Besluit van 17 mei 2022 tot wijziging van het Besluit uitvoering EU-verordeningen financiële markten, het Besluit bekostiging financieel toezicht 2019 en enkele andere besluiten ter implementatie van Richtlijn (EU) 2019/2177 tot wijziging van diverse richtlijnen betreffende het Europees systeem voor financieel toezicht (Implementatiebesluit omnibusrichtlijn ESFS-review)

Staatsblad Besluit van 17 mei 2022 tot wijziging van het Besluit uitvoering EU-verordeningen financiële markten, het Besluit bekostiging financieel toezicht 2019 en enkele andere besluiten ter implementatie van Richtlijn (EU) 2019/2177 tot wijziging van diverse richtlijnen betreffende het Europees systeem voor financieel toezicht (Implementatiebesluit omnibusrichtlijn ESFS-review) Hebben goedgevonden en verstaan: A Artikel 7, eerste lid, derde alinea Artikel 11, eerste lid, derde alinea en derde lid, derde alinea Artikel 27 ter, eerste en tweede lid Artikel 27 septies, eerste tot en met derde lid en vijfde lid Artikel 27 octies, eerste tot en met vijfde lid en achtste lid Artikel 27 decies, eerste tot en met vijfde lid B Artikel 7, eerste lid, derde alinea 3 Artikel 11, eerste lid, derde alinea, en derde lid, derde alinea 3 Artikel 27 ter, eerste en tweede lid 3 Artikel 27 septies, eerste tot en met derde lid en vijfde lid 3 Artikel 27 octies, eerste tot en met vijfde lid en achtste lid 3 Artikel 27 decies, eerste tot en met vijfde lid 3 Een datarapporteringsdienstverlener als bedoeld in artikel 2, derde lid van Verordening (EU) 600/2014 (MiFIR) waaraan een vergunning is verleend op grond van artikel 27 quater van die verordening. Een marktexploitant waaraan een vergunning is verleend als bedoeld in artikel 5:26 Wft, eerste lid, en in de vergunning is opgenomen dat zij voldoet aan Titel IV bis van Verordening (EU) 600/2014 (MiFIR) ter aanbieding van de diensten, bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdelen 34 tot en met 36 van die verordening. Een beleggingsonderneming waaraan een vergunning als bedoeld in artikel 2:96, eerste lid, is verleend voor het exploiteren van een georganiseerde handelsfaciliteit of een multilaterale handelsfaciliteit, en in de vergunning is opgenomen dat zij voldoet aan Titel IV bis van Verordening (EU) 600/2014 (MiFIR) ter aanbieding van de diensten, bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdelen 34 tot en met 36 van die verordening. Dit besluit treedt in werking op het tijdstip waarop artikel I van de Implementatiewet omnibusrichtlijn en -verordening ESFS-review in werking treedt, met uitzondering van artikel I, onderdeel A, onder 2 en onderdeel B, onder 2, dat in werking treedt met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het Staatblad waarin het wordt geplaatst. Dit besluit wordt aangehaald als: Implementatiebesluit omnibusrichtlijn en -verordening ESFS-review. Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het Staatsblad zal worden geplaatst. NOTA VAN TOELICHTING Algemeen Inleiding Dit besluit implementeert, tezamen met de Implementatiewet omnibusrichtlijn en -verordening ESFS-review1Kamerstukken II 2021/22, 36 073, nr. 2. (hierna: Implementatiewet) de in artikel 1 van de omnibusrichtlijn ESFS-review2Richtlijn (EU) 2019/2177 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2019 tot wijziging van Richtlijn 2019/138/EG betreffende de toegang tot en uitoefening van het verzekerings- en herverzekeringsbedrijf (Solvabiliteit II), Richtlijn 2014/65/EU betreffende markten voor financiële instrumenten, en van Richtlijn (EU) 2015/849 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering (Pb EU 2019, L 334) (omnibusrichtlijn ESFS-review). opgenomen wijzigingen van de richtlijn markten voor financiële instrumenten 2014 (MiFID II)3Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende markten voor financiële instrumenten en tot wijziging van Richtlijn 