ޤާނޫނު ނަންބަރު: 6/2024 (ކާބޯތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ޤާނޫނު)

` ިތަފްސާރބު 2024 ޭމ 23 – 1445 ާދިޢަޤްލުޛ 15 :ުޚީރާތ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލޮވ 6/2024 :ުރަބްނަނ ުނޫނޤާ ުނ ޫނާޤ ެގ ުމަކިރެތާކްއަރ ެގީތެކަތޯބާކ ްސ ީފޮއ ެގާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ ިދެއ ްށަމުނިދްށޮކުޢިއާޝ ިއަގުޓެޒެގ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވަގ • ުގ ަމުނާފުރުކަތުޑޮބ . ެވެށައ legalaffairs@po.gov.mv ީނާވްއުނޮފ ެޖ ްއާރިހެވިދ ،ެލާމ 3336211 :ުނޯފ 7242885 :ްލިއަބޯމ www.gazette.gov.mv :ްޓިއަސްބެވ ެގުރުއަދ ަމަތަރުފ ެގުރަހައ ަނަވ 2024 ެގުހީލިޖަމ ެގްނުތިޔްއަރ ިވެވްއޭބ ުހަވުދ ަމޯހ ިވ 13 ޭމ 2024 92 ަނަވ ެގީސާސައުނޫނާޤ " ުލިބ ެގުމަކިރެތާކްއަރ ެގީތެކަތޯބާކ" ަޅުކްސާފ ްނިއާސްލަޖ ަނަވ 26 15 1445 23 2024 ، ުހަވުދ ިތަފްސާރުބ ިވ ) ާދިޢަޤްލުޛ ( ޭމ ްނީތ ަމެގުތޮގ ާވިއަގާދްއާމ ، ، ުދައިމ ިއަގުޓެޒެގ ެގުރާކުރަސިހެވިދ ެވްށަކަނޫނާޤ ުލިބ ިމ ްނުމުވްއެރުކ ުޤީދްޞަތ ާޔްއިރޫހްމުޖްލުސީއަރ . ެވެއެޖްއިވެރުކ ުޢިއާޝ ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ 6/2024 :ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ުނ ޫނާޤ ެގ ުމަކިރެތާކްއަރ ެގީތެކަތޯބާކ ިއ ަބ ަނަވްއެއ ްނ ުށެފ ުބ ާބ ަނަވްއެއ ުދ ަޞްޤަމ ިއާފުރާޢަތ ،ިއާޗްއެކަތޯބާކ ާރުކްނުނޭބ ިދައ ާދއް ަފުއ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ީއިމ )ހ( . 1 ްނ ަނ ިއ ާފުރާޢަތ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިދައ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ުމްނާޢ ިދައ ިރުހާދިއަފ ްށަތަޙްއިޞ ،ިރެތާކއް ަރ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ،އި ަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކިތެކަތ ަދަފާވުންނުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ ޭޅގު ާމުޓްއެހެމެދ ްނަކިރެތާކްއަރ ިއާމުޓްއެހެފިހ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުލޫސުއ ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ްނުކަތްތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ިއާއގަ ުނަތްނަތ ،ީކަޗްއެކަތޯބާކ ،ިއާމުޅެއަޑނަކ އް ަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުލޫސުއ ިރެތާކްއަރ ،ާވްނގެ ީށަކއެ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ ްށަމުރުކްނުނޭބ ްނުނާސްނިއ ްސެވްނޫނެއ ޭހެޖްނަޅައަޑނަކ ިއަކަޓްށަމުދެހ ިއގަ ުމަކ ިތެކަތ .ެވެނޫނާޤ ގެ ުމުޅެއަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުލޫސުއ .ެވެއ "ުނޫނާޤ ގެ ުމަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ" ،ީނާޔިކ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( .ެވއެ ީނަވއެ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ްއަތުދަޞްޤަމ ުޑނގަ ިއަމ ގެ ުނޫނާޤ ިމ . 2 ުދ ަޞްޤަމ ްށަތަޙްއިޞ ،ިރެތާކއް ަރ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ަންނުހ ްނެބިލ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ )ހ( ްނަކިތެކަތ ަދަފާވުންނުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ ުމްނާޢ ިދައ ިރުހާދިއަފ އި ާމުޓްއެހެފިހ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،އި ަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ 3 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ އް ަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުޓްއެހެމެދ ްނަކިރެތާކްއަރ ؛ ްނުޅެއަޑނަކ ،ިއާމުރުކުޓޯޕްސްކއެ ،ިއާމުރުކުޓޯޕްމއި ،އި ާމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ )ށ( ،ިއާމުރުކާކްއަރ ،ިއމާ ުރުކްލަބޭލ ،ިއމާ ުރުކުދްނަބ ،ިއމާ ުރުކުރާޔްއަތ ،ިއާމުލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތްއެއ ،އި ާމުކއް ިވ ެނގަ ،ިއާމުރުކްނަދގު އި ާކަތުލޫސުއ ޭހެޖްނަލަބ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ ިއގަ ުމުނިދްށޮކުރޯފ ؛ްނުރުކްނާޔަބ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ަތަވުނ ،ާރުކުދްނަބ ަތަވުނ ، ާރުކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ،ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ނ( ެނގަ ަތަވުނ ،ާރުކްނަދގު ަތަވުނ ،ާރުކާކއް ަރ ަތަވުނ ،ާރުކްލަބޭލ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ،ާލުފުއ ްށަނަތްއެނއަ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ،ާކއް ިވ ަދަފެއ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ޭހެޖްނަޓްއަހަފިހ ިއގަ ުނަތްނަތ ؛ްނުރުކްނާޔަބ ްއަތުލޫސުއ ގެ ުމުނިދަދްއުހ ގެ ުމގު ްނިހ ްނަތްނަތ ާރުކުދްނަބ ،ިއާންނުހީމ ާރުކުރާޔްއަތ ،ިއާންނުހީމ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ރ( ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ިއާންނުހީމ ާލުފުއ ްށަނަތއް ެނައ ްނުނަތްއެއ ،ިއާންނުހީމ ގެ ުމަކިރެތާކްއަރ ޭހެޖްނަޓްއަހަފިހ ްނުކަތްތާރަފ ްސެވްނޫނެއ ޭދްތަމުދިޚ ؛ ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ިދައ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިދައ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ބ( ާރުކްނުނޭބ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ ާދއް ަފުއ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ ްނަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ިއާށަމުޓްއެހެފިހ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ :ިއަކަޓްށަމުރުކުރަވަށަކ ަތަވުނ ، ާރުކުރާޔްއަތ ަތވަ ުނ ،ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )1( ަތަވުނ ،ާރުކާކއް ަރ ަތަވުނ ،ާރުކްލަބޭލ ަތަވުނ ،ާރުކުދްނަބ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ،ާކއް ިވ ެނގަ ަތަވުނ ،ާރުކްނަދގު ިއަލަބ ްނަތްނަތ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ،ާލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ަދަފެއ ،ިއާމުޅއެ ަޑނަކ އް ަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުރުކްސާފ ިދައ ގެ ުމަކިރެތާކްއަރ ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ިއގަ ުނަތްނަތ އި ގަ ުކަތްތަލާޙ ާވުނަމަހިރުފ އް ަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ 4 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ؛ްނުރުކްނާޔަބ ްއަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުޅެއުޅަވަޔިފ ،ިއާންނުހީމ ާރުކުރާޔްއަތ ،އި ާންނުހީމ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )2( ާލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތއް ެއ ،ިއާންނުހީމ ާރުކުދްނަބ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ިއާންނުހީމ ޭދްށޮކުރޯފ ،ިއާންނުހީމ އި ާމަކިރެތާކްއަރ ޭހެޖްނަޓްއަހަފިހ ްނުކަތްތާރަފ ްސެވްނޫނެއ އި ގަ ުކަތްތަލާޙ ާވުނަމަހިރުފ އް ަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ؛ްނުރުކްނާޔަބ ްއަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުޅެއުޅަވަޔިފ ްށަމުރުކުޓްސެޓ ،ިއާމުރުކްސާފ ިއަލަބ ިތެކަތޯބާކ )3( ްނިއެރެތ ގެ ޭއ ،ިއާމގު ެނ ްލަޕްމާސ ،ިއާމުޓްއެހެފިހ ޭވެލެބ ްށަމަކ ިތެކަތ ްނޫނިރެތާކއް ަރ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ ްއަތާދްއާމ ިވިނެދްނުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ ،އި ާޗއް ެކަތޯބާކ ،ިއާމުރުކާނަމ ްނުކއް ިވ ިއާމުރުކްނުނޭބ ިތެކަތޯބާކ ޭވެލުކެއ އް ަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމގު ެނ ްނުރާޒާބ ،ިއާމުރުކްލޯކިރ .ްނުޅެއަޑނަކ އް ެލަކްއަރުނ ްށަތަޙްއިޞ ުމްނާޢ ްނުބަބަސ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ޅ( ްއަތުލޫސއު ގެ ުތގޮ ީވްނަރުކުލަމަޢ ިއަކަޓްށަމުނިދުނަޔިވާމިދ ެނާރުކުލަމަޢ ަމަނެޖްއެވމާ ިދ ްއެލަކްއަރުނ ަދަފެއ ،ިއާމުރުކްނާޔަބ ؛ ްނުރުކްނާޔަބ ްއަތުލޫސުއ ގެ ުތގޮ ،ިއާމުޅއެ ަޑނަކ ްނަކްނަކ ާނަމ ްނުރުކ ްނުތގޮ ޭޅގު ާޗއް ެކަތޯބާކ )ކ( .ްނުޅެއަޑނަކ ުބަދައ ިއާށުކ ޭޅގު ާޗއް ެކަތޯބާކ ަންނގަ ިބިލ ްތަމުދިޚ ިއާކަތްތާރަފ ަންނގަ ާދުމ( 12 / 2020 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ . 3 ްނ ުނިދްނަކްސިއ ްށަނޫނާޤ ާދުމ ،ިއގަ ްއެނޫނާޤ ްނެހެއ ަތަވުނ ިއގަ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކްތަޔާމިޙ ްއަތްތާރަފ ްށަމަކ ެނޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ިއގަ ުމުނިދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ަތަވުނ ިއގަ ުމުކއް ިވ ،ްސެވަމަނީވިއަފާޅއަ ަޑނަކ ްނިއަދަފެއ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ުމްނާޢ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ އި ާކަތުލޫސުއ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނގާ ނިހ ްނުތގޮ ޭޅގު ާޗއް ެކަތޯބާކ .ެވެކަތުތައާރުޖިއ 5 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ިތެކަތޯބާކ" ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 4 ަނ ާމ ެގީތެކަތޯބާކ ްށަމުނޭބ ެއ ަތަވުނ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިއޮބިއަކ ްނުނާސްނިއ .ެވެށަކަޗްއއެ ެމްނޮކ ާވއި ަފިވެރުކުރާޔްއަތ .ެވެއެނެމިހ ްއަތްތަވާބ ިވިނަންނައ ިއގަ ޭރެތ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ށ( ގެ ުހގަ ،އި ާސްއގެ ާހގަ ްސގަ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުއެކ ްނުނާސްނިއ )1( ؛ްއަތްތަވާބ ގެ ީތެކަތ ާޅައ ިއގަ ުހގަ ،ިއާކަތިއަބ ގެ ުހގަ ،ިއާށޮއ ގެ ުރާވަނަޖ ިއާރާވަނަޖ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުއެކ ްނުނާސްނިއ )2( ؛ްއަތިއަބ ާރުކުންސެސޮރްޕ ،ިއާޗްއެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކްސެސޮރްޕ )3( އް ެއަބ ިކަވ ިނަކެއަމަހ ގެ ްއެޗއް ެއ ެއ ،އި ާޗއް ެކަތޯބާކ ؛ ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކްސެސޮރްޕ ؛ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކިއަފިޑޮމ ީލަކިޓެނެޖ )4( ،ިއާޗއް ެކަތޯބާކ ާވިއަފާދަހ ްށަކަތްނުނޭބ ީރަޓއެ ަޑ ަޞްއާޚ )5( ؛ އް ަތްތަވާބ ގެ ްޓްނެމިލްޕަސ ްޑުފ ؛ްނެފ ާރުކްނުނޭބ ްށަމިއުބްނިއެކ )6( ؛ްއަތްތަވާބ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުފުދ ިއާމގަ ްނިއުޗ )7( ާރުކްނުނޭބ ްށަމުރުކުރާޔްއަތ ްއެޗްއއެ ޯބ ަތަވުނ ްއެޗްއއެ ާކ )8( ؛ްއަތާދްއާމ ަތަވުނ ްށަމުރުކުރުތިއ ްށަކަޗއް ެއޯބ ަތަވުނ ްށަކަޗްއއެ ާކ )9( ؛)ްސްވިޓިޑެއ ްޑުފ( ިހެޗއް ެއ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުރުކއް ެއ ްނިތަމ ގެ ާފަލ ގެ ުޑޯބ ީޓިލޮކ ްޑްނެއ ީޓްފޭސ ްޑުފ ްލަނަޝޭނ )10( .ްއެޗްއއެ ެމްނޮކ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ިއގަ ުތގޮ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ެވެއެނެމިހުނ ްއެކަތްތަވާބ ިވިނަންނައ ިއގަ ޭރެތ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ނ( ަންނުހ ިއަފްށޮކުރާޔްއަތ އި ގަ ުތގޮ ގެ ުހޭބ ިއާހޭބ )1( ؛ އް ަތްނުދްއެފުއ ؛ްއަތްތަވާބ ގެ ްސްކިޓެމްސޮކ )2( ؛ އް ަތްސްނެޓްސްބަސ ްކިޕޯރްޓޯކިއަސ ަތަވުނ ިތެކަތާވުތްސަމ )3( 6 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ؛ްއަތްތަވާބ ގެ ުތަފްނުދ )4( ؛ާނާކ ގެ ުރާވަނަޖ )5( ްނިތަމ ގެ ާފަލ ގެ ުޑޯބ ީޓިލޮކ ްޑްނެއ ީޓްފޭސ ްޑުފ ްލަނަޝޭނ )6( ެމްނޮކ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތއޮ ިއގަ ުމަކ ްނޫނ ިތެކަތޯބާކ .ްއެޗއް ެއ ިތެކަތޯބާކ ީއއެ ްއެޗއް ެއ ގެ އް ެތަވާބ ާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ )ރ( 10 އި ގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ ިއގަ ުމަކ ަތަވުނ ،ީނާވްނަޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ އީ ެއ ްއެތަވާބ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުތގޮ ގެ ީތެކަތޯބާކ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ 6 އި ގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ގެ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ އި ގަ މު ަކ ްނޫނ ިތެކަތޯބާކ ގެ ްއެޗްއއެ އެ ،ީނާވްނަޅއަ ަޑނަކ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ޭނ ެމިހ އި ގަ ޭއ ،އި ާރަވްނެފ ގެ ޭއ ،ިއމާ ުނޭބ ާރުކ ްނިއއެ ،އި ާތަވާބ .ެވެއގަ ުހަފްށަމުރުކްތަޔާޢިރ ްށައާފްނމަ ޭބިލ ްނިއެއ ،ިއާށަކަތާދްއާމ ްސެވއް ެއ ިއގަ ުތގޮ ގެ އް ެތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ )ރ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ގެ ީތެކަތޯބާކ ީކަޗއް ެއ ިކަވ ަތަވުނ ،ަމަނިފިއަޅައަޑނަކ ްއެޗއް ެއ ްނިއަދަފއެ ،ަމަނިފިއަޅައަޑނަކ އި ގަ ުމަކްނޫނ ްއެޗއް އެ ޭނެމިހ ިއގަ ޭރެތ ްނީޓިރޯތޮއ ިއގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ ،ްނުޅއެ ަޑނަކ ާޅައަޑނަކ .ވެ ެއެނާވްނަރުކުޢިއާޝ 8 ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ޅ( ާރުކްނުނޭބ ްށަމުރުކުރާޔއް ަތ ްއެޗއް އެ ޯބ ަތަވުނ ްއެޗްއއެ ާކ 9 ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ގެ ުރުކައ ެއ ،އި ާއގަ ުކަތާދްއާމ ްށަމުރުކްއެއ ަތަވުނ ްށަމުރުކުރުތިއ ްށަކަޗްއއެ ޯބ ަތަވުނ ްށަކަޗްއއެ ާކ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،އި ގަ ީހެޗްއެއ ާރުކްނުނޭބ .ެވެނޫންއެމިޒާލ ްނުވަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ޭހެޖްނަންނުހ ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ ،ްސެވަމަންތއޮ ްނެހެއ )ޅ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ކ( 8 އް ެޗއް ެއޯބ ަތަވުނ ްއެޗއް އެ ާކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( 9 ަނަވ ) ( ގެ ުރުކއަ ެއ ،ިއއާ ގަ ުކަތާދްއމާ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުރުކުރާޔްއަތ 7 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްށަކަޗްއއެ ޯބ ަތަވުނ ްށަކަޗއް ެއާކ ވާ އި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުރަބްނަނ ްނގެ ްށޮކްނުނޭބ ިހެޗްއެއ ާރުކްނުނޭބ ްށމަ ުރުކއް ެއ ަތަވުނ ްށަމުރުކުރުތިއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ީކަޗއް ެކަތ ެއ ،ަމަނާރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ އި ގަ ުމަކ ިހެޗްއެއ ާވަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ޭހެޖްނަންނުހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ .ެވެއެނާވްނާވ ުބ ާބ ަނަވެދ ްނ ުގްނިހ ުނޫނާޤ ުނޫނާޤ ިމ ،އި ަޅައަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ ޭޅގު މާ ަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ . 5 ްނ ުގްނިހ ުނޫނާޤ .ެވެރަޓްސިނިމ ީނާލުފުއ ާމްނިޒ ްސއި ެމްނެއ ގެ ުމުރުކުޛީފްނަތ ޭހެޖްނަލުފުއ ުރަޓްސިނިމ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމގު ްނިހ ިއާމުރުކުޛީފްނަތ ުނޫނާޤ ިމ . 6 ްއ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގ ުރަޓްސިނިމ .ެވެއެނެމިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ިއާކަތާމްނިޒ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުރަވަށަކ ުރަވްނެފ އި މާ ަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( ،އި ަސްއަޖަމަހ ްއަތްތަލީސަވ ިއާކަތުމާޒިތްނިއ ޭހެޖްނަސްއަޖަމަހ ؛ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކާދްނުމަވުޛީފްނަތ ުނޫނާޤ ިއގަ ްއެތގޮ ާނަދުރަހ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުރަވަށަކ ުރަވްނެފ އި މާ ަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ށ( ުކެއާމަކިރެތާކްއަރ ްއަތްތަލީސަވ ވާ ިއަފްށޮކުމިއާޤ ްނުތަލުއަދ ؛ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތުލޫސުއ ެނޭޓްއެހެލެބ ިއަކަޓްށަމުނިދްށޮކުރަވަށަކ ުރަވްނެފ އި މާ ަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ނ( އި ގަ ްއެތގޮ ިވިނެޓްއެހެމެދ ްއަތްތަލީސަވ ީނާސްނިއ ާވްނުނޭބ ްއަތްނޭލްޕ އެ ،އި ަޅއަ ަށަކެއ ްއަތްނޭލްޕ ެނާރުކާނިބ ؛ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކާދްނުމަވުޛީފްނަތ ގެ ީތެކަތޯބާކ ިއގަ ުކަތީޓިސ ިއއާ ގަ ުށަރްށަރ ިއަހެމްނެއ ޭޅުއިރިދ ްނުހީމ )ރ( ްނަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުތގޮ ގެ ުމުރުކުރަވަށަކ ްނަކިރެތާކްއަރ ގެ ުކަތާރާދިއ ިކއެ ާވއި ަފިވެރުކުލާވަޙ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ މު ުރުކުރަވަށަކ .ްނުރުކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ެނވޭ ެރުކްސެރަލިވ ްއަތްތަކްއަސަމ 8 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްއަތުތަޔއް ިލޫއްސަމ ިވިނަންނައ ާކަތުލިސްނުއަކ ްނުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 7 ެގުކަތުލިސްނުއަކ ްއ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ .ެވއެ ެވްނގެ ިވެރުކުލާވަޙ ްނަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ިއާމުޓްއެހެފިހ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ )1( ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްނުތގޮ ގެ ުމުޓްއެހެމެދ ުށަރ ،ްއަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވގަ ާލާވަލުކެއ ؛ްނުރުކުޛީފްނަތ ިއގަ ުރަވްނެފ ީޓިސ ިދައ ާކަތުލޫސުއ ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ާޅއަ ަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ )2( ޭޅގު ާމަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ؛ްނގު ްނިހ އް ަތްމާރގް ޮރްޕ ގެ ުމަކިރެތްނުލޭހ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުދިއާވގަ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ )3( ޭދަދްއުހ ްނީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާކަތުލޫސުއ ްނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްށޮކިރެވުދެމ ްނުފަޒއް ަވުމ ؛ްނުރުކްސާފ ިއަލަބ ޭރުތެފ ިއގަ ުދެމ ގެ ްނުނާސްނިއ ްނިއާޢީރަޛ ގެ ީތެކަތޯބާކ )4( އި ގަ ުރަވްނެފ ގެ ީޓިސ ިދައ ުށަރ ްއަތިލަބ ްނުރާޒާބ އި ާމުރުކްލޯކިރ ިތެކަތޯބާކ އި ާއގަ ުމުރުކްލޯރްޓްނޮކ ،ިއާމުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ްށައީޓިރޯތޮއ ިއގަ ުމގު ެނ ްނިތަމގެ ުތގޮ ވާ ްތގޮ އް އެ ާކަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއާވގަ ޭހެބާމަކ ؛ްނުޅެއުޅަވަޔިފ ާނޫނާޤ ިމ ިއގަ ާރިއާދ ގާ ނިހ ްޞާޞިތްޚިއ ގެ ުލިސްނުއަކ )5( ޭހެބާމަކ އި ާމުރުކުޓޯޕިރ ިއަލަބ ްނަކްނަކ ގާ ްނިހ ްށަފާލިޚ އާ ީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް އެ ާކަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއވާ ގަ ؛ ްނުޅެއުޅަވަޔިފ ްނގެ ިޅގު ުނޫނާޤ ިމ ިއާށަމުނޭބ ގެ ުމުރުކއް ެއ ުބާސިހްސާފަތ ިކެއިކެއ )6( ވާ ްނުނޭބ ްށައީޓިރޯތޮއ ިއާއީރްޓްސިނިމ އި ގަ ުމުރުކުޛީފްނަތ ވާ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ުތާމޫލުޢަމ .ްނުނިދްށޮކުރޯފ ްށަކަތްތާރަފ ެއ ްނިތަމގެ ުތގޮ 9 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ަތަވުނ ްއެރާބ ިކވަ ާކަތުލިސްނއު ަކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ްއެރާބ އެ ،ީނާވްނަރުކ ްނަކެއ ،ަމަނާރުކުލާވަޙ ްއެތަޔްއިލޫއްސަމ ިއާލިސްނއު ަކ ްށަތގޮ ެނގޭ ނެއ ްށޮކުފާސ އް ެތަޔްއިލޫއްސަމ ަތަވުނ .ެވެންނުށަދ ގެ ުމުވްސަބއް އެ ޭވެވ ުދެމެދ ާއީރްޓްސިނިމ ގް ަރްޑ ްޑްނެއ ްޑުފ ްސްވިޑްލޯމ" ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ( . 8 ްގަރްޑ ްޑްނެއ ްޑުފ ްސްވިޑްލޯމ ީޓ ިރޯތޮއ .ެވއެ ީނުދެފުއ ްއެއާރާދިއ ގެ ުރާކުރަސ ،އި ގަ މު ަނ ގެ "ީޓިރޯތޮއ ،ީނާދްނުމގަ ނިހ ީޓިރޯތޮއ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( އި ގަ ުމަކްނަކ ޭޅގު އާ ީޓިރޯތޮއ ިދައ .ެވެންނުށަދ ގެ ީރްޓްސިނިމ .ެވެރަޓްސިނިމ ީނާވީރާދުބާވަޖ ްށަހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ުކެއާމުދެފުއ ީޓިރޯތޮއ ޭދެފުއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ްނުށަދ ގެ ްތްލެހ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ްނިރުކ ގެ ުމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ގެ ީޓިރޯތޮއ ގް ަރްޑ ްޑްނެއ ްޑުފ ްސްވިޑްލޯމ ،ިއައ ްނުމގަ ނިހ އި ގަ ީޓިރޯތޮއ ެއ ،އި ާކަތުބިޖާވ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ިއަހެމްނެއ ގެ ުރާކުރަސ ިއާކަތްތަލީސަވ ިއާލަދުމ ިއަހެމްނެއ ަޔިދްނުމަރުކްނުނޭބ ްނުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔްއަރ ިއަޅއަ ަށަކެއ ްށައީޓިރޯތޮއ ެއ ްނުޓެޖަބ ގެ ުކަތްނވު ްސަބްއއެ ިއާންނުތގޮ ީނޫނާޤ ،އި ާއާސިއަފ ާވިއަފްށޮކްސާފ ގެ ާދްއާމ ިމ ،ްއަތާފްނަމ ިއާކަތުޤްއަޙ ޭދިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ެއ ްނުށަދ .ެވއެ ީވުލަދަބ ްށައީޓިރޯތޮއ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ްތްލެހ ްފޮއ ީރްޓްސިނިމ ްނިރުކ ގެ ުމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ރ( ގެ ީޓިރޯތއޮ ގް ަރްޑ ްޑްނެއ ްޑުފ ްސްވިޑްލޯމ ،ިއައްނުމގަ ނިހ ްނުށަދ ީޓިރޯތޮއ ާރުކްނާޔަބ އި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ ،ްނުފަޒއް ަވުމ .ެވެއީނުހެޖަމަހ ިއގަ ުމަކ ްނުފަޒއް ަވމު ގެ ީޓިރޯތޮއ ެއ ،ުކެއާމުދެފުއ ިވިނަންނައ އި ަކަޓްށަމުރުކުލިޞާޙ ްއަތުދަޞްޤަމ ގެ ުނޫނާޤ ިމ . 9 ްއ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގީޓިރޯތޮއ .ެވއެ ެވްނގެ ިވެރުކުލާވަޙ ާއީޓިރޯތޮއ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ުމްނާޢ ިދައ ިރެތާކްއަރ ީކަޗްއެކަތޯބާކ ަންނުހ ްނެބިލ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ )ހ( 10 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ؛ްނުރުކުރަވަށަކ ްނަކިތެކަތ ަދަފާވުންނުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ ްނަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ،ިއަޓްއަހަފިހ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ށ( ވާ ްނގެ ީށަކެއ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ ީކަޗްއެކަތ ެއ ިއާންނުތގޮ ގެ ުމުޓްއެހެމެދ :ްނުރުކ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ްނުތގޮ ގެ ުމުރުކުރަވަށަކ ިއގަ ުމަކ ިތެކަތ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )1( ަތަވުނ ،ާދްއަފުއ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ ،ާރުކުދްނަބ ަތަވުނ ،ާރުކާކްއަރ ަތަވުނ ،ާރުކުރާޔްއަތ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ،ާކއް ިވ ެނގަ ަތަވުނ ،ާރުކްނަދގު ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ،ާލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ިދައ ިރުހާދިއަފ ްށަތަޙްއިޞ ީކަޗްއެކަތ ެއ ިއާށަމުޓްއެހެފިހ ްނަކިތެކަތ ަދަފާވުންނުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ ުމްނާޢ އި ާކަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުދިއާވގަ ާވްނުނޭބ ްށަމުރުކުރަވަށަކ އި ާކަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުދިއާވގަ ެއ ،އި ަލާވަލުކެއ ްއަތުލޫސުއ ؛ ްނުރުކުޛީފްނަތ ްއަތުލޫސުއ އި ގަ ުމަކްނަކ ޭޅގު ާމަކިރެތާކއް ަރ ިއާރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ )2( ްށަމުރުކިރެތާކްއަރ ުތަޙްއިޞ ުމްނާޢ ިއާށަރާކުރަސ ިއާދާޝުރިއ ިއާޔަފަލ ްށަކަތާސަސްއައމު ާރުކްތަކްއަސަމ ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ ީންނަފ އި ާރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،އި ާއާދިއަފ ޭބިލ ްނިތެކަތޯބާކ )3( ިއާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ުދެމާމަކިރެތާކްއަރ .