ެއަލަސްއަމ )ހ( .95 ްނ ުނާމަޖުރަތ ިދައ .ވެ ށެ ަކަތާރަފ ނަ ޭށަކެއ ށް ަމުރުކ ން ަކެއ ،ީނާވްނާވ ހާ ީމ ރާ ުކާދައ ، ،ެވުރާރޤް ިއ ށް ަމުރުކ އް އެ ާމަޖުރަތ ުދެތ ނީ ާވްނަރުކ ން ަކެއ ްނުތާރަފެއ .ެވެއގަ ުހަފްށަމުރުކއި ޮސ ިއގަ ުދުހަޢ ިވިނަންނައ [ ] ާދްނުމގަ ނިހ ިއގަ ްނަނ ެގޓު ޯކ )ްނަނ ެގހާ ީމ( ،ްނެރުހައ" ެގްއެނމާ ަޖުރތަ ިއަގހު ީލިޖަމ ގެ ުތަޢީރަޝ މި ،ިއަގއި ަލަސްއަމ ިމ ަތަވުނ ްއމެ ުލާވުޅޮއ ސް ެވްއެއ ،ީނާރުކްތަކްއސަ ަމ ްނުތަޔްއިސިއަހ ެމްނެއ ްނިދްނަތ ްނަކަނާދަޅުކ ެގްނެރހު ައ ،ިތެނ ްއެމުވުރޮފ ްސަބިކހެ ެގތު ާރަފ ދޭ ސް ަބިކެހ ށް ައަމަހިރުފ ".ެވއެ ަގުކެއ ާމަކިރތެ ްޞާލްޚިއ ،ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކާމަޖުރަތ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުރކު ާމަޖުރަތ" އި ަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ްސަބިކހެ ޭދ ްނުހަބަގނައ ްއެތާރފަ ޭދ ްސަބިކހެ ިއަގއް ެއަލަސްއަމ އި ަވަޔފި ަވުރުހބަ ަތަވުނ ްސަބ ާކްއަދ ަކހަ ާވ ްނުތާރަފެއ ިއަގުމުނިދ ަތަވުނ ްށަމުނިދެނުބ ން ުކަޔަވރު ުހބަ ަތަވނު ްނުކަހބަ ްނެހެއ ްނުތާރޝާ ިއ ީނެދ ސް ަބިކެހ އް ެތާރަފ ދޭ ސް ަބިކެހ އި ަގއް ެއަލަސްއަމ ްނުތާރޝާ ިއ ްނުތާރަފެއ އި ަގުމުނިދ ްސަބިކހެ ެއ ަމަނާވްށަމަކ .ެވެށަމުނިދެނުބ ްނުހބަ ަގނައ ން ަކްނަކ ާރުކްނާޔަބ ަތަވުނ އި ަގްއެނޫނާޤ ޭޅުގތާ ައާރުޖިއ ީއާނިޖ ތަ ަވުނ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ހ( .96 ާންނުހީމ ޭދ ްސަބިކެހ ްއަތުލޫސ ުއ ެގުމުރުކުލާވުސ ްށަކަތގޮ ްނެހއެ ިއަގްއެނޫނާޤ ޭޅުގާތައާރުޖިއ ީނަދަމ ްނ ުޅެއަޑނަކ ާވާމިދ އި ަގުތުގަވ ެގމު ުގެނ ްސަބިކހެ ،ުކަދނިހ ހާ ާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ 56 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ަންނެފ ްށަޓޯކ ްށަމަކ ޭހެޖްނޭދ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކްނަކ ިވިނަންނައ .ެވެއެނާދިވ ދެ ްއަތުދާޝުރިއ ؛ްތޮގ ީވން ަރުކުލވާ ުސ ާންނުހމީ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 1 ( ކި ެހ ބީ ާތިކ ިއަގުމުރކު ުލވާ ުސ ާންނުހީމ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 2 ( ؛ްތޮގ ެނާޅަހަށުހ ކި ެހ ދީ ްއާމ ިއގަ ުމުރުކުލވާ ުސ ނާ ްނުހީމ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 3 ( ؛ްތޮގ ެނާޅަހަށުހ ވީ ްނަރކު ުލާވސު ްނުކަތްތާރަފ ިކެއ ާންނުހީމ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 4 ( ؛ުބީތުރަތ ށް ަކަތްތާރަފ ިކއެ ިއަގމު ުރުކުލވާ ުސ ާންނުހީމ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 5 ( ؛ްތޮގ ވޭ ެދިބިލ ުތަޞުރުފ ރާ ުކލު ަމަޢ ކު ަހީމ އި ަގުމުރކު ުލާވސު ނާ ްނުހީމ ދޭ ްސަބިކ ެހ ) 6 ( .ްތޮގ ޓާ ްއަހަބ ކު ޫލސު ަތަވުނ ްތޮގ މާ ަކ ،ީނާގނިހ ލު ޫސުއ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ،ިއަގުތލަ ޙާ ާވުނިއަފާޅައަޑނަކ އް ެތޮގ ކި ަވ އި ަގުނޫނާޤ ިމ ްނުތޮގޭޅުގ ިއަގުތގޮ މަ ަހިރުފ ެމްނެއ ްށަކަލޫސުއ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއަގުނޫނާޤ ިމ ްށަމަކމު ްނިހުމ ްނުޅެއަޑނަކ ްއެތޮގ ިކަވ ން ުޓޯކ ،ިއަކަޓްށަމުރުކުލަމަޢ .ެވެއަގކު ަތްތަލާޙ ަންނެފ ްށަޓޯކ ގެ ުމުރުކްނިމެޒްގއެ ،ީކކަ ަތާލަޙުރމަ ެގ މު ުރުކުލވާ ުސ ނާ ްނުހީމ ދޭ ްސަބިކެހ .97 ްއ ަތާލަޙުރަމ ެގުމުގެނ ްސަބިކެހ ގެ ުމުރުކްނިމެޒްގއެ -ީރ ،ިއާއލާ ަޙުރަމ ގެ ުމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރކް ،ިއާއާލަޙުރަމ .ެވެއާލަޙުރަމ .ެވއެ ާލަޙުރަމ ގެ ުމުރކު ްނިމެޒްގެއ ، ީކއަ ާލަޙުރމަ ަމަތަރުފ ގެ ުމުގެނ ްސަބިކެހ .98 ާލ ަޙުރަމ ެގުމުރުކްނިމެޒްގެއ ، ، ްނުތާރަފ ިޅެހަށހު ށް ަމުނިދ ްސަބިކެހ ާހީމ ދޭ ސް ަބިކެހ އެ ީކައާލޙަ ުރަމ ެއ ، ވާ ިރވެ ިގާވ ަތަވނު ްށަތޮގވާ ިހަފ ްށައވާ ުޢަދ ެއ ިދައ ޭޅުގއާ ާވުޢަދ ިޅެހަށުހ ާނޭއ 57 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ވޭ ެދ ުތަޞުރުފ ށް ަތާރަފެއ ށް ަމުނިދ ްސަބިކހެ އި ަގުމަކްނަކ ރި ުހްށަތޮގ .ެވެއާލަޙުރަމ ދޭ ްސބަ ިކެހ ިއގަ ްއެއލަ ަސްއަމ ، ީކައާލޙަ ުރަމ ެގުމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ )ހ( .99 ެގުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ްސ ޮރްކ ، ާލ ަޙުރަމ ނާ ޭއ ން ުތާރަފ ިޅެހށަ ުހ ިއގަ ުތޮގ ގެ ްއެކްއހެ ާނޭއ ާހީމ ، އާ ާނޭއ ްނުތާރފަ ްއެނައ ްނުމުމިނ ލާ ަޙުރަމ ގެ ުމުރުކްނިމެޒްގެއ ، ރާ ުކްނމި ެޒްގެއ ީކއަ ާލަޙުރމަ ެއ .ެވެއާލޙަ ުރަމ ެގުމުރކު ުލާވުސ ްނަކުދތެ ގެ ުހަބިކެހ ްނިދ ާހީމ ޭދ ްސަބިކެހ ިއަގާލަޙުރަމ މަ ަނާވއް ެމަކ ޭހެޖުނުޅޮކެދ ިއަގޭއ ަތަވުނ ިއަކަޓްށަމުރުކްނީޤަޔ ، ށް ަތާރފަ ެއ ްނުހބަ ިކެހ ެގނާ ޭއ ިއާށަމުދްއެފުއލު ާވުސ ުދެމާމަކެއ ، އި ަގުތގޮ ގެ އް ެކްއެހ ާނޭއ ްށަމުދޯހ ުތާމޫލޢު ަމ ެނާދިވެރުކްނުނޭބ .ެވެއާލޙަ ުރަމ ވޭ ެދ ުތަޞުރފު ްށަތާރަފ އް ެނައ ން ޫނ ްތާރަފ ިޅެހަށުހ ނާ ޭއ ނީ ޭވެރުކްނިމެޒްގއެ -ްސޮރްކ ުކަހީމ ޭދ ްސަބިކެހ )ށ( ުނުނެމހި ިއގަ ުހަބިކެހ ްނިދ ނާ ޭއ އި ަގލާ ަޙުރަމ ގެ ުމުރުކްނިމެޒްގެއ .ެވެޏްނަކއެ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކްނަކ ޭދ ްސބަ ިކެހ ިއަގއް ެއަލސަ ްއަމ ،ީކައާލޙަ ުރަމ ެގމު ުރުކްނިމެޒްގެއ-ީރ )ހ ( .100 ާލ ަޙުރަމ ެގުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ީރ ިއަގުތގޮ ގެ ްއެކްއހެ ނާ ޭއ ،ްނުމުމިނ ށް ޮކްނިމެޒްގެއ-ްސޮރކް ާހީމ .ެވެއާލަޙުރމަ ގެ ުމުރުކުލވާ ުސ ން ުލައ ާއނާ ޭއ ން ުތާރަފ ިޅެހަށުހ ްނުތާރފަ އް ެނައ އި ަގާލޙަ ުރަމ ާރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރކް ،ީކައލާ ަޙުރަމ ެއ ، ްށަކަތލު ާވސު ެއ ާހމީ ޭދ ސް ަބިކެހ ތަ ަވުނ ްނުބަބަސ ެގއް ެލާވސު ާރުކ ްނުތާރފަ ޅި ެހަށުހ އި ގަ ުތޮގ ގެ ްއކެ ްއެހ ާނޭއ ްނުބަބަސ ގެ އް ެބާވަޖ ޭދ ަތަވުނ އް ެމަކ ވާ ުނިހަފ ށް ަމަކްނަކ ވާ ިއަފާޅަހަށުހ ިއގަ ިއަލަސްއަމ ްށަރުތއި ްއެމަކެއ ،ަމަނެޖްއެވިރވެ ުދެމ ްއެމަކ ޭދެފުއުލާވުސ ، ްށަމުރކު ުލވާ ުސ ން ުތޮގޭޅުގ މާ ަކްނަކެއ ްނުތޮގ ެގުމުނިދްށޮކުފާސ .ެވއެ ާލޙަ ުރަމ ޭވދެ ުތަޞުރުފ ށް ަތާރަފ ިޅެހށަ ުހ ާހމީ ޭދ ްސަބިކެހ 58 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ުކަހީމއެ ،ީނޭވރެ ުކްނިމެޒްގެއ-ީރ ުކަހީމ ޭދ ްސަބިކެހ )ށ( ުކަހީމއެ ްނުކަކތަ ްތާރަފ ހާ ިރހު ވާ ްނުނޭބ ްށަމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ .ެވެންނުމުމިނ ށް ޮކްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ ،ުކަދނހި ާހވާ ުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ށް ަކަތޮގްނެހއެ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ހ ( .101 ުބާވަޖ ިއ ާތޮގ ެނާދިވެރުކުލާވުސ ްތ ޮގ ެނާދިވެދ ާންނުހމީ ޭދ ްސަބިކެހ ެމްށަކަމްޞަޚ ެމްނޮކ ޭނެމިހ ިއގަ ިއަލަސްއަމ .ެވެއެނާދިވެރކު ުލާވުސ ަތަވުނ ،ުކަދނިހ ހާ ާވނު ިއަފްށޮކްނާޔަބ ށް ަކަތޮގްނެހއެ އި ަގުނޫނާޤ ިމ )ށ( ޭނެމިހ އި ަގއި ަލަސްއމަ ،ުކަދނިހ ާހރާ ުކުނުރމު ައ ށް ަކަތޮގްނެހއެ ްނުޓޯކ ޭދ ްސބަ ިކެހ ްނުތޮގޭޅުގ ާއލަ ަސްއަމ ،ްނުކައަދީބ ާވްނުނޭބ ުކަމްޞަޚ .ެވެއެނާދިވރެ ުކުލވާ ުސ ާކަހީމ ްށަކަތލު ާވސު ވޭ ެރުކ ާއނާ ޭއ އި ަގުމުނިދ ސް ަބިކެހ ،ާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ )ނ( ްނުތާރފަ ގެ ާނޭއ ަތަވނު .ެވެއެނާދިވދެ ސް ަބިކެހ ން ުކަކަތުބާވަޖ ރު ުކ ްނުހަބގަ ނައ ްށޮކާނިބ ްށަޗއް ަމ ެގްއެމަކ ާވްނުނޭބ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ .ެވއެ ެނާދިވެދ ސް ަބިކެހ އި ަގުތޮގ ެގްއެނާޔަބ ޭދ ެގުށުކ ސީ ްނިޖ ،ްސެވަމަންތޮއ ން ެހެއ ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ރ( ، ީއާނިޖ ިދައ ިއާންނުހމީ ާނުބ ްށަމަކުނުބިލ ާޔިނައ ،ިއަގުކަތަލަސްއަމ ގެ ުތާރފަ ޭބިލާވުޢަދ ީނާރކު ުލާވުސ ާންނިދުކަޑުކ ިއަގުކަތަލަސްއަމ .ެވށެ ޮކިރެވުދެމ ރު ާޔިޑނަފ ަތަވނު ުލީކަވ ގެ ުމުރހު ްއެމަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީނާމްސިޖ ،ީކަތާރަފ ޭދ ްސަބިކެހ )ހ ( .102 ިރުހ ްއެމަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްނ ުނިދ ްސަބިކެހ ްނުކަތާރަފ ާނުބ ނާ ޭއ ،ަމަންއެތާރަފ ޭވރެ ުކުނުތާލަޞާއުމ ްށޮކުފާސ ްނުބަބަސ ެގާނޭއ ށް ޮކިރެވުދެމ އް ެތަލީސަވ ާވްނެގށީ ަކެއ ެނޭވެދްށޮކފު ާސ ްއެޗްއެއ .ެވެއެނާދިވރެ ުކަދްއުހ ްށަޓޯކ ށް ަމުގެނ ްސަބިކެހ ގެ ުމުރހު ްއެމަކިރެތްނުދެޅުކުނ ީނާސްފަނ ،ީކތަ ާރަފ ޭދ ްސަބިކެހ )ށ( ،ިއަފެވއި ަގމު ަކ އް ެތާރަފ ވޭ ެރކު ުނުތާލަޞާއުމ ށް ޮކުފާސ ްނުބަބަސ 46 ޠު ުރަޝ ާރކު ްނާޔަބ އި ަގާދްއާމ ނަ ަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީކައާނޭއ 59 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ އް ެޗްއއެ ާނުބ ނާ ޭއ ،ަމަނާވއި ަގުމަކ އް ެތާރފަ ާވަމަހިރުފ ްސަބިކހެ ެގާނޭއ ށް ޮކިރެވދު ެމ ްއެތަލސީ ަވ ާވން ެގީށަކެއ ެނޭވެދްށޮކުފާސ .ެވެއެނާދިވރެ ުކަދްއުހ ްށަޓޯކ ްށަމުގެނ ން ިއެރތެ ެގުކަތްތަލޙާ ާރުކން ާޔަބ ިއަގ )ށ( ަތަވުނ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ރާ ުކްނުނޭބ އި ަގމު ުގެނ ސް ަބިކެހ ގެ ްއހެ ީމ ދޭ ްސަބިކހެ އި ަގްއެތަލާޙ ،ިއަގުމޅު ެއަޑނަކ ްނަކއް ެތަލީސަވ ާވން ެގީށަކެއ ކީ ަތަލީސަވ ްނެހެމން ޮކ ށް ަމުރުކްނުނޭބ ށް ަމުގެނ ސް ަބިކެހ އެ ކީ ަތަލސީ ަވ ެއ .ެވެއނެ ާވްނަލބަ ްނުޓޯކ ތޯ ްއެތަލސީ ަވ ޭވރެ ުކުރބާ ުތިއ ިދައ ،ާވްނުނޭބ ްށަޓޯކ ން ުތޮގޭޅުގ ާމަކން ަކ ިވިނަންނައ ިއކަ ަޓްށަމުނޭބ ެގާދްއާމ ިމ )ރ( .ެވެއެނާދިވެދުދާޝުރިއ ކާ ަހީމ ދޭ ްސަބިކެހ ްނުށަދ ެގ )ށ( ތަ ަވުނ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ ) 1 ( ؛ްތޮގ ެނޭވެރކު ުލާވުސ ގެ ްއހެ ީމ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ށ( ަތަވުނ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ ) 2 ( .ްތޮގ ނެ ާދިވެރުކލު ަމަޢ ިއގަ ުމުގެނ ްސަބިކެހ ިއަގުމނު ިދ ސް ަބިކެހ އި ަގުހލީ ިޖަމ ެގުތަޢީރޝަ ާހމީ ޭދ ްސަބިކެހ )ހ ( .103 ްށ ަމުރުކާޒާތ ްނާދނަހ ްނ ުރުކްތަކްއަސަމ ެގުޓޯކ ،ްއެމުޔލި ްސެވއް ެއ ްނުތޮގ ގެ ުމުރުކާޒާތ ްނާދނަހ ެގާނޭއ .