2002/92/EG en Richtlijn 2011/61/EU (PbEU 2014, L 173).. De afkorting ESFS in de ESFS-review staat voor «European System of Financial Supervision», en ziet op het geheel van instellingen op Europees en nationaal niveau dat toezicht houdt op het Europese financieel systeem.4Op dat Europese financieel systeem wordt op Europees niveau toezicht gehouden door de drie European Supervisory Authorities (ESA’s) alsmede door de European Systematic Risk Board (ESRB). De drie ESA’s, de European Banking Authority (EBA), de European Insurance and Occupational Pensions Authority (EIOPA) en de European Securities and Markets Authority (ESMA), houden kort samengevat (dagelijks) toezicht op het Europese financieel systeem en zij coördineren dat toezicht terwijl de ESRB zich vooral richt op het maken van macro-analyses van dat systeem. Dit systeem is in 2017 geëvalueerd waarna er op Europees niveau besloten is om enkele gerichte aanpassingen te maken aan een aantal richtlijnen en verordeningen. Naast de omnibusrichtlijn ESFS-review is er ook een gelijknamige verordening waaraan uitvoering wordt gegeven middels de Implementatiewet.5Verordening (EU) 2019/2175 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2019 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1093/2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Bankautoriteit), Verordening (EU) nr. 1094/2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen), Verordening (EU) nr. 1095/2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten en markten), Verordening (EU) nr. 600/2014 betreffende markten in financiële instrumenten, Verordening (EU) 2016/1011 betreffende indices die worden gebruikt als benchmarks voor financiële instrumenten en financiële overeenkomsten of om de prestatie van beleggingsfondsen te meten, en Verordening (EU) 2015/847 betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie (PbEU 2019, L 334). Daarnaast ziet het ESFS op de samenwerking tussen de Europese toezichthoudende instanties en de nationale toezichthouders. Voor nadere informatie omtrent de aanleiding en inhoud van de omnibusrichtlijn en -verordening ESFS-review wordt verwezen naar de algemene toelichting bij de Implementatiewet. De omnibusrichtlijn ESFS-review is op 30 december 2019 in werking getreden.6Zie artikel 5 omnibusrichtlijn ESFS-review. De lidstaten diende de richtlijn uiterlijk op 30 juni 2021 te hebben omgezet in nationaal recht en de in artikel 1 omnibusrichtlijn ESFS-review opgenomen maatregelen vanaf 1 januari 2022 toe te passen.7Zie artikel 4, eerste en derde lid, omnibusrichtlijn ESFS-review. Het in artikel 4, tweede en derde lid, tweede zin, genoemde artikel 2, punt 1) omnibusrichtlijn ESFS-review, dat de lidstaten vanaf 1 juli 2021 moeten toepassen, noopt niet tot aanpassing van de Wet op het financieel toezicht (Wft) of van enige andere wet. Dit is reeds aan de Europese Commissie (Commissie) genotificeerd (zie Stcrt. 2020, 36491). De Implementatiewet wijzigt de Wet op het financieel toezicht (Wft) zodat de bepalingen die gericht zijn op datarapporteringsdienstverleners komen te vervallen nu de bepalingen uit MiFID II daaromtrent zijn komen te vervallen. De bepalingen over datarapporteringsdienstverleners zijn nu opgenomen in de rechtstreeks werkende verordening markten voor financiële instrumenten (MiFIR).8Verordening (EU) Nr. 600/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende markten in financiële instrumenten en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PbEU 2014, L 173). Datarapporteringsdienstverleners zijn ondernemingen die transactiemeldingen publiceren en rapportages insturen namens beleggingsondernemingen of marktdata van handelsplatformen verzamelen. Ze leveren ondersteunende diensten aan ondernemingen die actief zijn op de financiële markten. Dit besluit wijzigt lagere regelgeving die verbonden is aan de bepalingen