ްނުވުރުކިރެތްނުލޭހ ްނުމްނާޢ ަތަވުނ ،ްށަމުރުކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ،ްށަމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ )ނ( ަތަވުނ ްށަމުރުކާކްއަރ ަތަވުނ ްށަމުރުކްލަބޭލ ަތަވުނ ްށަމުރުކުދްނަބ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ްށަމުކއް ިވ ެނގަ ަތަވުނ ،ްށަމުރުކްނަދގު ަތަވުނ ،ްށަމުނިދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ،ްށަމުލުފުއ ްށަނަތްއެނައ އް ަތުޑނގަ ްނިމ ާވްނުނޭބ ްށަމުރުކުޓޯޕްސްކއެ ަތަވުނ ްށަމުރުކުޓޯޕްމިއ ގެ ީތެކަތޯބ ާކ ާނަމ ްނުރުކެރެތެއ ްށއަ ެޖްއާރިހެވިދ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ 11 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ީވުނެމ ްނގެ ިއަދޯހ ަދއް ުހ ،އި ާމުޅެއަޑނަކ ްއަތްތަވާބ ޭޅގު ާމަކ ،އި ާމުޅެއަޑނަކ ްއަތްތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ ެނޭވެރުކުނުޓޯޕްމިއ ްއަތަދްއުހ ެއ ިއާމުޅއެ ަޑނަކ ްއަތުޠުރަޝ ގެ ުމުރުކޫދ ްއަތަދްއުހ ؛ްނުރުކޫދ ާރުކުދްނަބ ިއާންނުހީމ ާރުކުރާޔްއަތ ،ިއާންނުހީމ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ރ( ްސެވްނޫނެއ ިއާންނުހީމ ާލުފުއ ްށަނަތއް ެނައ ްނުނަތްއެއ ،ިއާންނުހީމ އި ގަ ުމުނިދ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ިއއާ ގަ މު ުކްއިވ ިތެކަތޯބާކ ުމްނާޢ ޭހެޖްނަޓްއަހަމަދ ްނުކަތްތާރަފ ޭޅގު ްނގެ ިތެކަތޯބާކ ެއ ؛ްނުޅެއަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ުކަތީރަޓަރޯބެލ ޭވެރުކުމިއާޤ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ )ބ( ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ިއަކަޓްށަމުނިދ ްތަމުދިޚ ގެ ުމުރުކުލީލްޙަތ ިތެކަތޯބާކ އި ގަ ުކަތީރަޓަރޯބެލ ެއ އި ާމުޅއެ ަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ްއަތުޠުރަޝ ގެ ުމުނިދަދްއުހ ްށަމުނިދ ްތަމުދިޚ ގެ ުމުރުކުލީލްޙަތ ؛ްނުނިދ ަދްއުހ ެއ ިއމާ ުޅެއަޑނަކ އި ާކަތާރާދިއ ގެ ުރާކުރަސ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ޅ( ްށޮކިހަދަބ ްނުޅގު ުކއެ ާކަތީސްނެޖެއ ީމާވްޤައްލަނިއަބ ޭހެބާމަކ މީ ާވްޤައްލަނިއަބ ާވއި ަފެވިރެވިއަބ ެޖްއާރިހެވިދ ިއާމުޓްއެހެމެދ ޭހެޖްނަރުކާދައ ްނުތަލުއަދ ްނުތގޮ ގެ ުމުރުކުލަމަޢ ްށަކަތާދަހާޢުމ ؛ްނުރުކ ްނަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކ ިއަކަޓްށަމުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ްއެމާޒިނ ެނޭވެރުކރަޓިނޮމ އި ަލަބ ުރަވްނިމ ޭވެރުކުޛީފްނަތ ުނޫނާޤ ިމ )ކ( ؛ ްނގު ްނިހ ިއަޅއަ ަށަކެއ ާރުކުދްނަބ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ ،ިއާނަތްނަތ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )އ( ެނގަ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކްނަދގު ،ިއާނަތްނަތ ާރުކާކއް ަރ ،ިއާނަތްނަތ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ާލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތްއއެ ،ިއާނަތްނަތ ާކއް ިވ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ،އި ާމުރުކްސާފ ިއަލަބ ްނަތްނަތ .ްނުޅެއުޅަވަޔިފ ުދެމާކަތްތާރަފ ާވުފާލިޚ ާކަތުދިއވާ ގަ 12 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ އް ަތުތަޔއް ިލޫއްސމަ ާވއި ަފިވެރުކުލާވަޙ ާއީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ . 10 ްއ ަތުރާބ ެގީޓިރޯތޮއ އް ަތުރާބ ިވިނަންނައ ްށައީޓިރޯތޮއ ިއގަ ުމުރުކުޛީފްނަތ ުނޫނާޤ ިމ ިއާއގަ ުމުރުކާދައ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ހ( ާރުކްނުނޭބ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ ާދއް ަފުއ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ،ިއާމުޓްއެހެފިހ ްށަމުރުކުޓްސެޓ ،ިއާމުރުކްސާފ ިއަލަބ ިތެކަތޯބާކ ؛ްނުރުކ އް ަތުލީލްޙަތ ިއާމގު ެނ ްލަޕްމާސ ާރުކުދްނަބ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ ،ިއާނަތްނަތ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ށ( ެނގަ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކްނަދގު ،ިއާނަތްނަތ ާރުކާކއް ަރ ،ިއާނަތްނަތ ަތަވުނ ާލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތްއއެ ،ިއާނަތްނަތ ާކއް ިވ އި ާޗްއެކަތ ގެ ުނަތްނަތ ެއ ިއާނަތްނަތ ާރުކްތަކްއަސަމ ގެ ުމުނިދްށޮކުރޯފ ؛ްނުޅެއުޅަވަޔިފ ިއާމުރުކްސާފ ިއަލަބ ްއަތްތަލީސަވ އި ާޗއް ެކަތޯބާކ ޭވެލެބ ްށަމަކ ިތެކަތ ްނޫނިރެތާކްއަރ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ )ނ( ިތެކަތޯބާކ ޭނެމިހ ްއަތާދްއާމ ވި ިނެދްނުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ ިތެކަތ އެ ،ިއާމގު ެނ ްލަޕްމާސ ގެ ީތެކަތ އެ ،ިއާމުޓްއެހެފިހ ްނުރާޒާބ ،ިއާމުރުކްލޯކިރ ،ިއާމުރުކާނަމ ްނުކއް ިވ ިއާމުރުކްނުނޭބ ؛ްނގު ްނެއ ްށަމުލާތްއަނ ިތެކަތ ެއ ިއާމުރުކުރުމައ ްށަމގު ެނ ިކަވ ަތަވުނ ީކަޗްއެކަތޯބާކ ގެ އް ެތަވާބ ިކވަ ްނިއެރެތ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ރ( ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ޭނެމިހ ްއެތަވާބ ަތަވުނ އް އެ ާދްއާމ ިކަވ ަތަވުނ ްއެޗއް ެއ ްށަމަކްނޫނ ިހެޗްއއެ ާދުމަކ ްށަމުރުކްނުނޭބ ްނުނާސްނިއ ިތެކަތ ަދަފެއ ،ިއާމުޓްއެހެފިހ ިތެކަތ ަދަފެއ ،ިއމާ ުޅެއަޑނަކ ްނުރާޒާބ ،ިއާމުރުކްލޯކިރ ،ިއާމުރުކާނަމ ްނުކއް ިވ ިއާމުރުކްނުނޭބ ؛ްނގު ްނެއ ްށަމުލާތްއަނ ިތެކަތ ެއ ިއާމުރުކުރުމައ ްށަމގު ެނ ާރުކުދްނަބ ިއާންނުހީމ ާރުކުރާޔްއަތ ،ިއާންނުހީމ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ބ( ްސެވްނޫނެއ ިއާންނުހީމ ާލުފުއ ްށަނަތއް ެނައ ްނުނަތްއެއ ،ިއާންނުހީމ ްނުކަތްތާރަފ ޭޅގު ްނގެ ިތެކަތ ެއ ިއގަ ުމުނިދ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ީޙްއިޞ ޭހެޖްނަދަހ ިއާށަމުލެބ ްއަތްނުލެބ ޭހެޖްނަލަބ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ 13 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްނުކަތްތާރަފ ޭޅގު ްނގެ ިތެކަތޯބާކ ،ިއާމުރުކުމިޒާލ ްނުދެހ ްއަތުޓްސެޓ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުލަމަޢ ؛ްނުޅެއުޅަވަޔިފ ިއގަ ުކަތްތަލާޙ ާވުނަމަހިރުފ ްނަކިރެތާކްއަރ ިއާށަމުޓްއެހެފިހ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ޅ( ިތެކަތ ވާ ްނގެ ީށަކެއ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ިއާށަމުރުކުރަވަށަކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމުރުކުރަވަށަކ އި ގަ ުމަކ ޭހެޖްނަރުކ ިއަކަޓްށަމުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ާވއި ަފްށޮކުލާވަޙ .ްނުރުކ ްނަކްނަކ ްސެވްނޫނެއ ީކަތާރަފ ްސިއ ެމްނެއ ގެ ުމގު ްނިހ ްށަހަވުދ ްނުހަވުދ ީޓިރޯތޮއ )ހ( . 11 ްލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ .ެވެލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ ްލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ ާރުކްނާޔަބ އި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ްއަތުތަސާޔިސ ާޅައަޑނަކ ުރަޓްސިނިމ ީނާރުކްތަކްއަސަމ ުމްނާޢ ވާ އި ަފާޅައަޑނަކ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކ ،އި ަކަޓްށަމުރުކުޛީފްނަތ .ެވެންނުށަދ ގެ ުދާޝުރިއ ިހެވިދ( 5 / 2007 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީކަމާޤަމ ގެ ްލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ )ނ( ްލިވިސ ިހެވިދ ،އި ަކަޓްށަދަޞްޤަމ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ްސިވރަސ ްލިވިސ ްލިވިސ ،ީނާރުކްނަޔްއަޢ ުކަހީމ ްށަމާޤމަ ެއ .ެވެކެމާޤަމ ގެ ްސިވރަސ .ެވެންނުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ިއގަ ިއަބިކ ގެ އް ެތާރަފ ާރުކްނަޔްއަޢ ްށމަ ާޤަމ ގެ ްލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ )ރ( .ެވއެ ެނާވްނާވަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ިވިނަންނައ ްލަކިޖޮލޮޔަބ ަތަވުނ ްނިއާރިއާދ ގެ ުތަޙްއިޞ ުމްނާޢ )1( ަތަވުނ ްސްނިއަސ ްލަކިޓިލެނެއ ަތަވުނ ްސްނިއަސ ްނިއާރިއާދ ގެ ްލަކިޓޫސަމާފ ަތަވުނ ްނިއާރިއާދ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ްނުރުތިއ ގެ މު ުވިއަފްށޮކުލިޞާޙ ީރގް ިޑ ަމަތަރުފ ްޓްސޯޕ ގެ ުރަވްނެފ ެއ ަތވަ ުނ ްއެއީރގް ިޑ ްސރަޓްސާމ އް ެތާރަފ ާވިއަފްށޮކުލިޞާޙ ްއެދަނަސ ްޓޭއުޖެރގް 14 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ؛ްނުވއި ގަ ުމަކ ގެ ުހަވުދުރަހައ )ްއެއަހިދ( 10 ްނގެ ވެ ުދަމ ިއގަ ާރިއާދ ީޙްއިޞ )2( .ްނުވއި ގަ މު ަކ ްއެތާރަފ ާވިއަފިބިލ ާބިރުޖަތ ގެ ުތަކްއަސަމ ޭހެޖްނަރުކާދައ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކިރެތާކއް ަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ބ( ާމްނިނ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކ ިދައ ްނުތގޮ ޭޅގު ާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ްލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ ،ްނުތގޮ ޭޅގު ާކަތްނުމްނިނ ިއަހެމްނެއ .ެވެއެނވާ ްނާވީރާދުބާވަޖ ްށަރަޓްސިނިމ .ެވެންނުފަޒއް ަވމު ގެ ްސވި ރަސ ްލިވިސ ީކަންނުފަޒއް ަވމު ގެ ީޓިރޯތޮއ )ހ( . 12 ްނ ުފަޒްއަވުމ ެގީޓިރޯތޮއ ްލިވިސ ިހެވިދ ،ީނގާ ނިހ ްށަޗްއމަ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ެއ ިދައ .ެވެކަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ެއ ިއާނޫނާޤ ގެ ްސިވރަސ 6 ،އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ )ްއއެ ަހ( ާތާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( އި ާކަތިތްނގި ގެ ާފީޒވަ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ީރާދިއ ިދައ ީންނަފ ގެ ީޓިރޯތޮއ ގެ ުމާޤަމ ގެ ްނުފަޒްއަވުމ ެއ ،ްށޮކްނާޔަބ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ުދަދަޢ ެނާވްނެބިތ ްނުފަޒއް ަވުމ ްށމަ ަކްނަކ ިކެއ ިއާކަތުޠުރަޝ ގެ ާފަލ ގެ ީރްޓްސިނިމ ،އް ެޑނގަ ިނޮއ ީރާދިއ ގެ ްނުފަޒްއވަ ުމ ،ާރުކްނާޔަބ ްށަނަޝިމޮކ ްސވި ރަސ ްލިވިސ ،ިއަލާވަލުކެއ ްނީޓިރޯތޮއ ްނިތަމ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ ާޑނގަ ިނޮއ ާލާވަލުކެއ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ްނުފަޒްއވަ ުމ ާވްނުނޭބ ްށައީޓިރޯތޮއ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ .ވެ ެންނުނަޝިމޮކ ްސިވރަސ ްލވި ިސ ،ީނާރުކިކަވ ްށޮކްނަޔްއަޢ ްނުތގޮ ގެ ުމުރުކުޛީފްނަތ ުނޫނާޤ މި ްނުފަޒއް ަވމު ގެ ީޓިރޯތޮއ )ހ( . 13 ްނުމަކްނަކ ާރައުށުފ ުތަޙަލްޞަމ ްނ ަކްނަކ ީކޫލުސ ިއާމުވާބިކްއެއ ިއއާ ގަ ުމުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ިއަހެމްނެއ ޭހެޖްނަރުކާދައ ިކަވ ،ީނާވްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުމްނިނ ްއަތްނުމްނިނ ޭހެޖްނަމްނިނ .ެވއެ ެބިތ ެވާބިކްއެއ ްނުޒޫފުނ ،ެވުނަރުބ ްށަކަތާރަފ ަތަވުނ އް ެތަޙަލްޞަމ ަލްއިމައ ގެ ްއެފަޒްއވަ ުމ ްސެވްއއެ ގެ ީޓިރޯތޮއ )ށ( 15 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ަތަވުނ ަމަނާލަބ ްނީޓިރޯތޮއ ްއެމަކްތއޮ ްއެރުއަދ ަތަވުނ ްއެއާދިއަފ ްސވެ ްއއެ ،ިއގަ ުމުމްނިނ ަތަވުނ ިއގަ ުމުލެބ ްއެމަކެއ ،ަމަނާމްނިނ ަދަފެއ އީ ެއ ިދައ .ެވއެ ެނާވުނ ްނގެ ެވިރވެ އި ަބ ްއެތާރަފ ެއ ްށަކަރަވްނިމ ްނަކްއެމަކ ްތޮއ އް ެރުއަދ ަތަވުނ ްއއެ ާދިއަފ ަތަވުނ ްއެތަޙަލްޞަމ އް ެމަކެއ ުކެއމާ ގު ނެއ ްނަކއެ ،ްސވެ ަމަންތެނ ިއަފގި ނެއ ްނިރުކ ްއަތްނުމްނިނ ޭހެޖްނަމްނިނ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކއެ ަތަވުނ ްނުމުލެބ .ެވއެ ެނާވްނާވުލުޒާނަތ ުކަފަޒްއަވުމ ެއ ްނުމުމްނިނ ުބިޖާވ ގެ ާނޭއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ުކަފަޒއް ަވުމ ްސެވއް އެ ގެ ީޓިރޯތޮއ )ނ( ްސެވްއއެ ،އި ގަ އް ެތގޮ ަދަފެނާދިވެވަރުބ ްށަކަތާރަފ ިކަވ ިއގަ ުމުރުކާދައ ގެ ާނޭއ ،ްއމެ ަކ ަދަފޭބިލ ްއެއާފްނަމ ަތަވުނ ،އް ެއާޔިދަހ ގެ އް ެތަވާބ ަތަވުނ ީތާޒ ަތަވުނ ީލިއާޢ ާއާނޭއ ަތަވުނ ،ިއގަ ުމަނ ަލްއިމައ ްނގެ ްށޮކުލޫބަޤ ، އި ގަ ުމަނ ގެ ްއެތާރަފ ްތޮއ ްއެމުޅގު ގެ ީރާފަޔިވ .ެވއެ ެނާވުނ ީކަތާމޫލުޢަމ ޭބިލ ްނުތަޔްއިސިއަހ ގެ ުމާޤަމ ްށަންނުފަޒްއވަ ުމ ގެ ީޓިރޯތޮއ )ރ( ،ްއެތާމޫލުޢަމ ަދަފެއ .ެވެތާމޫލުޢަމ ޭހެޖްނަޓްއަހަފިހ ިއގަ ުތގޮ ގެ ުރްއިސ ާރުކަމާހ ްށަކަތާރަފ ޭހެޖްނަރުކަމާހ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާރުކަދްއުހ ުނޫނާޤ .ެވެއެނާވުނ ްނގެ ްށޮކަމާހ ްށަކަތާރަފ ްސެވްއއެ ިއވަ ަޔިފ ްނުރުކ ޮޔެހ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ . 14 ްތ ަޔާމިޙ ީނޫނާޤ ްނެހެއ ާރުކުލީސމް ަތ ީޓިރޯތޮއ ަތަވުނ ުކަފަޒއް ވަ ުމ ގެ ީޓިރޯތޮއ އި ގަ ުތަޔިނ ަތަވުނ ުދެމާކަމަކ ާރުކ އި ގަ މު ުރުކާދައ ްއަތުބިޖވާ ގެ އް ެތާރަފ އެ ،ްނުކަތާރަފ .ެވެއެނޭލުފއު ުނ ްއއެ ވާ ުޢަދ ްށަޗްއަމ ގެ ާނއޭ ުދެމާކަމަކ ާލްށޮކޫދ ްށޮކުނ ެމްނޮކ ،ާސިއަފ ާވްނުނޭބ ްށަމުރުކާދައ ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ީޓިރޯތޮއ )ހ( . 15 ްނަކްނަކ ީލާމ ،ިއަނަމިހ ިއގަ ުޓެޖަބ ާރުކްސާފ ްނުހީލިޖަމ ގެ ްނުތިޔއް ަރ ްސވެ ުކަރަހައ .ެވެއެނާވްނަރުކޫދ ްށައީޓިރޯތޮއ ެއ ްނިއާޔްއިލާމ ގެ ުތަލުއަދ ްއަތްނުޔިކެޔިލ ިއަހެމްނެއ ިއާކަތުބާސިހ ިއަހެމްނެއ ގެ ީޓިރޯތޮއ )ށ( 16 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ 3 2006 ގެ ުތަލުއަދ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީނާވްނަޓްއަހަލަބ ާދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ެއ ،ިއއާ )ުނޫނާޤ ގެ ުތަޔްއިލާމ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ގެ ުމުރުކުރަވަށަކ ްނަކިރެތާކއް ަރ ީޙްއިޞ އި ާރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 16 ްޑްނެއ ީޓްފޭސ ްޑުފ ްލަނަޝޭނ ުޑ ޯބ ީޓިލޮކ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ިއަކަޓްށަމުނިދާފަލ ްށައީޓިރޯތޮއ ިއގަ ުތަކްއަސަމ 60 ްލަނަޝޭނ ،ިއގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްސަޅޮދްސަފ( ާތާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ އް ެޑޯބ ުރަޓްސިނިމ ިއގަ ުމަނ ގެ ުޑޯބ ީޓިލޮކ ްޑްނެއ ީޓްފޭސ ްޑުފ .ެވއެ ެނާވްނަލާވަލުކެއ ،ީނާވްނގެ ވި ެލުކެއ ުޑޯބ ީޓިލޮކ ްޑްނެއ ީޓްފޭސ ްޑުފ ްލަނަޝޭނ )ށ( 10 .ެވެށަޗްއަމ ގެ ްނުރަބްނެމ )ްއއެ ަހިދ( ިވިނަންނައ ؛ްލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ )1( ުރަޓްސިނިމ ްނިއެރެތ ގެ ްނުފަޒްއވަ ުމ ގެ ީރްޓްސިނިމ )2( ؛ އް ެތާރަފ ްސިއ ާޅައަޑނަކ އި ގަ ުމަކްނަކ ޭޅގު ާމަކިރެތާކއް ަރ ިއާތަމާލަސ ގެ ީތެކަތޯބާކ )3( ؛ ާޔިރެވްސިއ ގެ ިއަބ ޭހެބާމަކ ގެ ީޓިރޯތޮއ ާރުކްތަކްއަސަމ ްތްލެހ ިއގަ ުމުތގަ ެނެދ ްއަތިލަބ ޭހެޖ ްނިއާޢީރަޛ ގެ ީތެކަތޯބާކ )4( ީންނަފ ާރުކްތަކްއަސަމ އި ގަ ީސްނެޖެއ ްނަޝްކެޓޮރްޕ ްސިއ ާޅައަޑނަކ ްނީސްނެޖއެ ެއ ްނިއެރެތ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ؛ްއެތާރަފ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ުމުޅެއަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ ީދާޞިތްޤިއ )5( ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ާރާޒވު ވާ އި ަފިވެރުކުލާވަޙ ިއގަ ްއެރިއެއ ްސިއ ާޅައަޑނަކ ުރީޒަވ ގެ ާރާޒވު އެ ްނިއެރެތ ގެ ްނުފަޒއް ަވުމ ؛ްއެތާރަފ ގެ މު ުޅެއަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ ގެ ުމަކިރެވްސަމ )6( އި ގަ ާރާޒުވ ާވއި ަފިވެރުކުލާވަޙ ިއގަ އް ެރިއއެ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ްނުފަޒްއަވުމ ީންނަފ ޭހެބމާ ަކިރެވްސަމ ާރުކްތަކްއަސަމ 17 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ؛ އް ެތާރަފ ްސިއ ާޅައަޑނަކ ުރީޒވަ ގެ ާރާޒވު ެއ ްނިއެރެތ ގެ މު ުޅެއަޑނަކ ްއަތުތަސާޔިސ ޭޅގު މާ ަކިރެވުޑނަދ )7( އި ގަ ާރާޒުވ ާވއި ަފިވެރުކުލާވަޙ ިއގަ އް ެރިއއެ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ްނުފަޒްއަވުމ ީންނަފ ޭހެބާމަކިރެވުޑނަދ ާރުކްތަކްއަސަމ ؛ްއެތާރަފ ްސިއ ާޅައަޑނަކ ުރީޒަވ ގެ ާރާޒވު އެ ްނިއެރެތ ްނިއާޢީރަޛ ގެ ުރާވަނަޖ ިއގަ ުމުޅެއަޑނަކ ުކަފަޒއް ަވުމ ްނުތގޮ ިމ އް ަތިލަބ ޭހެޖ ްށަހގަ ިއާކަތިލަބ ޭހެޖ ްށަންނުނާސްނިއ ގެ ްނުފަޒްއަވުމ ީންނަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ުމުތގަ ެނެދ .ެވެއެނާވްނޭދްނަކްސިއ ްށަމުޅއެ ަޑނަކ ުކަފަޒއް ަވުމ ްނިއެރެތ އި ގަ ްއއެ ާރާދިއ ގެ ުރާކުރަސ ،ާރުކްނަޔްއަޢ ުރަޓްސިނިމ )8( ގެ ްސްނިއަސ ްޑުފ ާވުނިއގަ މު ަކ އް ެތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ؛ްއެރިހާމ ؛ްއެތާރަފ ާރުކުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ ަންނގަ ިބިލ ްތަމުދިޚ )9( ަންނގަ ިބިލ ްތަމުދިޚ ިއގަ ުމުރުކްނަޔއް ަޢ ުކަރަބްނެމ ްނުތގޮ ިމ ާޅައަޑނަކ ްނުކަތާޔްއިޢްމަޖ ާރުކުލީސްމަތ ްއަތްތާރަފ .ެވއެ ެނާވްނޭދްނަކްސިއ ްށަމުރުކްނަޔްއަޢ ްއެތާރަފ .ްއެތާރަފ ާރުކުލީސްމަތ ްނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބ ާކ )10( 10 8 ަނަވ ) ( ްނގެ ިށެފ ްނުރަބްނަނ ަނވަ ) ( ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުކަތުރަބްނަނ ިރުހ ްށަލަޔިނ ގެ ުރަބްނަނ ،ްނުމުރުކްނާލުޢިއ ްށޮކުމްނާޢ ،ީނާރުކްނަޔްއަޢ ްށަޑޯބ ްނުރަބްނެމ .ެވެންނިއެރެތ ގެ ުކަތްތާރަފ ާލިތަމިރުކ ްށަމަކެއ ގެ ުޑޯބ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ )ށ( ގެ ާދްއާމ މި ިއަވަޔިފ ްލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ )ރ( 5 .ެވެކެރއު ަދ ގެ ުހަވުދުރަހައ )ްއެހަފ( ީކަރުއަދ ގެ ްނުރަބްނެމ ުރުތިއ ،ްނުމުވަމަހ ުރުއަދ ަމަތަރުފ ގެ ްނުރަބްނެމ ެއ ،ްސެވަމަންނެހެއ .ެވއެ ެނާދިވެރުކްނަޔްއަޢ ްށަޑޯބ ްނުރަބްނެމ ެއ ްށަރުއަދ ްއެއ ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ ،ްސެވަމަންތއޮ ްނެހެއ )ރ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( 7 1 ިރުހ ްށަލަޔިނ ގެ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ްނގެ ިށެފ ްނުރަބްނަނ ަނަވ ) ( 18 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ގެ ުމާޤަމ ީނޭނެމިހ އި ގަ ުޑޯބ ްއަތްތާރަފ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުކަތުރަބްނަނ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ުޑޯބ ްއަތްތާރަފ ެއ ،ީތާވއި ގަ މު ަކ ްނުތަޔްއިސިއަހ އި ގަ ުމާޤަމ ޭނެމިހ ިއގަ ުޑޯބ ްއަތްތާރަފ ެއ ީނޭބިތިމެދ ިއގަ ުތގޮ ،ަމަނެޖއް ވެ ިކަވ ްނުމާޤަމ ެއ ްއަތްތާރަފ ެއ .ެވެއުކަދނިހ ާހިބިތިމެދ .ެވެއެނާވިކަވ ްނުމަކުރަބްނެމ ގެ ުޑޯބ 10 ްތާރަފ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ޅ( ،ީކަކަތްތާރަފ ޭވެރުކްނަޔއް ަޢ ިއގަ ުތގޮ ގެ ްނުރަބްނެމ ގެ ުޑޯބ އި ަވަޔިފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ްއެއިރާފަޔވި ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނގެ ވެ ިއގަ ުމަކ ްއެތާރަފ ްތޮއ ްއެތަޙަލްޞަމ ިއގަ އް ެނަތ ްސެވްނޫނެއ .ެވއެ ެނާވުނ .ެވެލަރެނެޖ ރަޓްކެރިޑ ީކއަ ްސއީ ަރ ގެ ުޑޯބ )ކ( .ެވއެ ީނަވއެ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ،ްއަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ުޑޯބ . 17 ްއ ަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ެގުޑޯބ ާމުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ިއާރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( އި ގަ ުމަކ ިތެކަތ ިރުހާދިއަފ ްށަތަޙްއިޞ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ިއާންނުތގޮ ޭޅގު ީނ ްނަފ އި ާދާޝުރިއ ިއާޔަފަލ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމުރުކުރަވަށަކ ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ ްނަކިރެތީހެއ އި ގަ ުމުދޯހ ުލްއަޙ ްށަކަތްނުހެޖްނގޮ ާވމާ ިދ ިއގަ ުމުރުކުޛީފްނަތ ުނޫނާޤ )ށ( .ްނުނިދާފަލ ްށައީޓިރޯތޮއ ގެ ުމުޓްއެހެލެބ ްނަކްނަކ ީރާދިއ ގެ ުކަތްނުވުލަދްއަބ ގެ ުޑޯބ )ހ( . 18 ްއ ަތްނުވުލަދްއަބ ެގުޑޯބ .ެވެންނީޓިރޯތޮއ ީނާރުކާދައ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،އް ަތުލޫސުއ ޭޅގު މާ ުވއް ޭބ ްއަތްނުވުލަދްއަބ ގެ ުޑޯބ )ށ( .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ގެ މު ުރުކުރަވަށަކ ްނަކިރެތާކއް ަރ ީޙްއިޞ ިއާށަމުޓްއެހެފިހ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ . 19 ިދައ ްލަނެޕ ،ީޓިމޮކ ްކިފިޓްނިއަސ ްނ ުރުކުމިއާޤ ްސޯފ ްކްސާޓ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ިދައ ިއަކަޓްށަމުނިދާފަލ ީންނަފ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނުތގޮ ،ިއާލަނެޕ ީންނަފ ،އި ާއީޓިމޮކ ްކިފިޓްނިއަސ ،ިއަކަޓްށަމުރުކ ްއަތްތަކްއަސަމ 19 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ،އް ަތުޕޫރގް ިއާކަތީޓިމޮކ ެނާރުކްތަކްއަސަމ ީންނަފ ަދަފ އް ަތްސޯފ ްކްސާޓ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ ްއއެ ާދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ެނާދިވެލާވަލުކެއ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ހ( . 20 ީރ ަޓަރޯބެލ ްތްލެހ ްލަނަޝޭނ ،އި ަކަޓްށަމުރުކުޓްސެޓ ިތެކަތޯބާކ ާދއް ަފުއ އި ގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކުދްނަބ ަތަވުނ ،ިއާނަތްނަތ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ިދައ ަތަވުނ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކާކްއަރ ަތަވުނ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކްނަދގު ަތަވުނ ްނުނަތއް ެއ ަތަވުނ ،ިއާނަތްނަތ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ،ިއާނަތްނަތ ާކއް ިވ ާރުކްތަކއް ަސަމ ގެ ުމުނިދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ާލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްއަތުލީލްޙަތ ޭހެޖްނަރުކ ްށަމުލެބ ްނަކިރެތާކއް ަރ ީޙްއިޞ ގެ ުނަތްނަތ .ެވއެ ެނާވްނަރުކުމިއާޤ އް ެއީރަޓަރޯބެލ ްތްލެހ ްލަނަޝޭނ ިއަކަޓްށަމުރުކ ގެ ުމުލެބ ގެ ީޓިރޯތޮއ ީނާދްނުމގަ ނިހ ީރަޓަރޯބެލ ްތްލެހ ްލަނަޝޭނ )ށ( ަދަފެއ ،ީނާވްނގަ ްނިހ ީރަޓަރޯބެލ ެއ ްނީޓިރޯތޮއ ިދައ .ެވެންނުށަދ މީ ާވްޤައްލަނިއަބ ިދައ ީމުއަޤ ާވިއަފިޅެއަޑނަކ ްށަމގު ްނިހ ީރަޓަރޯބެލ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް އެ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ޭހެޖްނަރުކ ިއގަ ުނަތ ެއ ،ިއާމގު ްނިހ ީރަޓަރޯބެލ ްތްލެހ ްލަނަޝޭނ )ނ( އި ާރަވްނެފ ޭހެޖްނަޓްއަހަފިހ ިއގަ ުނަތ އެ ިދައ ިއާމުރުކ ްއަތުލީލްޙަތ އި ގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުޑނގަ ްނިމ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ާޅައަޑނަކ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ހ( . 