ެވއެ ެނާވުންނެގިއލަ ަބ ،ިއަލނު ާއަދްއުހ ދޭ ްސބަ ިކެހ ން ުތޮގޭޅުގ ކާ ަޔުއަރ ަތަވނު ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ައާޢިޤާވ ިކަވ )ށ( އި ަގުހލީ ިޖަމ ެގތު ަޢީރަޝ ،ްނުތޮގ ގެ ުމުރުކާޒާތ ްނާދނަހ ެގާނޭއ ާހީމ ،ިއަލަބ އް ެމުޔިލ ސް ެވްއެއ ،ިތެނ ަދްއުހ ގެ ުޓޯކ ،ުތުގވަ ޭދ ްސަބިކެހ .ެވ އެ ެނާވުނ ްނެގއި ަދޯހ ން ަކިރެތީހއެ ެގޭއ ްށަމުލބެ ްއެމުޔލި ިކަވ ،ިއކަ ަޓްށަމުރުކާޒާތ ްނާދނަހ ާހީމ ޭދ ްސަބިކެހ )ނ( ްނުޓޯކ ށް ަމަކްނަކ ވި ިނަންނައ ،ިއގަ ުމުނިދަދްއުހ ްނުޓޯކ .ެވެއނެ ާވްނަރުކްތަޔާޢިރ 60 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ތަ ަވުނ އް ެއާޢިޤާވ ވޭ ެދ ސް ަބިކެހ އެ ،ިއަލބަ ުނ ްށަމުޔިލ ެއ ) 1 ( ށް ައަލއް ިމައ ްނާދނަހ ެގނާ ޭއ ން ުތޮގޭހެބ ކާ ަޔުއަރ ؛ްނަކްނޫނ ތަ ަވުނ ްނަކެނާދިވެރުކާޒާތ ން ަރުކްނުނޭބ ތަ ަވުނ ވާ ްނުނޭބ ން ަލަބ ހާ ީމ ދޭ ްސަބިކ ެހ ) 2 ( ތް ޮއ ށް ަޗްއަމ ެގމު ަކްނަކ ިވިނަންނައ ،ީކަމުޔިލ ާވްނުނޭބ :ްނުވްށަކަމުޔިލ .i ން ުމުޔލި ާނޭއ ްނަކްނަކ ވާ ިއަގމު ުޔިލ ެއ އި ަގުނާދނަހ ެގނާ ޭއ ްނަކްނަކެއ ،ުރއި ިރުކްނާޔަބ ދި ައ ؛ްނުރުހ ްށޮކާޒާތ .ii ތާ ަޤީޤަޙ ،ީނަވިއަފްށޮކްނާޔަބ ން ަކްނަކ ވާ ިއަގމު ުޔިލ ެއ ނާ ޭއ ްނަކްނަކއެ ،ްށަމަކ ްނުހބަ ުދެތ ްށަތޮގްއެއ .ްނުވއި ަފްނެގިއަލބަ ާނޭއ ،ުރިއިރކު ްނާޔަބ ްނުމުޔިލ އި ަގުމުރުކްނިމެޒގް ެއ ކު ަހމީ ޭދ ސް ަބިކހެ ،ީވުނެމ އި ަގުކަތްތަލޙާ ިވިނަންނ ައ .104 -ީރ ަތަވުނ ިއަގުމުރުކްނިމ ެޒްގެއ ގްނިޑީލ ިއަގުމުރުކްނިމެޒްގެއ އް ެލާވުސ ގްނިޑީލ ާއާނޭއ ،ިއަގުމުރުކްނިމެޒްގއެ -ީރ ަތަވުނ ްނ ުރުކުލާވުސ .ެވއެ ެނާވުންނެގިއަވރު ުކިތަމިރުކ ިއަގާދއް މާ ަނަވ 105 ެގުނޫނާޤ މި ީކައާހމީ ޭދ ްސަބިކެހ )ހ( ާއާނޭއ ކު ެއާއަދްއހު ެގޓު ޯކ ިއަގތު ަލާޙ ާވ ށް ަކަތާރަފ ަދަފާރުކްނާޔަބ ؛ުލާވުސ ޭވެރުކ ދޭ ާހމީ ދޭ ްސަބިކހެ ،ްނުތޮގވާ ުނ ށް ަކަމަކ ޭޅުގ ާދީސ ހާ ަބިކެހ )ށ( ؛ްނުވުލާވސު ެއ ށް ަކަލާވސު ޭޅުގާކަމަކ ީއާދިތްބިއ ގެ ުހަބިކެހ ށް ޮކިރވެ ުދެމ ްނުލކީ ަވ ،ްސެވއް ެތާރަފ ހާ ިރހު ނޭ ެމިހ ިއގަ ިއަލަސްއަމ )ނ( ްށަމަކއެ ން ުކަތާރފަ ްސވެ ްއެއ ،ިއަގތު ަލާޙ ދާ ްނުމެވެރުކުލީސްމަތ ޭނެމިހ ިއގަ ިއަލސަ ްއަމ ީނެވރެ ުކުލވާ ުސ އެ ަތަވުނ ން ުރުކުނުޟާރިތުޢިއ ؛ ްނުވްށަމަކ ިއަގކު ެއ ާމުވސް ަބްއެއ ގެ ްނުމްޞަޚ ިއަހެމްނެއ ޅޭ ުގ ކާ ަތްނަކ ވާ ިއަފިދެފުއ ލު ވާ ުސ އި ަގިއލަ ަސްއަމ ،ީކަލާވސު ެއ )ރ( ؛ްނުވނު ްށަކަލާވުސ 61 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްށައާބރި ުޖަތ ތަ ަވުނ ށް ަނީރްމަތ ތަ ަވުނ ށް ަމީލުޢަތ ގެ ާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ )ބ( ިއަކަޓށް ަމުދޯހ ުބާވަޖ ދޭ ށް ަކަލވާ ުސ ކި ަވ ށް ޮކާނިބ ށް ަމްލިޢ ަތަވުނ ީކަދަޞޤް ަމ ެގުލވާ ުސ ެއ ިދައ .ްނުވލު ާވުސ އެ ްށަކަލވާ ުސ ޭވެރުކ ްސަބިކހެ ީނެޅުގ ޔު ުއަރ ެއ ،ިއާމުވިއަގމު ަކ ްނުދޯހ ްއެޔ އު ަރ ެގާނޭއ .ްނުވިއަގމު ަކ ާއ ލަ ަސްއަމ ރާ ުކުދްޞަޤ ްނޭދ ތަ ަވުނ ާވިއަފީދ ްނުކަތރާ ަފ ޭނެމިހ ިއަގއް ެއަލސަ ްއަމ ިއަގކު ަތްތަލާޙ ިވިނަންނައ )ހ ( .105 ާންނިކެހ ޭދުނ ްނުލުރާބްއެއ ްނ ުރުކުލާވުސ ،ިއަގާލޙަ ުރަމ ގެ ުމުރުކްނިމެޒްގެއ ،ުކަހީމ ޅާ ަހަށުހ ށް ަމުނިދ ްސަބިކެހ ،ިއަގުލދަ ަބ ެގމު ުރުކުލވާ ުސ ން ުލޫސުއ ާރކު ުލާވސު އި ަގާލޙަ ުރަމ ެއ ެގުޓޯކ ،ްނުލސޫ ުއ ާރކު ުލާވސު ިއަގުމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ .ެވެއެނާދިވރެ ުކުލވާ ުސ ކު ެއާއަދްއުހ ށް ަތޮގާވުނިހފަ ްށަތާރަފ ިޅެހށަ ުހ އި ަގުތޮގ ގެ ްއކެ ްއެހ ާނ ޭއ ) 1 ( ؛ްނުނިދ ސް ަބިކެހ ާނޭއ އް ެތާމޫލުޢަމ ވޭ ެލބެ ިއގަ ުމަކ ގޭ ނެއ ން ެގިޅެއަޑނަކ ްށައާނ ޭއ ) 2 ( އި ަގުތަޔނި ުދެތ ަތަވނު ،ްށަމަކޭދުނ ްނުލރު ާބްއެއ ،ިއަގުމުނިދ ދު ެތ ަތަވނު ،ްށަމަކ ާދްނުމެހެޖްސަފ ށް ަމުނިދ ްސަބިކެހ ށް ަރަވ ާވްނަރކު ިއަގުމުނިދ ސް ަބިކެހ ިއަގުތަޔިނ ؛ްނުވަގަހާފ ށް ަޓޯކ ްށަމަކ ާރުކުންތަކްއަސަމ ދެ ާވުނާމިދ ިއަގއް ެމަކ ޭދ ްސަބިކެހ ެއ ާހީމ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 3 ( .ްނުނުބ އް ެއަކަހާވ -ްސޮރކް ،ީކަކަތުލވާ ުސ ޭވރެ ުކ ން ުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ިއަގުމކަ ްއެކަތުލާވސު ުނުވެރކު ިއަގާލޙަ ުރަމ ެގުމުރުކްނިމެޒްގެއ .ެވެއެވން ެގިބިލ ށް ަޓޯކ ރު ާބ ެގުމުލެބ ގެ ްއެކއް ެހ ނާ ޭއ ،ީނާވްނަރކު ުލާވސު ްނުށަދ ގެ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ްނުކަތތް ާރަފ ތަ ަވުނ ން ުތާރަފ އް ެނައ ން ޫންތާރަފ ޅި ެހަށުހ އި ަގުތޮގ .ެވެންނިރކު ެގުމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރކް ާހމީ ޭދ ްސަބިކެހ 62 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ނީ ޭވެރކު ުލާވުސ ާއާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ ިއަގާލޙަ ުރަމ ެގމު ުރުކްނިމެޒްގެއ -ީރ .106 ިއަގުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ީރ ާރ ިއާދ ެނޭވެރުކުލ ާވުސ ން ުތޮގޭހެބ ާހަބކި ެހ ްނިދ ާނޭއ ިއަގާލޙަ ުރަމ ެގުމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ .ެވެޏްނަކެއ ވޭ ެރުކ އާ ާހީމ ދޭ ސް ަބިކެހ ،ިއަގލާ ަޙުރަމ ގެ ުމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ )ހ ( .107 ިއަގުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ްސ ޮރްކ ަތަވުނ ްށަމުރުކުނ ްއ ެލާވ ުސ ން ުރުކ ާއނާ ޭއ އް ެލވާ ުސ ކި ަވ ތަ ަވުނ ށް ަމުނިދުނުބާވަޖ ށް ަކަލާވުސ ްނ ުގްނެއ ްށަމުނިދުނ ްއެބާވަޖ .ެވެއނެ ާދިވެރކު ުރުމައ ްށަޓޯކ އި ަގުކތަ ްތަލާޙ ިވިނަންނައ ްށަމުވުޓްއުހ ؛ްނުވށް ަކަލާވސު ާރކު ްށަތޮގޭޅޮއ ތް ަޤީޤަޙ ީކަލވާ ުސ ެއ ) 1 ( ތަ ަވުނ ށް ަމުވުރއެ ިޅުރ ތް ާރަފ ދޭ ސް ަބިކެހ ، ކީ ަލާވސު ެއ ) 2 ( ށް ަމުރުކްސަވނަ ަތުންތިހ ެގނާ ޭއ ަތަވނު ްށަމުވެންނެގުރިބ ؛ ްނުވްށަކލަ ާވުސ ރާ ކު ްނުތޮގ ެގުމުރކު ްސީމިއަޑުކ ނާ ޭއ ަތަވުނ ތް ެނ ްއެމުޅުގ ާމަކ ޭދ ްސަބިކެހ ާޔރި ެވިކެހ ، ކީ ަލާވުސ ެއ ) 3 ( ؛ ން ުވްށަކަލާވުސ .ްނުވްށަކަލވާ ުސ ވާ ިއަފްށޮކ ން ިރުކ ، ީކަލވާ ުސ ެއ ) 4 ( ްސަބިކހެ ، ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުރަބްނަނ ނަ ަވ )2( ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ، ުތަޞރު ުފ ްނޭދުބާވަޖ ުހަފްށަމުރކު ުލާވުސ އި ަގުމުރކު ުލާވުސ ާކަހީމ ޭދ ، ެގުމުވރު އެ ިޅުރ ހާ ީމ ޭދ ްސަބިކެހ ީކަމުރކު ުރާރކު ަތ ުލާވުސ ީދުނ ެގާނޭއ ތަ ަވުނ ން ުތޮގ ގެ ުމުވެންނެގރު ިބ ތަ ަވުނ ްނުތޮގ ގެ ުމުރކު ްސީމިއަޑުކ ާނޭއ ަތަވުނ ން ުތޮގ ގެ ުމުރުކްސަވަނަތުންތިހ .ެވއެ ެނާދިވެލެބ އި ަގުމަކ އް ެމަކ ރާ ުކ ްނުތޮގ ިވިނަނން ައ ،ިއަގުމުޅެއަޑނަކ އް ެތޮގ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( .ެވެއެނާދިވރެ ުކްތަޔާޢިރ ްށަޓޯކ ްށަމަކްނަކ ؛ުރމު ުޢ ެގާހމީ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 1 ( ގެ ާނޭއ އި ާމީލޢު ަތ ިއާތަޔއް ިޞްޚަޝ ގެ ާހީމ ދޭ ްސަބިކ ެހ ) 2 ( ؛ުޖާޒިމ ؛ުރަވްނިމ ާދްނުމެދ ން ުލުރާބްއއެ ާހމީ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 3 ( 63 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ން ުތޮގީމްލިޢ ތަ ަވުނ ން ުތޮގީނާމްސިޖ ަތަވުނ ްނުތޮގީނާސްފ ަނ ) 4 ( .ްނުރހު ިއގަ ާހީމ ޭދ ްސަބިކެހ ްއެމަކިރެތްނުދެޅުކުނ ްސެވްއެއ ހާ ާރުކނު ާނަމ ްނުޓޯކ ،ިއަގާލޙަ ުރަމ ެގުމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ )ހ ( .108 ިއަގުމުރުކްނިމެޒްގެއ-ްސ ޮރްކ ްނ ުރުކުލާވުސ ގްނިޑީލ .ެވެއެނާދިވރެ ުކުލވާ ުސ ގްނިޑީލ އާ ާހީމ ޭދ ސް ަބިކެހ ،ުކަދނިހ ްށަމަކން ަކ ިވިނަންނައ ،ިއަގުމުރުކާނަމ ން ުރުކްއލެ ާވުސ ގްނިޑީލ )ށ( .ެވއެ ެނާވްނަރކު ްތަޔާޢިރ ްނުޓޯކ އި ަގުމުނިދ ސް ަބިކެހ އި ަގލާ ަޙުރަމ ގެ ުމުރުކްނިމެޒްގ ެއ ) 1 ( އި ަގުތޮގ ގެ ްއެކއް ެހ ނާ ޭއ ،ީކައަކހަ ާވ ކި ްއދެ ާހމީ ޭދ ސް ަބިކެހ ؛ްނުވުނ ށް ަކައަކަހވާ ްތޮއ ްށަތޮގާވހި ަފ ްށަމްޞަޚ ިޅެހަށުހ ދޭ ސް ަބިކެހ އި ާތަޙަލްޞަމ ގެ ާހމީ ާރ ކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރ ްކ ) 2 ( ؛ްނުވްތޮގ އް ެއ ތާ ަޙަލްޞަމ ެގާހީމ ހާ ީމ ދޭ ްސަބިކެހ ެއ ުދެމާމްޞަޚ ާރ ކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރ ްކ ) 3 ( ؛ްނުވަގަހފާ ްނަކާވީދުރަދްމަހ ރި ުހ ިއގަ ިއަބިކ ގެ ާނޭއ އި ާރުމުޢ ގެ ާހީމ ދޭ ްސަބިކ ެހ ) 4 ( މީ ްލިޢ ތަ ަވުނ ނީ ާމްސިޖ ަތަވުނ ީނާސްފަނ ށް ަހަބިކެހ ޭދ ާނޭއ ،ްނުބަބަސ ެގްއެމަކިރެތްނުދެޅުކުނ .ްނުވަގހަ ާފ ްށަމަކެނާފްށޮކުރަސައ ީއާނިޖ ، ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ ާދްއާމ ަނަވ 103 ެގުނޫނާޤ ިމ )ހ ( .109 ްނުރަސިފޮއ ެގްއެއާރާދިއ ީޤީޤްޙަތ ްނ ުނިދްނާޔަބ ، ްނުމުޔލި ްނިރކު ުކަރސަ ިފޮއ ެގްއއެ ާރާދިއ ީޤީޤްޙަތ ިއަގއް ެއަލަސްއަމ ، ްސަބިކހެ ިއަގހު ީލިޖަމ ގެ ުތަޢީރަޝ ނާ ޭއ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަނާޔަބ ާވިއަފީދ ، ެގްއެމކަ ާވްނުނޭބ ށް ަމުނިދ ްސަބިކެހ ްނުތާރަފ ގެ ާނޭއ ަމަނާވްށަމަކ ޭދ ، ެގުތަޢރީ ޝަ ްނާޔބަ ާވއި ަފީދ ްނުމުޔލި ން ިރުކ ނާ ޭއ ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ާކަނާޔބަ އެ ދި ައ .ެވއެ ެނާދިވެދ ތު ަޞުރުފ ގެ ުމުލެބ އި ަގުހީލިޖަމ ، ީދުބާވޖަ ްށަކތަ ުލާވުސ ވޭ ެރުކ ާއާނޭއ އި ަގުމުނިދ ްސަބިކެހ ްނެގިޅުގ .ެވއެ ެނާދިވެދ ްސަބިކެހ 64 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ށް ަކަރސަ ިފޮއ ގެ ްއެއާރދާ ިއ ޤީ ީޤްޙަތ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެއަގތު ަލޙާ ާވިއަފެވމަ ަހިރުފ ްނަކން ަކ ިވިނަންނައ ،ީނޭވެދ ްސަބިކެހ ވާ ިއގަ ުނާޔަބ ެއ ،ީކަނާޔަބ ާވނާ ިބ ްސަބިކެހ ެގާނ ޭއ ) 1 ( ނަ ިގާމ ްނެގިދިވއާ ެއ ތަ ަވުނ ުތުގަވ ަޔިދިއގަ ނިހ ްއަތާސިދާހ ވާ ިއަފީދ ން ުމުޔިލ ނާ ޭއ ،ްސީނަވުނުތިއާފ އް ެކަތުތުގަވ ؛ްނުވްށަކަނާޔަބ ؛ްނުވިއަފްށޮކިއޮސ ާނޭއ އި ަގުނާޔަބ ެއ ) 2 ( އް ެއީޕޮކ ެގުމުޔިލ ެއ ްށައާހީމ ވޭ ެރކު ުތަމުހުތ ެގުށ ުކ ) 3 ( .