Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 kwietnia 2018 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Roztoczańskiego Parku Narodowego

Rozporządzenie Ministra Środowiskaz dnia 19 kwietnia 2018 r.w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Roztoczańskiego Parku Narodowego 1)Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej - środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. poz. 96). Spis treści Treść rozporządzenia

§ 1.

§ 2. 1) 2) 3)

§ 3. Załącznik - Plan ochrony dla Roztoczańskiego Parku Narodowego, specjalnego obszaru ochrony siedlisk Roztocze Środkowe (kod obszaru: PLH060017) oraz dla części obszaru specjalnej ochrony ptaków Roztocze (Kod obszaru: PLB060012) pokrywającej się z obszarem Roztoczańskiego Parku Narodowego Rozdział 1 CELE OCHRONY PRZYRODY ORAZ WSKAZANIE PRZYRODNICZYCH I SPOŁECZNYCH UWARUNKOWAŃ ICH REALIZACJI 1. 1.1. 1) 2) 3) 4) 1.2. 1) 2) 3) 4) 5) 1.3. 1) 2) 3) 1.4. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 1.5. 1) 2) 3) 4) 1.6. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 1.7. 1.8. 1) 2) 1.9. 1) 2) 3) 4) 1.10. 1) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) 2) 2. 2.1. 1) 2) 3) 2.2. 2.3. 2.4. 1. 1) 2) 3) 2. 1) 2) 2.5. 1) 2) 3) 4) 5) 2.6. 1) a) b) c) d) 2) a) b) c) d) 2.7. 1) a) b) c) d) e) f) 2) a) b) c) d) e) 2.8. 1) a) b) c) d) e) f) g) h) i) 2) a) b) 2.9. 1) 2) 3) 3. 3.1. 3.2. 3.3. Rozdział 2 IDENTYFIKACJA ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW I. II. III. IV. Rozdział 3 OBSZARY OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ Rozdział 4 OKREŚLENIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH NA OBSZARACH OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ, Z PODANIEM RODZAJU, ZAKRESU I LOKALIZACJI TYCH DZIAŁAŃ I. 1) 2) a) b) c) d) 3) 4) II. 1. 1) a) b) 2) a) b) c) d) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 3. 1) 2) 3) 4) 5) a) b) c) 4. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 5. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 6. 1) 2) 3) 7. 1) 2) 3) 8. 1) 2) 3) 4) 5) 9. 1) 2) 3) 10. 1) 2) 3) 4) III. 1. 2. 3. 4. Rozdział 5 OBSZARY I MIEJSCA UDOSTĘPNIANE DLA CELÓW NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH I REKREACYJNYCH ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ICH UDOSTĘPNIANIA ORAZ MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ W TYCH MIEJSCACH 1. 2. 3. Rozdział 6 MIEJSCA, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA DZIAŁALNOŚĆ HANDLOWA I ROLNICZA 1. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 2. 1) 2) Rozdział 7 USTALENIA DO STUDIÓW UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMIN, MIEJSCOWYCH PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO, DOTYCZĄCE ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ZAGROŻEŃ ZEWNĘTRZNYCH 1. 1) a) b) c) 2) 3) 4) 5) a) b) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) 17) 18) 19) 20) 21) 22) 23) 24) 25) 26) 27) 28) 29) 30) 31) 2. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) 12) 13) 14) 15) 16) Rozdział 8 ZAKRES PLANU ZADAŃ OCHRONNYCH DLA SPECJALNEGO OBSZARU OCHRONY SIEDLISK ROZTOCZE ŚRODKOWE I CZĘŚCI OBSZARU SPECJALNEJ OCHRONY PTAKÓW ROZTOCZE POKRYWAJĄCEJ SIĘ Z GRANICAMI PARKU 1) 2) I. 1. 2. 3. II. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. III. 1. 1) 2) 3) 4) IV. 1. 1) 2) 3) 4) 2. 1) 2) 3) 4) 3. 3.1. 1) 2) 3) 3.2. 3.3. 