21 ްނ ުޅެއަޑނަކ ީރަޓަރޯބެލ ްލަރަފިރ ްނެވެރުކ ްނީރަޓަރޯބެލ ްތްލެހ ްލަނަޝޭނ ްއެމަކ ްނިއެރެތ ގެ ުމަކްނަކ ްނަކިރެތީހެއ ްނުތގޮ ގެ ުމުރުކަމަހިރުފ ްނަކްނަކެއ ،ިއގަ ްއެތަލާޙ ްތެނ ްލަރަފިރ ގެ ުރޭބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ަތވަ ުނ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ ،ެނާދޯހ .ެވއެ ެނާދިޅެއަޑނަކ ްށައީޓިރޯތޮއ ްއަތީރަޓަރޯބެލ ްނުކައީރަޓަރޯބެލ ްލަރަފިރ ާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 20 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާވްނަދޯހ ްތަމުދިޚ ިއާތާރަފ ާދޯހ ްތަމުދިޚ ،ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާކަތުލޫސުއ .ެވެންނުށަދ ގެ ްއމެ ުވްސަބްއއެ ޭވެވ ުދެމެދ ާއީރަޓަރޯބެލ ެއ ްލަރަފިރ ިއާކަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުޅެއަޑނަކ ީރަޓަރޯބެލ ްލަރަފިރ )ނ( ާމުޅެހަށުހ ްލަޕްމާސ ިއަކަޓްށަމުރުކ ްއަތުލީލްޙަތ ްނީރަޓަރޯބެލ ިއަހެމްނެއ ާވްނުނޭބ ްށަމގު ްނިހ ްމަޓްސިސ ްލަރަފިރ ިއާންނުތގޮ ޭޅގު ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުލޫސުއ ިއާކަތުދިއވާ ގަ . ވެ ެއެނާވްނަލާވަލުކެއ ްނީޓިރޯތޮއ ިއ ަބ ަނަވެދ ްއ ަތުޑނަގްނިމ ެގުމަކިރެތާކްއަރ ެގީތެކަތޯބާކ ުބ ާބ ަނަވްނިތ ްއ ަތުޠުރަޝ ުމްނާޢ ޭހެޖްނަންނުހ ިއަގީތެކަތޯބާކ ާރުކުދްނަބ ަތަވުނ ާރުކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ާދްއަފުއ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ )ހ( . 22 ޭހެޖްނަންނުހ ިއަގީތެކަތޯބާކ ްއ ަތުޠުރަޝ ުމްނާޢ ަތަވުނ ާރުކުޓޯޕްމިއ ަތަވުނ ާރުކާކްއަރ ްށޮކްނަދގު ަތަވުނ ،ީނާވްނވާ ިތެކަތޯބާކ ާރުކްނުނޭބ ަތަވުނ ާކްއވި ަތަވުނ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްށަތަޙްއިޞ ުމްނާޢ ިދައ ިރެތާކްއަރ ،ިރުހާދިއަފ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ .ެވެށަޗއް ެކަތޯބާކ ަދަފ ާވުންނުލްއގެ ،ާދްއަފއު ްނުކަތާރަފ ްސވެ ްއއެ ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ ީރިތ )ށ( ަތަވުނ ،ްށޮކްނަދގު ަތަވުނ ،ްށޮކުދްނަބ ަތަވުނ ،ްށޮކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ަތަވުނ ،ިއަލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ،ްށޮކާކްއަރ ަތަވުނ ، އި ަކއް ިވ ަތަވުނ ،ްށޮކުޓޯޕމް ިއ ަތަވުނ ،ްށޮކުޓޯޕްސްކެއ .ެވެއެނާވުނ ްނގެ ީދްށޮކުރޯފ ްށަކަތާރަފ ްސެވއް ެއ ަތަވުނ ްށޮކްނުނޭބ ؛ ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކުޑަބުޑގަ )1( ؛ިތެކަތޯބާކ ްނޫނުރިހާތ )2( 21 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ )3( ؛ިތެކަތޯބާކ ާދުނުމަކ ްށަމުރުކްނުނޭބ ްނުނާސްނިއ )4( ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ްށަމުރުކްނުނޭބ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ؛ިތެކަތޯބާކ ޭތެފުނ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ )5( ަތަވުނ ،ެނާވުންނގެ ްށޮކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ެނާވުންނގެ ިއަދއް ަފުއ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ެނާވުންނގެ އި ަކއް ިވ ަތަވުނ ،ެނާވުންނގެ ްށޮކުރާޔްއަތ ްށަމަކ ެނާވުންނގެ ްށޮކްނުނޭބ ަތަވުނ ެނާވުންނގެ ީދްށޮކުރޯފ .ިތެކަތޯބާކ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކުޑަބުޑގަ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ . 23 ިތ ެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކުޑަބުޑަގ ާވއި ގަ ުކަތްތަލާޙ ވި ިނަންނައ ީނޭވެލެބ ިއގަ ުމަކ ިތެކަތޯބާކ "ްޑަޓޭރަޓްލަޑެއ" .ވެ ެޗއް ެކަތޯބާކ ޭނެމިހ އި ގަ އޭ ަތަވުނ ،ްތާޒ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާވއި ަފާކއް ިވ ްނުތާރަފ ާކއް ިވ )ހ( ްށަތާރަފ ަންނގަ ްށޮކްނާޔަބ ްށަމަކ ުރވަ ްނެފ ަތަވުނ ްށަމަކ ްއަތާދްއާމ އި ގަ ޭއ ަތަވުނ ްތާޒ ގެ ްއެޗްއއެ ެއ ްށަފާލިޚ ާތގޮ ާވއި ަފީދިއވަ ުކްއަދ ؛ްނުރުހިއަފްށޮކުލަދަބ ުރަވްނެފ ަތަވުނ ްއަތާދްއާމ ޭނެމިހ ގެ އް ެއާދއް މާ ާވިއަފްށޮކްނުނޭބ ަތަވުނ ާވިއަފާނަމިހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ )ށ( ަތަވުނ ވާ ިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ެއ ަތަވުނ ްނުބަބަސ ިއގަ ޭއ ަތަވުނ ްށަތާޒ ގެ ީތެކަތޯބާކ އެ ްނުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްސެސޮރްޕ ްއެލަދަބ ޭވެދޭނ ްށަރަވްނެފ ަތަވުނ ްށަކަތާދްއާމ ޭނެމިހ ؛ ްނުވިއަފްސިއައ ަރެދ ެރުވްށައއެ ިއގަ ުލަދަބ ގެ އް ެތަވާބ ޭހެޖްނަންނުހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ )ނ( ،ްނުރުހ ިއަފްށޮކްނުނޭބ ްއެޗްއެއ ްނެހެއ ގެ ްއެރަވްނެފ ްށަދ ަތަވުނ އި ގަ އް ެޗއް އެ ެއ ީކައާދްއމާ ާވިއަފްށޮކްނުނޭބ ިއގަ އް ެޗއް އެ ެއ ަތަވުނ ަތަވުނ ގެ ްއެރަވްނެފ ްށަދ ަތަވުނ ަރެދ ެރުވްށައާދްއާމ ީވްނަންނުހ ގެ ޭއ ،އި ަފެވްށަމަކ ްއެއާދްއާމ ަދަފެނވާ ުންނގެ ެރުހ ިއގަ އް ެޗއް ެއ ެއ ްށަކަތާދއް ާމ ޭނެމިހ ިއގަ ޭއ ަތަވުނ ްށަތާޒ ގެ ީތެކަތޯބާކ ެއ ްނުބަބަސ 22 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ؛ްނުވިއަފްސއި ައ ުލަދަބ ްށަރަވްނެފ ަތަވުނ އް ެއާދްއާމ ޭހެޖްނެނެމިހ ިއގަ އް ެއަބ ގެ އޭ ަތަވުނ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ )ރ( ޭނެމިހ ިއގަ ޭއ ަތަވުނ ްށަތާޒ ގެ ީތެކަތޯބާކ ެއ ްނުބަބަސ ގެ ުމުރުކިނުއ ؛ްނުވއި ަފްސިއައ ުލަދަބ ްށަރަވްނެފ ަތަވުނ ްށަކަތާދްއާމ އި ގަ ުމަކ ުރަވްނެފ ޭހެޖްނަންނުހ އި ގަ ީތެކަތޯބާކ ގެ ުތަވާބ ިކެއ )ބ( ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ ިރުހްނެބިލ ެރުވްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ާވއި ަފިޅެއަޑނަކ ޭނެމިހ އި ގަ އޭ ަތަވުނ ްށަތާޒ ގެ ީތެކަތޯބާކ ެއ ްނުބަބަސ ގެ ުމުވްށަދ ؛ްނުވއި ަފްސިއައ ުލަދަބ ްށަރަވްނެފ ަތަވުނ ްށަކަތާދްއާމ ވާ ިއަފްށޮކާނަމ ްނުށަދ ގެ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ޅ( ؛ ްނުވިއަފްށޮކުރުތިއ ްށަޗްއެކަތޯބާކ ،އް ެތަވާބ އި ާކަތުދއި ާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ކ( ިކެއ ްށަރުތިއ ެރުވްށަރަވްނިމ ވާ ިއަފްށޮކަދްއުހ ިއގަ ުކަތުޑނގަ ްނިމ ؛ްނުވއި ަފްށޮކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ްނގެ ްށޮކްއއެ ްއަތާދްއާމ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )އ( ްށަކަތާދއް ާމ ާރުކްއއެ ިއގަ ުމުރުކުރާޔއް ަތ ިތެކަތޯބާކ ،ްށަފާލިޚ .ްނުއަނގެ ުރުތިއިނުއ އި ގަ ުމަކ ިތެކަތޯބާކ "ޯޔިޕްމިއ" ަތަވުނ ްނޫނުރިހާތ ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ . 24 ިތ ެކަތޯބާކ ްނޫނުރިހާތ .ެވެޗއް ެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ީނޭވެލެބ ަތަވުނ ްއެއާދްއާމ ަދަފ ެނާދިބިލ ްނުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ ަތަވުނ ްއއެ ަހިވ )ހ( ؛ިތެކަތޯބާކ ޭވެލުކެއ ްއެއަބ ާވިއަފާނމަ ިހ ްއެއާދްއާމ ާނަމ ްނުނެމިހ އި ގަ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ްލަކިމެކ )ށ( ްނެހެމްނޮކ ްނުތަވާބ ގެ އް ެޗްއެއޯބާކ އެ ،އި ގަ ޭރެތ ގެ އޭ ؛ިތެކަތޯބާކ ްނީޓިރޯތޮއ ްށަމަކަދްއުހ ްނުނެމިހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ިދައ ،ޭހެޖްނަޅައ ްނީޓިރޯތއޮ ަތަވުނ ްއަތްލަކިމެކ އި ާކަތާދްއާމ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް އެ ާކަޑނގަ ްނިމ ިކަވ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ 23 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ އް ެކަތްލަކމި ެކ ަތަވުނ ްއަތާދްއާމ ވާ ިއަފާނަމިހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ .ެވެއެނެމިހުނ ،ްށޮކުރާޔްއަތ ްށަތގޮ ޭތެފުނ ްށަޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ުމްނާޢ )ނ( ްނ ުބަބަސ ގެ ުމުވއި ަފްށޮކްނަދގު ަތވަ ުނ ްށޮކުދްނަބ ،އި ަދްއަފުއ ީޙްއިޞ ޭހެޖްނަންނުހ ިއގަ ީތެކަތ ެއ ަތަވުނ ،ެވުރަޔްއަޣަތ ިތެކަތ ެއ ؛ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފިލްއގެ ްނަކިރެތާކްއަރ އް ެޔްއަބ ަދަފާރައ ްށަޔގަ ްނިއގަ ަތަވުނ ްއެޔްއަބ ޭހެޖ ްށަންނުނާސްނިއ )ރ( ްނުކަތަވާބ ގެ ީހގެ ާހގަ ްސގަ ަތަވުނ ްނުކަރާވަނަޖ ާވިއަފިހެޖ ؛ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ާވއި ަފާދްއަފުއ ަތަވުނ ްނުކަޗއް ެއ ޭނެމިހ ްއއެ ާދްއާމ ަދަފޭބިލ ްނުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ )ބ( ްށަކަތގޮ ަދަފޭލްއގެ ްނަކުރިހާތުފާސ ިއާމަކާޒާތ ގެ ީތެކަތޯބާކ ؛ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކުދްނަބ ަތަވުނ ުރިހާތުނ ަތަވުނ ،ާވއި ަފެވުކާލަހ ަތަވުނ ާވއި ަފެވިނުކ )ޅ( ޭވެލުކެއ ްއެތަވާބ ގެ ީހގެ ާހގަ ްސގަ ަތވަ ުނ ގެ ުރާވަނަޖ ާވިއަފިހެޖިލަބ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ާވއި ަފާދްއަފުއ ްށަތގޮ ގެ ުމުތގަ ަށައ ުމީސާރަޖ ަތަވުނ ްނުބަބަސ ގެ ުމުޅެއ ާސުކަފިނަފ އި ޮބިއަކ ްނުނާސްނިއ އި ަކަޓްށަކަބަބަސ ްސެވްނެހެއ ަތަވުނ ްނުބަބަސ ؛ިތެކަތޯބާކ ާވުންނގެ ީށަކެއ ްށަމުދެހ ގެ ޭއ ަތވަ ުނ ެނާވަހިވ ިތެކަތޯބާކ ްނުމވު ުކެއ ްއެޗއް ެއ ެއ ާޗއް ެކަތޯބާކ )ކ( ވާ ިއަފްށޮކުރާޔއް ަތ ްނުކއަ ާދްއާމ ެނާވްނުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ ްނުބަބަސ އި ގަ ްއެތާލާއ ާރުކުދްނަބ ިތެކަތޯބާކ ްސވެ ްނޫނެއ ަތަވުނ ްއެރަނޭޓްނޮކ .ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކުރަސައ ގެ އް ެއާދްއާމ ަދަފެއ ،ާވިއަފްށޮކުދްނަބ ވާ ުންނގެ ީށަކެއ ްށަމުރުކްނުނޭބ ްނުނާސްނިއ ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ . 25 ްށަމުރުކްނުނޭބ ްނުނާސްނިއ ިތ ެކަތޯބާކ ާވުންނެގީށަކެއ .ެވެޗްއެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ީރިތ ީނޭވެލެބ ިއގަ ުމަކ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ުރާވަނަޖ ާވއި ަފެވިނުކ ްނގެ ެވުރަމ ަތަވުނ ،ާވއި ަފިހެޖ ްއެޔްއަބ )ހ( ިދއަ ؛ އް ަތްތަވާބ ގެ ީހގެ ާހގަ ްސގަ 24 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ގެ އް ެރާވަނަޖ ާވުންނގެ ީށަކެއ ްނަރުކްނުނޭބ ިއގަ ުތގޮ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ށ( .ްއެއަބ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ިއާޗްއެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ހ( . 26 ިއާމުރުކުދްނަބ ިތެކަތޯބާކ ްނ ުރުކްލަބޭލ ވޭ ެރުކުދްނަބ ިއަދްއަފުއ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ިދައ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ އި ާނޫނާޤ ިމ ،ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ްށޮކުދްނަބ ްނިތަމގެ ުތގޮ ވާ ްތގޮ އް ެއ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ާރުކްނާޔަބ .ެވއެ ެނާވްނަރުކުރަވަށަކ ްނަކިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކްލަބޭލ ުރޭބ ،އި ާތާމޫލުޢަމ ގެ ުކަތިއަބ ޭހެޖްނަނމަ ިހ ިއގަ ުމުރުކްލަބޭލ ިތެކަތޯބާކ )ށ( ުތާމޫލުޢމަ ޭޅގު ާޗްއެކަތޯބާކ ިއގަ ުތަލާޙ ވާ ުނިއަފްށޮކުރަހ ްލަބޭލ ިއގަ ުށުފ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުލޫސއު ޭޅގު ާމުރުކްނާޔަބ ްނުމުޔިލ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ިދައ ިތެކަތ ިއާކަތްތަވާބ ާވިއަފްށޮކްނުނޭބ ްށަމުރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ )ނ( ެނާދެވްކިޖރަލެއ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ޭހެބާކަތްޓްނެއިރްޓުއިނ ގެ އް ެޗްއއެ ެއ ޭޅގު ާޗްއެކަތޯބާކ ،ްށަތގޮ ގޭ ނެއ ްނަކެއ ަމަނޭނެމިހ ްއެއާދްއާމ ަދަފ ިއގަ ީތެކ ަތ ެއ ،ިއަލަބ ްށަތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ީޙްއިޞ ުނުވެރުކުރާޔއް ަތ ިތެކަތޯބާކ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ްނެހިނެހެއ ޭހެޖްނަނަމިހ ާވަމަހ ުތަދްއުމ ގެ ީތެކަތ ެއ ިއާޚީރާތ ުނުވެރުކުދްނަބ ަތަވުނ/ިދައ ގެ ާދްއާމ ިމ ،ްއަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުނެމިހ ްއަތުތާމޫލުޢަމ ަދަފ ްޚީރާތ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ )ށ( ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ރ( ްށަމުރުކްލަބޭލ ްށޮކުދްނަބ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކުދްނަބ ްނުކަތާރަފ ްސެވއް ެއ ،ީވުނެމ ިއގަ ުހަފ ަތަވުނ ްށޮކުޓޯޕްމިއ ަތަވުނ ްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ ،އި ަކއް ިވ ްސެވްއއެ ިދައ .ެވއެ ެނާވުނ ްނގެ ީދްށޮކުރޯފ ްށަކަތގޮ ްސެވްނޫނެއ ްށަތގޮ ޭޅއޮ ުލްސައ ަތަވުނ ާވުނިއަފްށޮކްލަބޭލ ،ްނުކަތާރަފ ްނގެ ްށޮކުޓޯޕްމިއ ަތަވުނ ްނގެ އި ަކއް ިވ ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކްލަބޭލ 25 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްނގެ ީދްށޮކުރޯފ ްށަކަތގޮ ްސެވްނޫނެއ ަތވަ ުނ ްނގެ ްށޮކުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ .ެވއެ ެނާވުނ ،ިއާކަތްތާރަފ ާކްއވި ިތެކަތޯބާކ ްށަފާލިޚ ާއ )ރ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ްސެވްނޫނެއ ިއާކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކއެ ،އި ާކަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕްމިއ 47 ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްށަކަތްތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ ްށަކަތގޮ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ަތަވުނ ގެ ުމުޓްއެހެފިހ ްސްނަސިއަލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނުށަދ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ްށަތގޮ ޭޅއޮ ުލްސައ" ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ރ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ޅ( އި ގަ ީރިތ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކްލަބޭލ .ެވއެ ގަ ިއަނާމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ްލަބޭލ ވާ އި ަފްށޮކުރަހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ )1( ްށަމަކިރުހ ްއެއަފިސ ްތެނ އި ގަ އޭ ިއގަ ުމުރުކުރާހިތްޝިއ ؛ްނުކްއެދ ؛ ްނުކްއވި ްނގެ އި ަލާވުޅއޮ ްނަނ ގެ އް ެތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ )2( ިދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ްލަބޭލ ާވއި ަފްށޮކުރަހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ )3( ީކަތާރަފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަމަކ ިނުފްނުކ ަތަވުނ ްތާރަފ ؛ްނުވުނ ިއގަ ުމަކ ްތާރަފ ުލްސައ ިދްއެފުއ ިތެކަތ ެއ ިއަކަޓްށަމުކއް ިވ ިތެކަތޯބާކ ާރުކުރާޔްއަތ ްށަމުކއް ިވ )4( ގެ ާނޭއ ުކެއާމުދެއ ގެ ާހީމ ިދްއެފުއ ިއގަ ްޖޭކެޕ ާވިއަފްށޮކުދްނަބ :ްސެވަމަނީވއި ަފާހަޖ ްސެރްޑެއ ިއާމަނ .i އް ެމުދްއެފުއ ގެ ްއެހީމ ްނެހެއ ީކަމުދްއެފުއ ެއ އާ ެއ ާވިއަފާދަހ ްނގެ އި ަލަބ ްށަކަލްސައ ަތަވުނ ،ްނުބަބަސ ގެ ުމުވްށަކަޗްއއެ ގެ އް ެތަވާބްއެއ ާދްނުމަކްއވި ިއގަ ްއެމަނ ްނެހެއ ީކަމުދްއެފުއ ެއ ،ްނުބަބަސ ގެ ުމުވުރަތްއަވ ާކަމުދްއެފުއ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުޅޮއ ްށަތާރަފ ަންނގަ ްނުދްއެފުއ ެދ ިމ ިތެކަތޯބާކ ިރުހ ްއެމަކ ްތގޮ ްއއެ ގެ ުތާޒ ާވްނގެ ީށަކެއ 26 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ަތަވުނ ؛ްނުވއި ގަ ުމަކ .ii ގެ ުމުވުނިއަފްށޮކްލަބޭލ ްށަތގޮ ާވުޅާފ ްށޮކުފާސ ްނަކއި ަބޮކ ީކަތާޒ ުލްސައ ގެ ޭއ ްނުބަބަސ ަތަވުނ ؛ ްނުވިއގަ ުމަކ ިތެކަތޯބާކ ްތެންނގެ ނެއ .iii ްނުތގޮ ޭހެބ ާކަތްތވަ ާބ ޭވެލުކެއ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ؛ްނުވިއަފާނަމިހ ުތާމޫލުޢަމ ްނޫނަޙްއަޞ .iv ްށަމަކ ިތެކަތޯބާކ ގެ އް ެނަތ ަތަވުނ ްއެމުއަޤ ިކަވ .ްނުކްއެދ ަތަވުނ ްނުނުބ ްނގެ އި ަލާވުޅޮއ އި ގަ ްޖޭކެޕ ،ްއެމަކ ްނިއެރެތ ގެ ުމަކްނަކ ިވިނަންނައ )5( :ްނުރުހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކުދްނަބ .i ުހަފްށަމުރުކްނުނޭބ ްސްވިޓިޑެއ ްޑުފ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއމާ ުތެނ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްނަކެއ ުދިއާވގަ ގެ ުމުރުކްލަބޭލ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ؛ްނވު ުފާލިޚ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ަތަވުނ .ii އި ަކަޓްށަކަތްނުނޭބ ީރަޓެއަޑ ަޞްއާޚ އި ގަ ްލަބޭލ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަންނުހ ިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްށަމަކ ެނޭހެޖްނަރުކްނާޔަބ ުތާމޫލުޢަމ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ަތަވުނ ްނުތެނ ްނގެ ނެއ އި ގަ އް ެޗއް އެ ެއ އި ާކަތާދިއަފ ީރަޓެއަޑ ޭނެމިހ އި ގަ އް ެޗއް ެއ ެއ ީރަޓެއަޑ ިދައ ިއާރަވްނިމ ގެ ްލަރަނިމ ިއާނިމަޓިވ ވާ ްނގެ ީށަކެއ ،ާފްނމަ ގެ އް ެޗްއއެ އެ ިއަކަޓްށަމުނޭބ ؛ްނުތެނ ްނގެ ނެއ ްށައާހީމ ަންނގަ ްށަކަރަވްނިމ .iii އި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ްނުރުހ އް ެއާދްއާމ ިކވަ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ާރުކްނާޔަބ ވާ ުޅާފ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ާރުކްނާޔަބ ްށަމަކ ިރެތާކްއަރ .ްނުތެނިއަފެޔިލ ްށޮކަޙްއަޞ ްށަތގޮ 27 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ާކއް ިވ ،ްށަތގޮ ާވުފާސ ްށަތާރަފ ަންނގަ ަތަވުނ ާރުކްނުނޭބ ިތެކަތޯބާކ )ކ( އި ގަ ޭއ ،ިއާކަތިއަބ ާވްނގެ ިވެލުކެއ ިއގަ އޭ ،އި ާނަތ ިދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ،އި ާރަވްނިމ ގެ ީރަލެކ ިއާތާމޫލުޢަމ ްލަނަޝިރްޓުއިނ ާވްނގެ ިވެލުކެއ ިދައ ،ިއާތާމޫލުޢަމ ގެ ުތގޮ ެނާރުކްނުނޭބ ިއާތގޮ ެނާޓްއަހަބ ްށޮކާކްއަރ .ެވެއެނާވްނަނަމިހ ުތާމޫލުޢަމ ްނެހއެ ާވްނުނޭބ ްސެވްނުރުތިއ ގެ ީމ ،ީނޭވެލެބ ްށަމަކ "ިތެކަތޯބާކ ޭތެފުނ ްށަޑނގަ ްނިމ" ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ . 27 ިތ ެކަތޯބާކ ޭތެފުނ ްށަޑނަގްނިމ ްށަޑނގަ ްނިމ ެއ ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފާޅއަ ަޑނަކ އް ެޑނގަ ްނިމ ިކވަ ްނީޓިރޯތޮއ ިކވަ ީމާވްޤައްލަނިއަބ ާވއި ަފެނގަ ިއަލަބ ްނީޓިރޯތޮއ ަތަވުނ ްށަމުތެފުނ ަތަވުނ ްށަމުތެފުނ ްށަޑނގަ ްނިމ އެ ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ްއެޑނގަ ްނިމ ްށަމުތެފުނ ިތެކަތޯބާކ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ްސެވްނޫނއެ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ިތެކަތ ެއ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ްނުތާރަފ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ .ެވެށަމުތެފުނ ުބ ާބ ަނަވުރަތަހ ާކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއަގުނަތްނަތ ެއ ިއާނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ެގީތެކަތޯބާކ ްއ ަތުޑނަގްނިމ ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ްނުތޮގޭޅުގ ްށަމަކ "ްނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ" ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 28 ްނ ަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ެގީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ާދްއަފުއ ،އި ާނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ާރުކްލަބޭލ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކުދްނަބ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކްސެސޮރްޕ ާކއް ިވ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކްނަދގު ަތވަ ުނ ާރުކާކްއަރ ،ިއާނަތްނަތ ގެ ުމުނިދްށޮކުރޯފ ިއާމުލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތްއެއ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކިރާފަޔިވ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ްނުތގޮ ޭނެމިހ ްނަތްނަތ ާރުކްތަކްއަސަމ ްށަންނުމްނާޢ ަތަވުނ ްނުލޫސުއ ިރާފަޔވި ްސެވްނޫނެއ ،ިއާނަތްނަތ ިއަހެމްނއެ ާރުކްތަކްއަސަމ ގެ ުމުނިދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ެވެށަނަތްނަތ 28 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ާކަތުލޫސއު ާވިއގަ ުބާބ ިމ ،ީކަނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ށ( ޭތެފ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުލޫސުއ ޭޅއެ ަޑނަކ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ .ވެ އެ ެނާވްނާވ ިއގަ ުމަކ ްނަތްނަތ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ިރާފަޔިވ ގެ ީތެކަތޯބާކ" ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 29 ިރ ާފަޔިވ ެގީތެކަތޯބާކ ގާ ްނިހ ްށަކަތގޮ ްނޫނެއ ަތަވުނ ްނުށަދ ގެ އް ެމުވްސަބްއއެ ،ީނަވެއ .ެވެށަކަތްތާލަމާޢުމ ގެ މު ުރުކިރާފަޔިވ ގެ ީތެކަތޯބާކ ިވިނަންނައ ްނުށަދ ގެ އް ެމުވްސަބްއެއ ަތަވުނ ްނުލޫސއު ިރާފަޔިވ )ށ( .ެވެއެނޭވެލެބ ްށަމަކ ްނުރުކިރާފަޔިވ ގެ ީތެކަތޯބާކ ީކަމުރުކ ްނަކްނަކ ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ )1( ؛ްނުދްއެފުއ ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ )2( ؛ްނުރުކްސެސޮރްޕ ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ )3( ؛ްނުރުކުދްނަބ ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ )4( ؛ ްނުރުކްނަދގު ިއމާ ުރުކާކްއަރ ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ )5( ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ ިއާމުލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތްއެއ ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ )6( ؛ްނުރުކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ )7( ؛ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ )8( ؛ްނުކއް ިވ ިތެކަތޯބާކ ްށޮކިރެވުދެމ އް ެތަމުދިޚ ގެ ގްނިރަޓޭކ )9( ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ 29 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްނިތަމ ގެ ާފަލ ގެ ުޑޯބ ީޓިލޮކ ްޑްނެއ ީޓްފޭސ ްޑުފ ްލަނަޝޭނ )10( ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ިއގަ ުތގޮ ގެ ީރާފަޔިވ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ްނަކްނަކ ްނެހެއ ްނުރުކިރާފަޔިވ ގެ ީތެކަތޯބާކ ީކަމަކްނަކ ިއާކަތްތާރަފ ިވިނަންނައ )ނ( .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއއެ ގަ ުމަކ ގެ ީތެކަތޯބާކ ީކއަ ިރާފަޔވި ުޑނގަ އި ަމ ާރުކ ްނުކަތާރަފ ެއ )1( ،އި ަފެވްށަމަކ ްއއެ ިރާފަޔިވ ްނެހެއ ްނޫނ ިރާފަޔިވ ްށަކަތާރަފ ާރުކިރާފަޔިވ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްސެވަމަންނެހެއ ؛ އް ަތްތާރަފ ާވއި ގަ ުމަކ ްއެތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ ްއެތަމުދިޚ ްނިތަމ ގެ ާފަލ ގެ ުޑޯބ ީޓިލޮކ ްޑްނެއ ީޓްފޭސ ްޑުފ ްލަނަޝޭނ )2( ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްށަމަކ ްނޫނ ްއެއިރާފަޔިވ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ްނަކްނަކ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުކްއވި ިތެކަތޯބާކ" ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 30 ްނ ުކްއިވ ިތެކަތޯބާކ ްނުނަތްއއެ ިއާމުޅގު ްނގެ ިއަފިހ ިއާމުރުކްސެސޮރްޕ ިތެކަތޯބާކ ،ީނަވެއ ިއާމުނިދްށޮކުރޯފ ިއމާ ުރުކްނަދގު ްށޮކާކްއަރ އި ާމުލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ިތެކަތޯބާކ ާރުކ ިއަކަޓްށަމުރުކްނުނޭބ ާނާސްނިއ ްސެވްނޫނިމ ިދައ .