ްނުވިއަފީދ ގެ ްއެއރާ ާދިއ ީޤީޤްޙަތ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( 42 ްސަބިކހެ ަދަފާރކު ްނާޔަބ އި ަގާދްއާމ ނަ ަވ ެގނު ޫނާޤ ިމ ކީ ަރަސިފޮއ ނާ ޭއ ން ުތަޔްއިސިއަހ ެއ ،ިއަގުތަލޙާ ާވއި ަގުމަކ އް ެތާރަފ ޭދ ްށަކަމނު ިދ ސް ަބިކެހ ން ުށަދ ގެ ުކަތާދްއާމ ހޭ ެބާމަކ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ަޅާންއެހަރުހ ްށަމަކ ްއރެ ަސިފޮއ ގެ ްއެއރާ ާދިއ ޤީ ީޤްޙަތ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ެގާދްއާމ ިމ )ރ( ަދަފެއ ުރއި ުނުޔިލ ްނުމުޔިލ ަމަތަރުފ ްނާޔަބ ެއ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ަދަފެއ ތަ ަވުނ ރި ުހ ިއގަ ުމާޤަމ ެގއް ެރަސިފޮއ ެގއް ެއާރާދިއ ްނުމުޔލި ްނާޔބަ ެއ ،ިދައ .ެވެށައާހމީ ާދްނުމަރުކާދައ އް ެތަޔްއިލޫއްސަމ ން ިއާރދާ ިއ ެއ ތަ ަވުނ ްނުމާޤަމ ެއ ާނޭއ ްނުހަފ ްނިދ ގެ ްއެކއް ެހ ،ްނުތޮގޭޅުގ ާނާޔަބ އެ ،ީކައާނޭއ ،ްސވެ ަމަނީވިއަފެވިކަވ ްށަޓޯކ ިއގަ ްއެއ ލަ ަސްއަމ ާދްނުމަގނިހ ިއަގުތަޢީރޝަ ިއަގުތޮގ .ެވކެ ެހީމ ެނާދިވރެ ުކުލވާ ުސ ން ުތޮގޭޅުގ ާނާޔަބ އެ ،ްށޮކުރިޒާހ ާވަމަހރި ފު ްނަކިރވެ ުލުދަޢ ގެ ުމުނިދ ްސަބިކެހ ީކަތާރފަ ޭދ ްސަބިކެހ )ހ ( .110 ެގުތާރަފ ޭދ ްސަބިކެހ ުދެމާމަކިރެވުލުދަޢ ެގުމުނދި ސް ަބިކެހ ގެ ާނޭއ ،ްށޮކްނާޔަބ އި ަގމު ަކްނޫނ ްއެތާރަފ ްނ ުދްއެފުއުލާވުސ ްތާރަފ ދޭ ްސަބިކެހ ެއ ،ިއަދްއފަ ުއުލާވސު ުދެމާމަކިރެވުލުދަޢ އި ަގިއލަ ަސްއަމ ވާ ިއަފިހެޖަމަހ ްށަމުނިދ ްސަބިކހެ ިއގަ ްއެއލަ ަސްއަމ ެއ 65 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ދޭ ްސބަ ިކެހ ،ަމަނިފިއަޅަހށަ ުހ ށް ަޓޯކ ްނުތާރފަ ގެ ްއެމްޞަޚ ޭނެމިހ .ވެ ެއެނާވްނަޅައަޑނަކ ްއތެ ޮގ ްނުޓޯކ ުދެމާމަކިރެވލު ުދަޢ ެގުތާރަފ ން ަކިރވެ ުލުދަޢ ގެ ްއެތާރފަ ޭދ ްސަބިކހެ ،ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެއެނވާ ްނަރކު ްތަޔާޢިރ ްށަމަކން ަކ ިވިނަންނައ ިއަގުމުޅެއަޑނަކ ްނުޓޯކ ދު ެމާމަކިރެވލު ުދަޢ ެގުމުނިދ ސް ަބިކެހ ެގތު ާރަފ ދޭ ްސަބިކ ެހ ) 1 ( އް ަތުބަބަސ ވާ ިއަފާޅަހަށުހ ްށަޓކޯ އި ަދްއަފުއުލާވުސ ؛ްނަކްތެނ ަތަވނު ްނަކިރހު ްނިތަމެގުތޮގެއ ގެ ުމުނިދ ްސަބިކެހ ީކަލަމަޢ ާވއި ަފްށޮކ ްނުތާރަފ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 2 ( ؛ްނަކްނޫނ ތަ ަވުނ ްނަކއް ެލަމަޢ ަދަފޭލއް ެގ ން ަކިރެވުލުދަޢ އް ެލަމަޢ ދަ ަފޭލްއެގ ްނަކިރވެ ުލުދަޢ ގެ ުމުނިދ ްސަބިކ ެހ ) 3 ( ދޭ ްސަބިކެހ ިއތާ ުގަވ ާވއި ަފްށޮކުލަމަޢ ެއ ަމަނާވިއަފްށޮކ ވާ ިއަފެވދަ ޭހ އި ަގުދެމެދ އެ ،ިއތާ ުގަވ ވާ ިއފަ ާގނިހ ާޢިޤާވ ؛ުތުގަވ އް ެލަމަޢ ދަ ަފޭލްއެގ ްނަކިރވެ ުލުދަޢ ގެ ުމުނިދ ްސަބިކ ެހ ) 4 ( ގެ ިއލަ ަސްއަމ ދޭ ސް ަބިކެހ ިއތާ ަވާބ ގެ ުލަމަޢ އެ ަމަނާވިއަފްށޮކ ؛ުރަވްނިމ ރި ުހްނުޅުގ ާތަވާބ ލު ަމަޢ ަދަފޭލްއގެ ްނަކިރވެ ުލުދަޢ ެގުމުނިދ ްސަބިކ ެހ ) 5 ( ވާ ިއަފްށޮކރު ާރކު ަތ ްނިއަދަފެއ ،ަމަނާވއި ަފްށޮކުރާރުކަތ ؛ުރަވްނިމ ށް ަމަކިރެވދު ެތ ިއާމަކިރވެ ުފާޞްނިއ ގެ ުތާރފަ ޭދ ްސަބިކ ެހ ) 6 ( .ްނަކެއ ަމަނާވއް ެމަކ ާވިއަފިޅެހށަ ުހ ށް ަޓޯކ ްށަމަކ ޭދުރާބ އާ ަކަހވާ ާދްނުމަކއް ަދ ހާ ީމ ޭވދެ ްނެގ ްނުމަރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ )ހ ( .111 ްނ ުޅެހަށުހ ްނާޔަބ ާވުޟުރާޢަތ ްނުމުޔލި ން ަކްތޮއ އި ަފާކްއަދ އް ެއަކހަ ާވ ން ެހެއ ނާ ޭއ ްށަތޮގާވުނާމިދ ،ަމަނާވއި ަގުމަކްތޮއ އި ަފިވެރުކުޑޯކ ރެ ން ުކަތޮގ ސް ެވން ޫނެއ ަތަވުނ .ެވެއނެ ާދިވެނެގ ްށަމަކުލމާ ަސ ެގުޓޯކ ،ިއަޅަހަށުހ ތު ުގަވ އެ ްނަކެއ 66 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްނުތޮގޅޭ ުގ ާކަމަކ ިކަވ ާހމީ ޭވެދްނެގ ްނުމަރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ )ށ( މަ ަހ ށް ަތޮގާވުނާމިދ ާއކަ ަހާވ ެއ ތަ ަވުނ ްށަޅޮކިދިއ އާ ަކަހވާ ާކްއަދ އި ަގްއމެ ުޔިލ އް ެއކަ ަހާވ ވާ ިއފަ ާކްއަދ ކު ަހީމ ން ެހެއ ން ުތޮގޭޅުގ ާމަކެއ ތު ުގަވ ެއ ްނަކއެ ،ަމަނާވިއަފިވރެ ުކުޑޯކެރ ްށަކަތޮގ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ .ެވއެ ެނާދިވެނެގ ށް ަމަކުލާމަސ ގެ ުޓޯކ ،ިއަޅަހަށުހ ްސަބިކހެ ެވުރޒި ާހ ްށަޓޯކ ްނުހީމ ދޭ ްސަބިކެހ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ )ހ ( .112 ްށަޓޯކ ްނުހީމ ޭދ ްސަބިކެހ ްނ ުރުކުރިޒ ާހ ްނުތާރފަ ރާ ުކާވޢު ަދ ،ްނަކްނުހީމ ނެ ޭދ ްސަބިކެހ ީކަންނުހީމެއ ،ީނޭދ މާ ަކ ،ްނުމުދެއ އި ަގޓު ޯކ ،ްށޮކަގހަ ާފ ން ުތާރަފ ބޭ ިލާވުޢަދ ަތަވުނ ްށަޓޯކ ކު ަހީމެއ ްނުށަދ ގެ ްއެރމު ައ ރާ ުކ ން ުޓޯކ ްނުތޮގޭޅުގ .ެވެންނެގްށޮކުރިޒާހ ،ީނާރކު ުލަމަޢ ްނުޓޯކ ިއަގުމުރުކރު ިޒާހ ްށަޓޯކ ްނުހީމ ޭދ ްސަބިކެހ )ށ( ިއަގުނނޫ ާޤ ގެ ުތައާރޖު ިއ ީނަދަމ ަތަވުނ ެގތު ައާރުޖިއ ީއާނިޖ .ެވެންނިތަމެގުތޮގ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ާވުނިއފަ ްށޮކ ން ުޓޯކ އް ެރުމައ ެގުމުވރު ިޒާހ ށް ަޓޯކ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ )ހ ( .113 ެގުމުވުރިޒާހ ްށަމުނިދ ްސ ަބިކެހ ްސަބިކެހ ިއ ަލުނ ާކަމުރުކުރުމައ ލަ ަސްއމަ ަތަވުނ ،ުކެއާކަތާރފަ ޭނެމިހ ިއަގއި ަލަސްއަމ ުކަހީމ ްނ ުގެނ ރި ުހެވރު ިޒާހ ިއގަ ުހީލިޖަމ ގެ ުތަޢީރޝަ ،ިއަގމު ުނޭބ ެގުމުހެއުޑައ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ ،ީކައނާ ޭއ ،ިއަގްއެތަލާޙ ްނުތޮގޅޭ ުގ ާކަމަކ ިކަވ ،ަމަނާވިއގަ ުމަކ ްއހެ ީމ ެނާދިވެރުކުމިޒާލ .ެވއެ ެނާދިވެރކު ުމިޒާލ ށް ަޓޯކ ،ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ ާނޭއ ތު ުގަވ ެއ ވާ ްތޮގއް ެއ ާކަމުގން ެއ ާގްނައ ްނުޓޯކ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ެގުމުނދި ްސަބިކެހ ،ަމަނިފީދުންސަބިކހެ ުތުގވަ ެއ ާނޭއ ްނިތަމެގުތޮގ ިފީދުނ ސް ަބިކެހ ހާ ީމ ޭހެޖްނާވރު ިޒާހ ށް ަޓޯކ ްނެގށް ޮކ ްއެރުމައ ގެ ުމުރކު ުލަމަޢ ްސެވުދެމާއާނޭއ ްނުލޫސުއ ޭވރެ ުކުލމަ ަޢ ިއަގްއެތަލާޙ .ެވެއވެ ްނެގިބިލ ށް ަޓޯކ ުރާބ 67 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ިއ ަބ ަނަވްނިތ ްނ ުރުކްނަޒަވ ިކެހ ުބ ާބ ަނަވަހިދ ްނ ުރުހ ްނުޅުގ ،ީނޭވެލެބ ްށަމކަ ިކެހ ިރުހްނުޅުގ ުދެމާކަކއް ެހ ިކަވ ިއާކައާޢިޤާވ ިކ ަވ .114 ިކ ެހ ިރުހްނުޅުގ ެއ ،ްނުބަބަސ ގެ މު ުރުހްނުޅުގ ްނުތޮގދީ ްއާމ ،ްއެކްއެހ ިރުހްނުޅުގ ްނުތޮގީނޫނާޤ އި ަގިއަލސަ ްއަމ ތް ޮއ އި ަގުތަޢީރަޝ ،ަމަނާވްށަމަކ ފި ްނެގިއލަ ަބ ށް ަޓޯކ އް ެކްއެހ ޭދެވރި ެތީހެއ ްށމަ ުނިދްށޮކުތިބާސ ްނަކތް ޮއ ިއަގުދޫޖުވ ްއެއާޢިޤާވ ޭނެމިހ .ެވެއަމަނާވްށަމަކ އި ަގުތާޒ ެގޭއ ،ކީ ަމުތޮއ ިއގަ ުދޫޖުވ ްއެތަލޙާ ްނިއެރތެ ެގުކަތްތަލާޙ ިވިނަންނ ައ .115 ްށަމަކްއެބަބަސ ްތެނ ްނުޅުގ ްނ ުލެބުނ ތް ޮއ ްށަމުޅެއަޑނަކ ްށަމަކްނޫނ އް ެކއް ެހ ރި ުހްނުޅުގ އީ ެއ އް ެކްއެހ .ެވެނޫންއެބަބަސ ގެ ްއެރވަ ްނިމ ްތޮއ ުރާބުތިއ ެގާހީމ ން ިދ ްސަބިކެހ ީނެޅުގ ިކެހ ެއ )ހ( ؛ްނުވއި ަގުމަކ ްށަޗްއަމ ؛ްނވު ިއަގުމަކ ާކަކްއހެ ްނެހއެ ރި ުހ ން ެވެނަގިއލަ ަބ ީނެޅުގ ކި ެހ ެއ )ށ( ްށަޗްއމަ ގެ ުމަކ ވާ ުނިއަފިދޯހ އް ެކއް ެހ ހޭ ެޖްނަދޯހ ީނެޅުގ ކި ެހ ެއ )ނ( .ްނުވިއަގުމަކ ރި ުހްނުޅުގ ،ަމަނާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ށް ަކަތޮގން ެހެއ އި ަގުނޫނާޤ ިމ )ހ ( .116 ްނ ުތަގިއަލަބ ިކެހ ިރުހްނުޅުގ .ެވެކއް ެހ ނެ ޭވެނަގިއަލބަ ްށަޓޯކ ީކަކްއެހ އް ެކްއހެ ެނޭވެނަގއި ަލބަ ްށަޓޯކ ީކކަ ްއެހ ވާ ުނ ްށަކްއހެ ިރުހްނުޅުގ )ށ( .ެވެނޫނ 68 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ުބ ާބ ަނ ަވަރާގެއ ިކ ެހ ާނުބ ްށަމަކ ުނުވިއ ިއަގުތގޮ ެގީކހެ ިއަގުތާޒ ގެ ޭއ ،ީކަކްއހެ ާނުބ ްށަމަކ ުނުވިއ )ހ ( .117 ިކ ެހ ާނ ުބ ްށަމަކ ުނ ުވިއ .ެވެނޫނ އް ެކްއެހ ެނޭވެނަގއި ަލަބ ްށަތަޢީރަޝ ްނުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ުނުވިއ ،ަމަނާވްށަމަކްތޮއ ިއގަ ުދޫޖުވ ްއެތަލޙާ ޭވެރުކާންސިތްސިއ .ެވކެ ެކްއެހ ެނާދިވެނަގއި ަލަބ ށް ަތަޢީރަޝ ،ީކަކއް ެހ ާނުބ ްށަމަކ .ެވެކްއހެ ެގއި ަޖަރަދ ނަ ަވެދ ީކަކއް ެހ ނާ ުބ ްށަމަކ ުނުވިއ )ނ( ނެ ޭވެނަގިއަލަބ ން ުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ ،ްނިއެރެތ ގެ ީކެހ ާނުބ ްށަމަކ ުނުވ ިއ .118 ެގީކެހ ާނ ުބ ްށަމަކ ުނުވިއ ިކ ެހ ެނޭވެނަގިއަލަބ ްނިއެރެތ .ެވެއީނަވެއ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ަގރީ ިތ ިކހެ ެގުތަވާބ ާކަމަކ ިކވަ ،ްނިރުކ ެގުމުވުރމަ ާހީމ ްތޮއ ިއަގީތަމްތަފްނުތ ެގުރަމ )ހ( ްނަކެއ ،ީއއެ ްނުނުބާނުބ ްނުތޮގޭހބެ ާކަޗްއއެ ިކަވ ަތަވުނ ްނުތޮގޭހެބ .ެވެކެކއް ެހ ެނާދިޅެހށަ ުހ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކތު ިބާސ ްނަކްތޮއ ިއަގުދޫޖުވ ށް ައާހީމިވރު ަމ ،ުކަހީމ ުނުވއި ުޑައ ިކްއެދ ަކހަ ާވ ެއ ާހީމިވުރަމ ިދައ ،ިއަކަޓށް ަމުނިދްށޮކުތިބާސ ްނަކއް ެމުނުބ ުދެތ ީނުބ ނާ ޭއ ،ީދާލާވަޙ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްށަޓޯކ އި ަގތު ޮގ ެގކީ ެހ ްނަކެއ އް ެތަލޙާ ާވާމިދ ށް ަކައިލއް ުކ ތަ ަވުނ އް ެމަކ ވާ ާމިދ ށް ަކައިލްއުކ )ށ( ްށައާމތި ްށަކައލި ްއުކ ،ިއގަ ުތޮގ ެގއް ެދްއަރ ޭވެދ ްށަމަކެއ ުދނިހާވާމިދ ަތަވުނ ްއަތްނާޝިނ ވޭ ެދިއަވުކއް ަދ ްށައާމިތ ަތަވނު ަކަހާވ ޭވެނުބ ްށަކަހމީ ނު ުނެފ ތު ުގަވ އެ ،ްއަތްތާރޝާ ިއ ވޭ ެރކު ްށައާމިތ ިއަގުދޖޫ ުވ ުތަލޙާ ެއ ،ީދާލާވޙަ ްށަމަކ ރި ުކ ާނޭއ އް ަތްތާރޝާ ިއ ެއ ްށަޓޯކ ިއަގތު ޮގ ެގީކހެ ްނަކެއ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ްނަކްތޮއ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްށަކަޔބަ ބި ިތ ުތުގވަ ެއ ިއގަ ްއެނަތ އެ ިއގަ ުތަލާޙ ވާ ާމިދ ްއެމަކ )ނ( ްނަކިވމާ ިދ ްއެމަކެއ ،ަމަނާވއި ަފީދިއަޔިކ ްށަކަހީމ ްތޮގ ުނުނެފ ްއެމަކެއ 69 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ،ީދާލާވޙަ ްށަންނުހމީ ްނިދިއަޔިކ ަކަހވާ ެއ ،ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ިއަގތު ޮގ ގެ ީކެހ ށް ަޓޯކ ްށައނާ ޭއ ަކހަ ާވ ެއ ލަ ްއިމއަ ެގމާ ިތ ަތަވުނ ށް ަޅޮކެދ ާކަތަޙަލޞް ަމ ީލމާ ަލއް ިމައ ެގާމިތ )ރ( ޑު ައ ިނުބ ށް ަތޮގެއ ްއހެ ަބ ނާ ުބ ުކަހމީ ްށަޅޮކެދ ކާ ަތަޙަލްޞަމ ީއާނިޖ .