omtrent datarapporteringsdienstverleners die komen te vervallen in de Wft. In de algemene toelichting worden achtereenvolgens de wijzigingen in dit besluit, de uitvoering en regeldrukkosten en consultatie besproken waarna er een artikelsgewijze toelichting volgt. Er is een bijlage toegevoegd met daarin een transponeringstabel voor de wijzigingen in MiFID II voor zover relevant voor dit besluit. Inhoud van het onderhavige implementatiebesluit Het besluit regelt enerzijds dat specifieke eisen die gesteld werden aan datarapporteringsdienstverleners in het Besluit Markttoegang financiële ondernemingen Wft (BMfo) en Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft (BGfo) komen te vervallen. Anderzijds ziet het op aanpassing van het Besluit uitvoering EU-verordeningen financiële markten (BuEUv) en het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector (Bbbfs) nu de wijzigingen in MiFID II de lidstaten verplichten om in handhaving van de nieuw in MiFIR opgenomen artikelen over datarapporteringsdienstverleners te voorzien. Ook wordt het Besluit bekostiging financieel toezicht 2019 (Bbft 2019) voor aanpassing van de bekostigingswetgeving omtrent datarapporteringsdienstverleners. De omnibusverordening behoeft geen verdere uitvoering nu er geen nieuwe materiele normen handhaafbaar gesteld moeten worden. Zie voor meer toelichting de memorie van toelichting van de Implementatiewet.9Kamerstukken II 2021/22, 36 073, nr. 3. Uitvoering en regeldrukkosten De uitvoering en regeldrukkosten zijn reeds besproken in de paragrafen 5 en 6 van de memorie van toelichting bij het voorstel voor de Implementatiewet. Dit besluit zelf brengt geen nieuwe kosten met zich. Aangezien dit besluit voornamelijk artikelen laat vervallen in verband met de Implementatiewet, en voor die wet reeds een uitvoeringstoets is uitgevoerd door de AFM, is in overleg met de AFM besloten dat er geen afzonderlijke uitvoeringstoets meer nodig is voor dit besluit. Consultatie Zoals reeds vermeld in de paragraaf over consultatie in de memorie van toelichting bij de Implementatiewet bevat deze implementatiewetgeving voornamelijk het laten vervallen van de nationale bepalingen ter implementatie van de artikelen uit MiFID II die naar MiFIR zijn overgeheveld. Hierom is ervoor gekozen om dit besluit niet openbaar te consulteren. Artikelsgewijs Artikel I (Besluit uitvoering EU-verordeningen financiële markten) Artikel I wijzigt het BuEUv door een drietal nieuwe bepalingen uit MiFIR toe te voegen aan de lijst van beboetbare artikelen uit die verordening in bijlagen 1 en 2. Deze drie artikelen bevatten de vereisten voor het leidinggevend orgaan van een datarapporteringsdienstverlener (27 septies MiFIR), en de organisatorische eisen voor twee vormen van datarapporteringsdienstverleners (een goedgekeurde publicatieregeling (approved publication arrangement – APA in 27 octies MiFIR) en een goedgekeurd rapporteringsmechanisme (approved reporting mechanism – ARM (27 decies MiFIR). Met de opneming van deze drie bepalingen uit de verordening wordt uitvoering gegeven aan artikel 70, derde lid, MiFID II, waarin de op de lidstaten rustende verplichting om in handhaving van de verordening te voorzien is geregeld. Voor boetecategorie 3 is gekozen nu uit de wijzigingen in MiFID II volgt dat bij deze bepalingen een maximale bestuursrechtelijke geldboete van € 5 miljoen opgelegd moet kunnen worden. Dat kan op grond van artikel 1:81, tweede lid, Wft alleen als er boetecategorie 3 is toegekend aan een beboetbare overtreding. Ook is de delegatiegevende grondslag in het laatste artikellid van de drie artikelen handhaafbaar gesteld zodat eventuele eisen voortvloeiend uit een te publiceren gedelegeerde verordening ook handhaafbaar zijn. Daarnaast dient artikel 27 ter betreffende de vereisten voor autorisatie als datarapporteringsdienstverlener, handhaafbaar gesteld te