ެވެށަކަތްތާލަމާޢުމ ިއަހެމްނެއ ގެ ުމުކއް ިވ ިތެކަތޯބާކ ްށަމުރުކްނުނޭބ ާނާސްނިއ ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ވެ އެ ެނެމިހ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ިއގަ ޭރެތ ގެ އި ަނާމ ގެ ުމުކއް ިވ އް ެޗްއެއ ޭނެމިހ ްއެތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ )1( ްނަކްއިވ ަތަވުނ ްނުޅެހަށުހ ްނަކއް ިވ ަތަވުނ ްނުކއް ިވ ،ްނުޓްއެހެބ ިއގަ ުތައ ިއގަ ުމުނޭބ ގެ ުމުކްއވި ަތަވުނ ްނުޓްއެހެބ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ްނުނިދަދްއުހ ްށަމުކްއވި ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ އި ާމުރުކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތޯބާކ ްށަމުނޭބ ގެ ުމުކއް ިވ ؛ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ؛ްނުރުކުލަދަބ ްށަޗްއަކެނައ ިތަކެއ ިތެކަތޯބާކ )2( 30 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްނުނިދްށޮކުރޯފ ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ޭރެތ ގެ ގު ައ ގެ ްއެތަމުދިޚ ިކަވ )3( ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ ިތެކަތޯބާކ ުކެއާމުނެމިހ ަތަވުނ ްއެޓްނަރޯޓްސެރ ަތަވުނ ްއެލަޓޮހ ަތަވުނ ،ްއެއަރާހިފ )4( ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ުލަދަބ ގެ ގު އަ ،އި ގަ އް ެނަތ ްސެވްނެހެއ ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ ިތެކަތޯބާކ ްށަތާރަފ ާރުކާދައާފީޒަވ ްނުށަދ ގެ އް ެމުވްސަބްއެއ )5( ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ުމުނޭބ ގެ ުމުރުކުރާހިތްޝިއ ްއެނަތ ިކަވ )6( ؛ްނުނިދްށޮކުރޯފ .ްނުނިދްށޮކުރޯފ ިތެކަތޯބާކ ްށަކަލިބާޤުމ ާވްނގެ ީށަކެއ )7( ،ިއާމުކއް ވި ިތެކަތޯބާކ ،ުކަދނިހ ާހޭދުންށޮކުތިބާސ ްށަކަތގޮ ްނެހެއ )ނ( ިތެކަތޯބާކ ްށަމުރުކްނުނޭބ ާނާސްނއި ،ީކަމުޅެހަށުހ ްށަމުކއް ިވ .ެވއެ ެނޭވެލެބ ިއގަ ުމަކ ްނުޅެހަށުހ ްށަމުކއް ިވ ިއާމުކއް ިވ ާވިއަފާދަހ ްއެނަތ ެއ ީނާވްނަންނުހ ްނަތްނަތ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ހ( . 31 ްނ ަތްނަތ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ްނުކަތަލީސަވ ާރުކްނުނޭބ ިއގަ އް ެނަތ ެއ ަތަވުނ ްނުކަތގޮ ަތަވުނ ްނުބަބަސ ގެ ުމާޒިނ ގެ ުމުރުކްތަކއް ަސަމ ގެ އް ެނަތ ެއ .ެވެށަކަތގޮ ަދަފެނާވުނުރަޔްއަޣަތ ިތެކަތޯބާކ ްނުކމަ ަކ ްސެވްނޫނެއ ިއާމަކިރެތާކްއަރ ޭހެޖްނަންނުހ ިއގަ ުނަތްނަތ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ށ( ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ާދްއަފުއ ްނުކަތްތާރަފ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ނ( އް ަތުޠުރަޝ ުމްނާޢ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުބާބ ަނަވްނިތ .ވެ ެއެނާވްނާވަމަހިރުފ ާދްއަފުއ ިތެކަތ ެއ ްނިރުކ ގެ ުމުށެފ ްތަކއް ަސަމ ގެ މު ުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ )ރ( ާވއި ގަ ުދއި ާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްތާރަފ ާދްއަފުއ ިދައ ްނަތ .ެވެއެނާވްނަރުކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ 31 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާވްނަރުކްތަކްއަސަމ ްނުކަތްތާރަފ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ބ( 47 ްސްނަސިއަލ ޭހެބާމަކ ޭހެޖްނަދޯހ ްނުށަދ ގެ ާދްއމާ ަނަވ .ެވެއގަ ުހަފްށަމުދޯހ އި ގަ ީތެކަތޯބާކ ާރުކުރާޔްއަތ ިއގަ ުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 32 ްނ ުރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ްއަތުޠުރަޝ ުމްނާޢ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ ުބާބ ަނަވްނިތ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ވެ ެއެނާވްނާވަމަހިރުފ އް ަތްތާރަފ ާރުކުރާޔއް ަތ ިދައ ްނަތްނަތ ާރުކުރާޔއް ަތ ިތެކަތޯބާކ )ށ( އި ގަ ީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާދއި ާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ެނާވްނަރުކީރަޓްސިޖަރ ،ްނުކަތްތަރާފ ާރުކުރާޔްއަތ ިދައ ްނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ )ނ( ،ީނާވްނަރުކްތަކްއަސަމ ގެ މު ުރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ުނަތްނަތ ެއ 47 ޭހެބާމަކ ޭހެޖްނަދޯހ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެއގަ ުހަފްށަމުދޯހ ްސްނަސިއަލ ިދައ ،ީނާވްނަންނުހ ިއަފްށޮކާމުރަފ ްނަތްނަތ ާރުކްނަދގު ިތެކަތޯބާކ . 33 ްނ ަތްނަތ ާރުކްނަދުގ ިތެކަތޯބާކ ިއާނޫނާޤ ިމ ީނވާ ްނަންނުހ ިއަފްށޮކާކްއަރ ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ުނަތްނަތ ެއ ާވްތގޮ އް ެއ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ާކއް ިވ ްށޮކްލިއެޓީރ ިދައ ްށޮކްލޭސްލޯހ ،ްނުކަތާރަފ ްސެވއް ެއ )ހ( . 34 ްށޮކްލިއެޓީރ ިދައ ްށޮކްލޭސްލޯހ ްނ ަތްނަތ ާކްއިވ ިތެކަތޯބާކ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުބާބ ަނަވްނިތ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާވްނާވ ިތެކަތޯބާކ .ެވއެ ގަ ުމަކ ިތެކަތ ާވަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ުމްނާޢ ްނަތްނަތ ާކްއވި ިތެކަތޯބާކ ްށޮކްލިއެޓީރ ިދައ ްށޮކްލޭސްލޯހ )ށ( ިތެކަތޯބާކ ާޓްއަހަބ ިއގަ ުނަތ ެއ ީނާވްނަންނުހ ިއަފްށޮކާމުރަފ .ެވެށަކަތގޮ ަދަފ ެނާވުނުރަޔްއަޣަތ ްށަމަކ "ްނުރުކުރާހިތްޝިއ ިތެކަތޯބާކ" އި ަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( .

35 ްނ ުރުކުރާހިތްޝިއ ިތެކަތޯބާކ 32 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްނުރުކްނުނޭބ ަތަވުނ ްނުކއް ިވ ެނގަ އް ެތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ އި ގަ ްއެތގޮ ާދީސުނ ަތަވުނ ިއގަ ްއެތގޮ ާދީސ ،ިއަކަޓްށަމުރުކުރުތިއ ާންނުތިޔްއަރ ްށޮކުމްނާޢ ިއގަ ުދަޞްޤަމ ގެ މު ުރުކިރާފަޔިވ .ެވެށަމުރުކުތާލަޞާއުމ ްށަމަކ ްނުރުކުތާލަޞާއމު ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ޯއިޑީވ ަތަވުނ ްލައުޝިވ ަތަވުނ ޯއިޑޯއ ގެ އް ެތަވާބ ްސެވއް އެ ،ީނޭވެލެބ ަތަވުނ ްޓްނިރްޕ ްނގެ ްށޮކްނުނޭބ ްއެތަލީސަވ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްޓެނރަޓްނިއ ަތަވުނ ާއިޑީމ ްކިނޯރްޓްކެލިއ ްނަކުލޫބުޤަމ ގެ އް ެޗްއއެ ަތަވުނ ްއެތަވާބ ިކަވ ްށޮކިރެވުދެމ ްއއެ ްމައިޑީމ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ިއގަ ޭރެތ ގެ ޭއ .ެވެށަކަތްތާކަރަޙ ގާ ްނިހ ްށަމުރުކުރުތިއ ާނަމިހ އި ގަ ްލަބޭލ ިއގަ ުދަޞްޤަމ ގެ ުމުރުކުރުތިއ ްނަކުލޫބުޤަމ ްނެހިނެހެއ ިއާކަތްނުޔިކެޔިލ ްނެހެއ ަދަފެއ ިއާތާމޫލުޢަމ ްށަންނުދުރަފ ިކވަ ިކވަ ިއގަ ުދަޞްޤަމ ގެ ީރާފަޔވި ،ިއާކަތްތަލީސަވ ގެ ުމުރުކުތާލަޞާއުމ ަދަފ ްނުނިދުތާމޫލުޢަމ ގާ ްނިހ ްނގެ ްށޮކުޒާމައ .ެވެއެނެމިހ ްސވެ ްއަތްތާކަރަޙ އް ެޗއް ެއޯބާކ ގެ އް ެތަވާބ ްސެވްއއެ ްނުކަތާރަފ ްސެވއް ެއ )ނ( .ެވއެ ގަ ުހަފްށަމުރުކްސާފ ިއަޅަހަށުހ ްށައީޓިރޯތޮއ ީނާވްނަރުކުރާހިތްޝިއ ،އި ާތގޮ ޭހެޖްނަޅަހަށުހ ްށަމުރުކްސާފ ްނަރުކުރާހިތްޝިއ ިތެކަތޯބާކ )ރ( ،އި ާކަތުލޫސުއ ގެ ުތގޮ ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކުރާހިތްޝިއ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްނަކްނަކ ާނަމ ިއގަ ުމުރުކުރާހިތްޝިއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ބ( ްށަފާލިޚ ާކަތުލޫސއު ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމުރުކުރާހިތްޝިއ .ެވއެ ެނާވުނ ްނގެ ްށޮކުލަމަޢ ްނުކަތާރަފ ްސެވއް ެއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ބ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ޅ( ްނުތގޮ ޭޅގު ާމުރުކުރާހިތްޝިއ ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ 33 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ އި ަފްށޮކުރާހިތްޝިއ ްށަތގޮ ާވުފާލިޚ ާކަތުލޫސުއ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ .ެވެންނުތާރަފ ާރުކުރާހިތްޝިއ ީނޭހެޖްނޭދްށޮކުތިބާސ ްނަކާވުނ ވި ިނަންނައ ،އި ގަ ުތަލާޙ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ޅ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ކ( .ެވެޢާފިދ ާވްނގެ ިބިލ ްށަތާރަފ ާރުކުރާހިތްޝިއ ީކަމަކްނަކ ްނަކޭނެމިހ ުތާމޫލުޢަމ ުފާލިޚ ާތަޤީޤަޙ ިއގަ ުރާހިތްޝިއ )1( ްނަކޭވެލާވުޅޮއ ްށަންނުމްނާޢ ްނުބަބަސ ގެ ުރާހިތްޝއި ަތަވުނ ؛ްނުތެނ ިއަފގި ނެއ ްށަތާރަފ ާރުކުރާހިތްޝިއ ،ީނޭވެލެބ ްށަމަކ ވާ ުނިއަފގި ނއެ ްނިއަދަފެއ ްސެވަމަންނެހެއ ޭހެޖްނަލަބ ްށަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކެނާވުނ ްށަތގޮ ެއ ްނަކެއ ވާ ިއަފާލަބ ްށަރަވްނިމ ާވްނގެ ީށަކެއ ްނުތާރަފ ެއ ްނަކްނަކ .ެވއެ ގަ ުތަލާޙ އް ެހީމ ާރުކިރާފަޔވި ގެ ުމުރުކުރާހިތްޝިއ ީކަތާރަފ ެއ )2( ވާ އި ަފީދ ްނުތާރަފ ިރުކުލާވަޙ ުރާހިތްޝިއ ،ުކއެ ާމުވއި ގަ ުމަކ ްސެވްއއެ ްށަތގޮ ވާ ިއަފީދްށޮކްސާފ ްނީޓިރޯތޮއ ިދައ ،ްށަތގޮ .ްނުވިއަފްށޮކުޢިއާޝ ުރާހިތްޝއި ިއަލުނ ާކަމުއަނގެ ްއެލަދަބ 36 ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ިއގަ ުމުލުފުއ ްށަނަތްއެނއަ ްނުނަތްއއެ ިތެކަތޯބާކ . ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތްއެއ ިތެކަތޯބާކ ްނ ުލުފުއ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުލޫސުއ ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ްށަތަލުއަދ ްނުކަތާރަފ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްނުކަތާރަފ ީމާވްޤައްލަނިއަބ )ހ( . 37 ިތ ެކަތޯބާކ ާރުކާޔިދަހ އި ގަ ުބާބ ަނަވްނިތ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ާރުކާޔިދަހ .ެވއެ ެނާވްނާވ ަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ުމްނާޢ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ،އް ެޗއް ެއ ްނިއެރެތ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަދަފ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ްށަމަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަމަނާވުފާލިޚ ާކަޑނގަ ްނިމ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ެވެންނީޓިރޯތޮއ ީނާޅައަޑނަކ ްއެތގޮ ުދެމާމަކއެ ،އި ަލަބ ްށަސާރިހ ްތޮއ ްށަތަލުއަދ ްނުކަތާރަފ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްނުކަތާރަފ ީމާވްޤައްލަނިއަބ )ނ( 34 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،އް ަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުރުކުލޫބަޤ ިތެކަތޯބާކ ާރުކާޔިދަހ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ އި ގަ ުނޫނާޤ ިމ ީކަނަތްނަތ ަދަފ ުޓޭކުރާމ ާކްއވި ިތެކަތޯބާކ )ހ( . 38 ަދަފ ުޓޭކުރާމ ާކްއިވ ިތެކަތޯބާކ ްނ ަތްނަތ ްނަތްނަތ ާވަމަހިރުފ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ .ެވއެ ެނާވްނާވ ިއގަ ުމަކ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ާކއް ިވ ިއގަ ުނަތްނަތ ަދަފ ުޓޭކުރާމ ާކްއވި ިތެކަތޯބާކ )ށ( ްއަތުޠުރަޝ ުމްނާޢ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ ުބާބ ަނަވްނިތ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ވެ ެއެނާވްނާވަމަހިރުފ ަދަފ ުޓޭކުރާމ ާކްއިވ ިތެކަތޯބާކ" ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ނ( ގެ ްއެލޫސއު ވާ ިއަފިޅެއަޑނަކ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނަތްނަތ ްސެވްނޫނެއ ިއާއީރާކުރަތ ،ިއއާ ާވޭމ ިއގަ ުކަތިޅގޮ ާވިއަފިވެލާހަބ ްނުށަދ ްއަތިރާފަޔިވ ިދުކ ގެ ްނުމްނާޢ ގާ ްނިހ ްތާލަމާޢުމ ގެ މު ުކްއވި ިތެކަތޯބާކ .ެވެށަކަތުދްއަޙަރަސ ގާ ްނިހ ްޑްނޭޓްސ ިއާދނަޅއު ްސެވްނޫނެއ ަތވަ ުނ ާޔިޑގާ ާކއް ިވ ިތެކަތޯބާކ )ހ( . 39 ިއާކަތާޔިޑާގ ާކްއިވ ިތެކަތޯބާކ ްއ ަތްޑްނޭޓްސ ިއާކަތުދނަޅުއ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ވާ ިއަފާޅައަޑނަކ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ީކަނަތްނަތ ަދަފ .ެވެއެނާވްނާވ ިއގަ ުމަކ ްނަތްނަތ ާވަމަހިރުފ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ްޑްނޭޓްސ ިއާދނަޅއު ްސެވްނޫނެއ ަތވަ ުނ ާޔިޑގާ ާކއް ިވ ިތެކަތޯބާކ )ށ( އި ގަ ުބާބ ަނަވްނިތ ގެ ުނޫނާޤ ިމ އި ގަ ީތެކަތޯބާކ ާކްއިވ ްނުނަތްނަތ ަދަފ .ެވއެ ެނާވްނާވ ަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ުމްނާޢ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ،ީނާވްނޭދްށޮކުރޯފ ިތެކަތޯބާކ އި ގަ ުތގޮ ގެ އް ެތަމުދިޚ ގެ ގްނިރަޓޭކ )ހ( . 40 ްތ ަމުދިޚ ެގގްނިރަޓޭކ ްސްނަސއި ަލ ްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެއުހަފްށަމުދޯހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ޭދްށޮކުރޯފ ްނުކަތްތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ގްނިރަޓޭކ )ށ( ްއަތުޠުރަޝ ުމްނާޢ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ ުބާބ ަނަވްނިތ ގެ ުނޫނާޤ ިމ 35 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ .ެވެއެނާވްނާވ ަމަހިރުފ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ޭދްށޮކުރޯފ ްށޮކިރެވުދމެ ްއެތަމުދިޚ ގެ ގްނިރަޓޭކ )ނ( ޭދްށޮކުރޯފ ްއެތަމުދިޚ ަދަފެއ ،ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ިއގަ ުނަތްނަތ އި އާ ގަ އި ަބިކ ގެ ުކަތްތާރަފ އި ގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުޑނގަ ްނިމ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ގެ މު ުކްއވި ިއަދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ާރުކ ިއަކަޓްށަމުޅުއިރިދ ަލްއިމައ )ހ( . 41 ާރުކ ިއަކަޓްށަމުޅުއިރިދ ަލްއިމައ ެގުމުކްއިވ ިއަދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ަދަފެއ ީނާވްނަރުކ ްތަކްއަސަމ ްތ ަކްއަސަމ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާޑނގަ ްނިމ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ާރުކ އި ަކަޓްށަމުޅުއިރިދ ަލްއިމައ" ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްތަކްއަސަމ ގެ ުމުކްއވި ިއަދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ގެ ުމުދޯހ ީނަދްމާއ ްށައަލްއިމައ ާމިތ ިއަކަޓްށަމުޅުއިރިދ ަލްއިމައ ަލްއިމައ ،ްށަތގޮ ޭބިލުނ ާފްނަމ ްށަކަތާރަފ ުރުތިއ ިދައ ،ިއގަ ުދަޞްޤަމ .ެވެށަތަކްއަސަމ ގެ މު ުކްއވި ިއަދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ާރުކ ިއގަ ގޭ ާދްއަފުއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ުމްނާޢ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުބާބ ަނަވްނިތ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ .ެވެއެނާވްނާވ ަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިއަކަޓްށަމުލެބ ްނަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 42 ާރުކުލީލްޙަތ ިތެކަތޯބާކ ްއ ަތީރަޓަރޯބެލ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ،ިއަކަޓްށަމުރުކ ްއަތުލީލްޙަތ ްސެވްނޫނެއ އި ގަ ޭޖއް ާރިހެވިދ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް ެއ ާކަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ .ެވއެ ެނާދިވެރުކުމިއާޤ ްއަތީރަޓަރޯބެލ ާރުކުލީލްޙަތ ިތެކަތޯބާކ ާރުކުލީލްޙަތ ިތެކަތޯބާކ ޭވެރުކުމިއާޤ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ )ށ( ިދައ ،ީނާޅައަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ އި ގަ ުކަތީރަޓަރޯބެލ އި ަޅައަޑނަކ އް ަތުޠުރަޝ ގެ ުމުނިދަދްއުހ ގެ ުމގު ްނިހ އް ަތީރަޓަރޯބެލ ެއ .ެވެންނީޓިރޯތޮއ ،ީނާރުކޫދ ަދްއުހ ެއ 36 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްށަމަކ "ްނިރެތްތަކްއަސަމ ގެ ީތެކަތޯބާކ" ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 43 ްނ ިރެތްތަކްއަސަމ ެގީތެކަތޯބާކ ާރުކުރާޔއް ަތ ،ިއާންނުހީމ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްނުނަތއް އެ ިތެކަތޯބާކ ،ިއާންނުހީމ ާރުކުދްނަބ ،ިއާންނުހީމ ްސެވްނޫނެއ ،ިއާންނުހީމ ާކްއވި ،ިއާންނުހީމ ާލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ިއަހެމްނއެ ޭޅގު ްނގެ ިތެކަތޯބާކ ިއގަ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ެވެންނުތގޮ ޭނެމިހ ްއަތްތާރަފ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ށ( ުމްނާޢ ާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީކަންނިރެތްތަކްއަސަމ ޭހެޖްނަޅއަ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ ،ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ާރުކްތަކއް ަސަމ ްނިތަމގެ ުތގޮ ވާ ްތގޮ އް ެއ ާކަތުޅަވަޔިފ ގެ މު ަކިރެތާކްއަރ .ެވެއެނާވްނާވ ިއގަ ުމަކ ުކަޔަބ ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ިއގަ ިއަބިކ ގެ ްނިރެތްތަކްއަސަމ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ނ( ްނުތގޮ ޭޅގު ާކަތްތާރަފ ެއ ،ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުޠުރަޝ ުރުތިއ ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ގެ ުކަތުލޫސުއ ާޅައަޑނަކ ްނުތގޮ ެއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ .ެވއެ ެނާވްނެނެމިހ ްއަތުލޫސއު ޭޅގު މާ ަކްނަކ ިވިނަންނައ ،އި ގަ ޭރެތ ުމްނާޢ ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ އި ގަ އި ަބިކ ގެ ްނިރެތްތަކްއަސަމ )1( ޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ ،ިއާމަކުރިހާތުފާސ ؛ްއަތުޑނގަ ްނިމ ؛ްނަކުރިހާތުފާސ ުމްނާޢ ގެ ުމުޅގު ްނގެ ިތެކަތޯބާކ )2( ގެ ީތްނގި ިކއެ ްނިއެރެތ ގެ ްނިރެތްތަކްއަސަމ ގެ ީތެކަތޯބާކ )3( ؛ްއަތުނީރްމަތ ީސާސައ ޭހެޖްނަރުކަމަހިރުފ ްނިރެތްތަކްއަސަމ ީޙްއިޞ ޭހެޖްނަދަހ ްނިރެތްތަކްއަސަމ ގެ ީތެކަތޯބާކ )4( ،ިއާމުރުކުމިޒާލ ްނުދެހ އް ަތްޕައްކެޗ ިއާކަތުޓްސެޓ އި ގަ ުކަތްތަލާޙ ާވުނަމަހިރުފ ުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ .ްއަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުޅެއުޅަވަޔިފ 37 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ިއ ަބ ަނަވްނިތ ްނ ުރުކިރާފަޔިވ ެގީތެކަތޯބާކ ުބ ާބ ަނަވްސަފ ްނ ުދޯހ ްސްނަސިއަލ ިއާމުރުކީރަޓްސިޖަރ ްއަތްތާރަފ ިއާނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ެގީތެކަތޯބާކ ،ްނިރުކ ގެ ުމުށެފ ްނޭދ ްތަމުދިޚ ްނުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 44 ްނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ެގީތެކަތޯބާކ ްނ ުރުކީރަޓްސިޖަރ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ އް އެ ާދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ .ވެ ެއެނާވްނަރުކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ީޓިރޯތޮއ ިއަދޯހ ްސްނަސިއަލ ،ިއާނަތްނަތ ޭޅުއިރިދ ްނުހީމ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ވޭ ެރުކުމއި ާޤ ްނުތގޮ ީތގު ަވ ްށަމުނިދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުރުކީރަޓްސިޖަރ ްއަތްޑްނޭޓްސ އި ާކަތުދނަޅއު ިއާކަތުޓޭކުރާމ .ެވެނޫނ ްއެމިޒާލ ާދޯހ ްސްނަސިއަލ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ީއެއ ްނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ެވއެ ެނޭލެބ ިއގަ ުމަކ ްނަތްނަތ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ،ްނިއެރެތ ގެ ުކަތްތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާކއް ިވ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ )ހ( . 45 ިތެކަތޯބާކ ެގުކަތްތަވާބ ްއެއަބ ްނ ުރުކީރަޓްސިޖަރ ގެ އް ެކަތްތަވާބ ިކަވ ާޅައަޑނަކ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ެނާވްނަރުކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ީޓިރޯތޮއ ،ްނިރުކ ގެ ުމުކއް ިވ ިތެކަތޯބާކ ގެ ުމުކްއވި ،އި ގަ ުދިއާވގަ ާލާވަލުކެއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ގެ ުމުޅެއަޑނަކ ިތެކަތޯބާކ ގެ ުތަވާބ ުމިޒާލ ްނުރުކީރަޓްސިޖަރ ްނިރުކ ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ީޓިރޯތޮއ ،ްނިރުކ .ވެ ެއެނާވްނަންނޮއ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ްއަތުލޫސުއ އި ާނޫނާޤ ިމ ،ްއަތްތާރަފ ިއަހެމްނެއ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 46 ޭދްތަމުދިޚ ެގީތެކަތޯބާކ ްނ ުރުކީރަޓްސިޖަރ ްއަތްތާރަފ އި ގަ ީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ެނާވްނަރުކީރަޓްސިޖަރ 38 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ ުރުކައ ެއ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ޭޅުއިރިދ ްނުހީމ ،އި ގަ އި ަނާމ ގެ ުކަތްތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުތގޮ ީތގު ަވ ްށަމުނިދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ިއާނަތްނަތ އި ގަ ުކަތްޑްނޭޓްސ އި ާކަތުދނަޅުއ އި ާކަތުޓޭކުރާމ ޭވެރުކުމިއާޤ .ެވެއެނެމިހުނ ްއެކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ ްއަތްތާރަފ ޭހެޖްނަރުކީރަޓްސިޖަރ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ނ( ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާޅަހަށުހ ިދެއ ްށަމުރުކީރަޓްސިޖަރ .ެވެށައީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ ްއއެ ާދިއވާ ގަ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނޭވެރުކީރަޓްސިޖަރ ްއަތްތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ރ( އް ެއީފ ްނަޝޭރަޓްސިޖަރ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ .ެވއެ ގަ ުހަފްށަމގު ެނ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ޭހެޖްނަރުކީރަޓްސިޖަރ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ބ( ީރަޓްސިޖަރ ގެ ުކަތްތާރަފ ެއ ިއާއގަ ުމުރުކީރަޓްސިޖަރ ްއަތްތާރަފ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،އް ަތުތައާރުޖިއ ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކާއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުކަތްތާރަފ ިއާނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 47 ްނ ުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާޅަހަށުހ ިދެއ ްށަމުދޯހ ްސްނަސިއަލ ިއަކަޓްށަމުނިދ .ެވެށއަ ީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ 44 ގެ ީތެކަތޯބާކ ާރުކީރަޓްސިޖަރ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( 46 ާރުކީރަޓ ްސިޖަރ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ ިއާށަނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ އި ގަ ުމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ،ިއާމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަކަތްތާރަފ ްސްނަސއި ަލ ،ިއާތަދްއމު ގެ ްސްނަސިއަލ ،އި ާމަކްނަކ ެނާރުކްތަޔާޢިރ ްސެވްނޫނެއ ޭޅގު ާމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ،ިއާކަތުތައާރުޖިއ ޭޅގު ާމުރުކާއ އި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،އް ަތުލޫސުއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ 39 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްސްނަސިއަލ ްށަކަތްތާރަފ ިއާށަނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 48 ިއަގުމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްނ ުޅެއަޑނަކ ުޠުރަޝ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،އި ގަ ުމުރުކޫދ .