ެވއެ ެނާދިޅެހަށުހ ށް ަޓޯކ ިއގަ ުތޮގ ގެ ީކެހ ން ަކެއ ،ްށައހާ ީމ ިހެއ ިއަގުމރު ކު ާދައ ުތަޔއް ިލޫއސް ަމ ެގުމާޤަމ ެގާނޭއ ުކަފަޒްއވަ ުމ ެގުތަލުއަދ )ބ( ެގްއެމއު ޤަ ެއ ަތަވނު ،ްއެތާމޫލުޢަމ ާވިއަފާނަމިހ ިއަގއް ެޑޯކެރ ީމްސަރ ުކަހީމ ވާ ިއަފްށޮކުލވާ ަޙ އް ެތަޔްއިލއޫ ްސަމ ިކަވ ްނުނޫނާޤ ާކައާޢޤި ާވ ޭނެމިހ ިއަގިއލަ ަސްއަމ ިއގަ ުމުރުކާދައ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ެއ ްށުދ އް ެތާމޫލޢު ަމ ާވިއަފާނަމިހ ިއަގއް ެޑޯކެރ މީ ްސަރ ްނުތޮގޭޅުގ ެގުތަޢރީ ޝަ ްށަމަކ ްށުދ އް ެޗއް ެއ އެ ން ުކަޑޯކެރ އެ ،ުކަހީމ ިއަގުދޖޫ ުވ ްއޗެ ްއެއ ތް ޮއ އި ަގުޑޯކެރ ެއ ،ީކަމުނުބ ާނުބ އި ަގުހީލިޖަމ .ެވެކކެ ްއެހ ެނާދިޅެހށަ ުހ ްށަޓޯކ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ްށަމަކްތޮއ ޓާ ްއަހލަ ަބ ްނުދިއާވގަ ްށޮކުމްނާޢ ،ިއަގުކތަ ްތާލަމާޢުމ ެގީރާފަޔިވ )ޅ( އެ ްނކު ަތުބާސިހ އެ ،ުކަހީމ ށް ުދ ްއެތާމޫލުޢަމ ނޭ ެމިހ އި ަގުކަތުބާސިހ ތް ޮއ ިއގަ ކު ަތުބާސިހ އެ ،ީކަމުނުބ ާނުބ އި ަގުޓކޯ ްށަމަކ ްށުދ އް ެޗްއެއ ްށަޓޯކ އި ަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ން ަކްތޮއ އި ގަ ުދޫޖުވ އް ެޗްއެއ .ެވެކކެ ްއެހ ެނާދިޅެހަށުހ އި ަގާއިޑީމ ،ިއަކަޓްށަމުވުޢާފިދ ްނުކަތަމުހތު ޭވެރުކ ްށަޗްއަމ ެގާމިތ )ކ( ުނުވިއޑު ައ ކަ ަހވާ ާވއި ަފާކްއަދ އި ަގްއނެ ަތ ުމްނާޢ ްސެވން ެހެއ ަތަވުނ ްނަކެއ ،ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކްނާޔަބ ން ަކިކްއެދ ކަ ަހވާ އެ ނާ ޭއ ،ުކަހީމ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްށަޓޯކ އި ަގުތޮގ ެގީކެހ ްނުހަފ ،ީކަހބަ ިކެހ ާވއި ަފީދ ުކަހމީ ިއަގްއތެ ަޢީރަޝ ްނެހެއ )އ( ިއަގުތގޮ ެގްއކެ ްއެހ ،ްށަޅޮކެދ ކާ ަހީމެއ ،ިއަގއް ެތަޢީރަޝ ާދްނުމަގނިހ .ެވކެ ެކްއެހ ެނާދިޅެހަށުހ ްށަޓޯކ 70 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ާވިއަފށް ޮކްނާޔބަ ިއަގރީ ިތ ްނުށަދ ގެ ުލސޫ ުއ ުމްނާޢ ގެ ީރާފަޔިވ )ވ( ްނާޔަބ ާވިއފަ ީދ ުކަހީމ ،ްނުތޮގޭނެމިހ ްއެމަކ ްނިއެރެތ ެގުމަކްނަކ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްށަޓޯކ އި ަގުތޮގ ެގީކެހ އި ަގުމުރކު ާދައ ތު ަޔްއިލއޫ ްސަމ ެގާފީޒަވ ތަ ަވުނ ިއގަ ީރާފަޔ ިވ ) 1 ( ވާ ިއަފްށޮކގަ ަހާފ ނާ ޭއ އި ަގުމުޔކި ެޔިލ ޓާ ްއހަ ަލަބ ްށޮކުމްނާޢ ؛ްއމެ ަކ ަތަވުނ އް ެޗްއެއ ތަ ަވުނ ްއއެ ީޓިރއު ިކެސ ަތަވނު ްއެލަދުމ ތަ ަވުނ ްއެއާސިއ ަފ ) 2 ( ށް ޮކްނާޔަބ ށް ަމަކ ިވލު ާވަޙ ކާ ަލަދުމ ގެ ްއތެ ަވާބ ްސެވްނޫނެއ ؛ްއެމުޔިލ ާވިއފަ - document.segment-4 Verify source ↗
ޤާނޫނު ނަންބަރު: 11/2022 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު) — segment 4
ްށޮކިއޮސ ތަ ަވުނ ާވއި ަފެޔިލ ާނޭއ ގެ ީރފާ ަޔިވ ާވއި ަފްށޮކިއޮސ ތަ ަވުނ ާވއި ަފެޔިލ ާނ ޭއ ) 3 ( ؛ްއެމުޔލި ޭހެބާކަތާލަމާޢުމ ތަ ަވުނ ްއއެ ީޓިސ ާވިއފަ ްށޮކިއޮސ ަތަވުނ ވާ ިއަފެޔިލ ާނ ޭއ ) 4 ( ޚު ީރާތ ގެ އް ެމުޔިލ ހޭ ެޖްނަހޖަ ުޚީރތާ ށް ޮކުމްނާޢ ްސެވްނޫނެއ .ްއެނާޔަބ ާވިއަފީދްށޮކްނާޔަބ ަތަވުނ ްއެމުޅުގ ެގީނެވކާ ަތަވުނ އް ެމުޅުގ ެގލޭ ިއގަ ުދެމ ެގްއެއަބ )މ( ަޞްއޚާ ގެ ްއެމުޅުގ ދަ ަފެއ ދު ެމާމަކްތޮއ ްއެމުޅުގ ެގމު ަކިރެވިނެލެބ ަދަފެއ ،ީނަވިއަފީދ އް ެނާޔަބ ވާ އި ަފީދ ކު ަހީމ ވާ ިއަފިބިލ ްއެތާމޫލުޢަމ ،ަމަނާވ އި ަގުމަކ ން ިރކު ގެ ުމުދެފުއ އް ެމުވްސަބެދ ދު ެމާމަކްތޮއ ްއެމުޅުގ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްށަޓޯކ އި ަގތު ޮގ ެގކީ ެހ ްނަކެއ ްއެމުޅގު ގެ ީނެވާކ ތަ ަވުނ އް ެމުޅުގ ގެ ޭލ ިއގަ ުދެމ ެގއް ެއަބ ވާ ިއަފެވުރަމ )ފ( ާވްތަބސް ިނ ްނުހމީ ެއ ުދެމާމަކްތޮއ ްއެމުޅުގ ެގުމަކިރވެ ިނެލެބ ަތަވުނ އި ަގްއމެ ުވްސަބްއެއ ަތަވުނ ިއަގއް ެތަޔްއިޞަވ ްނުތޮގޭޅުގ ާއާލިއާޢ ްސެވްނނޫ ެއ ތަ ަވނު ިއގަ ްއެމުޔިލ ދޭ ިއަކްއަދ ބު ަސަނ ގެ ާލއި ާޢ ަތަވުނ ،ީނަވިއފަ ީދ އް ެނާޔަބ ކު ަހީމ އި ަގއް ެމުޔިލ ާރކު ްނާޔަބ ން ަކްނަކ ަދަފެއ ން ިރުކ ެގުމުދެފުއ ްއެމުވްސަބެދ ުދެމާމަކްތޮއ ްއެމުޅުގ ަދަފެއ .ވެ ެއެނާދިޅެހށަ ުހ ްށަޓޯކ ިއަގތު ޮގ ެގކީ ެހ ން ަކެއ ،ަމަނާވިއަގުމަކ 71 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ިއަގުމރު ކު ާދައ ތު ަޔްއިލއޫ ްސަމ ެގާފީޒަވ ެގާނޭއ ުކަފަޒްއަވމު ެގުތަލުއަދ )ދ( .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ށް ަޓޯކ ިއގަ ުތޮގ ގެ ީކެހ ،ްއެނާޔަބ ާވިއަފީދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ށް ަމަކ ެނޭވެނަގއި ަލަބ އި ަގތު ޮގ ެގކީ ެހ ނާ ުބ ްށަމަކ ުނުވ ިއ .119 ިކެހ ާނ ުބ ްށަމަކ ުނުވިއ ، 118 ްއ ަތްތަލާޙ ެނޭވެނަގިއަލަބ ކި ަވ ިއަގުހަބިކެހ އެ ީނޭޅެހަށުހ ކި ހެ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ އި ަގާދްއމާ ަނަވ ،ީކހަ ީމ ޭވެދާލާވޙަ ްށަމަކ ިނުބ ްއޗެ ްއެއ ިކަވ ަތަވނު ްށަމަކ ިރުކ ްއެމަކ ށް ަތަޢީރަޝ ްށަމަކ ްއެހީމ ވާ ިއަގއް ެތަލާޙ ްނިއރެ ެތ ެގކު ަތްތަލާޙ ިވިނަންނައ .ެވއެ ަގުކެއ ާއަދްއހު ެގޓު ޯކ ،ިއަގތު ަލާޙ ވޭ ެރުކުލޫބަޤ ؛ްނުވްށަކަހމީ ާވިއަފިނެފުނ ާދޯހ )ހ( ޭދެޅުކނު ްށަމުވުރިޒާހ ށް ަޓޯކ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ ުހަފްށަމުނިދ ްއެނާޔަބ )ށ( ؛ްނުވށް ަކަހީމ ާވއި ަގްއެތަލާޙ ާވްނެގށީ ަކއެ ީތޮއ ްނެވެރކު ުރިޒާހ ްށަޓޯކ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ ުކަހީމެއ )ނ( ؛ްނުވްށަމަކ ން ެގްށޮކަދޭހ ްއެތަދްއުމ ގު ިދ ެރވު ްށަރަވ ާވްނެގށީ ަކއެ ީތޮއ ްނެވެރކު ުރިޒާހ ްށަޓޯކ ްށަމުނިދ ްސަބިކެހ ުކަހީމެއ )ރ( ؛ްނުވްށަމަކ ްނެގށް ޮކ ްއެދަރޚަ ުޑޮބ ެރވު ްށަރަވ .ްނުވްށަކަހީމ ވާ ިއަފެވުރަމ )ބ( ުބ ާބ ަނަވަރާބ ުލ ޫސުއ ެގުޔުއަރ ،ީކަޔުއ ރަ ޭދ ކު ަހީމ ްށަމަކްތޮއ ިއަގދު ޫޖުވ ްއއެ ާޢިޤާވ ިކަވ )ހ ( .120 ުޔ ުއަރ ެގއޭ ،ުކަދނިހ ާހވާ ުނިއަފާޅައަޑނަކ ށް ަކަތޮގްނެހއެ އި ަގުނޫނާޤ ިމ .ެވެނޫނ އް ެޔުއަރ ެނޭވނެ ަގިއަލބަ ިއަގތު ޮގ ެގކީ ެހ ިއަގުތާޒ ަތަވުނ ން ުށަދ ެގްއނެ ޫނާޤ ،ްސެވަމަންތޮއ ން ެހެއ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ީމްސަރ ތަ ަވުނ ިއގަ ްއެމުޔިލ ާރކު ޫދ ްނެގބި ިލ ުރބާ ްނުށަދ ގެ ްއެދިއާވަގ ްއެކަތބު ަބަސ ،ިއގަ ްއެމުޔިލ ީމްސަރ ަތަވނު ިއަގްއެޓެކިފްޓެސ 72 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ރާ ުކިއސޮ އި ަގުމުޔިލ ެއ ،ްށަޗްއަމ ގެ ުކަތުބަބަސ އެ ްށޮކްނާޔަބ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ ީކޔަ ުއަރ ެއ ،ަމަނާވއި ަފެޔިލ ްއޔެ ުއަރ ްނުތާރަފ ،ީކަޔުއ ރަ ަދަފެއ ިދައ .ެވެނޫނ އް ެޔ އު ަރ ނެ ާގނިހ ލު ޫސުއ ރާ ުކްނާޔަބ .ެވކެ ެޔުއަރ ެނާދިވެނަގއި ަލަބ އި ަގުތޮގ ެގީކެހ ިއަގުދޖޫ ުވ ްއެމަކ ކި ަވ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ްނަކްތއޮ އި ަގުދޫޖުވ ްއެމަކއެ ،ީކަޔ އު ަރ ދޭ ކު ަހީމ ްށަމަކްތޮއ އް ެޔުއ ރަ ޭޅެހށަ ުހ ިއގަ ްއެމުނޭބ ްނެހއެ ްނޫނ ްށަމުރުކުތިބާސ .ެވެއެނދާ ިވެނަގއި ަލަބ އް ެޔުއ ރަ ެއ ިއަކަޓްށަމުނޭބ އެ ،ަމަނާވިއަގުމަކ ާވްނެގވެ ން ާޔަބ އި ަގުނޫނާޤ މި ،ްސެވަމަންތޮއ ން ެހެއ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ،ީކަޔުއ ރަ ެގްނުރބީ ަޚ ޭދޯހ ން ިތަމެގުތޮގ ވާ ްތޮގްއެއ ާކަތުލޫސުއ ިދައ .ވެ ނެ ޫނ ްއޔެ ުއަރ ެނާގނިހ ލު ޫސުއ ާނުބ އި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ .ެވކެ ެޔުއަރ ެނާދިވެނަގއި ަލަބ އި ަގުތޮގ ެގީކހެ ީކޔަ ުއަރ ަދަފެއ ގެ ީކހެ ީކަޔުއަރ ާރުކުޅާފ ،ިއަގުކަތްތަލޙާ ިވިނަންނައ ،ުކަހީމ ާވުނ ްށަކަރީބ ަޚ .121 ާރުކުޅާފ ްނުހީމ ްނޫނ ްނުރީބަޚ ްނ ުތަގިއަލަބ ުޔުއަރ .ެވެކެޔުއ ރަ ެނާދިވނެ ަގިއަލބަ ިއަގުތޮގ ަތަވުނ ނު ުވިއުޑައ ތަ ަވުނ ުނުނެފ ށް ައާނޭއ ީކޔަ ުއަރ ާރުކުޅާފ ާނޭއ )ހ( ާކައާސދި ާހ ަތަވުނ ްއެތަލާޙ ުނުވރެ ުކާބިރޖު ަތ ަތަވުނ ުނުވެނަގިއަންސިވ ދި ައ ؛ްނުވްށަކަޔ އު ަރ ރާ ުކަމާހ ާނޭއ ން ުތޮގޭޅުގ ާކޗަ ްއެއ ަތަވުނ އި ަގްއމެ ަކ ަތަވުނ ިއގަ ްއެތަލޙާ ަތަވުނ ިއގަ ާސިދާހ ޔަ ިދިއަގނިހ ެއ )ށ( ްތޮގ ނު ުވރެ ުކަހޭދ ަތަވނު ްތޮގ ުނުވެނަގއި ަންސިވ ެއ ްށައާނޭއ .ްނުވއި ަފެވުމްނިހުމ ްނުގނެއ ެނާދިވނެ ަގިއލަ ަބ ްށަޓޯކ އި ަގުތޮގ ެގީކހެ ،ީކަޔުއ ރަ ެގްނުރީބަޚ )ހ ( .122 ްށަޓޯކ ުޔުއަރ ެގްނުރީބަޚ ްނ ުތަގިއަލަބ .ެވެކެޔުއަރ އި ަގުކތަ ްތަލާޙ ވި ިނަންނައ ނީ ޭވެނަގިއލަ ަބ ށް ަޓޯކ ޔު ުއަރ ެގްނުރީބަޚ )ށ( .ެވެޏްނަކެއ 73 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ތަ ަވުނ ާބިރޖު ަތ ަތަވުނ ނު ީރްމަތ ެގއް ެއާރއި ާދ ިކވަ ްށަކަރީބ ަޚ ) 1 ( ޞަ ްއާޚ ަދަފެއ ،ީކައާރއި ާދ ާނުބ ްށަމަކ ާވިއަފިބިލ ުމީލުޢަތ އް ެއާރއި ާދ ގެ ާބިރުޖަތ ތަ ަވުނ ނު ީރްމަތ ތަ ަވުނ ުމީލުޢަތ ؛ްނުވްށަކައާރއި ާދ ވާ ިއަފެނަގިއލަ ަބ ން ުހީމ ށް ޮކުމްނާޢ ިއަގުމަކ އް ެނީރްމަތ ތަ ަވުނ ްއެމީލޢު ަތ ިކަވ ިއަގުތާޒ ގެ ާނޭއ ީކަރީބ ަޚ ) 2 ( އި ާމީލުޢަތ ާވން ެގީށަކެއ އި ަގްއެއރާ ިއާދ ގެ ްއެއާބިރުޖަތ ަތަވުނ ދަ ަފެއ ،ިއާމުތޮއ ން ެވެރުކލު ޫބަޤ ްށަމަކ އް ެހީމ ރި ުހ ާބިރުޖަތ ވޭ ެދ ށް ަޓޯކ ުޔއު ަރ އެ ން ުބަބަސ ެގުމުރހު ބާ ިރުޖަތ ިއާމީލުޢަތ ؛ްނުތޮއ ން ެވެރ ކު ުލޫބަޤ ްށަމަކ ްއެހމީ ެގުރަވްނެފ ން ުތަވާބ ގެ ުމަކ ،ީކަތާމޫލުޢަމ ހޭ ެޖްނަދޯހ ްނުތާރފަ ެގުރީބ ަޚ ) 3 ( ށް ަޓޯކ ުޔއު ަރ ގެ ްއެތާރފަ ަނަވްނިތ ޭނެމިހުނ ިއގަ ިއަލަސްއަމ ގެ ޭއ ްށަޓޯކ އީ ެއ ދި ައ .ްނުވއި ަގުމަކ އް ެމަކ ާވުމްނިހުމ ؛ްނުވށް ަކަޔުއަރ ެނޭދެވިރތެ ީހެއ ްށަމުމްނިނ އް ެމަކ ިއަގުތާޒ ގެ ުމުޅެއަޑނަކ ްނުޓޯކ ްމުކުޙ ެގއި ަލަސްއަމ ، ީކޔަ ުއަރ ެއ ) 4 ( ، އް ެޔުއރަ ޭދިއަޅައަޑނަކ މް ުކުޙ ެގއި ަލަސްއަމ އެ ްނިރުކ ؛ ން ުވުނ ްށަމަކ އް ެޔުއަރ ެނާދިވެލބެ ިއަގުމަކ ތަ ަވުނ ީކަކަތާޢިޤާވ ުޑނަގއި ަމ ާވިއަފެވާނިބ ުޔއު ަރ ެގުރީބ ަޚ ) 5 ( ތަ ަވުނ ެނާދިދެހ ުޅޮކެދ ާއެއ ްށަކަރބީ ަޚ ްނެހެއ ކީ ަކަތުލްސައ ؛ ްނުވުނ ްށަކޔަ ުއަރ ެނާދިވެރުކުލަދަޖ ތު ަޙަލްޞަމ ގެ ްއެތާރަފ ކި ަވ ދާ ީސ ،ީކަޔުއަރ ާރކު ަމާހ ުރީބ ަޚ ) 6 ( .