zijn op grond van artikel 70, vierde lid, onderdeel b, MiFID II. Hiervoor zijn de eerste twee leden toegevoegd aan de opsomming. Dit artikel is alleen handhaafbaar indien het gaat om een datarapporteringsdienstverlener die onder de uitzondering van artikel 2, derde lid, MiFIR valt en dus onder het toezichtsbereik van de AFM zal vallen. Naast de toevoeging van nieuwe bepalingen uit MiFIR zijn er twee reeds bestaande bepalingen toegevoegd ter herstel van een omissie. In de artikelen 7 en 11 zijn verplichtingen opgenomen voor marktexploitanten en beleggingsondernemingen die een handelsplatform exploiteren. Daarnaast bevatten de wijzigingsopdrachten A en B onder 2 een herstel van een omissie van het Uitvoeringsbesluit kapitaalmarkten herstelpakket I10Stb. 2021, 498. waarin een zinsnede abusievelijk was weggelaten. Artikel II (Besluit bekostiging financieel toezicht 2019) Artikel II wijzigt het Besluit bekostiging financieel toezicht 2019. In Bijlage 1, onderdeel B, onder 12, werd in de subonderdelen c tot en met e nog verwezen naar de oude Wft-bepalingen waarin het nationale regime voor datarapporteringsdienstverleners was opgenomen. De desbetreffende onderdelen zijn nu aangepast waardoor wordt verwezen naar MiFIR in plaats van naar de Wft. Artikel III (Besluit Markttoegang financiële ondernemingen Wft) Met het vervallen van de artikelen 2:104a tot en met 2:104d Wft komt ook de uitwerking van de markttoetredingsvereisten te vervallen in het BMfo. De vereisten voor markttoegang zijn nu te vinden in MiFIR. Artikel IV (Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft) Doordat de Implementatiewet artikel 4:14 Wft wijzigt en datarapporteringsdienstverlener laat vervallen in dat artikel, kan ook artikel 31i BGfo vervallen. Artikel 31i bevatte vereisten aan de bedrijfsvoering van datarapporteringsdienstverleners die nu zijn opgenomen in de artikelen 27 octies tot en met 27 decies, MiFIR. Artikel V (Besluit bestuurlijke boetes financiële sector) De wijzigingen van het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector laten een artikel uit de Wft (2:103c, eerste lid) en een artikel uit het BGfo vervallen (31i) nu deze artikelen komen te vervallen door de Implementatiewet en onderhavig besluit. Artikel VI (Inwerkingtreding) Dit besluit treedt in werking als artikel I van de Implementatiewet omnibusrichtlijn en -verordening ESFS-review in werking treedt. De uitzondering voor artikel I, onderdeel A, onder 2 en onderdeel B, onder 2, ziet op het herstel van een omissie die direct bij publicatie van het besluit in werking kan treden. Hiermee wordt afgeweken van de vaste verandermomenten in verband met de implementatie van EU-regelgeving. Wijzigingen van Richtlijn 2014/65/EU markten voor financiële instrumenten (MiFID II) voor zover relevant voor dit besluit Titel, artikel, lid, of onderdeel Te implementeren in Omschrijving Beleidsruimte Toelichting 61, eerste en tweede lid, Artikel III Geen Paragraaf in BMfo kan vervallen nu de grondslag uit de Wft is komen te vervallen 64 Artikel IV en Artikel V, onderdeel 2 Geen Bepaling BGfo vervallen en ook vervallen in Bbbfs 65 Artikel IV en Artikel V, onderdeel 2 Geen Bepaling BGfo vervallen en ook vervallen in Bbbfs 66 Artikel IV en Artikel V, onderdeel 2 Geen Bepaling BGfo vervallen en ook vervallen in Bbbfs 70, derde lid, onderdeel a Artikel V, onderdeel 1 Geen Aanpassing aan Bbbfs nu beboetbaar artikel uit de Wft komt te vervallen 70, derde lid, onderdeel b Artikel I, onderdelen A en B Geen Beboetbare artikelen aan BuEUv toegevoegd 70, vierde lid, onderdeel b Artikel I, onderdelen A en B Geen Beboetbare artikelen aan BuEUv toegevoegd Voor de implementatie van de overige onderdelen van de omnibusrichtlijn ESFS-review wordt verwezen naar de transponeringstabel bij de memorie van toelichting van de Implementatiewet omnibusrichtlijn en -verordening ESFS-review.