ެވެއެނާދިޅެއަޑނަކ އް ެކަތުޠުރަޝ ިކަވ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރުތިއިނއު ްށަކަތުޠުރަޝ ާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވއެ ވެ ްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ގެ މު ުއަނގެ ްސްނަސއި ަލ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ށ( ިދައ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ީނާވްނަންނގެ ުރުތިއިނުއ ްށަކަތުޠުރަޝ ޭޅއެ ަޑނަކ ިއގަ ުމުރުކޫދ ެނާންނާނ ްއެމަކިނުއ ްށަތަޢީބަޠ ުމްނާޢ ގެ ްސްނަސިއަލ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ޭހެޖްނަދޯހ ްސްނަސިއަލ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 49 ޭދްތަމުދިޚ ެގީތެކަތޯބާކ ްއަތްތަމުދިޚ ިއާނަތްނަތ ްށަޗްއަމ ގެ ުކަތްތަމުދިޚ ޭދްށޮކުރޯފ ްނުނަތްނަތ ެއ ،ިއާނަތްނަތ ްނ ުރުކިތްނިގ ޭދ ްނުނަތްނަތ ެއ ،ިއާނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ްށޮކާނިބ .ެވެއެނާވްނަލާހަބ ްށަކަތިތްނގި ްނީޓިރޯތޮއ ،ްއަތްތަމުދިޚ ،ިއާކަތިތްނގި ާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ގެ ީތެކަތޯބާކ ޭދްށޮކުރޯފ ްނުނަތްނަތ ޭނެމިހ ިއގަ ުކަތިތްނގި ެއ އި ގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްއަތްތަމުދިޚ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( އި ގަ ުބާބ ަނަވުރަތަހ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ީނާވްނގެ ިހެބ ްއަތިތްނގި ގެ ުނަތްނަތ ްނަތްނަތ ގެ ުތަވާބ ިއަހެމްނެއ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާރުކްނާޔަބ .ެވެންނުތގޮ ޭނެމިހ ްއަތްތަމުދިޚ ޭދ ްނުނަތްނަތ ެއ ިއާނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ރ( ްނީޓިރޯތއޮ ،ްއަތުޑނގަ ްނިމ ެނާރުކްތަޔާޢިރ ިއގަ ުމުރުކިތްނގި .ެވެއެނާވްނަރުކުޢިއާޝ ިއގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހެވިދ ،ިއަލާވަލުކެއ ްނުށަދ ގެ )ރ( ގެ ާދްއާމ ިމ ،ުހަފްށަމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ބ( ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުޑނގަ ްނިމ ާލާވަލުކެއ ަމަތަރުފ 40 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ 3 ްނީޓިރޯތޮއ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ )އް ެނިތ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ .ެވެއެނާވްނަރުކުޢިއާޝ ިއގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހެވިދ ،ިއަލާވަލުކެއ ،ްނުކަނަތ ެމްނޮކ ާރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ގެ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 50 ީފ ީރަހައ ،ްއެއީފ ީރަހައ ާޅއަ ަޑނަކ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުކަރަހައ ެމްނޮކ ްނިތަމގެ ުތގޮ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ެއ .ެވއެ ެނާވްނަކއް ަދ ްށައީޓިރޯތޮއ ،ުރަހަފްއެއ ީކަރަވްނިމ ގެ ީފ ީރަހައ ޭހެޖްނަކްއަދ ްނުތާރަފ ާރުކޫދ ްސްނަސިއަލ )ށ( ާޅައަޑނަކ ްށަނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ާރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްނިތަމގެ ުތގޮ ވާ އި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުކަތިތްނގި .ެވެރވަ ްނިމ ގެ ީފ ީރަހައ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ްށައިތްނގި ޭނެމިހ ްތާރަފ ްނުކަތްތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ިއާންނުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ނ( ޭދްތަމުދިޚ ެއ ،ީނާވްނަޅައަޑނަކ ިއގަ ުތގޮ ގެ ީފ ީރަހައ ޭހެޖްނަކްއަދ .ވެ ެކއެ ީފ ާވްނގެ ީށަކެއ ޭޅެއަޑނަކ ިއަލަބ ްށައިތްނގި ގެ ްއެނަތ ުތަދްއުމ ގެ ްސްނަސިއަލ ާރުކޫދ ްށަކަތްތާރަފ ިއާނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ . 51 ްނ ުރުކާއ ްސްނަސިއަލ އި ގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްއަތުލޫސއު ޭޅގު ާމުރުކާއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ްށަނަތްނަތ ިއާކަތްތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ . 52 ެގ ީޓިރޯތޮއ ާރ ުކޫދ ްސ ްނަސިއަލ ުތަޙަލްޞަމ ުފަޒްއަވުމ ްސވެ ްއއެ ގެ ީޓިރޯތޮއ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ްށަތަކްއަސަމ ގެ ުމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ްނ ުވާބިކްއެއ ްނުމުރެއުށުފ ަދަފެއ ިއާމުރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ްއެނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ުކަފަޒއް ަވުމ ަދަފެއ ިދައ ،އި މާ ުވ ްށަކަރާދާޞއް ިޙ ގެ ްއެނަތ ަދަފެއ ،ިއާމގު ްނިހ ްއެނަތ ްނގެ ްށޮކ އް ެމަކ ްސެވއް ެއ ާރައުށުފ ުތަޙަލްޞަމ ަދަފ ްނުނިދާފަލ ްށަކަނަތ .ެވއެ ެނާވުނ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ހ( . 53 ެގީތެކަތޯބާކ ިއަދޯހުނ ްސްނަސިއަލ ްނ ުރުކިރާފަޔިވ ާކަމުދޯހ ްއއެ ްސްނަސިއަލ ގެ ުމުނިދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނިތަމގެ ުތގޮ 41 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްއެތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ގެ އް ެތަވާބ ްސެވްއއެ ،ިއަލުނ .ެވެކެމަކާނަމ ީކަމުނިދ ްށަނަތްނަތ ިއާކަތްތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ަތަވުނ ްށޮކިނަވިއަފާޓްއަހަފިހ ްނުތގޮ ީތގު ަވ ްސްނަސިއަލ ާވިއަފްށޮކޫދ .ެވެކެމަކާނަމ ީކަމުނިދްތަމުދިޚ ްނުކަނަތ ެއ ްށޮކިނަވިއަފްށޮކުލިޠާބ ްށަފާލިޚ ާލޫސުއ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ށ( ިދައ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ާމްނިޒ ްށަމަކްނަކ ާރުކ ްނުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ެވެންނުތާރަފ ގާ ްނިހ ްނަތ ެއ ،ީނާވްނަލުފުއ ،ިއަލުނ ާކަމުދޯހ ްސްނަސިއަލ ޭހެޖްނަދޯހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ރ( ްށައީޓިރޯތޮއ ްނަކޭދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ިއގަ ްއެނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ިއާމގު ްނެއ ްށަމުރުކުދްނަބ ްނުތގު ަވ ްއެނަތ ެއ ،ަމަނެޖްއގި ނެއ ގެ ުމުޅެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭހެޖްނަޅައ ިއަކަޓްށަމުރުކުދްނަބ ްއެނަތ ެއ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ،ިއަލުނ ާކަމުދޯހ ްސްނަސިއަލ ޭހެޖްނަދޯހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ބ( 79 ްނުށަދ ގެ ާދްއމާ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްއެތާރަފ ެއ ،ަމަނިފީދްތަމުދިޚ .ެވއެ ވެ ްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތއޮ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުރުކާނަމިރޫޖ ،ަމަނެޖއް ެވިރެވުދެމ އް ެމަކ ްނިއެރެތ ގެ ުމަކްނަކ ިވިނަންނައ )ހ( . 54 ިއާމުޓްއެހެފިހ ްސްނަސިއަލ ްނ ުރުކުލިޠާބ ްނުތގޮ ީތގު ވަ ްސްނަސިއަލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްށަމުނިދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުޓްއެހެފިހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ިއގަ ުމުނިދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ )1( ަތަވުނ ްނުވުނަމަހިރުފ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ؛ްނުވުފާލިޚ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ެއ ްށަކަތާރަފ ްސެވްއެއ ްނުލާމުހއި ގެ ުނަތ ޭދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ )2( ؛ްނުވއް ެމުލްއގެ .ްނުވުފާލިޚ ާކަޠުރަޝ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ިއގަ ްސްނަސިއަލ )3( އް ެމަކ ްނިއެރެތ ގެ ުމަކްނަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 42 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ގެ ުތާރަފ ެއ ،ްށޮކްތަޔާޢިރ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ުމަކ ިރުކ ްނުތާރަފ ިރުކ ގެ ްއެތާރަފ ެއ ،ިއގަ ުލަދަބ ގެ ުމުޓްއެހެފިހ ްނުތގޮ ީތގު ވަ ްސްނަސިއަލ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚއި ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ްސްނަސިއަލ ިއގަ ްއެނަތ ާވއި ަފްށޮކޫދ ްސްނަސިއަލ ްށަމުނިދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ނ( ވާ ިއަފާޅއަ ަޑނަކ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ްނގެ ިޅގު ާކަތަމުދިޚ ޭދްނުނަތ ެއ ީކަމަކެއ ިދައ ،ަމަނެޖްއެވުތިބާސ ްށަތަޢީރަޝ ްނަކާވއި ަފގާ ނިހ ްއެށުކ ާވިރެތްތާކަރަޙ ިއގަ ުމގު ްނިހ ގެ ުނަތްނަތ ެއ ަތަވުނ ގާ ްނިހ ްނަތ ެއ ަތަވުނ އް ެތާރަފ ެއ ަތަވުނ ްނގެ ގި ނެއ ްށަކަކަތްތާރަފ ަތަވުނ ްށަކަތާރަފ ވާ ްނގެ ީށަކއެ ިއގަ ުމަކ ްއެމަކ ގި ނިހ ްނގެ ެވއޮ ްއެލާމުހިއ ގެ ުކަތްތާރަފ ،ަމަނެޖްއވި ެރުކުލޫބަޤ ްށައީޓިރޯތޮއ ްށޮކާނިބ ްށަޗއް ަމ ގެ ީކެހ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ްސްނަސިއަލ ިއާއީރަޓްސިޖަރ ާވިއަފްށޮކޫދ ްށަކަނަތ ެއ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ްސްނަސއި ަލ ގެ ްއެނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާވްނަރުކުލިޠާބ ަތަވުނ ީނާވްނަޓްއަހަފިހ ްނުތގޮ ީތގު ަވ ވާ ްތގޮ ްއއެ ާކަތުތައާރުޖިއ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ްސްނަސއި ަލ ،ްނިރުކ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ްސްނަސިއަލ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ްނަކްނަކ ެނާދިވެރުކުޙާލްޞިއ ްށަތާރަފ ާވިއަފްށޮކޫދ ވާ ްތގޮ އް އެ ާދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއަކަޓްށަމުރުކުޙާލްޞިއ ުތަޞުރުފ ާވްނގެ ީށަކެއ ްށަކަތާރަފ އެ ްނީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ .ވެ ެއެނާވްނޭދ ްސްނަސއި ަލ ްނުތގު ވަ ،ްސެވަމަންތއޮ ްނެހެއ )ބ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ޅ( ގެ ުމަކެއ ،ިއގަ ްއެތަލާޙ ޭދިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ުހަފްށަމުނިދ ްސިޓޯނ ްސްނަސއި ަލ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ ްއއެ ާކަތުތައާރުޖިއ ާރުކްނާޔަބ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ 43 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްނުތގު ަވ ުހަފްށަމުނިދ ްސިޓޯނ ،ިއަކަޓްށަމުނޭބ ގެ )ޅ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ކ( ،ްއަތްތަލާޙ ޭދިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ްސްނަސިއަލ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ ،ުކަދނިހ ާހާޅާނަޑނަކ ްށަކަތގޮ ިކަވ ްނީޓިރޯތޮއ )އ( ،ުކެއާމުރުކުލިޠާބ ަތަވުނ ުކެއާމުޓްއެހެފިހ ްއެސްނަސިއަލ ްނުތގު ަވ ްނުނިދްތަމުދިޚ ާވއި ަފިވެރުކަދްއުހ ްނުސްނަސިއަލ ެއ .ެވއެ ެނާވްނަލާޓްއުހ ްސްނަސއި ަލ ގެ ްއެނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ވ( ްއެނަތ ެއ ްނީރަޓްސިޖަރ ގެ ީޓިރޯތޮއ ،ުކެއާމުރުކުލިޠާބ .ެވެއެނާވްނަރުކިނުއ ަތަވުނ ިއގަ ީޓިރޯތޮއ ްނިރުކ ގެ ުމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ( . 55 ީލާޤިތްނިއ ޭޅުގާމުދޯހ ްސްނަސިއަލ ްނ ަކްނަކ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ އް އެ ާރާދިއ ްނެހެއ ގެ ުތަލުއަދ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ްއަތްތާރަފ ިއާނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ 6 ،އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ )ްއެއަހ( ްނގެ ވެ ަނގި ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ްށައީޓިރޯތޮއ ިއަކަޓްށަމުދޯހ ްސްނަސިއަލ ާރުކޫދ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ ޭހެބާމަކ ަތަވުނ ްށޮކުނީރަޓްސިޖަރ ،ުރިއާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( ްތަމުދިޚ ިއާކަތިރާފަޔިވ ާދްނގެ ްނުމގަ ްނިހ ިއަދޯހުނ ްއެއަދްއުހ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ްއަތްތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ 6 ގެ ުނޫނާޤ ިމ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ )އް ެއަހ( ްނގެ ެވަނގި ްނގެ ިށެފ ްށައީޓިރޯތޮއ ިއަކަޓްށަމުދޯހ ްސްނަސިއަލ ،ްށޮކީރަޓްސިޖަރ ްނުށަދ .ެވެއެނާވްނަޅަހަށުހ ްއަތްތާރަފ ިއާނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ީލާޤިތްނއި ެނާރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ،ްށޮކީރަޓްސިޖަރ 1 )ްއެކެއ( ާތާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ،އް ަތުލޫސުއ .ެވެއެނވާ ްނަރުކުމްނާޢ އި ަޅއަ ަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ 44 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ުބ ާބ ަނަވަހ ްނ ުރުކުޓޯޕްސްކެއ ިއާމުރުކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިދައ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ހ( . 56 ިއާމުރުކުޓޯޕްމިއ ުމްނާޢ ޭޅުގާމުރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ ީކަޗްއެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއީރ ިއާޗއް ެކަތޯބާކ ުލ ޫސުއ އި ގަ ުލަދމު ަދަފެއ ،އި ަކަޓްށަމުރުކުރވަ ަށަކ ްނަކިތެކަތ ިރެތާކްއަރ ިދައ ާރުކުޓޯޕްމިއ ،ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުޠުރަޝ ެނޭހެޖްނާވަމަހިރުފ ިދައ ާވުނަމަހިރުފ ުޠުރަޝ ،ިއާމުރުކްސާފ ިއަލަބ ާދުމ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ުހ ަފްށަމުޓްއެހެފިހ ،ިއާމުޓްއެހެފިހ ިތެކަތޯބާކ ޭތެފުނ ްށަޑނގަ ްނިމ ުތައާރުޖިއ ގެ ުތގޮ ީވްނަރުކުލަމަޢ އި ގަ ުމުލާތްއަނ ،ިއާމުރުކޫދ ްނީޓިރޯތޮއ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ެނާވްނަޅައަޑނަކ ްނަރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިދއަ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ށ( އި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ޭޅެއަޑނަކ ްށައީޓިރޯތޮއ ްށަމަކ ިތެކަތ ުފާލިޚ ާކަތުލޫސުއ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ 58 ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ުދެމާޗއް ެކަތ ެއ ،ަމަނެޖްއިވެރުކުލޫބަޤ 59 ވާ އި ގަ )ބ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ ަތަވުނ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ )ނ( .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚއި ގެ ުމުރުކުލަމަޢ ްނިތަމގެ ުތގޮ ިރެތާކްއަރ ްނުތގޮ ީޙްއިޞ ީނާވްނަރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ހ( . 57 ްނ ުރުކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތޯބާކ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ިތެކަތޯބާކ ަދަފއެ ިދައ .ވެ ެޗއް ެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ،ީނާވްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކުޓޯޕްމިއ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ާދުމ ،ުރިއާރުކުޓޯޕްމިއ ާދުމ ގެ ުކަތްތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ށ( އި ަފްށޮކުރަބ ާދުމ ިއގަ ުރަހަފުދނަޅުއ ަންނައ ެޖްއާރ ްނގެ ްށޮކުރަބ ގެ ުމަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ިއާމަކުރިހާތުފާސ ީނާވްނަޓްއަހަބ .ެވެށަތގޮ ޭތެފ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ 45 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ިދްއެފއު ިތެކަތ ެއ ީނާވްނާވ ިތެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ނ( ވާ ިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ިއަދްއަފުއ ްށމަ ުރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނުކަމުއަޤ އް ެޗއް ެކަތޯބާކ ަންނގެ ްށަމުނޭބ ަލްއިމއަ ،ިއގަ ޭރެތ ގެ އޭ .ެވެށަޗްއެކަތ .ެވެއެނެމިހުނ ިދްއެފުއ ިތެކަތ ެއ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ރ( ،ްސެވަމަނީވިއގަ ުމަކ ްއެޗއް ެއ ާވިއަފްށޮކަޞއް ާޚ ްށަރާޒާބ ގެ އް ެމުއަޤ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހވެ ިދ ،ިއގަ ުކަތްތަލާޙ ަޞްއާޚ ްށަކަތަލާޙ ްތޮއ ުކަތގު ވަ ެއ ،ަމަނޭތެފ ްއެޗއް ެއ ެއ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ްށަމުރުކެރެތެއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ްއެޗއް އެ ެއ ،ުހަފްށަމުރުކްތަޔާޢިރ .ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ ުނޫނާޤ ިމ ްށަކަމުނިދ ަދްއުހ ްނީޓިރޯތޮއ ،ީނާލަބ ިއގަ މު ަކ ްއަތްތަލާޙ ަޞްއާޚ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ )ރ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ަތަވުނ އް ެމަކުޑަމުދަތ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ްއެއާސިރާކ ީތަރްދުޤ ްނެހެމްނޮކ ްނގެ ިތެނ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވިދ ްއެތަވާބ ިކަވ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަދަފ ޭހެޖްނަރުކެރެތެއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ިތެކަތޯބާކ ގެ އް ެތަވާބ ެއ .ެވއެ ގަ މު ަކ ްއަތްތަލާޙ ަޞްއާޚ ުލްސައ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،އި ގަ ުމުރުކުޓޯޕްމއި ިތެކަތޯބާކ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ޅ( ވާ ިއަފާނަމިހ އި ގަ ީތެކަތޯބާކ ޭވެރުކެރެތެއ ަތަވުނ ިއމާ ުލާވުޅޮއ ީކަމުލާވުޅޮއ ުތާމޫލުޢަމ ްސެވްނޫނެއ ަތވަ ުނ ްއަތިއަބ ަތަވުނ ްއަތާދްއާމ ުތާމޫލުޢަމ ްނޫނަޙްއަޞ ްނުތގޮ ޭޅގު ާކަޗއް އެ ޭވެރުކެރެތެއ ަތަވުނ .ެވެކެމަކާނަމ ީކަމުނިދ ްށަމުނޭބ ަލްއިމައ ގެ އް ެހީމ ެއ ،ްށަކަތގޮ ްނޫނ ްށަމުރުކިރާފަޔިވ )ކ( ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްނިއެރެތ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ްއަތްތަވާބ ާޅައަޑނަކ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ްށައްސވި ރަސ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ުރިއާރުކެރެތެއ .ެވެއެނޭހެޖްނަރުކރައެލްކިޑ ،ިއާކަތުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )އ( ިތެކަތޯބާކ ްށަފާލިޚ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ާވއި ގަ ުކަތުލޫސުއ 46 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ،ުލޫސުއ ެނާރުކުލަމަޢ ުދެމާކަތާރަފ ެއ ،ަމަނިފްށޮކުޓޯޕްމިއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްއަތްތާރަފ ާރުކުޓޯޕމް ިއ ިތެކަތޯބާކ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ވ( އި ގަ ީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ .ެވއެ ެނާވްނަރުކީރަޓްސިޖަރ ގެ އް ެތަވާބ ްސެވއް އެ ްނިއެރެތ ގެ ީތެކަތޯބާކ ގެ ުކަތްތަވާބ ިވިނަންނައ )ހ( . 58 ިތ ެކަތޯބާކ ާނަމ ްނުރުކުޓޯޕްމިއ .ެވެކެމަކާނަމ ީކަމުރުކުޓޯޕމް ިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ިތެކަތޯބާކ މު ްނާޢ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުބާބ ަނަވްނިތ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )1( ؛ިތެކަތޯބާކ ާވުނަމަހިރުފ ްއަތުޠުރަޝ ގެ ޭއ ަތަވުނ ގޭ ނޭނ ްއަތާދްއާމ ޭވެލުކެއ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ )2( ؛ ިތެކަތޯބާކ ަދަފ ގޭ ނޭނ ުލްސައ އި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )3( ؛ިތެކަތޯބާކ ާވުނ ިއަފްށޮކްލަބޭލ ްނިއަދަފ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ިއާކަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )4( ްށަފާލިޚ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ިއގަ ުކަތުލޫސުއ ؛ިތެކަތޯބާކ ަންނުހ ްނުރުކެރެތެއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ްނުކަނޫނާޤ ްނެހެއ )5( .ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކާނަމ އާ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ ،ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ށ( ގެ ްއެތާރަފ ާރުކެރެތެއ ިތެކަތ ެއ ީކަމުރުކްނީޤަޔ ްނަކިތެކަތ ާވުނުފާލިޚ .ެވެކެއާމްނިޒ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )ނ( ްށައީޓިރޯތޮއ ްށަމަކ ިތެކަތޯބާކ ާނަމ ްނުރުކުޓޯޕްމިއ ުދެމާޗްއެކަތ އެ ްނިތަމގެ ުތގޮ ިވިނަންނައ ،ަމަނެޖްއިވެރުކުލޫބަޤ .ެވެއެނާދިމްނިނ ްށައީޓިރޯތޮއ ްށަމުރުކުލަމަޢ ްނެދްނެމިނ ްށޮކުޓްސެޓ ަތަވުނ/ިދައ ްށޮކްސާފ ިއަލަބ )1( 47 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ؛ްނުޓްއެހެފިހ ިތެކަތ ެއ ިއަލަބ ިތެކަތ ެއ ްނުށަދ ގެ ުރަބްނަނ ަނަވ ) 1 ( ގެ ުރުކައ ިމ )2( ިތެކަތ ެއ ްނެދްނެމިނ ްށޮކުޓްސެޓ ަތަވުނ/ިދައ ްށޮކްސާފ ؛ްނުލްށޮކޫދ ުހަފްށަމުޓްއެހެފިހ ؛ްނުރުކުމިޒާލ ްށަމުލާތްއަނ ަތަވުނ ްނުލާތްއަނ ިތެކަތ ެއ )3( .ްނުރުކުމިޒާލ ްށަމުރުކުޓޯޕްސްކއެ ީރ ިތެކަތ ެއ )4( ަތަވުނ ިއގަ ުމުޓްއެހެފިހ ިތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ީނާވާމްނިޒ ްށަމަކެއ ަމަނގާ ނިހ ްއެދަރަޚ ްސެވއް އެ ިއގަ ުމުލާތްއަނ .ެވެންނުތާރަފ ާރުކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތ ެއ އި ަޓްއަހަފިހ ިތެކަތޯބާކ ަދަފާރުކްނާޔަބ ިއގަ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ގެ ުމުރެނ ްށަރާޒާބ ،ްށޮކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތ ެއ ،ީނަލާތްއަނ ަތަވުނ/ިދައ ަތަވުނ/ިދައ ިއަޓްއަހަފިހ ިތެކަތޯބާކ ަދަފެއ ،ަމަނާވިއގަ ުމަކ ްނިރުކ ްސްމަޓްސަކ ްސްވިޑްލޯމ ްނިތަމގެ ާފަލ ގެ ީޓިރޯތޮއ ،ީނާލާތްއަނ .ެވެންނުތާރަފ ގެ ްސިވރަސ ްނީޓިރޯތއޮ ،ީނާވްނާވ ިތެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ )ހ( . 59 ްނ ުރުކުޓޯޕްސްކެއ ިތެކަތޯބާކ .ެވއެ ގަ ުމަކ ިތެކަތޯބާކ ާވަމަހިރުފ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ާޅައަޑނަކ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ )ށ( ިތެކަތޯބާކ ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ޭހެޖްނަޅައަޑނަކ ްށަމުރުކުރަވަށަކ ،ްއަތުޑނގަ ްނިމ ިއާކަތުލޫސުއ ެނާރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކުޓޯޕްސްކެއ އި ގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ،ިއާކަތްތާރަފ ިއަހެމްނެއ ާރުކްތަކްއަސަމ ގެ މު ުރުކުޓޯޕްސްކއެ ިތެކަތޯބާކ )ނ( ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްނަތްނަތ ާރުކްތަކްއަސަމ ަދަފެއ .ެވެއެނވާ ްނަރުކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ީޓިރޯތއޮ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ ުދިއވާ ގަ ްނުކަތްތާރަފ ާރުކީރަޓްސިޖަރ ިއގަ ީޓިރޯތއޮ ްނުށަދ ގެ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ީނާވްނަރުކުޓޯޕްސްކއެ ިތެކަތޯބާކ 48 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްސްނަސއި ަލ ާރުކޫދ ްނީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ .ެވެއގަ ުހަފްށަމުދޯހ އި ާކަތުލޫސއު ިއާކަތުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ބ( ،ިއާމުޓްއެހެފިހ ިތެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ްށަފާލިޚ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުރުކުމިޒާލ ްށަމުލާތްއަނ ަތަވުނ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުލާތްއަނ އި ގަ ުމުޓއް ެހެފިހ ިތެކަތޯބާކ ެއ ިދައ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ްށަމަކެއ ަމަނގާ ނިހ ްއެދަރަޚ ްސވެ އް ެއ ިއގަ ުމުލާތްއަނ ަތަވުނ .ެވެންނުތާރަފ ުނުޅުއ ްނަރުކުޓޯޕްސްކެއ ިތެކަތ ެއ ީނާވާމްނިޒ ،ިއާކަތުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ޅ( ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ިތެކަތޯބާކ ްށަފާލިޚ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ާވއި ގަ ުކަތުލޫސުއ ްސްނަސއި ަލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނުށަދ ގެ )ރ( ގެ ާދްއާމ ިމ ްށަކަތްތާރަފ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާބ ގެ ުމުޓްއެހެފިހ އި ގަ ުމުޓއް ެހެފިހ ްސްނަސިއަލ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ކ( އި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުލޫސުއ ެނާރުކުލަމަޢ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއ ަބ ަނަވުރަތަހ ްނ ުރުކުރަވަށަކ ުރަވްނެފ ިއާމަކިރެތާކްއަރ ެގީތެކަތޯބާކ ުބ ާބ ަނަވްތަހ ްނ ުގެނ ްލަޕްމާސ ިއާމުރުކްސާފ ިއަލަބ ަތަވުނ ،ާރުކުދްނަބ ަތަވުނ ،ާރުކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ،ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ހ( . 60 ްނ ުރުކްސާފ ިއަލަބ ެނގަ ަތަވުނ ،ާރުކްނަދގު ަތަވުނ ،ާރުކާކއް ަރ ަތަވުނ ،ާރުކްލަބޭލ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ،ާލުފުއ ްށަނަތްއެނއަ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ،ާކއް ިވ ްނ ުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްނަތްނަތ ޭނެމިހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ާވިއަފާލާވަލުކެއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ިއާމަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތ ެއ ިއާކަތާދްއާމ 49 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ އި ގަ ުބާބ ިމ ،ިއަކަޓްށަމުލެބ ޯތޭދްނުމަރުކުލަމަޢ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމުރުކްސާފ ިއަލަބ ްނަތްނަތ ެއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ްއެމުރުކްސާފ ިއަލަބ ގާ ްނިހ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެންނުރަޓްކެޕްސްނިއ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ،ީނާދްނގެ ްށައިރުކ އި ގަ ުމުރުކްސާފ ިއަލަބ ގާ ްނިހ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 61 ާރުކްސާފ ިއަލަބ ްނ ުރަޓްކެޕްސްނިއ ވާ ިއަފާޅއަ ަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ިއަކަޓްށަމަކއެ ،ީނާވިރެތްތާކަރަޙ .ެވެންނުރަޓްކެޕްސްނިއ ީކައާނއޭ ، ްށަކަރަޓްކެޕްސްނިއ ެމްނޮކ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ )ށ( ްއެމުޔިލ ޭދިއގަ ްނައ ްނަކްއެތާރަފ ވާ އި ަފްށޮކްނަޔްއަޢ ްނީޓިރޯތޮއ .ެވެއެނާވްނަންނޮއ ިއަފްށޮކޫދ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ުކަރަޓްކެޕްސްނިއ ްސެވއް ެއ ގެ ީޓިރޯތޮއ )ނ( ަދަފެއ ،އި ާމގު ްނިހ ްއެނަތ ަދަފެއ އި ާމުރުކްތަކއް ަސަމ ިއގަ ްއެނަތ ،ިއާމުނިދާފަލ ްށަކަނަތ ަދަފެއ ިދައ ،އި ާމުވ ްށަކަރާދާޞްއިޙ ގެ ްއެނަތ ްނގެ ްށޮކ ްއެމަކ ްސެވއް އެ ާރައުށުފ ުތަޙަލްޞަމ ްސެވްނޫނެއ .ެވއެ ެނާވުނ ްނަކްނަކ ޭޅގު ާންނުރަޓްކެޕްސްނިއ ާރުކްސާފ ިއަލަބ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްއަތްތަމުދިޚ ޭދްށޮކުރޯފ ްނުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 62 ާރުކްސާފ ިއަލަބ ިއާކަތާމްނިޒ ެގްނުރަޓްކެޕްސްނިއ ،ިއާށަމުލެބ ޯތްނިތަމގެ ުތގޮ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ީނެދްށޮކުރޯފ ްއ ަތުރާބ އި ާރަވްނެފ ގެ ީތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ިއގަ ުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާރުކްތަކްއަސަމ ިއގަ ުނަތްނަތ ެއ ،ިއާށަމުލެބ ްނަކިރެތާކްއަރ ްނުތގޮ ގެ މު ުލެބ ްތގޮ ާރުކްތަކްއަސަމ ްނުފަޒ އް ަވުމ ުރާބ ގެ ުމުރުކ ްނަކްނަކ ިވިނަންނައ ްށަންނުރަޓްކެޕްސްނިއ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ 50 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ޭދްށޮކުރޯފ ްނުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )1( ާލާރުދ ަތަވުނ ުހަފްށަމގު ްނެއ ާލާރުދ ،ްނުތގޮ ޭހެބާކަތްތަމުދިޚ ަތަވުނ ،ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ،ިއަލުނ ާކަމުނިދ ްސިޓޯނ ަތަވުނ ،ާރުކްލަބޭލ ަތަވުނ ،ާރުކުދްނަބ ަތަވުނ ،ާރުކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ،ާކްއވި ެނގަ ަތަވުނ ،ާރުކްނަދގު ަތަވުނ ،ާރުކާކްއަރ ަތަވުނ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ާލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތްއެއ ؛ްނުރުކްސާފ ިއަލަބ ،ެދަވ ްށަނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ްނަކިރެތާކއް ަރ ިއާރަވްނެފ ގެ ީތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ިއގަ ުނަތްނަތ )2( ިތެކަތ ާރުކްނުނޭބ ިއގަ ުނަތްނަތ ެއ ިއަކަޓްށަމުލެބ ؛ްނގު ެނ ްލަޕްމާސ ްނިތެކަތ ެއ ަތަވުނ ްނުރުކުޓްސެޓ ިއާންނުހީމ ޭބިތ ިއގަ ުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )3( ؛ްނުދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ްށޮކުލަދްއަބ ާންނުފަޒއް ަވުމ ގެ ީތެކަތ ާވިއގަ ުނަތ އެ ިއާނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )4( ؛ްނގު ެނޯޓޮފ އި ާކަތުޑޯކެރ ިއަހެމްނެއ ގެ ުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )5( ؛ ްނުދްއެހ ީޕޮކ ިއަލަބ ްއަތްނުޔިލ ިއގަ ުކަތްތަލާޙ ާވްނުނޭބ ްނަދޯހ ިކެހ ިއާށަމުދޯހ ުތާމޫލުޢަމ )6( ؛ްނގު ެންނާޔަބ ްށޮކުރިޟާޙ ްނުހީމ ޭހެޖްނަރުކުރިޟާޙ . ްނުދޯހ ުތާމޫލުޢަމ ުރުތިއ ޭހެޖްނަދޯހ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކ )7( ގެ ީޓިރޯތޮއ ަމަނާވިއގަ ުމަކ ްއެނަތ ޭޅުއިރިދ ްނުހީމ ީނަރުކްސާފ ިއަލަބ )ށ( ގެ ުތާރަފިރެވ ގެ ުނަތ ،ީނާވްނަންނަވ ްށަކަނަތ ެއ ްނުރަޓްކެޕްސްނިއ .ެވއެ ގަ ުހަފްށަމުދޯހ ަދްއުހ ގެ ުތާރަފ ާރުކިރާފަޔިވ ިއގަ ުނަތ ެއ ަތަވުނ .ެވެންނުށަދ ގެ ްއެރުމައ ުޓޯކ ަމަންތެނ ްއއެ ަދްއުހ ަދަފެއ ަތަވުނ ަތަވުނ ،ާރުކުރާޔއް ަތ ަތަވުނ ،ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ަތަވުނ ،ާރުކާކްއަރ ަތަވުނ ،ާރުކްލަބޭލ ަތަވުނ ،ާރުކުދްނަބ ްށަނަތއް ެނައ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ،ާކއް ވި ެނގަ ަތަވުނ ،ާރުކްނަދގު ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނުކަތގޮ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ،ާލުފުއ 51 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ގެ ްއެނަތ ެއ ުތގު ވަ ާރުކްސާފ ިއަލަބ ްނަތްނަތ ޭދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ާކަނަތ ެއ ަތަވުނ ްތާރަފ ާރުކިރާފަޔިވ އި ގަ ުނަތ ެއ ަތަވުނ ްތާރަފިރެވ ަތަވުނ ްނުތާރަފިރެވ ގެ ުނަތ ަތަވުނ ްތާރަފ ިރުހ ެވުލާވަޙ ުކަތގު ަވ ެއ ްށަކަތާރަފ ްނެހެއ ާޅައަޑނަކ ްނުތާރަފ ާރުކިރާފަޔވި ިއގަ ުނަތ ެއ .ެވއެ ެނާދިވެރުހެވުރިޟާޙ ަތަވުނ ،ާރުކުރާޔއް ަތ ަތަވުނ ،ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ަތަވުނ ،ާރުކާކްއަރ ަތަވުނ ،ާރުކްލަބޭލ ަތަވުނ ،ާރުކުދްނަބ ްށަނަތއް ެނައ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ،ާކއް ވި ެނގަ ަތަވުނ ،ާރުކްނަދގު ޭދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ،ާލުފުއ ،ްއަތުލޫސުއ ެނާރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކްސާފ ިއަލަބ ްނަތްނަތ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ީޓިރޯތޮއ ިއގަ ުމުރުކްސާފ ިއަލަބ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ިހެވިދ ްނީޓިރޯތޮއ ،ަމަނާޅައްސަރުހ ްނުކަތާރަފ ްސެވއް ެއ ްށަމުރުކާދައ ގެ ުތަމުދިޚ ގެ ްނުހުލުފ ިހެވިދ ،ްނުމުދެއ ިއގަ ުތަމުދިޚ ގެ ްނުހުލުފ .ެވއެ ެނާވްނޭދްށޮކުރޯފ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނަކިރެތީހެއ ްނަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ިއާށަމުލެބ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 63 ްނ ުގެނ ްލަޕްމާސ ްނިއާޢީރަޛ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ްނުވަހިވ ާނާކ ،ިއާށަމުރުކުރަވަށަކ ިތެކަތޯބާކ ،އި ގަ ުތަލާޙ ާވިރެވުދމެ ްއެމަކުޑަމިލަބ ޭރުތެފ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމގު ެނ ްލަޕމް ާސ ްނުތގޮ ގެ ުމުރުކުލީލްޙަތ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ެނގާ ަނ ިދައ ުރަވްނިމ ،ިއާކަތްތަލާޙ ެނގާ ަނ ްލަޕްމާސ ްށަމުރުކުޓްސެޓ )ށ( ،ްތގޮ ެނާޅައަޑނަކ ގު އަ ްށަމަކެއ ިދައ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުތގޮ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ އި ަކަޓްށަމުރުކުޓްސެޓ ިތެކަތ ެއ ްނުކަތާރަފ ަންނގަ ިތެކަތޯބާކ )ހ( . 64 ްނ ުރުކުޓްސެޓ ިތެކަތޯބާކ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވއި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ 52 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ެނޭޅެހަށުހ ިއަކަޓްށަމުރުކުޓްސެޓ ްނުކަތާރަފ ަންނގަ ިތެކަތޯބާކ )ށ( ގެ ުނޫނާޤ ިމ ގު އަ ާޅައަޑނަކ ްށަމަކއެ ިއާކަތްތަލާޙ ،އި ާކަތްތަވާބ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ހ( . 65 ިތެކަތޯބާކ ަންނުހ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ްނ ުގެނ ިއާމުޓްއެހެފިހ ިތެކަތޯބާކ ްނުކަތާރަފ ްސެވްއެއ ްށަފާލިޚ ާކަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްށަމަކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ ްށަމަކ ާކއް ިވ ަތަވުނ ްށަމަކ ާދްއަފުއ ާރުކުދްނަބ ަތަވުނ ްށަމަކ ާރުކްނަދގު ަތވަ ުނ ްށަމަކ ާރުކުޓޯޕްމިއ ަތަވުނ ްށައީޓިރޯތޮއ ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ގެ ީކެހ ާވްނގެ ީށަކެއ ްށަމަކ ގެ ުމގު ެނ ިތެކަތ އެ ،އި ަޓްއަހަފިހ ިތެކަތޯބާކ ަދަފެއ ،ަމަނެޖްއެވުތިބާސ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާބ ިކަވ ްނގެ ިޅގު ާޗްއެކަތޯބާކ ގާ ަނ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ްށަކަތގޮ ެރުކްނުކަތްތގޮ ިވިނަންނއަ ިއގަ ޭރެތ ގެ ްއެތަދްއުމ .ވެ ެއެނާދގި ްނއެ ްށައީޓިރޯތޮއ ްށަމުރުކުލަމަޢ ްށަކަނަތ ެއ ިއަކަޓްށަމުޓްއެހެބ ިއގަ އް ެނަތ ިކވަ ިތެކަތޯބާކ )1( ަތަވުނ ؛ްށަމުޔިދްނގެ ްށަތަޙްއިޞ ަތަވުނ ަމަންއެޗްއއެ ަދަފާދެވުކާލަހ ްށަހަވައ )2( ިތެކަތޯބާކ ެއ ަމަންތޮއ ްއެލަކއް ަރުނ ަދަފ ެނާދެވއް ެމުލްއގެ .ްށަމުލާތްއަނ ިއގަ ުމުރުކުލަމަޢ ްށަކަމގު ްނެއ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ިކއް ިވ ަތަވުނ ިދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ެއ ީނާވާމްނިޒ ްށަދަރަޚ ގާ ނިހ ަތަވުނ ިރުކްނަދގު ަތަވުނ ިރުކުޓޯޕްމިއ ަތަވުނ ިރުކުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ .ެވެންނުކަތާރަފ ިރުކުދްނަބ ިތެކަތޯބާކ ،ވެ ިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ްނީޓިރޯތޮއ ްށަމުވާބަތ ްށަކަރުމައ ާރުކ ްނީޓިރޯތޮއ ްށަމގު ެނ ްނުރާޒާބ ްނުތާރަފ ިވުދްއަރ ުރުމައ ެއ ،އި ގަ ޭރެތ ގެ ުތަދްއުމ ާވިއަފީދ ިހެވިދ ްށަމުރުކުޛީފްނަތ ުރުމައ ެއ ،ަމަނެޖްއވެ ުނާބަތ ްށަރުމައ ެއ 53 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުދޯހ ްނަކިރެތީހެއ ގެ ުތަމުދިޚ ގެ ްނުހުލުފ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ިތެކަތޯބާކ ގާ ަނ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ާކަތުޑނގަ ްނިމ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ިކއް ިވ ަތަވުނ ިދްއެފުއ ިތެކަތ ެއ ީކަމުނިދްށޮކުތިބާސ ްނަކާވުނުފާލިޚ ަތަވުނ ިރުކްނަދގު ަތަވުނ ިރުކުޓޯޕްމިއ ަތަވުނ ިރުކުޓޯޕްސްކެއ ަތަވުނ .ެވެކއެ ާމްނިޒ ގެ ްއެތާރަފ ިރުކުދްނަބ ެނާރުކުލމަ ަޢ ިއގަ މު ގު ެނ ިތެކަތޯބާކ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ޅ( އި ގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުތައާރުޖިއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ާރުބނައ ިތެކަތޯބާކ ޭޓްއެހެފިހ ްނުށަދ ގެ ާދްއމާ ަނަވ 65 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 66 ިތެކަތޯބާކ ާޓްއަހަފިހ ްނީޓިރޯތޮއ ްނ ުރުކުދްއަރ ާރުބނައ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ީކަޗްއެކަތ ެއ ،ީނޭވެރުކުދްއަރ .ެވެއގަ ުހަފްށަމުލެބ ްނީޓިރޯތޮއ ޯތިތެކަތ ޭތެފ ްށަދިއވާ ގަ ގެ ީތެކަތ ެއ ިދެއ ްށަމުދޯހ ާރުބނައ ިތެކަތޯބާކ ާޓްއަހަފިހ ްނީޓިރޯތޮއ )ށ( .ެވެއެނާދިޅެހަށުހ ްށައީޓިރޯތޮއ ްށަތާރަފިރެވ ްއެމުޅެހަށުހ ްސެވއް ެއ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުދެމާކަމުޅެހަށުހ ެއ ،ަމަނެޖްއިބިލ ،ިއަމްނިނ ްއެތގޮ ިއގަ ޭރެތ ގެ ްއެތަދއް ުމ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ .ެވއެ ެނާވްނގަ ްނައ ްށަތާރަފ ިޅެހަށުހ ްނުޅެހަށުހ ެއ ްނީޓިރޯތޮއ ްއެމުޅެހަށުހ ިޅެހަށުހ ްނުށަދ ގެ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ީކަޗްއެކަތޯބާކ ެއ ،ުހަފްށަމުލެބ ،ަމަނެޖއް ވެ ުތިބާސ ްށަޤީޤްޙަތ ގެ ީޓިރޯތއޮ ްށަމަކ ިތެކަތ ޭތެފ ްށަދިއވާ ގަ 65 ާވއި ަފގާ ްނައ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ާދއް ާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ާރުބނައ ްށަތާރަފ ެއ ިތެކަތޯބާކ ެއ ްށޮކުލިޠާބ ްނގު ްނެއ .ެވެއެނާވްނަރުކުދްއަރ 54 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ުބ ާބ ަނަވްށައ ްނ ުރުކްލޯރްޓްނޮކ ްއަތިލަބ ާވިރެވުދެމ ްނުބަބަސ ެގީތެކަތޯބާކ އް ެޔްއަބ ަތަވުނ ްއއެ ާސިދާހ ގެ ުމުވަހވި ާނާކ ްނުބަބަސ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 67 ެގުމުރުކްނުނޭބ ިތެކަތޯބާކ ަމަނެޖްއެވަހިވ ާނާކ ްނުބަބަސ އި ގަ ްއެބާސިހ ްސެވއް ެއ ގެ ޭޖްއާރިހވެ ިދ ްއެމަކ ަދަފ ްނުރުތެފ ަމަނެޖްއިރުތެފ ްއެޔްއަބ ަތަވުނ ްނަޝްކެޓޮރްޕ ްތްލެހ ިއާށައީޓިރޯތއޮ ،ްނަކެއ ަމަނެޖްއެވާމިދ ްނ ުރުކުޤީޤްޙަތ ިއާމުގްނެއ .ެވއެ ެނާވްނގަ ްނައ ްނުތގު ވަ ްށައީސްނެޖެއ އް ެޔްއަބ ަތަވުނ ްއއެ ާސިދާހ ގެ ުމުވަހވި ާނާކ ްނުބަބަސ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ށ( ްތްލެހ ،ީނާރުކުޤީޤްޙަތ ްއެމަކެއ ،ަމަނެޖްއެވާމިދ ްއެމަކ ަދަފ ްނުރުތެފ .ެވެންނގެ ިޅގު ީޓިރޯތއޮ ިއއާ ީސްނެޖެއ ްނަޝްކެޓޮރްޕ ްނެދްނެމިނ ްއެޤީޤްޙަތ ގާ ްނިހ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ 67 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 68 ްއެލަކްއަރުނ ްށަތަޙްއިޞ ުމްނާޢ ްއެތަލާޙ ެނާދެވިތަމިރުކ އް ަތުޅަވަޔިފ ެއ ،އި ގަ ްނައ ްށަމުޅއެ ުޅަވަޔިފ ުހަފްށަކަޤީޤްޙަތ ެއ ަތަވުނ ްނ ުވިރެވުދެމ ގެ ުނޫނާޤ މި ްށަކަނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްނެދްނެމިނ ްށޮކުޛީފްނަތ ގެ ުމުޓްއެހެފިހ ްނުތގޮ ީތގު ަވ ްސްނަސިއަލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނުށަދ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްށަކަނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ށ( ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްއަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުޓްއެހެފިހ ްނުތގޮ ީތގު ަވ ްސްނަސިއަލ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ަދަފްނވު ިލަބ ަތަވުނ ްއެއާސިދާހ ގެ ުމުވަހިވ ާނާކ ްނުބަބަސ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ނ( ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކުޤީޤްޙަތ އް ެމަކއެ ަމަނެޖްއެވާމިދ ްއެމަކ ްއަތާމްނިޒ ިއާކަތުތަޔްއިލޫއްސަމ ގެ ުކަތްތާރަފ ާރުކުޤީޤްޙަތ ،އި ާތގޮ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްނުބަބަސ ގެ އް ެޗއް ެއޯބާކ ،ިއގަ ްއެޤީޤްޙަތ ގާ ްނިހ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ގެ ުމުރުތެފ ްށަރުތިއ ިލަބ ެއ ްނުބަބަސ ގެ ާސިދާހ ާވއި ަފެވިރެވުދެމ އް ެލަކްއަރުނ ްށަތަޙްއިޞ ުމްނާޢ ަތވަ ުނ ްށަމަކްތޮއ ްއެލަކްއަރުނ ްތްލެހ ްށަމަކ ެނާދެވިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ްސެވްނޫނެއ ަދަފ ެނާދެވިތަމިރުކ 55 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކ ،ަމަނޭވެރުކުލޫބަޤ ްށައީސްނެޖެއ ްނަޝްކެޓޮރްޕ ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީނާޅައ ްނީސްނެޖއެ ެއ ްއަތުޅަވަޔިފ ޭހެޖްނަޅައ 7 2012 ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކިރެތާކްއަރ ުތަޙްއިޞ ުމްނާޢ( / .ެވެންނުށަދ ާޅައަޑނަކ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ ްއއެ ާކަތުލޫސުއ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ )ހ( . 69 ްނ ުރުކުމިއާޤ ީޓިލިބަސޭރްޓ ގެ ީޓިލިބަސޭރްޓ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،އި ގަ ުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ެވއެ ެނާވްނަންނޮއ ިއަފްށޮކުމިއާޤ ްއެމާޒިނ ،ިއގަ ުމުރުކުމިއާޤ ީޓިލިބަސޭރްޓ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( އް ެމާޒިނ ގެ ީޓިލިބަސޭރްޓ ްށަކަރަވްނެފ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ާދަހ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ްނަތްނަތ ާވުމިޒާލ ްނުރުކުމިއާޤ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ްއެމާޒިނ ގެ ީޓިލިބަސޭރްޓ ްނުށަދ ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ ީކަނަތ ިކަވ )ނ( ުމާޒިނ ީޓިލިބަސޭރްޓ ގެ ްއެނަތ ެއ ،ަމަންއެނަތ ޭހެޖްނަޅައަޑނަކ .ެވެންނުތގޮ ޭނެމިހ ުތާމޫލުޢަމ ިވިނަންނައ ީނާވްނަރުކުމިއާޤ )1( ިރުކިއަލްޕަސ ްއަތްތަވާބ ިރުކްނުނޭބ ްށަމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ؛ްތާރަފ ްތާރަފ ެނާރުކްނުނޭބ ްނުހަފެމްނެއ ިތެކަތޯބާކ ީކަތާރަފ ެއ )2( ؛ްތާރަފ ިކްއވި ިތެކަތޯބާކ ެއ ،ަމަންނޫނ ަތަވުނ ްއެރާވަނަޖ ިރުކްނުނޭބ ްށަމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ެއ )3( ަތަވުނ ްޗެބ ގެ ްއެތަވާބ ިރުކްނުނޭބ ްށަމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ .ްޓްނެމްނިއަސްނޮކ ަތަވުނ ްޓޮލ ާޅައަޑނަކ ްނީޓިރޯތޮއ ްށަމުޓްއެހެލެބ ްނުތގޮ ޭޅގު ާއީޓިލިބަސޭރްޓ )ރ( ްށޮކުޑޯކެރ ްނުދިއވާ ގަ ްނުނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ުތާމޫލުޢަމ .ވެ އެ ެނާވްނަދްނގެ ްނުމަޓްއަހަލަބ ްށަތަޙްއިޞ ުމްނާޢ ްނުބަބަސ ގެ ްއެމުދްއެފުއ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 70 ްސިޓޯނ ިއާމުގްނެއ ްށަމުވުލާމަސ ްނ ުނިދ ެއ ުތާމޫލުޢަމ ގެ އް ެމުދްއެފުއ ެއ ،ަމަނެޖްއިނެފ ްށަމަކ ެނާދެވާކްއަރުނ 56 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ .ެވެއެނވާ ްނަރުކަމާހ ްށަކަހަވައ ެމްނެއ ީވ ްނުކަތާރަފ ިދްއެފުއ ިތެކަތ ،ްނގެ ެވިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ަދަފ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ްއެހިޓޯނ ަތަވުނ ްނުމުރުކ ްއެނާލުޢިއ ްށޮކުމްނާޢ ިއގަ ްނައ ްނަކެއ .ެވެއެނޭވެލެބ ްށަމަކީރުކަމާހ ުތާމޫލުޢަމ ެއ ްނުމުރުކުޢިއާޝ ،ްސެވަމަނީވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތގޮ ްނެހެއ ިއގަ ްއެނޫނާޤ ްނެހެއ )ހ( . 71 ްނ ުގެނ ްނުރާޒާބ ިއާމުރުކްލޯކިރ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ ްނިދްށޮކުރޯފ ްނުކަނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ާކަދިއާވގަ ާވިއަފާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ވާ ިއަފީދްށޮކުރޯފ ްށަފާލިޚ ާކަތައާރުޖިއ ަތަވުނ ާކަޑނގަ ްނިމ ާރުބނއަ ިތެކަތ ެއ ،ަމަނެޖްއެވުތިބާސ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނަކއް ެޗއް ެއ ުރާބ ގެ މު ގު ްނެއ ްށަތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްށަމގު ެނ ްނުރާޒާބ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ އް ެމގު ްނެއ ގާ ްނައ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވެއގަ ުކެއާމުނިދ އް ެހިޓޯނ ްލޯކިރ ،ީނާވްނގަ ްނައ ިތެކަތ އެ ަމަނެޖްއެވާމިދ ްއެތަލާޙ ާރުކްލޯކިރ ްއެޗއް ެއޯބާކ )ނ( ްނުތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ އް ަތުމާޒިތްނިއ ެނޭވެރުކްލޯކިރ .ވެ އެ ެނާވްނަންނުހ ިއަފްށޮކުމިއާޤ ްނުތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްށަކަމގު ްނެއ ގާ ްނައ ްނީޓިރޯތޮއ )ރ( .ެވެއެނާވްނަރުކ ްނަކެއ ްނީޓިރޯތޮއ ،ަމަނިފްށޮކުންލޯކިރ ްއެޗއް ެއޯބާކ ްސެވްއއެ ްށަމުރުކްލޯކިރ ިތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ )ރ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ބ( ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ީނާވާމްނިޒ ްށަމަކއެ ަމަނގާ ނިހ ްއެދަރަޚ .ެވެންނުތާރަފ ެނާރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކްލޯކިރ ިތެކަތޯބާކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ޅ( އި ގަ ުދއި ާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްއަތުލޫސުއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ކ( ަތަވުނ ިއާކަޑނގަ ްނިމ ަތަވުނ ިއާކަދިއާވގަ ާވިއަފާދަހ ްނުށަދ 57 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްށަމަކެނާދެވިރެވުދެމ ްއެތަލާޙ ަދަފ ެއ ަތަވުނ ްނގެ ެވުފާލިޚ ާކަތައާރުޖިއ ަލްއިމައ ގެ ްއެތާރަފ ެއ ،ަމަނެޖްއިނެފ ްށަތާރަފ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ވެ ެއަޅާންއެހަރުހ ާދްއާމ ިމ ްށަކަމުރުކްލޯކިރ ިތެކަތ ެއ ިއގަ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުލޫސުއ ީވްނަރުކުލަމަޢ ަމަނާރުކްލޯކިރ ިތެކަތޯބާކ ްނުތގޮ ެއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ުބ ާބ ަނަވަވުނ ްނ ުޅެއުޅަވަޔިފ ުކަހީމ ްނެހެއ ްނުތާރަފ ގެ ާނޭއ ަތަވުނ ިއގަ ުމަނ ަލްއިމައ ގެ ްއެހީމ )ހ( . 72 ާވުންނެގީށަކެއ ްށަމިއުބްނިއެކ ،ިއާމުރުކެރެތެއ ިތެކަތޯބާކ އް ެޗއް ެއ ްނިއެރެތ ގެ ީހެޗއް ެއ ވި ިނަންނައ ،ްށޮކިރެވުދެމ ،ިއާމުރުކުރާޔްއަތ ،ިއާމުދްއެފުއ ްށަމުނޭބ ގެ ީރާފަޔިވ ަތަވުނ ީކމަ ުރުކެރެތެއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ،ިއާމުރުކްލަބޭލ ،ިއާމުރުކުދްނަބ ަތަވުނ ،ީކަމުރުކުދްނަބ ަތަވުނ ،ީކަމުރުކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ،ީކަމުދްއެފުއ ،ިއާމުރުކްނަދުގ ،ިއާމުރުކާކްއަރ ަތަވުނ ،ީކަމުރުކްނަދގު ަތަވުނ ،ީކަމުރުކާކްއަރ ަތަވުނ ،ީކަމުރުކްލަބޭލ ްނުނިދްށޮކުރޯފ ިއާމުކްއިވ ެނަގ .ެވެކެށުކ ީކަމުނިދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ީކަމުކްއވި ެނގަ ؛ްޓްނަރްޓްލަޑއެ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ ާވއި ަފްށޮކުޑަބުޑގަ )1( ؛ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކްލަބޭލ ްށަތގޮ ޭޅޮއ ުލްސައ )2( ؛ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކާނަމ ްނުއަނގެ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )3( .