ްނުވުންށަކަޔއު ަރ ދޭ ްނުތޮގ ގެ ުމުރުކްސިއ ުބ ާބ ަނަވަރޭތ ުލ ޫސުއ ެގުލާމިތްޙިއ އް ެކއް ެހ އެ ،ީނާންނަގއި ަލަބ ށް ަޓޯކ އް ެކްއހެ ން ުލޫސުއ ގެ ުލާމިތްޙ ިއ .123 ުލ ޫސުއ ެގުލާމިތްޙިއ ަތަވުނ ްނަކްތޮއ ިއގަ ުދޫޖުވ ްއެއޢާ ިޤާވ ިކަވ ޭޅުގާއލަ ަސްއަމ ްނުމުތަގިއަލަބ 74 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ގެ ުލސޫ ުއ ެއ ،ްށކަ ަކއް ެހ ބޭ ިލ އް ެމަކިރތެ ީހެއ ށް ަޓޯކ ،ިއގަ ުމުރުކްނަޒަވ ްނަކްތެނ .ެވއެ ަމަނާވ ކި ެހ ވޭ ެނަގިއަލަބ ްނުށަދ ްނުޓޯކ ްށަމަކން ަކ ވި ިނަންނައ ިއަގމު ުރުކްނުނޭބ ުލސޫ ުއ ެގުލާމިތްޙ ިއ .124 ިއަގުލޫސުއ ެގުލާމިތްޙިއ ްނ ަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކްތަޔާޢިރ .ެވެއނެ ާވްނަރުކްތަޔާޢިރ ؛ްތަބްސިނ ގެ ުކަތްތަލޙާ ާވިއފަ ްށޮކުލަމަޢ ާނޭއ ްށަކަތޮގްއެއ )ހ( ިއަގުދމެ ެދ ަތަވުނ ިއގަ ޭރެތ ެގކު ަތްތަލާޙ ިރކު ުލަމަޢ ްށަކަތޮގްއެއ )ށ( ؛ްނިމުރުދ ގެ ުތުގަވ ވާ ިއަފާގނިހ ާވެގާމތި ލު ަމަޢ ވާ ިއފަ ްށޮކ ްށަކތަ ޮގްއެއ ާނޭއ އި ގަ ުކަތްތަލާޙ ތް ޮގްއެއ )ނ( ؛ްތަބްސިނ ވާ ްތޮގްއއެ ަތަވުނ ްތަބްސިނ ؛ްނަކތް ޮގްއެއ ެގުކަތްތަލޙާ ާވއި ަފްށޮކުލަމަޢ ާނޭއ ްށަތޮގްއެއ )ރ( ގެ ުތޮގާދްނުމަރކު ުލަމަޢ ނާ ޭއ ރު ިއނާ ްސިވ ށް ަޗްއަމ ގެ ުކަތުލމަ ަޢ ެގާނޭއ )ބ( ްއެމަކކި ަވ ތަ ަވުނ ،ްނަކްނޫނ ތަ ަވުނ ން ަކޭވެނަގެނެދ އް ެމަޓްއބަ ިކަވ ؛ްނަކްނޫނ ަތަވުނ ން ަކޭވެނަގެނެދ ލު ޫސުއ ާދްނުމަރުކ ާނޭއ ްނުކަތރާ ަފ ްސެވއް ެއ ުދެމާކްއ ހެ ާޅަހަށުހ ްނުށަދ ެގުލސޫ ުއ ެގުލާމިތްޙިއ )ޅ( ؛ްނަކެއ ،ަމަނާވއި ަފްށޮކުރކާ ްނިއ ިއދަ ްއަފުއ ުކްއަޝ ގެ ުލާމިތްޙިއ ،ީނަޅަހށަ ުހ ިކެހ ްނުތާރަފ ްއއެ ްނުލސޫ ުއ ެގުލާމިތްޙިއ )ކ( ގެ ުމުރކު ުލަދަޖ ށް ަކަކްއެހ ާވއި ަފާޅަހަށުހ ން ުކަތާރަފ ން ެހެއ ްނުލޫސުއ .ްނަކްނޫނ ަތަވނު ްނަކްނުތޮގ ގެ ުމުރކު ީފަނ ަތަވުނ ްނަކްނުތޮގ ުބ ާބ ަނަވަދާސ ުލ ޫސުއ ެގުމުވުރިދާނ އް ކެ ްއެހ ެއ ،ީނާންނަގއި ަލަބ އް ެކްއެހ ްށަޓޯކ ްނުށަދ ގެ ުލސޫ ުއ ެގުމުވުރިދ ާނ .125 ްނ ުތަގިއަލަބ ުލޫސުއ ެގުމުވުރިދާނ ން ަކްތެނ ަތަވުނ ން ަކްތޮއ އި ަގުދޫޖުވ އް ެއާޢިޤާވ ކި ަވ ،ްނުމުތަގިއަލަބ ން ުށަދ ެގުލޫސުއ އެ ،ްށަކަކްއހެ ެނޭބިލ ްއެމަކިރތެ ީހެއ ށް ަޓޯކ ،ިއަގުމުރުކްނަޒަވ .ެވެއަމަނާވ ކި ެހ ވޭ ެނަގިއަލަބ 75 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ން ުޓޯކ ްށަމަކްނކަ ވި ިނަންނައ އި ަގުމުތަގިއލަ ަބ ށް ަޓޯކ ލު ޫސުއ ގެ ުމުވުރިދ ާނ .126 ިއަގުލޫސުއ ެގުމުވުރިދާނ ްނ ަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކްތަޔާޢިރ .ެވެއނެ ާވްނަރުކްތަޔާޢިރ ަތަވުނ ުތުގަވ ާވިއަފާގނިހ ިއަގޭރތެ ޭދ ެގާސިދާހ ެދ ާވއި ަފްސޮގ ާގނިހ )ހ( ؛ްނިމްތާގ ާވިއފަ ާގނިހ ސާ ިދާހ ެދ ެއ ؛ްނަކްށަކަތަބްސިނ ާހކި ީނެޅުގ އާ ާސިދާހ އް ެނައ ސާ ިދާހ ްއެއ )ށ( އި ަގާސދި ާހ ްއނެ ައ ްނަކން ަކ ާވއި ަފާގނިހ އި ަގސާ ިދާހ ްއެއ )ނ( ؛ްނަކްށަކތަ ަބްސިނ ާހިކ ީނަވިއަފާގނިހ ؛ްތަބްސިނ ާވއި ަފެވުރރާ ުކަތ އް ަތާސިދާހ ެއ )ރ( ؛ްއަތްތަލާޙ ވާ ްނެގިއަށަވ ިއަގއް ެއާސިދާހ ެމްނޮކ ްނިއެއ )ބ( ؛ްއަތަފިސ ތް ޮގްއެއ ވޭ ެރކު ަގަހާފ ން ުކައާސިދާހ ެމްނޮކ ްނިއެއ )ޅ( ުޑނަގއި ަމ ވާ ިއަފެވިރވެ ުދެމ ްށަމުގނިހ އް ެއާސިދާހ މެ ްނޮކ ްނިއެއ )ކ( .ްއަތުބަބަސ ުބ ާބ ަނަވަރަނަފ ުލ ޫސުއ ެގުރާބުތިއ ،ީކަކްއހެ ާޅަހަށުހ ްނުށަދ ގެ ުލޫސއު ެގތު ަބްސިނ ޭވރެ ުކުރާބުތިއ )ހ ( .127 ުލ ޫސުއ ެގުތަބްސިނ ޭވެރުކުރާބުތިއ ެގއޭ ،ުކަދނިހ ާހވާ ުނިއަފާޅައަޑނަކ ށް ަކަތޮގްނެހއެ އި ަގުނޫނާޤ ިމ .ެވެނޫނ ްއެކއް ެހ ނެ ޭވެނަގިއަލބަ ްށަޓޯކ ،ިއަގުތާޒ ެގުތަބސް ިނ ވޭ ެރކު ުރާބުތިއ ،ީވުނެމ އި ަގުކތަ ްތަލާޙ ިވިނަންނައ )ށ( .ެވއެ ެނޭވެނަގުނ އް ެއަލބަ ްށަޓޯކ ،ިކެހ ޭޅެހަށުހ ްނުލޫސުއ ؛ިކެހ ޭޅެހށަ ުހ ުތުގވަ ާރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރ ްކ ) 1 ( ކާ ްއަދ ކު ަހީމ ޭދ ސް ަބިކެހ އި ަގުތުގވަ ާރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރ ްކ ) 2 ( ތް ަބްސިނ ތް ޮއ ން ެވެރކު ުރާބުތިއ ށް ައާނޭއ ްނެގިޅުގ ކާ ައަކަހާވ ؛ިކެހ ޭޅެހަށުހ ްށަމުނިދިއަކްއަދ 76 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ރާ ުކރު ާކްނިއ ހާ ީމ ދޭ ސް ަބިކެހ އި ަގުމުރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރ ްކ ) 3 ( ޅޭ ެހަށުހ ްށަމުނިދިއކަ ްއަދ ްނަކްށަކތަ ޮގ ްނޫނެއ ީތޮއ ްއެމަކ ؛ިކެހ ތް ޮއ ން ެވެރކު ުރާބުތިއ ށް ައާހމީ ޭވރެ ުކުތަމުހތު ެގްއެށ ުކ ) 4 ( .ިކެހ ޭދިއަކްއަދ ްތަބްސިނ ްނުތޮގ ގެ ުމުރުކީފަނ އް ެއަކހަ ާވ ވާ ިއަފާކއް ަދ ާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ )ހ ( .128 ުތުގަވ ޭވެރުކްނިމެޒްގެއ-ްސ ޮރްކ ިކ ެހ ޭޅެހަށުހ ްނުތޮގ ެގުމުރުކީފަނ ްށަޗްއމަ ގެ ީކެހ ޭޅެހަށުހ ތު ުގަވ ޭވެރކު ްނިމެޒްގެއ-ްސޮރްކ .ެވެއެނާގނިހނު ްއެލސޫ ުއ ގެ ުތަބްސިނ ޭވރެ ުކުރާބުތިއ ގެ ީކެހ ޭޅެހށަ ުހ އެ ،ީނޭޅެހަށުހ ކި ެހ ން ުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ްށަމުނދި ްށޮކުތިބާސ ްނަކާވއި ަގުދޫޖުވ އް ެއާޢިޤާވ ިކަވ ،ްނުބަބަސ .ެވއެ ަމަނޭދެވިރެތީހެއ އި ަގިއބަ ިކ ެގާހމީ ޭދ ްސަބިކެހ ،ްއެމަކ ްނިއރެ ެތ ެގުމަކްނަކ ިވިނަންނައ )ހ ( .129 ޭދްށޮކުތިބާސ ްތަޔިނ ުޅަގނަރުނ ިކ ެހ ްށަޗްއމަ ެގކީ ެހ ޭޅެހަށުހ ،ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ްނަކިރުހ .ެވެއެނާގނިހނު ްއެލސޫ ުއ ގެ ުތަބްސިނ ޭވރެ ުކުރާބުތިއ ށް ަކަތޮގ ިކވަ ާނޭއ ަތަވނު ްނަކާވިއަފިހެޖ ށް ަކަތާރަފ ިކަވ ާނ ޭއ ) 1 ( ތަ ަވުނ ތް ަޔިނ ގެ ުމުނިދ ތު ާމޫލުޢަމ ްނޫނުދެތ އި ގަ ުމުކްއެދަކަހާވ ؛ްނަކްތޮއ އި ަގިއބަ ިކ ެގާނޭއ ުދަޞްޤަމ ށް ައާނޭއ ން ަކްނަކ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔބަ ިއަގހު ަބިކެހ ްނިދ ާނ ޭއ ) 2 ( ؛ްނަކްނޫނުޤިއާލ ން ުތޮއ ިއަފިގނެއ ކަ ަހާވ ެއ ަމަހ ށް ަކަތޮގްނެހއެ ިއގަ ްއެރހަ ަފ ްނެހ ެއ ) 3 ( ؛ްނަކާވިއަފާކްއަދ ؛ްނަކާވިއަފެވުތިބާސ ްއެށުކ ގެ ްއެތަވބާ ިރުހްނުޅުގ ާއަލަސްއ ަމ ) 4 ( އި ަގްއެޅަވިޑނަދ މު ިޒާލ ހޭ ެޖްނަރުކން ާޔަބ ްތަޤީޤަޙ ުދ ެތ ) 5 ( ން ޫނުދެތ ުކެއާމަކަޑުކވާ ުރަފ ތަ ަވުނ އި ަގުދްޞަޤ ރެ ުހިގނެއ .ްނަކާވިއަފީދ ުތާމޫލުޢަމ 77 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްށަޓޯކ އް ެކްއހެ ސް ެވްއއެ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ެގުކަތރު ދަ ްސަމ ްނެހެއ ،ްނިކަވ ާއާހީމ ްނިދ ްސަބިކެހ ެއ ،ީނޭޅެހަށުހ ެގުކަތތު ަމުހތު ެއ ،ުކެއާމުވ ިކހެ ެއ ްށަކއް ެހ ާދޯހ ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ .ެވެޏްނކަ ެއ ަމަނާވިއަގމު ަކ ާރކު ުރާކްނިއ ާހީމ ދޭ ްސަބިކެހ ްށަލްސައ ުބ ާބ ަނަވަޅޯސ ްއ ަތްތާލަމާޢުމ ާވްނެގިބިލ ުޒ ާޔިތްމިއ ްށަކަތގޮ ްނެހއެ ިއަގއް ެނޫނާޤ ްނެހެއ ަތަވުނ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ހ ( .130 ޭވެކެދ ިއަގުދެމެދ ެގްނިރިފަމެދ ުޒ ާޔިތްމިއ ޭދިބިލ ްށައަކަހާވ ،ުރިއްތއޮ ިމެދ އް ެމުޅުގ ގެ ީނެވާކ ،ުކަދނިހ ާހާވުނިއަފާޅައަޑނަކ ްނުތާރފަ ގެ ާހމީ ިރިފ ށް ައާހީމިބނައ ،ިއަގީތަމ ގެ ްސސާ ައ ގެ ުމުޅުގ ެއ ާވިއަފބި ިލ ްނުތާރަފ ެގާހމީ ިބނައ ްށައާހީމިރފި ިއާތާމޫލުޢަމ ާވިއަފިބިލ .ެވެއެނވޭ ެރކު ުނ ްއެރޫބުޖަމ ްށަމުޅެހށަ ުހ ިއަގތު ޮގ ެގއް ެކްއެހ ުތާމޫލުޢަމ ްނުތާރފަ ެގއް ެހީމ ްނިއރެ ެތ ެގްނިރފި ަމެދ ެއ ްއެތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ ،ިދައ ްނިދ އް ެތާމޫލުޢަމ އެ ށް ަކަހީމެއ ،ަމަނާވއި ަފިބިލ ށް ަކަހީމ ްނެހެއ ިތެނ ދަ ްއުހ ެގްއތެ ާރަފ ާރކު ުލީސްމަތ އް ެތާރަފެއ ތަ ަވުނ ެގުތާރަފ .ެވެއެނޭޅޭންއެއށަ ުހ ިއގަ ުތޮގ ގެ ްއެކއް ެހ ސް ެވްއެތާމޫލުޢަމ ެއ ން ިއެރތެ ެގްނިރިފަމެދ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ށް ުކ ެއ ،ްނުބަބަސ ގެ ްއެށުކ އީ ާނިޖ ާރުކ ްށަޅޮކދެ ާއާކެނައ ،ުކަކެއ ުތާމޫލޢު ަމ ްނެގިޅުގ ކާ ައާވުޢަދ އީ ާނިޖ ޭލުފުއ ްށަޗްއަމ ެގހާ ީމ ިރުކ .ެވެއަޅާނ ްއހެ ަރުހ ާދްއާމ މި ްށަކަމުރުކަމާހ ން ިއ )ހ( ެގދާ ްއާމ ިމ ށް ަކަތަކަހާވ ޭވެކެދ އި ަގުދެމެދ ެގްނިރިފަމެދ )ނ( ސް ެވިއގަ ުހަފްށަމުވިރވަ ން ިރިފަމެދ ުޒާޔިތްމިއ ޭދިބިލ .ެވެއެނާންނޮއިމެދ ދާ ްނުމަޓްއަހަލަބ ަތަވުނ ޅޭ ުގްނެގ ތަ ަވުނ ާދްއފަ ުއ ްނުކއަ ާރާދިއ ެގުތަލުއ ަދ .131 ިރުހ ިއަގްއެއާރާދިއ ެގުތަލުއަދ ުތ ާމޫލުޢަމ ވާ ްނެގިވެރުކާނަމ ްނުރކު ޫދ ްނުށަދ ެގްއެނޫނާޤ ޭޅުގމާ ަކ ،ްނިއެރެތ ެގުތާމޫލުޢަމ 78 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ވާ ްތަބްސިނ ްއތެ ާމޫލުޢަމ ެއ ،ްއތެ ާމޫލުޢަމ ާވްނެގޓި ްއެހެފިހ ްނުރުކޫދ ަތަވުނ އި ަގުތޮގ ގެ ްއެކއް ހެ ވީ ުނެމ ން ެގިބިލ ދަ ްއުހ ެގއް ެހީމ ހޭ ެބާމަކ ގެ ާރާދިއ .ެވެއނެ ާވުނ ްނެގިއަޅަހަށުހ ރު ްއސި ާވިއަފިބލި ްނުތަޔއް ިސިއަހ ގެ ުމާޤަމ ެގނާ ޭއ ށް ަކަފަޒްއަވުމ ގެ ުތަލުއ ަދ .132 ްށަކަތްތާލަމާޢުމ ީމްސަރ ްނ ަކިރެތާކްއަރ ާވްނެގިބިލ ށް ަމުރުކަމާހ ުތމާ ޫލުޢަމ ަދަފެއ ،ީނޭޅެހށަ ުހ ްށަޓޯކ ިއަގތު ޮގ ެގކީ ެހ ްއެތާމޫލުޢަމ ްނުތޮގޭޅުގ ާމަކ ިއަގރާ ާދިއ ެގތު ަލުއަދ ުނުބިލ ްށަކަހީމެއ ްއެތާމޫލުޢަމ ެއ ށް ަމުރުކަމާހ ުތމާ ޫލުޢަމ ަދަފެއ ަތަވނު ްނިއެރެތ ގެ ުލޫސުއ ަންނޮއ ްނަރުކުލަމަޢ އި ަގނު ޫނާޤ ެއ ށް ަމުރުކަމާހ ތު ާމޫލުޢަމ އެ ިއގަ ްއެތަލޙާ ާރކު ަދްއުހ ްނުކަނޫނާޤ .ެވެންނިއެރތެ ެގުލސޫ ުއ ނަ ްނޮއ ްނަރުކުލަމަޢ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމކަ ެއ ަތަވުނ ،ީކަތާރަފ ޭދ ުތާމޫލޢު ަމ ެގުމަކ ިރކު ްއެށުކ ުކަހ ީމ .133 ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކ ިރުކ ްއެށުކ ޭދިބިލ ްށަތާރަފ ާރުކަމާހ ތަ ަވުނ ްށަކަރާޔޑި ނަފ ުތާމޫލުޢަމ ެގުމަކެއ ތަ ަވުނ ްނަކުކާކ ،ީކަތާރފަ ިރުކުޓޯޕިރ ްނ ަކިރެތާކްއަރ އި ަގތު ޮގ ެގީކެހ ުތާމޫލުޢަމ ޭދިއގަ ްނައ ްނަކއް ެނިހިކ ީނުބިލ ްށަކަހުލުފ .ެވެއެނާވުނ ްނެގށް ޮކުރޫބުޖަމ ށް ަކަހުލފު ަތަވުނ ށް ަކަރާޔިޑނަފ ެއ ،ްށަމުޅެހަށުހ ަތަވުނ ްނެގިޅުގ ާކައަލސަ ްއަމ ިރުކލު ާވަޙ ލާ ީކަވ ީނޫނާޤ ުކަލިކްއަވުމ )ހ ( .134 ުދެމެދ ާލިކްއަވުމ ިއާލީކަވ ޭދިބިލ ްށަތާމޫލުޢަމ ޭވެރުކުލަދަބ އް ެއަކހަ ާވ ނު ުވެކެދ އި ަގުދެމެދ ެގތު ާރަފެދ ެއ ،ްނެގިޅުގ ާކަތަކްއަސަމ ްނ ަކިރެތާކްއަރ ެގާނޭއ ުލކީ ަވ ީނޫނާޤ ަތަވުނ ްއެތާމޫލޢު ަމ ުނުވެރުކުލަދަބ ަތަވުނ ްއެތާމލޫ ުޢަމ ސް ެވއް ެއ ވާ ިއަފިބިލ އި ަގޭރތެ ގެ ުމުރުކލު ީސްމަތ ލު ިކްއަވުމ ީނޫނާޤ ާވއި ަފީދ ްށަލކި ްއަވުމ ލު ީކަވ ީނޫނާޤ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަމަކ ަތަވުނ ީނޫނާޤ ީވުނެމ ްނެގިބިލ ަދްއހު ެގުލކި ްއަވމު ްސަޔިވްއއެ ަބ ެގްއެއަފަލ .ެވެއެނާވނު ްނެގްށޮކަމާހ ުލީކަވ އި ާލީކވަ ީނޫނާޤ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ ިއަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ަތަވުނ ްއެމުޔލި ަތަވުނ ީނުވކެ ެދ ްއެއަކަހވާ ުދެމެދ ާލިކްއަވުމ ްށަމުރކު އް ެލަމަޢ ފު ާލިޚ ާނޫނާޤ ނީ ުވެރކު ުލަދަބ ްއެތާމޫލުޢަމ 79 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްނުށަދ ެގ )ހ( ެގާދްއާމ މި ްށަތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ ަމަނާވިއަގުމަކ .ެވެއެވުނ އް ެނެގިބިލ ްއެމަކރި ެތާކްއަރ ީނުބިލ ށް ަލީކަވ ނީ ޫނާޤ ްއެތާމޫލުޢަމ ާނުބ އި ަގ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ަތަވުނ ްސަޔިވނު ަތަވުނ ްސަޔިވއި ަގުމަކ ްނުތާރފަ ެގުލިކްއަވުމ ާދީސ ަތަވުނ ްސަޔވި ިއަގުމަކ ްނިއަބިކ ެގއް ެތާރަފ ރާ ުކުލީސްމަތ ާނޭއ ުޒާޔިތމް ިއ ޭދިބިލ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ މި ްސަޔިވުނ .ެވއެ ެވްނެގިބިލ ްށަތާމޫލުޢަމ ެއ އި ައ ށް ަކަމުމިނ ްނުރކު ރި ުކްނަޔްއަޢ ލު ީކވަ ީނޫނާޤ ލު ިކްއަވުމ )ރ( ިއަގުދމެ ެދ ެގލު ީކަވ ީނޫނާޤ ިއާލިކއް ަވުމ ،ްސެވަމަނީވިއަގުމަކ ާވްނެގބި ިލ ން ުށަދ ެގ )ހ( ގެ ާދްއާމ މި ށް ަތާމޫލުޢަމ ވޭ ެރުކުލަދަބ .ެވެއެނާންނޮއިމެދ ުޒާޔިތްމިއ ްނުށަދ ެގލު ީކަވ ނީ ޫނާޤ ްއަތުލސޫ ުއ ރާ ުކްނާޔބަ ިއަގާދްއާމ ިމ )ބ( ްސެވްށޗަ އް ަމ ެގްނިރތެ ީހެއ ިއާންނުފަޒްއވަ ުމ ެގާނޭއ ާރުކްތަކްއަސަމ .ެވެއެނާގނިހ ޭޅުގާކތަ ާލަމާޢުމ ާވއި ަފްށޮކ ުދެމެދ ާލިކއް ަވުމ ެގާނޭއ ިއާލީކަވ ީނޫނާޤ )ހ ( .135 ޭވެރުކ ުކ ެއާލީކަވ ީނޫނާޤ ްނ ަކިރެތާކްއަރ ޭދިބިލ ްށަތާލަމާޢުމ އް ެރޫބުޖަމ ށް ަކަހމީ ެއ ށް ަމުރުކަމާހ ްށަތަޢީރޝަ ްއެތާމޫލުޢަމ .ެވެއެނޭވެރުކުނ ްނުތާރފަ ގެ ުލިކއް ަވުމ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ ިއގަ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ށ( ،ަމަނިފއި ަޅަހަށުހ ށް ަޓޯކ ިއގަ ުތޮގ ގެ ްއކެ ްއެހ ުލކީ ަވ ނީ ޫނާޤ ެގާނޭއ ްނެހެމން ޮކ ްއެތާމޫލުޢަމ ޭޅުގާމަކ ާވްނުނޭބ ްށަމުދޯހ ްސަބިކެހ ެއ ްށަރުތއި ިކެހ ަތަވުނ ށް ަމުރުކަމާހ ށް ަރަވްނިމ ާވްނުނޭބ ްއެތާމލޫ ުޢަމ ްށަރވަ ްނިމ ާވްނުނޭބ ްނެހެމްނޮކ ްށަމުރުކުލީޞްފަތ .ެވެއެނާދިގން ެއ ްނުޓޯކ ްށަލީކވަ ީނޫނާޤ އެ ްށަމުރުކަމާހ ެގާނޭއ އި ލާ ީކަވ ީނޫނާޤ ،ްސެވަމަންތޮއ ން ެހެއ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ެގުމަކ ވާ ިއަފާވރާ ްށަމުރކު އް ެލަމަޢ ުފާލޚި ާނޫނާޤ ުދެމެދ ލާ ިކްއަވުމ 80 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ުތާމޫލޢު ަމ ްށަތަބްސިނ ރި ުހްނުޅުގ މާ ަކެއ ،ުދނިހ ވޭ ެރުކުތަމުހުތ .ެވއެ ެނާދިވެރކު ުމިޒާލ ްށަޗއް ަމ ެގލު ީކަވ ެއ ން ުޓޯކ ްށަމުރުކަމާހ ސް ެވްއއެ ްށަކޔަ ިރެވސް ޫނ ެއ ން ުތަޔްއިސިއަހ ެގއް ެއިރެވްސޫނ )ހ ( .136 ުރަދްސަމ ެގާޔިރެވްސޫނ ްނ ުރުކުނުރޫބުޖަމ ްށަމުރުކަމާހ ިއަގުމކަ ެނާރކު ުނަމާހ ރު ަދްސަމ ނީ ަވިއަފީދ އް ެތާމޫލުޢަމ ްނުކަތާރަފ ެގްއެމކަ ްނީޤަޔ ާވިއަފީދ ަތަވުނ ްއެދުޢަވ ާވިއަފެވ ާޔިރެވްސޫނ ެއ ެގްއެތރާ ފަ ްނިދ ުތާމޫލުޢަމ އެ ،ަމަނާވިއގަ ުމަކ ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ްށަކައހީ އެ ްށަމުވަމާހ ަތަވނު ޭދްށޮކަމާހ ްއެތާރފަ ެއ ،ިއަލުނާމުހުރ ގެ ާޔިރވެ ްސޫނ އެ ށް ަމުރުކސާ ްއިހ އް ެތާމޫލުޢަމ ސް ެވއް ެއ ެނާދެވ ސް ެވްއއެ ްށަޗްއަމ ގެ ުނަތ ާރުކާދައ ާފީޒަވ ާނޭއ ަތަވުނ ްށަޗްއަމ .ެވއެ ެނާވުނ ްނެގށް ޮކުރޫބުޖަމ ްނުކަތާރަފ ިއާކަތށް ުކ ެގްމަޒިރރަ ެޓ ،ްސެވަމަންތޮއ ން ެހެއ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ރާ ުކުޤީޤްޙަތ އި ަގކު ަތަލަސްއަމ ގެ ުކަތްށުކ ރި ުހްނުޅުގ ާތަމާލަސ ީމުއަޤ ވޭ ެރުކތު ަމުހުތ ަތަވުނ ލް ަރެނެޖ ރަޓުއިކސި ޮރްޕ ަތަވުނ ްނުތާރަފ ުރަދްސމަ ެގޔާ ިރވެ ްސޫނ ްނުތާރަފ ބޭ ިލާވުޢަދ ަތަވުނ ްނުތާރަފ ުރަދްސމަ އެ އި ަގްއކެ ަތްތަލާޙ ކި ަވ ްނުމުޅެހށަ ުހ ިދެއ ްށަމުރުކަމާހ ުރަދްސމަ ،ްނުތޮގެއ .ެވއެ ެނާދިވެރކު ުރުމައ ްނުތަޢީރަޝ ްށަމުރުކަމާހ ުކެއާމރު ކު ްތަޔާޢިރ ށް ަމަކްނަކ ވި ިނަންނައ ނީ ޭވެރކު ުރުމައ ްށަމުރުކަމާހ .ެވެއމަ ަނާވުތިބާސ ްނަކްނަކެއ ްނުޑނަގްނިމ ީނަދަމ އް ެށުކ ިރހު ްނުޅުގ ާތަމާލަސ ީމުއަޤ ަތަވނު ްއެށުކ ެގްމަޒިރަރ ެޓ ) 1 ( ؛ްނަކޭޅުއ ން ަރުކ ތަ ަވުނ ްނަކާދްނުމަރކު ަތަވުނ ްނަކިފްށޮކ ލި ްއކު ްށަލަދުމ ަތަވނު ްށަމްސިޖ ަތަވުނ ްށައަނާރ ުފ ) 2 ( ؛ްނަކްއމެ ަކްތޮއ ްއލެ ަކްއަރުނ ރެ ުވށް ަތަޙަލްޞަމ ެގުމުރކު ުނަމާހ ުރދަ ްސަމ ެގާޔިރެވްސ ޫނ ) 3 ( ުޑޮބ ާމ ުތަޙަލްޞަމ ުމްނާޢ ެގމު ުރުކަމާހ ުރަދްސަމ ެއ ؛ްނަކާވތު ަލާޙ އެ ްށަމަކްއެތަލާޙ 81 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ގެ ުށުކ ،ްނުބަބަސ ގެ ުމުރުކުނަމާހ ުރަދްސަމ ގެ ާޔިރެވްސ ޫނ ) 4 ( ވާ ިއަފްށޮކ ްށަޗްއަމ ެގުތާރފަ ޭބިލާވުޢަދ ތަ ަވުނ ޭވެރުކުތަމުހުތ ގެ ާނޭއ ،ެވުނ ްތޮގެނޭވވެ ައީރބަ ްށައާނޭއ ްނުތަމުހުތ ެގުށުކ ގެ ުމުބިލ އް ެބަދައ ުޤްއަޙުނ ށް ޮކްއެމުކުޙ ފު ާޞްނިއާނ ްށަޗްއަމ ؛ްނަކުޑޮބ ުތަޞުރުފ ން ެހެމްނޮކ ށް ައަލަސއް ަމ ީކަމުގނެއ ރު ަދްސަމ ގެ ާޔިރެވްސ ޫނ ) 5 ( ވާ ްނުޅުގ ާދީސ ާއލަ ަސްއަމ ިދައ ާވުމްނިހުމ ؛ްނަކާވްށަމަކްއެމަކ ން ަތ ރާ ުކާދައާފީޒަވ ގެ ުމަކރި ެވްސޫނ ނާ ޭއ ތަ ަވުނ ޔާ ިރެވްސ ޫނ ) 6 ( ން ެވެރކު ްށަމުގނެއ ރު ަދްސަމ ގެ ާޔިރވެ ްސޫނ ،ްށޮކުނިރެވުދެމ ށް ަރަވްނިމ ވާ ްނެގށީ ަކެއ އް ެތަކްއަސަމ އި ަހެމްނެއ ިރުހ ؛ްނަކާވނު ިއަފިގނެއ ރު ަދްސަމ ެއ ްސެވްނެގްށޮކ އި ަގއޭ ީކަތާމޫލުޢަމ ިރކު ަމާހ ީދާލވާ ަޙ ާރދަ ްސަމ ެގާޔިރެވްސ ޫނ ) 7 ( ން ަކްއެތާމޫލުޢަމ ާވނު ްނެގިވެލކު ެއ ްއެސސާ ައ ްސެވްއެއ ؛ްނަކާވނު ުތާމޫލުޢަމ އެ ްށަކަތާމޫލުޢަމ ތް ޮއ ްނެގނެއ ށް ަމުރުކުރމު ައ ްށަމުރކު ަމާހ ުރަދްސަމ ގެ ާޔިރެވްސ ޫނ ) 8 ( ށް ަތަކްއަސަމ ގެ ުމަކިރވެ ްސޫނ ގެ ާޔިރވެ ްސޫނ ީނަވިއަފިދެއ .ްނަކްނޫނ އި ަގުދަޞްޤަމ ގެ ުމުރުކިތަދ އި ަޅައްސަރުހ ޯތޭވުތބި ާސ ްނުޑނަގްނިމ ީނަދަމ ްނަކްނަކ ާވިއގަ )ށ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ވާ ިއަގރު ުކއަ ެއ ،ީނާވްނަރުކްތަޔޢާ ިރ ްނުތަޢީރޝަ ިއަގުމުލެބ ްށަމުރކު ަމާހ ރު ަދްސަމ ގެ ާޔިރވެ ްސޫނ ން ިއެރތެ ެގުމަކްނަކ ާމުޅެހށަ ުހ ެގތު ާރަފ ިޅެހަށުހ ްށަތަޢީރޝަ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުރުމައ .ެވށެ ަމަކްނަކ ިރުހްނުޅުގ 82 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ިއ ަބ ަނަވުރަތަހ ާމ ްނިޒ ެގުމުރުކުތިބާސ ިއާޑނަގްނިމ ެގުމުރުކުތިބާސ ުބ ާބ ަނަވަރާތަސ ުޑ ނަގްނިމ ެގުމުރުކުތިބާސ ީނަދަމ ،ީނާވތު ިބާސ ްއެއާވުޢަދ ިއގަ ްއެއަލަސްއަމ ީނަދަމ )ހ ( .137 ަލ ަސްއަމ ީނަދަމ .ެވެންނުޑނަގްނިމ އް ެއާވޢު ަދ ްނުޑނަގްނިމ ީނަދަމ އި ަގްއއެ ަލަސްއަމ ީނަދަމ )ށ( ިއަގުދޖޫ ުވ ްއމެ ަކ ާޅަހަށުހ ްނުތާރފަ ާރކު ާވުޢަދ ،ީކަމުވުތިބާސ ްށަޓޯކ ށް ަމަކ ތް ާގ ން ުތޮއ އި ަގުދޫޖުވ އް ެމަކެއ ެރުވްށަމުތެނ ްނުޓޯކ ށް ަމަކ ވާ ުތިބާސ ން ިއަދަފެއ ްއމެ ަކެއ ،ިއަގުތަލޙާ ވޭ ެރުކުލޫބަޤ .ެވެމުމްނިނ ލަ ަސްއަމ ިއަޅައަޑނަކ ްށަމަކން ަކ ިވިނަންނައ ިއަގުމުމްނިނ ްއެމަކ ްނުޑނަގްނިމ ީނަދަމ )ނ( .ެވއެ ެނާދިވެރކު ްތަޔާޢިރ ްށަޓޯކ ؛ްތަވާބ ގެ ިއަލަސްއ ަމ ) 1 ( ؛ްތަވާބ ގެ ުޢާފިދ ާވިއަފާޅަހށަ ުހ ިއގަ ިއަލަސްއ ަމ ) 2 ( ލަ ަސްއމަ ެއ ަތަވުނ ގެ ުމަކްނަކ ޭނެމިހ ިއގަ ިއަލަސްއ ަމ ) 3 ( ؛ްތަވބާ ެގުކތަ ުލްސައ ުޑނަގއި ަމ ާވިއަފެވާނިބ .ްނިމުޑޮބަޑުކ ެގުމަކްނަކ ުނުވެރުކާވުޢ ަދ ) 4 ( ްނުޓޯކ ްށަމަކެޖްއެވތު ިބާސ ްއެށުކ ީއނާ ިޖ ްށަޗްއަމ ެގްއެހީމ )ހ ( .138 ަލ ަސްއަމ ީއާނިޖ ްނުޑނގަ ން ިމ ީއާނިޖ ްނަކިރކު ްށުކ ެއ ާނޭއ ،ީނާވްނަޅައަޑނަކ .ެވެއަމަނެޖްއިވެދްށޮކުތިބާސ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ ްނުނިދްށޮކުތިބާސ ށް ުކ ްނުޑނަގްނިމ ީއާނިޖ )ށ( ން ަކިރކު ްށުކ ެއ ާހީމ ާވއި ަފިލުފުއ ވާ ުޢަދ ެގްއެށުކ ީއާނިޖ 83 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްށަތަޢރީ ަޝ ތި ެނ އް ެކްއަޝ ގެ ްއރެ ަވްނިމ ވާ ްނެގީށަކެއ .ެވެށަމުނިދްށޮކުތިބާސ ،ުޢާފިދ ޅާ ަހަށުހ ން ުތާރަފ ބޭ ިލާވޢު ަދ ިއގަ ްއެއލަ ަސްއަމ ީއާނިޖ )ނ( ވޭ ެރުކލު ޫބަޤ ްށަތަޢީރޝަ ްށަމަކްތޮއ ިއަގުދޫޖުވ ެރުވްށަމުތެނ ިއަގުދޫޖުވ ްނުޓޯކ ްށަމަކ ވާ ުތިބާސ ްށަޅޮކްއެއ ާއާނޭއ ުޢާފިދ ގެ ާނޭއ ،ިއަގުތަލާޙ .ެވެއެނާވްނަމްނިނ ިއަފެނބު ްށަމަކ ''ުޑނަގްނިމ ީނަދަމ'' އި ަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ާދްއާމ ިމ )ހ ( .139 ްނ ުރުތިއ ެގުކަތަލަސްއަމ ީނަދަމ ީނ ަދަމ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ީއާނިޖ ެގުމުވތް ާގ ްނުތޮއ ިއގަ ުދޫޖުވ ރެ ުވްށަމުތެނ އި ަގދު ޫޖުވ އް ެމަކ ،ީނަވެއ ެނޭވެރުކުޤީބްޠަތ ުޑނަގްނިމ .ެވެށަޑނަގްނިމ ްއ ަތްތަލާޙ ،ްސެވއި ަގކު ަތަލަސްއަމ ީއާނިޖ ިދައ ،ްސވެ ިއަގުކަތަލަސްއަމ ީނަދަމ )ށ( ން ިއެރތެ ެގކު ަތާތުކުނ ިކވަ ިކަވ ާވިއަފިޅެހށަ ުހ ށް ަޗްއަމިރކު ެގުޓޯކ ިއަގުދޖޫ ުވ ްއެއާޢިޤާވ ިކަވ ްނިއެރތެ ެގުޢިއާޤަވ ަތަވުނ ،ްއެއާތުކުނ ީކަޑނގަ ްނިމ ެނާލބަ ިއަކަޓްށަމުޅެއަޑނަކ ްނަކްތެނ ތަ ަވުނ ްނަކްތޮއ .ެވެޑނަގްނިމ ީނަދަމ ަތަވުނ ށް ަޅޮކ ގެ ުތާރަފ ރާ ކު ާވުޢަދ ،ިއަގްއެއލަ ަސްއަމ ީނަދަމ )ނ( ިއަގުމމު ްނިނ ަލސަ ްއަމ ްށަޅޮކ ގެ ުތާރަފ ބޭ ިލާވުޢަދ ިއގަ ިއަލަސްއަމ ުޑނަގން ިމ ީނަދަމ ްނިކަވކި ަވ ށް ަޗްއަމ ެގތު ާރަފެދ ެއ ،ީނާލަބ ީނަދަމ ،ުރއި ާރުކްނަޒަވ ަލްމުޖ ިޅުމ ެގުމަކްނަކ ިރހު ްނެވެރުކުތިބާސ ަތަވުނ ،ްށަޅޮކ ގެ ުތާރަފ ރާ ުކވާ ުޢަދ ،ްށަރަވން ެފ ްއެއ ާޑނަގްނިމ .