ިތެކަތޯބާކ ޭދްއެމުލްއގެ ްށަތަޙްއިޞ )4( ގެ ްއެހީމ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 10,000 /- ،ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ ެއ ،ީކަބަދައ 750,000 )ްސާހްސާސްނަފ ަކްއަލްތަހ( /- ިއާއާޔިފުރ )ްސާހަހިދ( .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ގެ ުދެމެދ ާއާޔިފުރ ގެ ްއެހީމ ްނުބަބަސ ގެ އް ެލަމަޢ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ،ަމަނެޖއް ެވިރެވުދެމ ްށަމުބިލ ްއެމުލްއގެ ިރެތާކއް ަރުނ ްށަތަޙްއިޞ ގި ްނިހ އް ެލަމަޢ ެއ ،ަމަނެޖްއެވާކްއަރުނ ްށައަނާރުފ ގެ ްއެހީމ ަތަވުނ ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ އެ ، ީކަބަދައ ގެ ްއެތާރަފ 58 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ 1,000,000 ްނުކަދަދަޢ ްނޫނުޑޮބ ެރުވްށައާޔިފުރ )ްނައިލިމްއެއ( /- .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ .ެވެކެށުކ ީކަމުރުކ ްއެމަކ ްނިއެރެތ ގެ މު ަކްނަކ ިވިނަންނައ )ހ( . 73 ިތެކަތޯބާކ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ްނ ުރުކުޓޯޕްމިއ ްށަފާލިޚ ާދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )1( ަތވަ ުނ ؛ްނުރުކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތޯބާކ ؛ްނުރުކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތޯބާކ ްނގެ އި ަލާވުޅޮއ )2( ަތަވުނ ާވއި ަފްށޮކްޖޯފ ްނުކަތާރަފ ާރުކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތޯބާކ )3( .ްނުޅެހަށުހ ްނުޔިކެޔިލ ްނޫނަޙްއަޞ ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 1,000,000 ްނޫނުޑޮބ ެރުވްށައާޔިފުރ )ްނައިލިމްއއެ ( /- ،ީކަބަދައ .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ .ެވެކެށުކ ީކަމުރުކ ްއެމަކ ްނިއެރެތ ގެ މު ަކްނަކ ިވިނަންނައ )ހ( . 74 ިތެކަތޯބާކ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ްނ ުރުކުޓޯޕްސްކެއ )1( ްށަފާލިޚ ާދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ަތަވުނ ؛ްނުރުކުޓޯޕްސްކެއ ިތެކަތޯބާކ ؛ްނުރުކުޓޯޕްސްކއެ ިތެކަތޯބާކ ްނގެ އި ަލާވުޅޮއ )2( ަތަވުނ ާވިއަފްށޮކްޖޯފ ްނުކަތާރަފ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ިތެކަތޯބާކ )3( .ްނުޅެހަށުހ ްނުޔިކެޔިލ ްނޫނަޙްއަޞ ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 1,000,000 ްނޫނުޑޮބ ެރުވްށައާޔިފުރ )ްނައިލިމްއއެ ( /- ،ީކަބަދައ .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ިތެކަތޯބާކ ްށަފާލިޚ ާދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ހ( . 75 ިތެކަތޯބާކ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ްނ ުރުކުރާހިތްޝިއ .ެވެކެށުކ ީކަމުރުކުރާހިތްޝިއ ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 59 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ 10,000/- )ްސާހަހިދ( ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ އެ ،ީކަބަދައ 500,000 ްނުކަދަދަޢ ގެ ުދެމެދ ާއާޔިފުރ )ަކްއަލްސަފ( /- ިއާއާޔިފުރ .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ާރުކުލީލްޙަތ ިތެކަތޯބާކ ،ިއގަ ުމުރުކުރާހިތްޝއި ިތެކަތޯބާކ )ހ( . 76 ިއަގުމުރުކުރާހިތްޝިއ ިތެކަތޯބާކ ާރުކުލީލްޙަތ ިތެކަތޯބާކ ްނުކައީރަޓަރޯބެލ ްލަރަފިރ ަތަވުނ ުޓޯޕިރ ާރުކޫދ ްނުކައީރަޓަރޯބެލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްނުކައީރަޓަރޯބެލ ްނިއެއ ަތަވުނ އް ެއްސިސިލަނެއ ްފޮއ ްޓެކިފްޓެސ ވާ ިއަފްށޮކޫދ ްނުރުކްނުނޭބ ުތާމޫލުޢަމ .ެވެކެށުކ ީކމަ ުރުކްނުނޭބ ްއެއަބ ގެ ްއެމުޔިލ ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 10,000 /- ،އި ަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ އް ެލަމަޢ ެއ ،ީކަބަދައ 300,000 ގެ ުދެމެދ ާއާޔިފުރ )ަކްއަލްނިތ( /- ިއާއާޔިފުރ )ްސާހަހިދ( .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ީކަމުނިދ ްއއެ ީޓްނަރޮވ ްނޫނަޙްއަޞ ްނުތގޮ ޭހެބ ާޗްއެކަތޯބާކ ާކއް ިވ )ހ( . 77 ްނ ުނިދ ްއެއީޓްނަރޮވ ްނޫނަޙްއަޞ .ވެ ެކެށުކ ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 10,000 /- ،ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ ެއ ،ީކަބަދައ 300,000 ގެ ުދެމެދ ާއާޔިފުރ )ަކްއަލްނިތ( /- ިއާއާޔިފުރ )ްސާހަހިދ( .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ުކެއާމަކިރެތާކއް ަރ ްއެޓްނައިޑިރގް ްނިއ ަތަވުނ ްއެތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 78 ާވިއަފިޓްއެހެބ ުކެއާމަކިރެތާކްއަރ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ ވާ އި ަފިވެރުކުލާވަޙ ްނގެ ިބިލ ަދްއުހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްށަމުޓްއެހެބ ުރުތިއިނުއ ްށަކަޓްނައިޑިރްގްނިއ ަތަވުނ ީކަމުއަނގެ ުރުތިއިނުއ ްށަކަޗއް ެއ ްނިއެއ ްނުކަތާރަފ ްނުއަނެގ .ެވެކެށުކ ީކަމުއަނގެ ްއެލަދަބ ްސވެ ްއއެ ްނުކަތގޮ ްސެވްނެހެއ ގެ ްއެހީމ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 10,000 /- ،ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ ެއ ،ީކަބަދައ 1,000,000 ާއާޔިފުރ )ްނައިލިމްއއެ ( /- ިއާއާޔިފުރ )ްސާހަހިދ( .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ގެ ުދެމެދ 60 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ާވްތގޮ ްއއެ ާކަތުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ހ( . 79 ަތަވުނ ްށޮކުނީރަޓްސިޖަރ ެގީތެކަތޯބާކ ިތެނ ްސްނަސިއަލ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާވުމިޒާލ ްނުރުކީރަޓްސިޖަރ ްނިތަމގެ ުތގޮ ަތަވުނ ްނުރުކިރާފަޔިވ ްއެސްނަސިއަލ ަތަވުނ ،ްށޮކުނީރަޓްސިޖަރ ްއެތާރަފ ަތަވުނ ްއެނަތ ްނ ުނިދްތަމުދިޚ ަތަވުނ ީކަމުނިދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ިތެނ އް ެއަދްއުހ ަތަވުނ ،ިތެނ ،ިއާމުދއް ެފުއ ިތެކަތޯބާކ ،ިއގަ ޭރެތ ގެ އޭ .ެވެކެށުކ ީކަމުރުކިރާފަޔިވ ،ިއާމުރުކުޓޯޕްސްކެއ ،ިއާމުރުކުޓޯޕްމިއ ،ިއާމުކއް ިވ ،ިއމާ ުރުކުރާޔްއަތ ،ިއާމުރުކާޔިދަހ ،އި ާމުރުކުދްނަބ ،ިއމާ ުނިދްށޮކުރޯފ ،ިއމާ ުރުކާކްއަރ .ެވއެ ެނެމިހ ްނުރުކިރާފަޔިވ ގެ ޭއ ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 10,000 /- ،ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ ެއ ،ީކަބަދައ 500,000 ގެ ުދެމެދ ާއާޔިފުރ )ަކއް ަލްސަފ( / - ިއާއާޔިފުރ )ްސާހަހިދ( .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ިތެކަތޯބާކ ްށަފާލިޚ ާދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ )ހ( . 80 ިތެކަތޯބާކ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ްނ ުރުކްލަބޭލ .ެވެކެށުކ ީކަމުރުކްލަބޭލ ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 10,000/- )ްސާހަހިދ( ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ އެ ،ީކަބަދައ 1,000,000/- ގެ ުދެމެދ އާ ާޔިފުރ )ްނައިލިމްއެއ( ިއާއާޔިފުރ .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ްށޮކިނަވއި ަފާޓްއަހަފިހ ްސްނަސއި ަލ ާވއި ަފްށޮކޫދ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 81 ްސްނަސިއަލ ަތަވުނ ްށޮކިނަވިއަފާޓްއަހަފިހ .ެވެކެށުކ ީކަމުނިދ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ްށޮކިނަވިއަފްށޮކުލިޠާބ ަތަވުނ ެގީތެކަތޯބާކ ްށޮކިނަވިއަފްށޮކުލިޠާބ ްނ ުނިދްތަމުދިޚ ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 10,000/- )ްސާހަހިދ( ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ އެ ،ީކަބަދައ 1,000,000/- ގެ ުދެމެދ އާ ާޔިފުރ )ްނައިލިމްއެއ( ިއާއާޔިފުރ .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ 61 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްށަތގޮ ްއއެ ާކަމގު ްނެއ ގާ ްނައ ްނީޓިރޯތޮއ ްށަމުރުކްލޯކިރ ިތެކަތޯބާކ )ހ( . 82 ްނ ުރުކުންލޯކިރ ިތެކަތޯބާކ .ެވެކެށުކ ީކަމުރުކުންލޯކިރ ިތެކަތޯބާކ ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 10,000/- )ްސާހަހިދ( ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ އެ ،ީކަބަދައ 1,000,000/- ގެ ުދެމެދ އާ ާޔިފުރ )ްނައިލިމްއެއ( ިއާއާޔިފުރ .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ގެ ާނޭއ ަތަވުނ ިއގަ ުމަނ ަލްއިމައ ގެ ްއެހީމ ެއ ،ްނުކަތާރަފ ްސެވއް ެއ )ހ( .

83 ްށަތަޔްއިލޫއްސަމ ެގީޓިރޯތޮއ ްނ ުޅެއްސަރުހ ްނިއެރެތ ގެ ުމަކްނަކ ިވިނަންނައ ،ްށޮކިރެވުދެމ ުކަހީމ ްނެހެއ ްނުތާރަފ .ވެ ެކެށުކ ީކަމުރުކ ްއެމަކ އް ަތުރާބ ާވިއަފީދިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނުނޫނާޤ ިމ )1( ؛ްނުޅެއްސަރުހ ްށަމުރުކުޛީފްނަތ ؛ްނުޅެއްސަރުހ ްށަމގު ެނ ްއެލަޕްމާސ ްނީޓިރޯތޮއ )2( .ްނުޅެއްސަރުހ ްށަކަމުރުކްސާފ ިއަލަބ ގާ ްނިހ ްނީޓިރޯތޮއ )3( ގެ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( 10,000 /- ،ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެލަމަޢ ެއ ،ީކަބަދައ 500,000 ގެ ުދެމެދ ާއާޔިފުރ )ަކއް ަލްސަފ( / - ިއާއާޔިފުރ )ްސާހަހިދ( .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ިކވަ ،ްސެވަމަންނެހެއ ،ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ްށަމަކ ެނާވުންނގެ ްށޮކ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ . 84 ްށ ުކ ާވުނިއަފިޅެއަޑނަކ ުބަދައ ަމަނިފްށޮކ ްނުކަތާރަފ ްސެވއް ެއ ްއެމަކ ވާ ުނިއަފާޅއަ ަޑނަކ ްއެބަދައ 5,000 /- ،ިއަލަބ ްށަނިމުޑޮބަޑުކ ގެ ްއެމަކއެ ،ީކަބަދައ ގެ ްއެތާރަފ ެއ 100,000 ގެ ުދެމެދ ާއާޔިފުރ )ަކްއަލްއެއ( /- އި ާއާޔިފުރ )ްސާހްސަފ( .ެވެމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުކަދަދަޢ ،ީކަމަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަމަކ ެނާވުންނގެ ްށޮކ އި ގަ ުނޫނާޤ ިމ ްނުކަތާރަފ ިކަވ . 85 ްށަމުލުފުއ ާވުޢަދ ީއާނިޖ ްނ ުވުނ ްށަކަހަރުހ ްނުށަދ ގެ ްއެނޫނާޤ ްނެހެއ ަތަވުނ ްނުށަދ ގެ ުތާބޫޤުޢްލުނޫނާޤ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ 62 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ާރުކ ްއެލަމަޢ ަދަފެއ ،ަމަންއމެ ަކ ާވިއަފާޅައަޑނަކ ިއގަ ުމަކ ްއެށުކ ީއާނިޖ ގެ މު ުޅެއަޑނަކ ްއެޅަވަޔިފ ީރާދިއ ޭޅެއަޑނަކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުދެމާކަތާރަފ 9 2014 ގެ )ުތާބޫޤުޢްލުނޫނާޤ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ްނުރުތިއ ުނޫނާޤ ިމ ްށަކަމުލުފުއ ާވުޢަދ ީއާނިޖ ގެ ުށުކ ެއ ްށަޗްއަމ ގެ ްއެހީމ ެއ ްނުށަދ .ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ އް ެތާރަފ ިކަވ ްނުށަދ ގެ ުބާބ ިމ ްނުބަބަސ ގެ ުމުވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ . 86 ްތޮއ ްށަމުދޯހ ުލަދަބ ެގުމުލްއެގ ްނ ުވުނ ްށަކަހަރުހ އް ެޅަވަޔިފ ްނޫނއެ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުދެމާކަތާރަފ އެ ަތަވުނ ީކަމުރުކާނަމިރޫޖ ްނުލްއގެ ްނުބަބަސ ގެ ުލަމަޢ ިރުކްނުތާރަފ ެއ ްށަފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ ،ީކަމުޅެއ .ެވެނޫންއެހަރުހ ްތޮއ ްށަމުދޯހ ުލަދަބ ގެ ުމަކެއ ްށަތާރަފ ުނުބިލ ަމަންނުކަޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ީރުކްއެށުކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުބާބ ިމ )ހ( . 87 ްނ ުރުކްށުކ ްނުކަޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ،ްނުރުތއި ގެ ުޞްޚަޝ ެއ ީނޫނާޤ ،ިއާޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ެއ އި ާމގު ްނިހ ިއއާ ިރާފަޔވި ގެ ުޞްޚަޝ ެއ ުރިއިރުކުލަމަޢ ެއ ގެ ުމގު ްނިހ ްތަކްއަސަމ ގެ ުތާރަފ ެއ ަތަވުނ ާވާމްނިޒ ްށަތަކްއަސަމ ީވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ ްސެވްނުކަތާރަފ މެ ްނޮކ ާވިއަފެވުލާވަޙ ާއާމްނިޒ .ެވއެ ެނޭވެލެބ ިއގަ ުމަކ ަތަވުނ އް ަތްސީފޮއ ަތަވުނ ްއަތިފގޮ ުތާފަތ ގެ ްއެޞްޚަޝ ީނޫނާޤ )ށ( ،ްއެހީފއޮ ަތަވުނ ،ްއެޕްތގޮ ެއ ަމަނިރުހ ްއަތުޓިނުޔ ުތާފަތ ގެ ުކަތިފގޮ ުކއަ ިރެވްސިއ ަތަވުނ ރަޖޭނެމ ަތަވުނ ރަޓްކެރިޑ ގެ އް ެޓިނުޔ ަތަވުނ ުކަހީމ އެ ްނަކއެ ،ިއަސްއަޖަމަހ ުކަހީމ އެ ްނުކަޞްޚަޝ އެ އި ގަ ުމަކ ަތަވުނ ،ގެ ުހީފޮއ ަތަވުނ ،ގެ ީފގޮ ެއ ަމަނާވިއަފްށޮކުލޫބަޤ ްނުމުޔިލ ގެ ީތެކަތ ެއ ިއގަ ުކަތްތަކްއަސަމ ގެ ީތެކަތޯބާކ ގާ ނިހ ްނުށަދ ގެ ުޓިނުޔ ގެ ްއެހީމ ެއ ިދައ .ެވެކެހީމ ެއ ީނާލުފުއ ާމްނިޒ ުދެމާމަކިރެތާކްއަރ ްނުޓިނުޔ ަތަވުނ ،ްނުހީފޮއ ަތަވުނ ،ްނިފގޮ ވާ ިއގަ ުށަދ ގެ ުމުލެބ ާދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ްނުތގޮ ޭޅގު ާޗއް ެކަތޯބާކ ގެ ުޓިނުޔ ަތަވުނ ،ގެ ުހީފޮއ ަތަވުނ ،ގެ ީފގޮ ެއ ަމަނެޖްއެވުފާލިޚ 63 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ އި ގަ ުމަކ ީވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ ްސެވްނުކަތާރަފ ެއ ްނުރުތިއ .ެވއެ ެނޭވެލެބ ްށަމުނިދުނ ަޔގި ނިހ ުލަމަޢ ެއ ީނަވިއަފގާ ްނިހ ުލަމަޢ ުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ )ނ( ޭހެޖްނަޅއަ ްނުކަތާރަފ ާވިއގަ )ށ( ަތަވުނ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ ،ްށޮކިނވަ އި ަފްށޮކ ްއެމަކ ާހިރުހ ޭހެޖްނަރުކ ،އި ަޅއަ ްއަތުޅަވަޔިފ ުލަމަޢ އެ ަތަވުނ ،ަމަނާވއި ގަ ުމަކ ިއަލުނ ާކަމގު ްނެއ ްށަކަތާރަފ ެއ ަޔިދްނމު ަރުކާދައ ްނުކަތާރަފ ެއ ިއގަ އް ެޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ެއ ގީ ްނިހ ަމަނިފީދްށޮކުތިބާސ ްނަކ ްށޮކިނަވިއަފާލާޓްއުހ ްނުރުކާދައ ާމްނިޒ .ެވެއެނޭވެލެބުނ ްއއެ ގަ ުމަކ ީވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ ުކަހީމ ެއ ުރާދާމްނިޒ ގެ ްއެޞްޚަޝ ީނޫނާޤ ެއ ީރުކްއެލަމަޢ ުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ )ރ( ަތަވުނ ުކެއއާ ަދްއުހ ގެ ްއެތާރަފ ަދަފެއ ްސެވްނެހެއ ަތަވުނ ްއއެ ިރެވ ަތަވުނ ީރުކ އް ެށުކ އެ ަތަވުނ ަމަނާވިއގަ ުމަކ ްނގެ ގި ނެއ ްށަތާރަފ ެއ ްނުބަބަސ ގެ ުތަލީހ ިއާރަކަމ ގެ ްއެހީމ ްނިއއެ ީވިރެވުދެމ ްނަރުކ ީނޫނާޤ ެއ ީނަވިއަފގާ ނިހ ުލަމަޢ ގެ ުށުކ ެއ ަތަވުނ ަމަނާވއި ގަ ުމަކ ުލަމަޢ ގެ ުށުކ ެއ ،ަމަންނުލާމުހިއ ގެ އް ެފަޒއް ަވމު ގެ ްއެޞްޚަޝ ްށަމަކ ީވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ ްއެތާރަފ ާހިރުހ ިވިރެވިއަބ ިއގަ ުމގު ްނިހ ުނޫނާޤ ިމ ްށަކަމުޅެއުޅަވަޔިފ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ިއަލަބ .ެވެއަޅާނ ްއެހަރުހ ުފާލިޚ ާކަދިއވާ ގަ ާވިއަފާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ީކަލަދުމ ާކއް ިވ . 88 ާރުކްލޭޓީރ ަތަވުނ ްތާރަފ ާކްއިވ ްތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ްތާރަފ ަތަވުނ ްނުތާރަފ ިދްއެފުއ ާދުމ ެއ ،ީނަވިއަފާކއް ިވ ާދުމ ެއ ،ިއަފެވްށަކަލަދުމ ްނ ުވައީރަބ ްނުށުކ ާކަލަދުމ ެއ ،ުހަފްށަމުދޯހ ާދުމ ްނުތައ ގެ ްއެރަލީޑ ަތަވުނ ްއެތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ ާދުމ ެއ ްނގެ އި ަޓްއަހަބ ިއަފްށޮކާކްއަރ ާދުމ ިއގަ އް ެތަލާޙ ާވްނގެ ީށަކެއ އި ގަ މު ަކ ްށަމަކ ިތެނ ްއމެ ުއައ ްއެލަދަބ ާވްނގެ ީށަކެއ ްށަތަލާޙ ިރުހ ުރިއްތގަ ިބިލ ްނުތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ާރުކްލޭޓީރ ަތަވުނ ްނުތާރަފ ާކއް ިވ .ެވއެ ެނާވުނ ްއއެ ިރެވްށުކ ްއެތާރަފ ެއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ަމަނިފީދްށޮކުތިބާސ 64 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ގެ ުކަތާދްއާމ ެއ ްއެތާރަފ ިފްށޮކ ްއެށުކ ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ އި ގަ ުބާބ ިމ )ހ( . 89 ްސްނަސިއަލ ްނުތޮގީތުގަވ ްނ ުރުކުލިޠާބ ަތަވުނ ްނުޓްއެހެފިހ ީކަލަމަޢ ިރުކ ްނުތާރަފ ެއ ،ްނުރުތއި ގެ ުބަދައ ާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ،ަމަންއެމަކ ިފިއވަ ުރުކިތަމިރުކ ްއެލަކްއަރުނ ްށަތަޙްއިޞ ުމްނާޢ ،ަމަނާވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ ްށޮކުރާރުކަތ ްނުކަތާރަފ ަދަފެއ ަތަވުނ ްށަކަތަދއް ުމ ިކަވ ޭޅެއަޑނަކ ްސްނަސއި ަލ ާވިއަފްށޮކޫދ ްށަކަތާރަފ ެއ ަތަވުނ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުރުކުލިޠާބ ަތަވުނ ގެ ުމުޓްއެހެފިހ ްނުތގޮ ީތގު ަވ ގެ ުމުނިދުނަދްއުހ ްށަމުރުކ ްއެއިރާފަޔިވ ްސެވްނެހެއ ގެ ީތެކަތޯބާކ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުރާޔިތްޚިއ ،ިއާކަތްތަލާޙ ެނޭޓްއެހެފިހ ްސްނަސިއަލ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ެނޭވެދުނ ަދްއުހ ްށަމުރުކިރާފަޔިވ އި ާކަތްތަލާޙ ެނޭވެރުކުލިޠާބ .ެވެއެނވާ ްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްއަތްތަލާޙ ިއ ަބ ަނަވްސަފ ްނ ަކްނަކ ްނެހިނެހެއ ުބ ާބ ަނަވަހިދ ްނ ުޅެހަށުހ ާވުކަޝ ަތަވުނ ،ާރުކުދްނަބ ަތަވުނ ،ާރުކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ،ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )ހ( . 90 ްނ ުޅެހަށުހ ާވުކަޝ ެނގަ ަތަވުނ ،ާރުކްނަދގު ަތަވުނ ،ާރުކާކއް ަރ ަތަވުނ ،ާރުކްލަބޭލ ޭދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ،ާލުފުއ ްށަނަތްއެނއަ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ،ާކއް ިވ ަތަވުނ ާނޫނާޤ ިމ ްނުކަތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ްށަފާލިޚ ާޑނގަ ްނިމ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ުޤްއަޙ ގެ ުމުޅެހަށުހ ްށައީޓިރޯތޮއ ާވުކަޝ ގެ ުމަކެއ ،ަމަނާރުކުލަމަޢ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްސެވްށަކަތާރަފ ެމްނޮކ ްނގެ ިޅގު ާއާވުކަޝ ޭޅެހަށުހ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ޭހެޖްނަޅއަ ްށަމުރުކުޅގަ ނަރ ްނަކްނަކއެ ،އި ަލަބ ްއއެ ަލަސްއަމ ެއ 65 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ .ެވއެ ެނާވްނަޅައ ްނީޓިރޯތޮއ ،ްއަތުޅަވަޔިފ ްނގެ ިޅގު ާއާވުކަޝ ޭޅެހަށުހ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ްނީޓިރޯތއޮ ްށަމުރުކުޅގަ ނަރ ްނަކްނަކއެ ،އި ަލަބ ްއެއަލަސްއަމ ެއ .ެވެއެނާވްނޭދ ުތަޞުރުފ ވޭ ެދ ްށަމުރުކުޅގަ ނަރ ްނަކްނަކ ްށަތގޮ ާވއި ގަ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ުދެމާކަތްތާރަފ ަދަފެއ ،ަމަނިފްށޮކުނ ުޅގަ ނަރ ްއެމަކއެ ިއގަ ުތަޞުރުފ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ެވްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުޅއެ ުޅަވަޔިފ ްނިތަމގެ ުތގޮ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ނ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ 90 ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 91 ްނ ުޅެއުޅަވަޔިފ ޭޅުގާއާވުކަޝ ވާ ްނގެ ީށަކއެ ްށަމަކިއގަ ުދްޞަޤ ީނަވިއަފގާ ްނިހ ްއަތުލަމަޢ ިވިނަންނައ ްނަކްނަކއެ ،ަމަނޭވެރުކުލޫބަޤ ްށައީޓިރޯތޮއ ްށޮކާނިބ ްށަޗްއަމ ގެ ީކެހ ްށަކަތާރަފ ެއ ،ިއަލުނ ާކަމުނިދ ުތަޞުރުފ ގެ މު ުރުކުޅގަ ނަރ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ގެ ުމުރުކުލިޠ ާބ ްސްނަސިއަލ ާވިއަފްށޮކޫދ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ްނަކްއވި ިދައ ްނުކްއިވ ިތެކަތ ަންނުހ ިއަފެވަމަހ ުތަދްއުމ )1( ؛ްނުޓްއެހެބ ްށޮކުނީރަޓްސިޖަރ ްއެމުދްއެފުއ ޭހެޖްނަރުކީރަޓްސިޖަރ )2( ؛ްނުޓްއެހެބ ްނަކްއވި ަތަވުނ ްނުކއް ިވ ްށައަނާރުފ ގެ ްނުނާސްނިއ ްނުބަބަސ ގެ ީތެކަތޯބާކ )3( .ްނުވިރވެ ުދެމ ްއެތަލާޙ ަދަފާވާކްއަރުނ ،ިއާމުޅެހަށުހ ާވުކަޝ ްށައީޓިރޯތއޮ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްއަތުލޫސުއ ޭޅގު ާމުޅއެ ުޅަވަޔިފ ިއާމުލެބ ްއަތަލަސްއަމ ެއ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއާވގަ ާދަހ ްނުށަދ ުދެމާކަޅވަ ަޔިފ ާޅައ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( ގެ ުމުޅެހަށުހ ްށަތަޢީރަޝ ްއއެ ަލަސްއަމ ެއ ްނުކަތާރަފ ޭހެޖުނަމަހްތިހ .ެވއެ ވެ ްނގެ ިބިލ ުޤްއަޙ 66 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ާޅައ ްނީޓިރޯތޮއ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ ިއގަ )ނ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( ،ީނޭޅެހަށުހ ްއެއަލަސްއަމ ްށަތަޢީރަޝ ްނގެ ިޅގު ާކަޅަވަޔިފ 12 )ަރާބ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާޅއަ ްނީޓިރޯތޮއ ްއެޅވަ ަޔިފ ެއ .ެވއެ ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ ުބ ާބ ަނަވަރާގެއ ްނ ަކްނަކ ްނެހިނެހެއ ،ިއގަ ުކަތަލަސްއަމ ޭޅެހަށުހ ްށަތަޢީރަޝ ްނގެ ެވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ )ހ( . 92 ެގްއެކްއެހ ުޓޯޕިރ ުލީލްޙަތ ްނ ުތަގިއަލަބ ިއަގުތޮގ ިއަލަބ ގާ ްނިހ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުބާބ ަނަވްތަހ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްތްލެހ ްލަނަޝޭނ ިއގަ ަނ ްލަޕްމާސ ްނިއެރެތ ގެ ްއެމުރުކްސާފ ީކަކަތުޓޯޕިރ ުލީލްޙަތ ާރުކޫދ ްށޮކުލީލްޙަތ ިތެކަތޯބާކ ްނީރަޓަރޯބެލ ،ިއަކަޓްށމަ ުރުކުތިބާސ ަލަސްއަމ ްށަޅޮކެދ ާތާރަފ ިވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ެނޭވެލެބ ިއގަ ުމަކ ްއެކއް ެހ ާވްނގެ ީށަކެއ ިތެކަތޯބާކ ،ިއގަ ުތަލާޙ ޭރުތެފ ްއެޔއް ަބ ްނިއާޢީރަޛ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ށ( ާތާރަފ ިވުފާލިޚ ާނޫނާޤ ިމ ީކަކަތްލަޕްމާސ ގާ ަނ ްނުކަތްތާރަފ ޭޅގު ްނގެ އް ެކްއެހ ާވްނގެ ީށަކެއ ،ިއަކަޓްށަމުރުކުތިބާސ ަލަސްއަމ ްށަޅޮކެދ .ެވއެ ެނޭވެލެބ ިއގަ ުމަކ އް ެއަލަސއް ަމ ްށަޓޯކ ްނގެ ެވުފާލިޚ ާކައާދްއާމ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 93 ްނ ުދެހ ްއެލީލްޙަތ ްނަވިނިމ ްނުޓޯކ 63 ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިދައ ،ަމަނެޖްއިޅެހަށުހ ެދ ގެ ްލަޕްމާސ ެއ ީނަވއި ަފގާ ަނ ުރިއގި ެނ ްލަޕްމާސ ްނިއަދަފ ްނަވިނިމ ގެ އި ަބ ަނަވެދ ގެ ްއެލަޕްމާސ ެއ ،ަމަނާވއި ގަ ުމަކިއަބ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވއެ ެނާދގި ްނެއ ްށަޓޯކ ްށަމުރުކ ްއެލީލްޙަތ ގެ ްއެތާރަފ ޭނެމިހ ިއގަ ިއަލަސްއަމ ިއގަ ުތަލާޙ ާވއި ަފގާ ަނ ްލަޕްމާސ އް ެޓްސިލަނެއ ްނަވިނިމ ްށަމގު ެންސިއ ަލްއިމައ ގެ ުޓޯކ ަތަވުނ ްށަމުދެއ ްށަޓޯކ ްށަމުރުކުލީލްޙަތ ްނުލައ ްލަޕްމާސ ްނގެ ްށޮކްނުނޭބ .ެވއެ ެނާދގި ްނެއ 67 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްއެލީލްޙަތ ްނަވިނިމ ްނުޓޯކ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ްށަކަތްލަޕްމާސ ގާ ަނ ްނީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއަކަޓްށަމުދެހ ެނާވްނަޓްއަހަބ ިއަފްށޮކާކްއަރ ްށަތގޮ ަންނާނ ްއެލަދަބ ްސެވއް ެއ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ މި ްއަތުޑނގަ ްނިމ ިއާތަދްއުމ .ެވއެ ެނާވްނަރުކްނާޔަބ ގެ ްއއެ ިރާފަޔވި ެއ ިއގަ ްލަބޭލ ާވިއަފްށޮކުރަހ އި ގަ ީތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކުދްނަބ . 94 ްނ ުރުކުތިބާސ ްތާރަފިރެވ ިރާފަޔިވ ާވިއަފްށޮކީރަޓްސިޖަރ ގެ އް ެއިރާފަޔިވ އެ ަތަވުނ ްސެރްޑއެ ،ިއާމަނ ްނަނ ގެ ުތާރަފ ިރުކުދްނަބ ަތަވުނ ިދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ެއ ަތަވުނ ާކުރަމ ،ިރުކުދްނަބ ަތަވުނ ިރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ެއ ީކަތާރަފ ެއ ،ަމަނާވިއަފާނަމިހ .