ެވެއޯތޭވތު ިބާސ ްއެމަކެއ ްށަޅޮކ ެގތު ާރަފ ޭބިލާވުޢަދ ،ިއަގްއއެ ަލަސްއަމ އީ ާނިޖ ،ްސެވަމަންތޮއ ން ެހއެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ރާ ުކާވޢު ަދ ،ީނާލަބ އި ަގުމުމްނިނ ަލސަ ްއަމ ްށަޅޮކ ގެ ުތާރފަ ާރުކާވުޢަދ ްނ ުޑނގަ ްނިމ ީނަދަމ ްނިކަވކި ަވ ްނިއެރތެ ެގުމަކްނަކ ިޅެހަށުހ ްނުތާރަފ ީއާނިޖ ،ުރިއރާ ުކްނަޒަވ ަލްމުޖ ިޅުމ ެގމު ަކްނަކ ިރހު ްނެވެރުކުތިބާސ .ެވއެ ޯތޭވުތިބާސ އް ެއާވުޢަދ ެއ ްނުޑނަގްނިމ 84 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ްނެހެއ )ށ( އި ާއ )ހ( ެގދާ ްއާމ ަނަވ 138 ެގުނޫނާޤ ިމ )ހ ( .140 ިދައ ުދްއަޙ ިއަގުނީދްމާލްސިއ ާވިއަފިޅެއަޑނަކ ްޞާޞިޤ ްޞާޞޤި ތަ ަވުނ ދު ްއަޙ އި ަގުނީދްމާލސް ިއ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނ ުރުކުތިބާސ ްއަތްށުކ ދި ައ ،ީނާވން ަރުކުތިބާސ ށް ަޗްއަމ ގެ ްއހެ ީމ އް ެށުކ ާވިއަފިޅެއަޑނަކ ުބަދައ ެގދު ްއަޙ ަތަވުނ ުބަދައ ެގްޞާޞިޤ ްނުތޮގ ެގްއެބަދައ ެގުށުކ ެއ ސް ެވްއއެ ން ަކިރުކ ނާ ޭއ ށް ުކ އެ ،ީނާވްނަރކު ްމުކޙު ްނުޓޯކ ްށަމުނިދ .ެވެއަމަނެޖްއިވެދްށޮކުތިބާސ ށް ަރަވްނިމ ތް ެނ ްއެކްއަޝ ެގޭނިޒ ްނިއެރތެ ެގުކތަ ްށުކ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ުދްއޙަ ިއަގުނީދްމާލްސިއ )ށ( 4 ެގްނުނހެ ިރފި )ްއެރަތަހ( ީނޭވރެ ުކުތިބާސ ށް ަޗްއަމ ގެ އް ެހީމ ްށުކ .ެވެންނފު ާރިތުޢިއ ލަ ްއިމައ ގެ ުތާރފަ ޭވެރކު ުތަމުހުތ ތަ ަވުނ ްނުހަބިކެހ ްއެށުކ ވާ ިއަފިޅެއަޑނަކ ދު ްއޙަ އި ަގުނީދްމާލްސިއ ،ިއވަ ަޔިފ ށް ުކ ެގޭނިޒ )ނ( ްށަޗްއމަ ގެ ްއހެ ީމ އް ެށުކ ވާ ިއަފިޅެއަޑނަކ ޞް ާޞިޤ ަތަވުނ 2 ަތަވުނ ްނުހބަ ިކެހ ެގްނުނެހރި ިފ )ްއދޭ ( ީނޭވެރުކުތިބާސ .ެވެންނުފާރތި ުޢިއ ަލއް ިމައ ގެ ުތާރަފ ވޭ ެރުކުތަމުހުތ ްއެށުކ ވާ ިއަފިޅެއަޑނަކ ޞް ާޞިޤ ތަ ަވުނ ދު ްއަޙ އި ަގުނީދްމާލްސިއ )ރ( ާވުތިބސާ ށް ަޗްއަމ ގެ އް ެހީމ ން ުށަދ ގެ )ނ( ތަ ަވުނ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ ، ރާ ުކްނޔާ ަބ ިއގަ ުކަތާދްއާމ އެ ީނާވްނަޅައަޑނަކ ން ުކަޓޯކ ްށަމަކ ، ، ީކަފާރތި ުޢިއ ާވ ްނުތާރަފ ޭވރެ ުކުތަމުހުތ ަތަވުނ ީކަހބަ ިކެހ ެގްނިކެހ ، ްނިއެއ އި ގަ ްއެނޫނާޤ ން ެހެއ ވާ ިއފަ ްށޮކްނާޔަބ އް ަތްށުކ އެ ިއާނޫނާޤ ިމ ެގްއެތރާ ފަ ޭދ ސް ަބިކެހ ަތަވުނ އް ެތާރފަ ާވުފާރތި ުޢިއ ްށަކަށުކ އް ަތުޠރު ަޝ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔބަ ްށަމަކޭހެޖްނާވމަ ަހިރުފ އި ަގިއަބިކ ، ާވުނިއފަ ާޅައަޑނަކ ިއަގއް ެނޫނާޤ ްއަތުޠުރޝަ ަދަފެއ ަތަވުނ ާވަމަހިރުފ ޭދ ްސބަ ިކހެ ަތަވނު ްއެތާރފަ ާވުފާރތި ުޢިއ ްށަކށަ ުކ ެއ ިއަގުތަލާޙ ިއަގުތޢަ ީރޝަ ީމާލްސިއ ށް ަމަކޭހެޖްނާވމަ ަހިރުފ އި ަގއި ަބިކ ގެ ްއެތާރަފ ަތަވުނ ްއހެ ަބިކެހ ވާ ަމަހިރފު ްއަތުޠރު ަޝ ިއހަ ެމްނެއ ާރުކްނާޔަބ .ެވއެ ަމަނާވިއަގމު ަކ ްއެފާރިތުޢިއ ،ުކަދނހި ހާ ާވުނިއަފްށޮކން ާޔަބ ްށަކތަ ޮގްނެހެއ އި ަގއް ެނޫނާޤ ްނެހެއ )ބ( ުދްއަޙ އި ަގުނީދްމާލްސިއ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހއެ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ 85 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ރާ ުކްނޔާ ަބ ިއގަ ުރުކއަ ެއ ްއށެ ުކ ާވިއަފިޅެއަޑނަކ ްޞާޞިޤ ަތަވުނ ެގުނޫނޤާ މި ،ްށުކ އެ ،ްސެވަމަނިވުނުތިބާސ ްނުޑނަގްނިމ 138 ،ަމަނާވތު ިބާސ ްނުޑނަގްނިމ އީ ާނިޖ ރާ ުކްނާޔބަ ިއގަ ާދްއާމ ނަ ަވ .ެވެއެނދާ ިވެދ އް ެބަދައ ްނެހއެ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއަގނު ޫނާޤ ްށަކަށުކ ެއ ްށަމަކ ެނާވްނުނބޭ ްށަކަދަދަޢ ިކަވ ްނުހމީ ޭދ ްސަބިކެހ ްށަމުރުކުތިބާސ ްއެމ ަކ .141 ުދ ަދަޢ ެގްނުހީމ ޭދ ްސަބިކެހ ށް ަމުރުކުތިބާސ އް ެމަކެއ ،ަމަނާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއަގއް ެލްސައ ެގުނީދްމާލްސިއ .ެވެއެނާވްނުނޭބ ން ުހީމ ޭދ ސް ަބިކެހ ްށަދަދަޢ ެއ ެނާވްނުނޭބ ްސބަ ިކހެ ެގްނުނެހރި ިފ ްށަކަދަދަޢ ކި ަވ ށް ަމުރުކުތިބާސ ްއެމ ަކ .142 ެގްނުނެހިރިފ ިއާންނުނެހްނައ ްސ ަބިކެހ ްށަމަކ ެނާވްނުނބޭ ްސަބިކެހ ެގްނުނެހްނައ ްށަކަދަދަޢ ިކަވ ަތަވުނ ްށަމަކ ށް ަމުރުކުތިބާސ އް ެމަކެއ ،ަމަނާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއަގއް ެލްސައ ެގުނީދްމާލްސިއ ން ޫނެއ .ެވެއެނާވްނުނޭބ ްސަބިކހެ ެގްނުނެހްނައ ަތަވުނ ެގްނުނެހިރިފ ްށަދަދަޢ ެއ .ެވއެ ެވްނެގެވމަ ަހަމަހ ސް ަބިކެހ ގެ ްނުނެހްނައ ިއާންނުނެހިރފި ،ިއަގުކަތްތަލާޙ ްސަބިކހެ ެގްއެމލި ސް ުމ ުރއި ަޣ ްށަމުރކު ުތިބާސ ްއމެ ަކ ްށަޗއް ަމ ެގްއެމިލްސ ުމ .143 ްސ ަބިކެހ ެގްނުމިލްސުމ ުރިއަޣ އި ާމަކްނަކ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއަގްއލެ ްސައ ެގުނީދްމާލްސިއ ްށަމަކ ެނޭޅޭނަށުހ ގެ ްއެމިލސް ުމ ުރއި ަޣ ،ިއަގުކަތްތަލޙާ ިއމާ ަކްނަކ ްނޫނެއ ިއވަ ަޔިފ އި ަގުކަތްތަލާޙ .ެވއެ ެވްނެގވެ ަމަހަމަހ ހާ ަބިކެހ ެގްއމެ ިލްސުމ ްސަބިކެހ ްށޮކުމން ާޢ ިއގަ ާރިއދާ ީޢުރޝަ ާވތް ަބްސިނ ުޓޯކ ގޭ ްނިހ ަލަސްއަމ )ހ ( .144 ިތެނ ްއެމުޅެހަށުހ ިކެހ ްނ ަކްނަކ ާވްނެގެވުތިބާސ ،ިއާމަކން ަކ ވޭ ެރކު ުލޫބަޤ ތި ެނ ްއމެ ުވްސަބެދ ިދައ ޭގނެއ ޭދެފުއނު ުލާވސު ްނުލސޫ ުއ ުމްނާޢ ުދެމާމަކަޙްއޞަ ެގއް ެރަދްސަމ ެއ އި ަލުނ ާކަމުރކު ުތިބާސ ުރތު ިއ ިދައ ުކެއމާ ަކަޙްއަޞ ްނުކަރަދްސަމ ްށަޓޯކ ،ިއލަ ުނ ާކަމުޅެހށަ ުހ ކި ެހ ،ީކަމަކްނަކ ރި ުހްނެގނެއ .ެވެމަކން ަކ ެނޭވެލބެ ިއގަ ުމަކ ްނަކްނަކ ާވްނެގެވުތިބާސ އި ަލުނ ާކަމުޅެހަށުހ ކި ެހ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެއެނމެ ިހ ން ަކްނަކ ވި ިނަންނައ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުމަކްނަކ ާވްނެގެވުތިބާސ 86 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ،ިއާއީސާސައުނޫނާޤ ގެ ާޔްއރި ޫހްމުޖ ެގޖޭ ްއާރިހެވ ިދ ) 1 ( ،ިއާކަތުނޫނާޤ އި ަހެމްނެއ ދާ ްނުމަރުކުލަމަޢ އި ަގޖޭ ްއާރިހެވިދ ން ިއެއ ،ިއކާ ަތުނޫނާޤ ިއަހމެ ްނެއ ަޔިދްނުމަރކު ުލަމަޢ ްނިރުކ ؛ްއަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނެގިބިލ ުރާބ ްނުކަނޫނާޤ ،ިއާއަކްއސި ެގުތާރފަ ާގން ިހ ްނަކިރވެ ،ިއނާ ާޝިނ ެގުތަލުއ ަދ ) 2 ( ޢީ ުރަޝ ،ިއާއަކއް ިސ ގެ ުކަތުޓޯކ ޢީ ުރޝަ ެގޖޭ ްއާރިހެވިދ ގެ ްނުތިޔްއރަ ،ިއާއަކއް ިސ ެގުކތަ ާރާދިއ ޭނެމިހ ިއަގާރިއާދ ްނުކަނޫނާޤ ،ިއއާ ަކްއސި ެގުކަތީޓިމޮކ ެގުހލީ ިޖަމ ެއ ިއާހީލިޖަމ ،ިއާއަކްއސި ްސެވން ޫނެއ ާރކު ްނުނޭބ ްނެގބި ިލ ުރާބ ގެ ުކަތުމުއަޤ ރު ޭބ ވާ ިއަފްށޮކުމިއޤާ ިއަގޖޭ ްއާރިހެވިދ ؛ަކއް ިސ ެގުކަތީސަބްމެއ ގެ ާޔްއރި ޫހްމުޖްލސު ީއަރ ،ިއާށަމާޤަމ ެގޔާ ްއިރހޫ ްމުޖްލުސީއ ަރ ) 3 ( ؛ްނުހީމ ާރކު ުބާޚިތްނިއ ްށަމާޤަމ ެގުބިއަނ ؛ްނުހީމ ރާ ުކްނަޔއް ަޢ ްށަހލީ ިޖަމ ެގްނުރީޒ ަވ ) 4 ( ؛ްނުހީމ ރާ ުކްނަޔއް ަޢ ްށަކަތުމާޤަމ ުލްއިޤަތްސ ުމ ) 5 ( ްށަމާޤަމ ެގމު ަކުރަބްނެމ ެގުހލީ ިޖަމ ެގްނުތިޔްއ ަރ ) 6 ( ؛ްނުހީމ ާރުކުބާޚިތްނިއ ން ުނޫނާޤ ިއަކަޓްށަމުގން ިހ ްއަތާރއި ާދ ީރދާ ިއ ެގޖޭ ްއާރިހެވ ިދ ) 7 ( ؛ްނުހމީ ާރުކުބާޚިތްނިއ ްށަކަތުލސި ްނުއަކ ާދްއަފުއ ؛ްނީދ ގެ ުތަލުއދަ ިއާހަބ ީމުއޤަ ިއާއަދިދ ީމުއަޤ ެގޖޭ ްއާރިހެވ ިދ ) 8 ( އް ަތިޑަގ ްނުތޮގތީ ަރުދުޤ ،ިއާތޮގ ގާ ނިހްނަކ ްނުތޮގީތަރުދ ުޤ ) 9 ( އް ަތުތުގަވ ްނުތޮގ މީ ާވްޤައްލނަ ިއަބ ،ިއާތޮގ ާވިއަފިހެބ ގެ ޭޔިނުދ ން ުތޮގެގީފަރގް ޮއިޖ ،ިއާކަތުނޯޒ ާވިއަފާހަބ ؛ްތޮގ ާވިއފަ ިވެލާހބަ ްއަތުމުއަޤ އި ާކަތުރްއަބ އި ާކަތްސަވުދ ުދްނަބ ީމްސަރ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ްނުރާކުރަސ ) 10 ( ވެ ުބީތުރތަ ްސަވުދްތަހ ެގާތްފަހ ިއާކަތުތަބަސާނުމ ؛ްތޮގ ާދްނުމަގނިހ 87 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ މީ ާވްޤައްލނަ ިއަބ ާވއި ަފެވިރވެ ިއަބ ން ިއެޖްއާރިހެވ ިދ ) 11 ( ؛ްއަތާދަހާޢުމ މީ ާވްޤައްލނަ ިއަބ ާވއި ަފެވިރވެ ިއަބ ން ިއެޖްއާރިހެވ ިދ ) 12 ( ؛ްއަތްތަޢާމަޖ ވާ ިއަފްށޮކުމިއާޤ ްނުޅުގ ްކޓި ެމޮލްޕިޑ ްނިއެޖްއާރިހެވ ިދ ) 13 ( ؛ްއަތުމުއަޤ ،ިއާންނުރާޔިޑނަފ ގެ ުކަތުޓޯކ ޢީ ުރޝަ ެގޖޭ ްއާރިހެވ ިދ ) 14 ( ދަ ްއުހ ގެ މު ުރުކުތާލކާ ަވ އި ަގޖޭ ްއާރިހވެ ިދ ،ިއނާ ްނުރާރްޓްސިޖަރ ؛ްނުލކީ ަވ ނީ ޫނާޤ ާވިއަފިބިލ ނެ ާވްނަރކު ުލޫބަޤ ްށަތަޢީރޝަ ިއަލނު ާކަމުޅެހަށުހ ްއެކްއ ެހ ) 15 ( .ްއެމަކ ެމްނޮކ ާޅައަޑނަކ ން ުކަނޫނާޤ ްނެހެއ ްށަމަކ ން ިއެރތެ ެގުމަކްނަކ ާރކު ްނާޔަބ އި ަގ )ށ( ިދައ )ހ( ެގާދްއާމ ިމ )ނ( ްނަކްނކަ ާވްނެގވެ ުތިބާސ ްށަޓޯކ ،ިއަލުނ ާކަމުޅެހަށުހ ިކެހ ީކަމަކ ިކަވ ކި ެހ ކީ ަމަކ ކި ަވ ަތަވނު .ެވެއެނާދިލބެ ށް ައަލްއިމައ ްނުޓޯކ ިއަގުމަކ ިއަގުމކަ ްނަކްނަކ ާވްނެގވެ ުތިބާސ ްށަޓޯކ ،ިއަލުނ ާކަމުޅެހަށުހ ްށަކަމޞް ަޚ ކު ެއާތާމޫލުޢަމ ޭޅުގމާ ަކ ިދެއ ްށަމުތަގިއަލަބ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ުބ ާބ ަނަވަރާށައ ާމ ްނިޒ ެގުމުނިދްށޮކުތިބާސ ްށަކަތގޮ ްނެހއެ ިއގަ ްއެނޫނާޤ ްސެވން ެހެއ ތަ ަވުނ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ހ ( .145 ުލ ޫސ ުއ ުމްނާޢ ަތަވުނ އް ެޤްއަޙ ނީ ޫނާޤ ޭދިބިލ ްށައމާ ިތ ،ުކަދނިހ ހާ ާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ އް ެއާވޢު ަދ ެނުބްށަމަކްތޮއ ްއެއާމްނިޒ ނީ ޫނާޤ ޭހެޖްނަލުފުއ ާހީމ ްއެނައ ީނޭދްށކޮ ުތިބާސ ްނަކްތޮއ ްށަތޮގެއ އް ެމަކެއ ،ަމަނިފިއަލުފުއ .ެވެންނުތާރަފ ލާ ުފުއ އް ެއާވުޢަދ ެއ 88 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ާވުމިޒލާ ްނުރކު ުތިބާސ ްނަކާވުނ ަތަވނު ްނަކާވިއގަ ުދޫޖުވ ްއެމަކ ިކަވ )ށ( ިއަގުނނޫ ާޤ ިމ ،ީނާންނޮއ ާމްނިޒ ެގމު ުރުކުތިބާސ ްއމެ ަކެއ ،ިއަގުތަލާޙ ހާ ާވުނއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތޮގްނެހއެ ިއަގއް ެނޫނާޤ ްސެވްނެހެއ ަތަވުނ ާނުބ ށް ަމަކާވނު ަތަވުނ ށް ަމަކ ާވއި ަގުދޫޖުވ އް ެމަކެއ ،ުކަދނިހ .ެވެއަގިއބަ ިކ ެގުތާރަފ ްށަކަތގޮ ްނެހއެ ިއގަ ްއެނޫނާޤ ްސެވން ެހެއ ތަ ަވުނ ިއަގުނޫނާޤ ިމ )ނ( ާމްނިޒ ގެ ުމުރކު ުތިބާސ ްއއެ ާވުޢަދ ،ުކަދނިހ ާހާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ްނެގިޅގު ކާ ަމަކ ވާ ިއަފެވނާ ިބ ްށަޗއް ަމ ެއ ާވޢު ަދ ެއ ،ީނާންނޮއ އް ެކްއހެ ްސެވއް ެއ ްށަކަމްޞަޚ ރެ ުކްނުމްޞަޚ ޭނެމިހ ިއގަ ިއަލަސްއަމ ެނާވުތބި ާސ އް ެމަކެއ ްށަޅޮކެދ ާކަމްޞަޚ ެއ ،ަމަނެޖްއިޅޭނަށުހ .ެވެށަމްޞަޚ ްއެމަކ ން ެހެއ ކު ަހީމ ދޭ ސް ަބިކެހ ން ުތޮގޭޅުގ ކާ ަމަކ ިކަވ )ރ( ްނެވެދށް ޮކުތިބާސ ްއަތްނަކ ޭދ ްސަބިކެހ ެއ ީވުނެމ ްނެގީދްށޮކުތިބާސ ،ީނާނން ޮއ ާމްނިޒ ގެ ުމުރކު ުތިބާސ ސް ެވްއެމަކެއ ،ަމަންތެނ .ެވެށައހާ ީމ ޭދ ސް ަބިކެހ ެއ ،ުކަހީމ ވާ ިއަފިލފު ުއ ށް ަޗްއަމ ގެ އް ެހީމެއ ވާ ުޢަދ ގެ އް ެށުކ ީއާނިޖ )ބ( ްނުކަނނޫ ާޤ ސް ެވްނޫނެއ ޅާ ައަޑނަކ ށް ުކ އެ ތަ ަވުނ ްނުތާބޫޤުޢްލުނޫނާޤ ،ަމަނާނބު ށް ަމަކ ޭދިބިލ ްށައާނޭއ ްއެޢާފިދ ޭދިބިލ ްނުތޮގޭޅުގ ާށުކ ެއ ،ީނާނން ޮއ ާމްނިޒ ގެ ުމުރކު ުތިބާސ ން ަކޭދިބިލ ޢު ާފިދ ެއ ްށައާނޭއ ްނުޑނގަ ން ިމ ީނަދަމ ްނަކތް ޮއ ްއެޢާފިދ ދަ ަފެއ .ެވެށަޗއް ަމ ެގާނޭއ ްނެގިބލި ުޢާފިދ އެ ށް ައާނޭއ ،ަމަނެޖްއިވެދުންށޮކތު ިބާސ ްށައާނޭއ .ެވއެ ެނާވްނަޅައަޑނަކ ްނުޓޯކ ްށަމަކާވުނ ،ިއަގްއެމަކ ޭގނެއ ްށޮކުމްނާޢ ްނަކްށަކަތޮގ ިކަވ ީތޮއ އް ެމަކ ިކަވ )ޅ( ްނަކެއ ކު ަހީމ ިލށް ޮކޫދ ްށޮކުނ ަތަވުނ ރި ުކ ްއމެ ަކެއ ްށަކަތޮގ ްނޫނެއ ްނަކިއގަ އް ެދަޞްޤަމ ްނޮކ ީލްށޮކޫދ ްށޮކުނ ަތަވުނ ީރުކ .ެވެކެއާމްނިޒ ެގއް ެހީމެއ ީކަމުނިދްށޮކުތިބާސ 89 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ީސާސއަ ާވއި ަފީދްށޮކުރަވށަ ަކ ްނުށަދ ެގުބާބ ަނަވެދ ެގީސާސައުނޫނާޤ )ހ ( .146 ުލ ޫސ ުއ ަޞްއާޚ ްއެމަކން ަވިނިމ ތަ ަވުނ އް ެޤްއަޙ ން ިއެރތެ ެގުމަކން ަވިނިމ ިއާކަތުޤްއަޙ ަތަވުނ ްއެޤްއޙަ ެއ ،ިއަގުކަތާވުޢަދ ާޅަހަށުހ ެނުބ ްށަމަކވާ ިއަފާޓްއަހަފިހ ާވިއަފށް ޮކްނާޔބަ ިއގަ ީސާސައުނޫނާޤ ނީ ަވިއަފާޓްއަހފަ ިހ ްއެމަކްނަވިނިމ ީކަމުނދި ްށޮކުތިބާސ ން ަކްށަރަވްނިމ ވާ ްނެގީށަކއެ ްނިތަމެގުތޮގ ޓި ްއެހެފިހ ްނަކން ަވިނިމ ަތަވުނ އް ެޤްއޙަ ެއ ަތަވުނ ގެ ުތަލުއަދ .ެވކެ ެއާމްނިޒ ެގްއެތާރަފ ްތާރަފ ރާ ުކވާ ުޢަދ ،ިއަގކު ަތަލަސްއމަ ޭޅެހަށުހ ްނެގްށޮކކި ަވ ްނިއާފީޒަވ )ށ( ްނަކްނގެ ެވއޮ ްއެބަބަސ ާވން ެގީށަކެއ ރީ ުކިކަވ ްނިއާފީޒަވ .ެވެކެއާމްނިޒ ގެ ުތާރަފ ޭދާފީޒަވ ީކަމުނިދްށޮކުތިބާސ ިއ ަބ ަނަވްސަފ ްނ ަކްނަކ ްނެހިނެހެއ ުބ ާބ ަނަވަރާވަނ ްނ ަކްނަކ ުމްނާޢ ،ުކަދނިހ ާހވާ ުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކތަ ޮގްނެހެއ އި ަގްއެނޫނާޤ ްނެހ ެއ .147 ެގުތަލުއަދ ިއާކަތްލަނުއިބިއަރްޓ ުނޫނާޤ ްށަޗްއަމ ެގުކަތާރާދިއ ސް ަބިކެހ ،ްށޮކތް ަބްސިނ ށް ަތަޢީރަޝ ތަ ަވުނ ށް ަކަތުޓޯކ އި ަގުނޫނާޤ ިމ ްނ ުގްނިހ އި ަގުމުރުކްނަޒަވ ކި ެހ ،ިއާމުތަގއި ަލަބ ކި ެހ ،ިއާމުޅެހަށުހ ިކހެ ،ިއާމުގެނ އި ަގުމަކ ްއަތލު ސޫ ުއ ޭހެޖްނާވާބަތ ްނުތަޢީރޝަ ަތަވުނ ްނުކަތުޓޯކ ން ުތަޢީރަޝ ަތވަ ުނ ން ުކަތުޓޯކ ،ިއާމަކން ަކ އި ަހެމްނެއ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްނުތޮގޭޅުގ ކާ ަތުޠުރޝަ ޭހެޖްނާވމަ ަހިރުފ އި ަގީކެހ ަންނަގިއަލަބ ގެ މު ުރުކުތިބާސ އި ާއާމްނިޒ ެގމު ުރުކުތިބާސ ކި ެހ ،ިއާމަކްނަކ ިއަހެމްނެއ ޭޅުގާމަކ ،ްއަތުލސޫ ުއ ިއަހެމްނެއ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ްނުތޮގޭޅުގ ާކަތުޑނަގްނިމ ޭޅުގާމަކ ިދައ .ެވެއެނާގނިހ ށް ަޗްއަމ ގެ ުކަތްލަނުއބި ިއަރްޓ ްށަތަބްސިނ 90 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ސް ެވން ޫނެއ ާލބަ ަލސަ ްއަމ ން ިއެރެތ ގެ ުކަތާރދާ ިއ ގެ ުތަލުއަދ ،ްށަތަބްސިނ .ެވެއެނާގނިހ ްށަޗއް ަމ ެގުކަތްތާރަފ ާކަތުތޔަ ްއލި ޫއްސަމ ހޭ ެޖްނަރކު ާދައ ން ުކަތުޓޯކ ން ުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ )ހ ( .148 ްނ ުދެހ ުދިއާވަގ ، ، ިއަގުނނޫ ާޤ ިމ ީނާދަހ ްއަތުދިއވާ ަގ ޭހެޖްނަދަހ ްނެގިޅުގ ެގޭޖްއރާ ހި ެވިދ ،ްނިތަމެގްއެތޮގ ވާ ުނުފާލިޚ ކާ ަތުލސޫ ުއ ާވިއަފާޅައަޑނަކ .ެވެންނުޓޯކ ްމީރްޕުސ ްށަނޫނޤާ ިމ ،ްއަތުދިއާވގަ ހޭ ެޖްނަދަހ ން ުށަދ ެގުނޫނާޤ ިމ )ށ( 3 ،ިއަދަހ އި ަގޭރތެ ެގހު ަވުދްސަމ )ްއެނިތ( ތާ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ .ެވެއެނާވން ަރުކްނާލުޢިއ ްށޮކުމްނާޢ .ެވެއީނުވުއ ުނޫނާޤ ެދ ވި ިނަންނައ ،ުކެއާމުށެފ ން ަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .149 ުނ ޫނާޤ ޭވެލާވުއ ؛)ުނޫނާޤ ޭހެބާކއް ެހ( 24 / 76 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ހ( .)ުނޫނާޤ ެގހު ަބިކެހ ެގްނުނެހން ައ( .ޖ 14 / 72 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ށ( ، ްށޮކުޤީދްޞަތ ، ެވްސާފ ުނޫނާޤ ިމ ، ީނާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ .150 ްނ ުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ 6 )ްއ އެ ަހ( ން ެގިށެފ ްނުޚީރާތ ރާ ުކުޢިއާޝ އި ަގުޓެޒެގ ެގުރކާ ުރަސިހެވިދ .ެވެންނެގށި ެފ ްނުޚީރާތ ވާ ަމަހ ްސަވުދްސަމ ން ުތޮގ ާވިއަފށް ޮކްނުނޭބ ްއެޒްފަލ ަތަވުނ އް ެތާރާބިޢ ިއަގުނޫނާޤ ިމ .151 ްނ ުރުކަނާމ އި ކާ ަތްތާރާބިޢ ިވިނަންނައ ،ުކަދނިހ ހާ ާވުނަހދޭ ްއެއަނާމ ން ެހެއ ްނެގިޅެއަޑނަކ އި ަގީރިތ ،ްނެގިޅގު ާކަތުޒްފަލ އި ާކަތްތާރާބިޢ އެ ،ީނަވެއ އި ަފިވެދ ްށަކަތުޒްފަލ .ެވެމުރުކަނާމ ާވިއަފީދ ެގުނޫނޤާ މި ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ށް ަމަކ "ްނުހީމ ތް ެނ ްނެވރެ ުކުރިޒާހ" )ހ( 118 .ެވެށަންނުހީމ ރާ ުކްނާޔބަ ިއަގާދްއމާ ަނަވ އި ަގްއއެ ަލސަ ްއަމ ޭޅެހަށުހ ްށަޓޯކ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ުމްޞަޚ" )ށ( ްނިއެއ ދި ައ ،ްށޮކަލްމުޖ ތް ާރފަ ޭބިލވާ ުޢަދ ތަ ަވުނ ތް ާރަފ ރާ ުކާވުޢަދ .ެވެށަތޮގ ވޭ ެރކު ްތަބްސިނ ްނިކަވ ްށަކަތާރަފ ެމްނޮކ 91 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ވޭ ެރުކން ުނޭބ ުތާމޫލުޢަމ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ރަޓުއިޕްމޮކ" )ނ( ްލަކިމކެ ރޯ ްޓްކެލއި ތަ ަވުނ ލް ަކޓި ްޕޮއ ،ްކިޓެންގެމ ،ްކނި ޯރްޓްކެލިއ ،ިއާށަމދު ެހ ބު ާސިހ ދި ައ ،ިއާޗްއެކތަ ިރހު ްނުޅުގ ަދަފިމ ،ިއާނާމާސ ިއާށަމރު ކު ާކްއަރ ުތާމޫލުޢަމ ،ިއާށަމަކްނަކ ރާ ުކ ން ެގްށޮކްނުނޭބ ަމަހ ޗާ ްއެކތަ ެގތު ަވާބ އެ ތަ ަވުނ ރި ހު ްނުޅުގ ދޭ ްށޮކިހަފ ތް ާލަމާޢުމ ިދައ އި ަގިއނަ ާމ ެއ ްސެވަމަނ .ެވެށަޗއް ެކަތ ޭވރެ ުކްއެމަކ ަދަފިމ ްނެގިއަޅުގ .ެވެންނުތޮގޭނެމިހުނ ހި ެޗްއއެ ޭވރެ ުކްނާޔބަ ިއަގީރިތ ؛ރަޓެސްޕިއަޓ ،ރަޓިއަރޕް ިއަޓ ްކިޓެމޮޓ ޮއ ) 1 ( ؛ރޓަ ޭލުއިކްލ ކަ ޭޅުގްނެގާފ ިހ ) 2 ( ގެ ުތާޒ ޭވރެ ުކުނާކއް ަރ ތު ާމޫލުޢަމ ަތަވުނ ވޭ ެރކު ުންމާރްގޮރ ްޕ ) 3 ( ؛ިތެކަތ ޅޭ ުގާމަކ ެގުތަލއު ަދ ިއަގމު ަކ ިތެކަތ ެގތު ަވާބ ިމ ްސެވްނެހ ެއ ) 4 ( ށް ޮކިރވެ ުދެމ ުޓެޒެގ ގެ ުރާކރު ަސ އި ަޅައަޑނަކ ން ުކައާރާދިއ .ިތެކަތ ރާ ުކްނާލުޢިއ ްނޭކްސ ،ޭރ-ްސްކެއ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ޯޓޮފ ގެ ީށަހެރެތެއ" )ރ( .ެވެށައޓޯ ޮފ ްސެވްނޫނެއ ޭދިއަވުކއް ަދ ިށަހރެ ެތެއ ަތަވުނ ެގުޑނގަ ިށަހ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ްލަޕްމާސ ގެ ީށަހެރެތެއ" )ބ( ްނުކަތގޮ ސް ެވްނޫނެއ ތަ ަވުނ ން ެގިއަވުނޮފ އް ެޗއް ެއ ށް ައެރެތެއ .ެވށެ ަލަޕްމާސ ާގނަ ްނިއެރތެ ެއ ެގުޑނަގިށަހ ަތަވުނ ކު ަހީމ ވާ ިއފަ ެވުރަމ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ީސްޕޮޓޮއ" )ޅ( ،ިއާކަތން ުލްއގެ ާވިއަފިބިލ ްށަޑނަގިށަހ ،ިއާބަބަސ ިވރު ަމ ްއެޗްއެއ ްއެބިއއަ ްސެވްނޫނެއ ތަ ަވުނ ްއެޔްއބަ ާވިއަފިހެޖ ްށަޑނަގިށަހ ްލަޕްމސާ ްނުޑނަގިށަހ ެއ ،ިއލަ ަބ ުޑނަގިށަހ ެއ ިއަކަޓްށަމުތަގެނެދ .ެވށެ ަމުރުކ އް ަތުލީލޙް ަތ ްނެގިއަގަނ ްކިސްނރެ ޮފ ،ީނަވއެ ިއފަ ެނުބ ްށަމަކ "ިކހެ ްކިސްނެރޮފ" )ކ( .ެވށެ ަކްއެހ ޭދޯހ ށް ޮކިރެވުދެމ އް ެރަޖީސޮރްޕ 92 ްޓ ެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ 168 :ުދަދައ 51 :ްމުއިލޮވ ެގުމުގން ިހ ން ަކިރެވ ،ީނަވެއ ިއފަ ެނުބ ްށަމަކ "ާރދާ ިއ ގެ ުތަލުއަދ" )އ( ، ގެ ުމުރކު ުމިއާޤ ފު ާޞްނިއ ލު ުދަޢ ،ިއރާ ާބ ގެ ުމުދެހ ުނޫނާޤ ިއާރާބ ިއާކަތސާ ަސއް ައުމ ން ަވިނިމ ،ިއކާ ަތާރާދިއ ިއހަ ެމްނެއ ނޭ ެމިހ އި ަގުރާބ ެގީސާސއަ ުނޫނާޤ އި ާކަތްތަމުދިޚ ތީ ަމާލސަ ިއކާ ަތުމާޤަމ ުލްއިޤަތްސުމ ާވިއަފޅި ުގ ާނަތްނަތ ެއ ިއާކަތުލިސްނުއކަ ޭވެރުކުބާޚިތްނިއ ްނުށަދ ްއެނަތ އެ ،ިދައ .ެވެންނިތަމެގުތޮގޭނެމިހ އް ަތާރާދިއ ިއަހެމްނެއ ެމްއެނތަ ެމްނޮކ ރާ ކު ާދައ ްއތެ ަޔްއިލއޫ ްސަމ ެގތު ަލުއަދ އި ަގުމުގްނިހ .ެވެންނުތޮގޭނެމިހ ްއަތްތލަ ސީ ަވ ވި ިނަންނައ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ށް ަމަކ "ްނުޔިލ" )ވ( ާވިއަފށް ޮކުޑޯކެރ ްއެތާމޫލުޢަމ ެގއް ެތަވާބ ްސެވްއެއ ،ްނުތޮގޭނެމިހ .ެވެށަކަޗްއެއ ތަ ަވުނ އް ެޓާޗ( އް ެޗއް ެއ ތް ޮއ އި ަފްށޮކްޕާޗ ތަ ަވުނ ްނުމުޔ ިލ ) 1 ( ؛)ްސަޔިވިއގަ ުމަކ އް ެމުހެރުކ ަތަވުނ އް ެފާރގް ތަ ަވުނ ްއެނޭލްޕ ށް ަތޮގ ޭވެވލު ިޞާވ ްނުކތަ ަލީސަވ ްކނި ޯރްޓްކެލ ިއ ) 2 ( ؛ްއެލއި ަފ ރ ޓަ ުއިޕްމޮކ ާވއި ަފްށޮކުރާޔްއަތ ؛ޯޓ ޮފ ) 3 ( ވާ ިއަފިވރެ ުކާކއް ަރ އް ެއާޓޭޑ ން ެހެއ ަދަފެއ ތަ ަވުނ ުޑ ައ ) 4 ( ؛ްއެލޯރ ަތަވުނ އް ެމްލިފ ތަ ަވުނ ްއޕެ ޭޓ ަތަވުނ ްއެކްސިޑ ވާ ިއަފިވރެ ުކާކއް ަރ އް ެއާޓޭޑ ން ެހެއ ަދަފެއ ތަ ަވުނ ުރަޒްނ ަމ ) 5 ( .ްއޗެ ްއެއ ސް ެވްނޫނެއ ތަ ަވުނ އް ެވިޓަގެނ ތަ ަވުނ ްއެމްލިފ ކް ެއިލކް ުއިނޯބިއަރީސްކޮއީޑ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ޭއ.ްނެއ.ީޑ" )މ( .ެވެށައ )deoxyribonucleic acid( ްޑިސެއ ެގުޑނގަ ިށަހ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ުތާމޫލުޢަމ ެގ ޭއ.ްނެއ.ީޑ" )ފ( ީޑޮބ ގޭ ެނ ށް ަކަތޮގ ްސެވން ޫނެއ ަތަވުނ ން ިއެރެތެއ ަތަވުނ ްނުރޭބ ބޭ ިލ ން ުކަތުލީލޙް ަތ ެގ ޭއ.ްނެއ.ީޑ ރާ ުކ ން ެގްށޮކްނުނޭބ ްލަޕްމާސ .ެވެށަތާމޫލުޢަމ ްކިޓެނެޖ ______________________ 93
Provision text is displayed from LexChat’s stored statute record. Use the official source links to verify amendments, commencement, and current legal force.
Ask AI about this statute
ޤާނޫނު ނަންބަރު: 11/2022 (ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު)
Sign in to ask AI about this statute
Sign in to start authenticated, citation-grounded statute research.
Sign in