ެވއެ ެނޭވެލެބ ިއގަ ުމަކ ްތާރަފ ިރުކުޓޯޕްސްކއެ ަތަވުނ ިރުކުޓޯޕްމިއ ަތަވުނ ާރުކުދްނަބ ަތަވުނ ،ާރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ،އި ަކަޓްށަދަޞްޤަމ ގެ ުނޫނާޤ ިމ . 95 ުކަފަޒްއަވުމ ަތަވުނ ްއެޓްނެޖޭއ ްނ ުރުކިރާފަޔިވ ެގީތެކަތޯބާކ ުކަފަޒއް ވަ ުމ ގެ ްއެތާރަފ ާކއް ިވ ަތަވުނ ާރުކުރާހިތްޝިއ ަތަވުނ ާރުކްލަބޭލ ަތަވުނ .ެވއެ ެނާވްނގަ ަނ ްނުތާރަފ ޭދާފީޒަވ ،ާމްނިޒ ގެ ުމަކްނަކ ާރުކ ުކަޓްނެޖޭއ ަތަވުނ އި ަކަޓްށަމުރުކުލަމަޢ ްށަކއަ ާދްއާމ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ަތަވުނ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ( . 96 ުރ ާބ ެގުމުގްނެއ ްއަތްނުގްނެއ ގެ ުމގު ްނއެ އް ެމގު ްނެއ ަންނެފ ްށައީޓިރޯތޮއ ްށަމަކ ޭހެޖްނގަ ްނައ ގާ ްނައ ްނުތގޮ ިމ .ެވެއވެ ްނގެ ިބިލ ްށައީޓިރޯތޮއ ުރާޔިތްޚިއ ްނުކަތްތާރަފ ާވުދްއަރ ްނގު ްނއެ ެއ ްށަކަތްނގު ްނެއ .ެވެއެނާވްނަރުކުލަމަޢ ްއެފާލިޚ ްނގެ ިޅގު ާކަމގު ްނެއ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( .ެވއެ ެނާވްނަޅަހަށުހ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނަކެއ ަމަނެޖްއިދެފުއ ،ްނަކްނަކ ާޅަހަށުހ ްށައީޓިރޯތޮއ ްނުށަދ ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( 3 ވާ ުދްއަރ ްނުޅެހަށުހ ެއ ،ިއަމްނިނ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދ )ްއެނިތ( ިއގަ ިއަލަސްއަމ ެއ ްނުމްނިނ ެއ ިދއަ .ެވެއެނާވްނގަ ްނައ ްށަތާރަފ .ެވއެ ެނާވްނގަ ްނައ ްނީޓިރޯތޮއ ްށަތާރަފ ްއެނައ ޭނެމިހ ،ްނުކަތާރަފ ޭހެޖުނަމަހްތިހ ުދެމާކަމުމްނިނ ާމްނިނ ްނީޓިރޯތޮއ )ރ( 68 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ 60 ގެ ުހަވުދ )ްސަޅޮދްސަފ( ާތާމްނިނ ްނުމްނިނ ެއ ްނީޓިރޯތޮއ .ވެ އެ ެވްނގެ ިބިލ ުޤްއަޙ ގެ ުމުޅެހަށުހ ްށަކަޓޯކ ޭހެބާމަކ ،އި ގަ ޭރެތ ްނަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ިއާމުޓްއެހެފިހ ުރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ )ހ( . 97 ުތާމޫލުޢަމ ިއާމުނިދ ުތާމޫލުޢަމ ްނ ުރުކަމާހ ްނުކަތާރަފ ިކަވ ްށަމުދޯހ ްއެތާމޫލުޢަމ ިކަވ ޭޅގު މާ ުރުކުރަވަށަކ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ިއާނޫނާޤ ިމ ،އި ގަ ްއެދނިހ ެޖްއިދެއ ިއގަ ީޓިރޯތޮއ ްށަކަތާރަފ ެއ ުތާމޫލުޢަމ ެއ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާވްތގޮ ްއއެ ާދިއވާ ގަ ާދަހ .ެވއެ ެނާވްނޭދްށޮކުރޯފ ގެ ުޤްއަޙ ގެ ުމުތގަ ިބިލ ިއަދޯހ ުތާމޫލުޢަމ( 1 / 2014 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ )ށ( ުނޫނާޤ އެ ަތަވުނ ިއގަ ުތަލާޙ ޭދެއ ްށަތާމޫލުޢަމ ްނުށަދ ގެ )ުނޫނާޤ ވާ ްތގޮ ްއއެ ާނޫނާޤ އެ ،ީނާރުކުލަމަޢ ިއގަ ުތަލާޙ ގާ ނިހ .ެވެންނިތަމގެ ުތގޮ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ުކަދނިހ ާހާވުނުތިބާސ ްށަކަތގޮ ްނޫނެއ )ހ( . 98 ްނ ަކްނަކ ީލާޤިތްނިއ ،ާވިއަފާދްއަފުއ ްނުށަދ ގެ އް ެސްނަސިއަލ ވާ ިއަފްށޮކޫދ ްނިރުކ ގެ ުމުށެފ ަތަވުނ ވާ ިއަފްށޮކުދްނަބ ަތަވުނ ވާ ިއަފްށޮކުޓޯޕްމިއ ަތަވުނ އި ގަ ުނޫނާޤ ިމ ީކަޗްއެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކްނަދގު ަތަވުނ ާވިއަފްށޮކްލަބޭލ އި ގަ ުމަކ ިތެކަތޯބާކ ޭތެފ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ .ެވއެ ެނޭވެލެބ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ްސެވަމަންތޮއ ްނެހެއ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ށ( ަތަވުނ ،ާވއި ަފްށޮކުރާޔްއަތ ަތަވުނ ،ާވއި ަފާދްއަފުއ ުރިއާށަފ ަތަވުނ ވާ ިއަފްށޮކުދްނަބ ަތަވުނ ާވިއަފްށޮކުޓޯޕްމިއ ަތަވުނ ،ާވއި ަފާކއް ިވ ވާ ިއަފްށޮކާކްއަރ ަތަވުނ ،ވާ ިއަފްށޮކްނަދގު ަތަވުނ ާވިއަފްށޮކްލަބޭލ ޭތެފ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ީކަޗއް ެކަތޯބާކ .ެވެކއެ ާމްނިޒ ގެ ުތާރަފިރެވ ގެ ީތެކަތ ެއ ީކަމުރުކުރަވަށަކ ްނަކިތެކަތ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ހ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( 6 ގެ ުހަވުދްސަމ )ްއެއަހ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ 69 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ްށަމުތްއެފ ްށަކަތުޑނގަ ްނިމ ާވއި ަފާޅައަޑނަކ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ ިއގަ ޭރެތ .ެވެއެނާވްނަމްނިނ ްށޮކ ްނަކްނަކ ޭހެޖްނަރުކ ،ުކަދނިހ ާހާވުނިއަފްށޮކްނާޔަބ ްށަކަތގޮ ްނެހެއ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ )ހ( . 99 ،ިއާކަތުޑނަގްނިމ ،ިއާކަތުދިއާވަގ ްނ ުދެހ ްއަތުލޫސުއ އި ާކަތުދއި ާވގަ ިއަހެމްނެއ ޭހެޖްނަދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ .ެވެންނީޓިރޯތޮއ ީނގާ ްނިހ ިއަދަހ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ްނގެ ިޅއެ ަޑނަކ ްށަމަކ ޭހެޖްނަދަހ ުދިއވާ ގަ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ )ށ( ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކްނަކ ިވިނަންނައ ،ްނުރުތިއ ގެ ުމަކްނަކ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ .ެވެއެނާވްނަދަހ ުދިއާވގަ ްނީޓިރޯތޮއ ްއަތްތާރަފ ިއާނަތްނަތ ޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )1( ؛ ުދިއާވގަ ޭޅގު ާމުނިދ ްސްނަސިއަލ ިއާމުރުކީރަޓްސިޖަރ ިދައ ާރުކުދްނަބ ިދައ ާރުކުރާޔއް ަތ ިދައ ،ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )2( ިތެކަތޯބާކ ިދައ ާރުކްނަދގު ިދއަ ،ާރުކާކްއަރ ިދައ ،ާރުކްލަބޭލ ާލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތއް ެއ ،ިއާނަތްނަތ ާކްއވި ެނގަ ،ިއާނަތްނަތ ާރުކްތަކްއަސަމ ގެ ުމުނިދްށޮކުރޯފ ަތަވުނ ިއގަ ުނަތްނަތ ޭދްށޮކުރޯފ ިތެކަތޯބާކ ްށަކަތގޮ ްސެވްނޫނެއ ާރުކްނާޔަބ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ޭހެޖްނަންނުހ ؛ުދިއވާ ގަ ޭހެޖްނަރުކަމަހިރުފ ިއގަ ުމުނިދ ްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )3( ؛ުދިއވާ ގަ ާރުކްނާޔަބ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމަކުރިހާތުފާސ ިދައ ާރުކްލަބޭލ ިދައ ާރުކުރާޔއް ަތ ިދައ ،ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )4( ިތެކަތޯބާކ ިދައ ާރުކްނަދގު ިދއަ ާރުކާކްއަރ ިދައ ާރުކުދްނަބ އި ަލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ްނުނަތއް ެއ ިތެކަތޯބާކ ިދައ ާކްއވި ެނގަ އް ަތްތާރަފ ޭދްށޮކުރޯފ ިތެކަތޯބާކ ްށަކަތގޮ ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްނުތގޮ ީލަމަޢ ިއގަ ުމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ،ްނުތގޮ ޭނެމިހ ޭހެޖްނަންނުހ ިއގަ ިއަބިކ ގެ ުކަތްތާރަފ ާރުކްތަކްއަސަމ އް ަތުޑނގަ ްނިމ ގެ މު ަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ިއާމަކުރިހާތުފާސ 70 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ؛ ުދިއާވގަ ާރުކްނާޔަބ ؛ ުދިއާވގަ ޭހެބާމުރުކްލަބޭލ ،ިއާމުރުކުދްނަބ ިތެކަތޯބާކ )5( ްނުނަތްއއެ ،ިއއާ ގަ ުމުރުކްނަދގު ުކެއާމަކިރެތާކްއަރ ިތެކަތޯބާކ )6( އި ާތގޮ ީވްނަރުކުލަމަޢ އި ގަ ުމުލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ؛ ުދިއާވގަ ާރުކްނާޔަބ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ޭހެޖްނަޓްއަހަފިހ ްނަތްނަތ ާރުކާކްއަރ ަތވަ ުނ ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ )7( ؛ުދިއވާ ގަ ގެ މު ުޅެއަޑނަކ ްއަތުޑނގަ ްނިމ ގެ ުމުރުކާމުރަފ ؛ުދިއވާ ގަ ޭހެބާމުރުކުރާހިތްޝިއ ިތެކަތޯބާކ )8( ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ިދައ ާރުކުޓޯޕްމިއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ )9( ުރަވްނެފ ިއމާ ަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ ާރުކުޓޯޕްސްކެއ ިއއާ ގަ ުމުރުކުޓޯޕްމިއ ިތެކަތޯބާކ ިއާށަމުރުކުރަވަށަކ ެނާރުކުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކުޓޯޕްސްކެއީރ ިއާއގަ ުމުރުކުޓޯޕްސްކެއ ؛ ުދިއާވ ގަ ާރުކްނާޔަބ ްއަތުލޫސުއ ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ޭޅގު ާމގު ެނ ްލަޕްމާސ ްށަމުރުކުޓްސެޓ ިތެކަތޯބ ާކ )10( ީފ ްށަމުދެހ ުޓްސެޓ ިއާމގު ެނ ްލަޕްމާސ ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ؛ުދއި ާވގަ ާރުކްނާޔަބ ްތގޮ ެނގާ ަނ ްލަޕްމާސ ގެ ްޓްނަރްޓްލަޑއެ ަތަވުނ ގެ ީތެކަތޯބ ާކ )11( ްނުތގޮ ޭޅގު ާމަކ ިއާތގޮ ެނާވުނޮފ ްށަމުރުކުޓްސެޓ ؛ުދިއވާ ގަ ާރުކްނާޔަބ ްއަތުތއަ ާރުޖިއ ގެ ުތގޮ ީވްނަރުކުލަމަޢ ؛ުދިއވާ ގަ ޭހެބާމުރުކުޓްސެޓ ްނެފ ާރުކްނުނޭބ ްށަމިއުބްނިއ ެކ )12( ާދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ްނުތގޮ ީޢާނިޞ ިއގަ ޭޖްއާރިހެވ ިދ )13( އި ާމުނިދަދްއުހ ިއާމުރުކީރަޓްސިޖަރ ްއަތްތާރަފ ިއާނަތްނަތ ްއަތުލޫސުއ ެނާރުކުލަމަޢ އި ގަ ުމުރުކޫދ ްސްނަސިއަލ ؛ ުދިއާވގަ ާރުކްނާޔަބ ްނުރާޒާބ އް ެތަވާބ ގެ ީތެކަތޯބާކ ިރުހ ިއަފެރެނ ްށަރާޒ ާބ )14( ގާ ަނ ާރުބނައ ،އި ާކަތަމަހ ިއާކަތުޠުރަޝ ގެ މު ގު ެނ ާރުބނައ ؛ ުދިއާވގަ ާރުކްނާޔަބ ްތގޮ ީވްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ ުތަލާޙ 71 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ އި ގަ ުމުލާތްއަނ ިތެކަތޯބާކ ޭހެޖްނަލާތްއ ަނ )15( ؛ ުދިއާވގަ ާރުކްނާޔަބ ްއަތުލޫސުއ ،ްއަތްތަވާބ ޭދ ްށަންނިދުކަޑުކ ިއގަ ުލަދަބ ގެ ުރިކ ޭދްނުތ ގާ )16( އި ގަ ީރާފަޔިވ ،އި ާމުދްއެފުއ ،އި ާމުރުކެރެތެއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ؛ުދިއާވގަ ގެ ުތގޮ ޭނާރުކ ުލަމަޢ ިއގަ ުމުރުކްނުނޭބ ގެ ުމގު ްނިހ ްއަތީރަޓަރޯބެލ ާރުކުލީލްޙަތ ިތެކަތޯބ ާކ )17( ؛ ުދިއާވގަ ޭޅގު ާމުނިދަދްއުހ ަދަފ ްލަނެޕ ަތަވުނ ،ީޓިމޮކ ާލާވަލުކެއ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ިމ )18( އި ާކަތީޓިމޮކ ެއ ިއާރުއަދ ިއާކަތުތަޔއް ިލޫއްސަމ ގެ ުނަތްނަތ ؛ުދިއވާ ގަ ާރުކްނާޔަބ ްތގޮ ީވްނަރުކ ްތަކްއަސަމ ްނުކަތްލަނެޕ ؛ުދިއވާ ގަ ޭޅގު ާމުރުކާދައ ުތަޔއް ިލޫއްސަމ ގެ ްނުރަޓްކެޕްސްނ ިއ )19( އި ަދްއަފުއ ިތެކަތޯބާކ ާރުކ ިއަކަޓްށަމުޅުއިރިދ ަލްއިމ ައ )20( ިއާކަތުޑނގަ ްނިމ ޭހެޖްނަރުކުލަމަޢ ިއގަ ުތަކްއަސަމ ގެ ުމުކއް ިވ .ުދިއވާ ގަ ޭޅގު ާކަތުލޫސުއ 12 10 ިއާރަބްނަނ ަނަވ ) ( ިއާރަބްނަނ ަނަވ ) ( ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ނ( 15 13 ިރުހްނެދ ިއަވަޔިފ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ިއާރަބްނަނ ަނަވ ) ( ،ްއަތުދިއވާ ގަ ޭޅގު މާ ަކްނަކ ާވިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުކަތުރަބްނަނ 3 އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ )ްއެނިތ( ާތާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ިއގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހެވިދ ،އި ަލާވަލުކެއ ްނީޓިރޯތޮއ .ވެ ެއެނާވްނަރުކުޢިއާޝ ިއާރަބްނަނ ަނަވ ) 12 ( ިއާރަބްނަނ ަނަވ ) 10 ( ގެ )ށ( ގެ ާދްއާމ ިމ )ރ( 15 13 ވާ ިއަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ ުރަބްނަނ ަނަވ ) ( ިއާރަބްނަނ ަނަވ ) ( ާތ ާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ ،ްއަތުދިއާވގަ ޭޅގު ާމަކްނަކ 6 ،އި ަލާވަލުކެއ ްނީޓިރޯތޮއ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުހަވުދްސަމ )ްއެއަހ( .ވެ ެއެނާވްނަރުކުޢިއާޝ ިއގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހެވިދ 27 / 78 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ހ ( . 100 ެގުކަތުދިއާވަގ ިއާނޫނާޤ ޭވެލާވުއ ްއ ަތާދްއާމ 72 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ، ިތެކަތޯބާކ ިއަކަޓްށަމުކްއވި ިއާނަތްނަތ ާކްއވި ިތެކަތޯބާކ ިއާލަޓޮހާޓޮހ( ، )ުނޫނާޤ ޭހެބިއާމުޓްއެހެބ ްށޮކުރިހާތުފާސ ްނަތްނަތ ާރުކުރާޔްއަތ .ެވެއީނުވުއ 7 2012 / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ުކެއާމުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ށ( ިވިނަންނއަ ގެ )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކިރެތާކއް ަރ ުތަޙްއިޞ ުމްނާޢ( .ެވއެ ީނުވއު ްއަތާދްއާމ ؛ )ފ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ 44 )1( ަނަވ 57 ( ްނަކިރެތާކްއަރ ގެ ީތެކަތޯބާކ :ިއަބ ަނަވަރގާ ެއ )2( 61 ިރުހ ްށަލަޔިނ ގެ ާދްއާމ ަނވަ ްނގެ ިށެފ ްނިއާދްއާމ ؛)ްއަތާދްއާމ .)ޓ( ިދައ )ޑ( ގެ ާދްއާމ ަނަވ 94 )3( 3 ާވަމަހ ްސަވުދްސަމ )ްއެނިތ( ާތާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ )ނ( 6 2008 ޭހެބާކަތުދއި ވާ ގަ ުމްނާޢ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ިއގަ ުޚީރާތ 1 އް ަތުދިއވާ ގަ ިވިނަންނައ ޭނެމިހ ިއގަ ުލަވުދަޖ ގެ )ުނޫނާޤ .ެވެއެނޭވުއ ؛ުދިއވާ ގަ ޭހެބާމުރުކުރާހިތްޝިއ ިތެކަތޯބާކ )1( ؛ުދިއވާ ގަ ުމްއާއ ޭހެބިއާނަތްނަތޭދްތަމުދިޚ ގެ ީތެކަތޯބާކ )2( އް ަތްތަވާބ ޭދ ްށަންނިދުކަޑުކ ިއގަ ުލަދަބ ގެ ުރިކ ޭދްނުތގާ )3( ، ، އި ގަ ީރާފަޔިވ ިއމާ ުދްއެފުއ އި ާމުރުކެރެތެއ ްށައެޖްއާރިހެވިދ .ުދިއާވގަ ގެ ުތގޮ ެނާރުކުލަމައ ިއގަ ުމުރުކްނުނޭބ ،ްށޮކުޤީދްޞަތ ،ެވްސާފ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނާށަފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ ިމ . 101 ްނ ުށެފ ްނަރުކުލަމަޢ ްށަނޫނާޤ 3 )ްއެނިތ( ްނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާރުކުޢިއާޝ ިއގަ ުޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހެވިދ .ެވެންނގެ ިށެފ ްނުޚީރާތ ާވަމަހ ްސަވުދްސަމ ްނުތގޮ ާވިއަފްށޮކްނުނޭބ ްއެތާރާބިޢ ަތަވުނ އް ެޒުފަލ ިކަވ ިއގަ ުނޫނާޤ ިމ . 102 ްނ ުރުކަނާމ ަތވަ ުނ ްއެޒުފަލ އެ ،ުކަދނިހ ާހާވުނަހޭދ ްއެއަނާމ ްނެހެއ ްނގެ ިޅެއަޑނަކ 73 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ އި ަފީދ ިއގަ ީރިތ ްށަކަތާރާބިޢ ަތަވުނ ްއެޒުފަލ އެ ،ީނަވެއ ިއަފީދ ްށަކަތާރާބިޢ .ެވމެ ުރުކަނާމ ާވެއ 8 ިއގަ ާދްއމާ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ީޓިރޯތޮއ" )ހ( .ެވެށައީޓިރޯތޮއ ގް ަރްޑ ްޑްނއެ ްޑުފ ްސްވިޑްލޯމ ާރުކްނާޔަބ ާރުކުޑަބުޑގަ ިތެކަތޯބާކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްޓްނަރްޓްލަޑެއ" )ށ( .ެވެށަކަޗްއއެ ެމްނޮކ ެނާދިވެރުކްނުނޭބ ްށަމުރުކުޑަބުޑގަ ަތަވުނ ަތަވުނ ްއއެ ާއިރީޓްކެބ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުވަހިވ ާނާކ" )ނ( ްސެވްނޫނެއ ަތަވުނ ްއެއަހިވ ަތަވުނ އް ެޓިއަސަރެޕ ަތަވުނ ްއެހަރިއަވ ްނުބަބަސ ގެ ުމުދެހ ިއޮބިއަކ ިތެކަތޯބާކ ާވިއަފްށޮކުރަސައ ގެ އް ެލަކިމެކ .ެވެށަތަލާޙ ާވިރެވުދެމ ްށަޑނގަ ިށަހ ގެ ާނާސްނިއ ްނ ގެ ިނެމިހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްޓްނަނިމެޓްނޮކ " )ރ( ަތަވުނ އި ގަ ޭރެތ ގެ އް ެމުދްއެފުއ ާދްއަފއު ިތެކަތޯބާކ ްއއެ ާދްއާމ ާވުނ ގެ ުމުރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ އި ގަ ޭރެތ ގެ ުމުރުކްސެސޮރްޕ ްނުނަތްއއެ ަތަވުނ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުމުރުކުދްނަބ ަތަވުނ ިއގަ ޭރެތ ިތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިއގަ ޭރެތ ގެ ުމުޅގު ްނގެ ިއަލުފުއ ްށަނަތްއެނައ ާކަދްޞަޤ ްނުބަބަސ ގެ ްއެމަކ ުފާސުނ ިރުހ ިއގަ ްއެލުއަޙާމ ޭޅގު ްނގެ .ެވެށަމުވއި ަފެވުލިޞވާ ްށައެރެތ ގެ ީތެކަތޯބާކ ިއަލުނ ިއާށަމުރުކުދްނަބ ިތެކަތޯބާކ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ރަނޭޓްނޮކ" )ބ( އި ގަ ުތގޮ ގެ ްއމެ ަޓިއައ ްއެއ ،އް ެއަބ ގެ އޭ ަތަވުނ ިތެކަތޯބާކ .ވެ ެށަކަޗްއެއ ާރުކްނުނޭބ އި ާށަމުރުކުދްނަބ ްށަމުރުކުދްއަރ އި ގަ ުތާޒ ގެ ްއެޗްއއެ ެއ ، ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްވިޓިޑެއ ްޑުފ" )ޅ( ްށަކަޗްއެއ ާރުކްނުނޭބ ްށަމުދެހ ިއޮބއި ަކ ްށޮކުމްނާޢ ީކަޗްއއެ ެއ އި ގަ ްއެތގޮ ުމްނާޢ އި ގަ މު ުރުކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ިދައ ،ިއަފެވުނ ަތަވުނ ގެ ުމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ ްއެތަވާބ ާރުކުންނުނޭބ ިއަލުފުއ ްށޮކުދްނަބ ަތަވުނ ގެ ުމުރުކުރާޔއް ަތ ަތަވުނ ގެ ުމުރުކްސެސޮރްޕ ާރުކއް ެއ ްށަޗްއެކަތޯބާކ ްށަމުނޭބ ގެ ީޖޮލޮންކެޓ ާރުކްނުނޭބ ިއގަ ުމުދެހ ްޑުފ ާރުކްއއެ ްށަޗއް ެކަތޯބާކ ްށަތގޮ މި ިދައ .ެވެށަކަޗއް ެއ 74 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ ،ްސެވަމަނ ިވުނުމިޒާލ ްނުރުހ ްއެއާފްނަމ ީޙްއިޞ ިއގަ އް އެ ްވިޓިޑެއ ަތަވުނ ްށަކަޔަބ ގެ ާނާކ ްއަތްޓްކަޑޮރްޕއި ަބ ގެ ޭއ ަތަވުނ ްވިޓިޑެއ ްޑުފ ްއެލަދަބ ަތަވުނ ޭދްސެނގެ ުލަދަބ ްށަލްސއަ ގެ ާނާކ ްނުކަތގޮ ްސެވްނެހެއ ޭނ ެމިހ އި ގަ ީތެކަތޯބާކ .ެވެކެޗްއެއ ެމްނޮކ ާވްނގެ ީށަކެއ ްށަމުއަނގެ ްއަތްޓްނ ަނިމެޓްނޮކ ިއާޗއް ެކަތ ާރުކއް ެއ ްށަމުރުކުރުތިއ ާފްނަމ ީޙްއިޞ .ވެ ެއެނެމިހުނ ުކައެރެތ ގެ ީމ އި ާރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ީރްޓްސިނިމ" )ކ( ުތަޔްއިލއޫ ްސަމ ގެ ުމުރުކުޛީފްނަތ ްއަތުތަސާޔިސ ގެ މު ަކިރެތާކްއަރ .ވެ ެށައާރާޒުވ ގެ ުރާކުރަސ ާވއި ަފްށޮކުލާވަޙ ިއގަ ްއެރިއެއ އި ާރަވްނެފ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ުރަޓްސިނިމ" )އ( ުތަޔްއިލއޫ ްސަމ ގެ ުމުރުކުޛީފްނަތ ްއަތުތަސާޔިސ ގެ މު ަކިރެތާކްއަރ .ވެ ެށަރީޒަވ ގެ ާރާޒުވ ގެ ުރާކުރަސ ާވއި ަފްށޮކުލާވަޙ ިއގަ ްއެރިއެއ އި ާށަތާޒ ގެ ީތެކަތޯބާކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުރުކްސެސޮރްޕ" )ވ( އި ގަ ޭރެތ ގެ ީމ .ެވެށަމުއަނގެ ްއެލަދަބ ަލަހަކ ްސވެ ްއއެ ްށަލްސައ .ެވެއެނެމިހ ްއަތްއަތްނަކ ަދަފ ްނުސއް ެޖަލިދ ،ްނުކްއިހ ،ްނުކްއެކ ،ްނުރގު ުމ ،ްނގު ެންނަހ ،ްނުވުލިފިށަކ ،ްނުރުކިއަބ ،ްނުށޮކ ްސެވަމަނ ،ްނުރުކުޑނގަ ،ްނުރުކިނިފ ،ްނުރުކިކަވިށޮތ ަތަވުނ ްނުށެމިށޮތ އް ަތްއަތްނަކ ަންނާނ ުލަދަބ ްށަތާޒ ގެ ީތެކަތޯބާކ ަދަފ ްނުވުލިފުޑނގަ . ވެ ެއެނެމިހުނ ުކައެރެތ ގެ ީމ ްނިތެކަތ ޭނެމިހ ިއގަ ީތެކަތޯބާކ ، ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުދްއެފުއ" )މ( ްޓްނަމްޓީރްޓ ަތަވުނ ްށަމުރުކްސެސޮރްޕ ިއަކަޓްށަމުދެހ ްއެޗއް ެއޯބާކ ަމަނާރުކ ްއެއްސެސޮރްޕ ްބަސ ުހަފްށަމުދްއެފުއ ިތެކަތޯބާކ .ެވެށަމުނިދ .ެވެއެނެމިހ ިއގަ ިއަނާމ ިމ ްސވެ ްނަކެއ އް ެތަވާބ ގެ އް ެޗއް ެއޯބާކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްތާރަފ ާދްއަފުއ" )ފ( އް ެޗއް ެއޯބާކ ިދައ .ެވެށަތާރަފ ާވިއަފާދަހ ަތަވުނ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ިއގަ ުތގޮ ގެ ުތާރަފ ިދްއެފުއ ްއެޗއް ެއ ެއ ިއަލުނ ާކަމުރުކުރާޔްއަތ ުކަހީމ ިފްށޮކ ްއެލަބޭލ ިއަހަޖ ްއއެ ގަ ަހާފ ްސެވްއއެ ިއގަ އް ެޗްއއެ ެއ 75 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ .ެވއެ ގަ މު ަކ ްއެތާރަފ ާދްއަފުއ ްނުށަދ ގެ ިއަނާމ ިމ ީނޭވެލެބ 16 ގެ ާދްއާމ ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ީނވަ ެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ުޑޯބ" )ދ( .ެވެށަޑޯބ ީޓިލޮކ ްޑްނެއ ީޓްފޭސ ްޑުފ ްލަނަޝޭނ ާލާވަލުކެއ ްނުށަދ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ީރަޓަރޯބެލ ާރުކުލީލްޙަތ ިތެކަތޯބާކ" )ތ( ގެ ީތެކަތޯބާކ ަތަވުނ ިއަކަޓްށަމުލެބ ްނަކިރެތާކްއަރ ީޙްއިޞ ގެ ީތެކަތޯބާކ 42 ަނަވ ގެ ުނޫނާޤ ިމ ،ިއަކަޓްށަމުރުކ ްއަތުލީލްޙަތ ްސެވްނޫނެއ .ެވެށަކަތީރަޓަރޯބެލ ާރުކުމިއާޤ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ްތްލެހ ްލަނަޝޭނ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ީރަޓަރޯބެލ ްލަރަފިރ" )ލ( ގެ ުނޫނާޤ ިމ ްށަމުދޯހ ްއަތްތަމުދިޚ ްތެނ ްނެބިލ ްނީރަޓަރޯބެލ 21 ަތަވުނ ެޖްއާރިހެވިދ ާޅއަ ަޑނަކ ްނުށަދ ގެ ާދްއާމ ަނަވ .ެވެށަކަތީރަޓަރޯބެލ ގެ ުރޭބ ްނިއެޖްއާރިހެވިދ ަތަވުނ ްށައާސިއަފ ުދގު ަނ ، ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުކއް ިވ" )ގ( .ެވެށަމުރުކުލަދަބ ާކަޗއް ަކެނައ ިތަކެއ ިރުހްއގެ ައ ަތަވުނ ްށަޓިޑެރްކ ްށަމުކްއވި ،ިއާމުޅެހަށުހ ްށަމުކްއވި ،އި ާމުވްސަބްއެއ ްށަމުކްއވި ިދައ ްސެވްނުރުކްތަކއް ަސަމ ްށަމުކއް ިވ ،ިއާމުޓްއެހެބ ްށަމުކްއވި ،ިއާމުރެނ .ެވެއެނެމިހ ިއގަ ޭރެތ ގެ ިއަނާމ ިމ ްށައެޖްއާރިހެވިދ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްނުރުކރައެލްކިޑ" )ޏ( ްނުތގޮ ޭޅގު ާކަލަދުމ ާރުކުރޭބ ްނިއެޖއް ާރިހެވިދ ަތަވުނ ާރުކެރެތެއ 8 2011 )ުނޫނާޤ ގެ ްސްމަޓްސަކ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ( / ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ްނިތަމގެ ުތގޮ ާރުކްނާޔަބ ިއގަ ުދިއވާ ގަ ާދަހ ްނުށަދ ގެ ުނޫނާޤ ެއ ،އި ާއ .ެވެށަތާމޫލުޢަމ ޭހެޖްނޭދ ަތަވުނ ޭހެޖްނަޅަހަށުހ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ިތެކަތޯބާކ ވާ ިއަފްށޮކިއަފިޑޮމ ީލަކިޓެނެޖ" )ސ( އި ާސްއގެ ާހގަ ްސގަ ާވއި ަފިވެނގެ ުލަދަބ ްށަމުދެހ ޭދެހ ްނުތގޮ ީތަރްދުޤ .ެވެށަޗއް ެކަތޯބާކ ާވިއަފާދްއަފއު ްނުކަތްތަވާބ ގެ ީހެމާހަމްސަމ 7 / 2010 ުރަބްނަނ ުނޫނާޤ ،ީނަވއެ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ުލިސްނުއަކ" )ޑ( ގެ ުމގު ްނިހ ްނުލޫޞުއ ީޒަކުރަމާލ ްއަތާރިއާދ ީރާދިއ ގެ ޭޖްއާރިހެވިދ( ުށަރ ަތަވުނ ،ީޓިސ ،ުޅޮތައ ާވއި ަފްށޮކްނާޔަބ ިއގަ )ުނޫނާޤ 76 ްޓެޒގެ ގެ ުރާކުރަސިހވެ ިދ 96 :ުދަދައ 53 :ްމުއިލވޮ .ެވެށަކަތުލިސްނުއަކ ުނޫނާޤ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ީސްނެޖެއ ްނަޝްކެޓޮރްޕ ްތްލެހ" )ޒ( 7 2012 )ުނޫނާޤ ގެ ުމުރުކިރެތާކްއަރ ުތަޙްއިޞ ުމްނާޢ( / ުރަބްނަނ 6 .ެވެށައީސްނެޖެއ ާވއި ަފާދްއަފުއ ްނުށަދ ގެ )ހ( ގެ ާދްއމާ ަނަވ ގެ ިއަހެމްނއެ ޭޅއު ިއގަ ުމގަ އް އެ ،ީނަވެއ އި ަފެނުބ ްށަމަކ "ުރާވަނަޖ" )ޓ( ޭޅުއ ިއގަ ުޑނަކ ަތަވުނ ިއގަ ުނޮލ ަތަވުނ ިއގަ ުނެފ ،ިއާރާވަނަޖ ޭރިދ ްސެވްނޫނެއ ިއާކަތްތަވާބ ގެ ްނައިޝޭޓްސަރްކ ިއާސްއެމާހަމްސަމ .ެވެންނުތގޮ ޭނެމިހ ިހެޗއް ެއ ީނަވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ ިތެކަތޯބާކ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ީޓްނަރޮވ" )ޔ( ޭދ ްނުތާރަފ ިދްއެފުއ ްއެޗއް ެއ ެއ ެނުބ ްށަމަކިއގަ ްއެރަވްނެފ ިކަވ .ެވެށަމަކްނީޤަޔ ިތެކަތޯބާކ ،ީނަވެއ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ްތަމުދިޚ ގެ ގްނިރަޓޭކ" )ޕ( އި ަކަޓްށމަ ުދެހ ިއޮބިއަކ ިތެކަތ ެއ ުހަފްށަމުރުކުރާޔްއަތ ިއގަ އް ެނަތ ެއ ވޭ ެރުކަޞްއާޚ ްށަމުނިދ ްތަމުދިޚ ްނގެ ީދްސގޮ ްނގެ ްށަކަނަތ ްނެހެއ .ެވެށަތަމުދިޚ ،ިއަކަޓްށަމުއެކ ުރާވަނަޖ ،ީނަވއެ ިއަފެނުބ ްށަމަކ "ާނާކ ގެ ުރާވަނަޖ" )ޖ( އި ގަ ުތަލާޙ ީތަރްދުޤ ގެ އޭ ްނުލްސައ ގެ ުރާވަނަޖ ަތަވުނ ގެ ީހގެ ާހގަ ްސގަ ްށަތގޮ ާވުނުކާލަހ ަތަވުނ ްށޮކާޒާތ ަތަވުނ ްނގެ އި ަކްއިހ ްނިއެރެތ ގެ ުމުދްއެފުއ ްނުތގޮ ީޢާނިޞ ،އި ާށަޗއް ެކަތ ާވިއަފްށޮކުރާޔްއަތ އް ަތެއ ަތަވުނ ްއެތަވާބ ްއެއ ްނގެ ްށޮކްނުނޭބ ްއަތާދްއާމ ީތަރްދުޤ ގެ ާނާކ ަތަވުނ ާޅާނ ްއެޗްއެއ ުރުތިއ ްނގެ ްށޮކްއއެ ްއެތަވާބ ގެ ީމ .ެވެށަކަތްނުދްއެފުއ ާދްއަފުއ ްނގެ ްށޮކުރުތިއ ްނަކިދނަސްއުމ ގެ ާނާކ ީތަރްދުޤ ަދަފ ިޑނުކްސަމ ،ިއާމވާ ގޮ ،އި ާޔއް ެވާލިޕްތަފ ިއގަ ޭރެތ ގެ ާނާކ ީރާޔްއަތ ާވއި ަފްށޮކިދނަސްއުމ ްނުތގޮ ގެ ާދިއަފ ިއާކަތާދްއާމ .ވެ ެއެނެމިހ ްއަތްތަވާބ ______________________ 77