1) 2) a) b) c) d) e) f) g) h) i) j) k) l) m) n) o) p) q) r) s) V. 1) 2) Na podstawie art. 19 ust. 5 w związku z art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 142, 10 i 650) zarządza się, co następuje: Ustanawia się plan ochrony dla Roztoczańskiego Parku Narodowego, który staje się planem zadań ochronnych dla specjalnego obszaru ochrony siedlisk Roztocze Środkowe (kod obszaru: PLH0600172)Kod obszaru został określony zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2018/43 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie przyjęcia jedenastego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowaną jako dokument nr C(2017) 8260) (Dz. Urz. UE L 15 z 19.01.2018, str. 397).) oraz dla części obszaru specjalnej ochrony ptaków Roztocze (kod obszaru: PLB0600123)Kod obszaru został określony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. poz. 133 i 358, z 2012 r. poz. 358 oraz z 2017 r. poz. 1416).) pokrywającej się z obszarem Roztoczańskiego Parku Narodowego, stanowiący załącznik do rozporządzenia. Do projektów: studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania województwa lubelskiego - uzgodnionych z dyrektorem Roztoczańskiego Parku Narodowego przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nie stosuje się ustaleń do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego, dotyczących eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych ujętych w załączniku do rozporządzenia. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Cele ochrony przyrody Parku Celem ochrony przyrody Roztoczańskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, jest zachowanie i utrzymanie unikalnego w skali Polski i Europy krajobrazu wyżyn środkowopolskich z jego naturalną różnorodnością biologiczną, pozostającą w ścisłym związku z naturalnymi procesami przyrodniczymi oraz strukturami i procesami geologicznymi, geomorfologicznymi, hydrologicznymi i glebowymi, a także z mechanizmami funkcjonowania ekosystemów oraz historią przemian roślin, zwierząt i grzybów. Celem równorzędnym jest zachowanie wartości kulturowych, w tym krajobrazu kulturowego, uwarunkowań historycznych, walorów krajobrazowych oraz kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec środowiska przyrodniczego. Celem ochrony przyrody nieożywionej jest: zachowanie dobrego stanu atmosfery z niską emisją pyłów i gazów oraz ograniczenie lub eliminacja czynników wpływających na zanieczyszczenie powietrza; zachowanie naturalnych procesów i struktur geologicznych, geomorfologicznych, hydrologicznych oraz glebowych, a także utworów geologicznych (w szczególności odsłonięć skalnych i wychodni) oraz geomorfologicznych (w szczególności wąwozów lessowych i wydm); eliminacja lub ograniczanie źródeł zagrożeń związanych z erozją, zanieczyszczeniami i wszelkimi oddziaływaniami antropogenicznymi; zachowanie układu sieci hydrologicznej o cechach w części pierwotnych, unikatowych ekosystemów torfowiskowych i gleb hydrogenicznych oraz wód podziemnych w dobrym stanie ilościowym i jakościowym. Celem ochrony ekosystemów leśnych jest: zachowanie różnorodności i trwałości zespołów leśnych; doprowadzenie ekosystemów leśnych, w szczególności stanowiących chronione siedliska przyrodnicze oraz ich składników (gatunków roślin, zwierząt i grzybów) do właściwego stanu ochrony; utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000; unaturalnienie struktury ekosystemów leśnych, z wykorzystaniem spontanicznych procesów przyrodniczych, w tym prowadzących do odtworzenia zasobów rozkładającego się drewna; przeciwdziałanie przekształceniom i zaburzeniom pochodzenia antropogenicznego - przywrócenie przekształconym drzewostanom składu gatunkowego zgodnego z siedliskiem, zwłaszcza na siedliskach zajmowanych docelowo przez buczyny, grądy i jedliny oraz związanych z nimi charakterystycznych gatunków. Celem ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych jest: zachowanie trwałości i zapewnienie możliwości rozwoju naturalnych i półnaturalnych lądowych nieleśnych zespołów roślinnych oraz stanowisk roślin, ochrona trwałości ekosystemów istotnych z punktu widzenia ochrony siedlisk i gatunków sieci Natura 2000, w tym półnaturalnych ekosystemów łąkowych; doprowadzenie lądowych ekosystemów nieleśnych, w tym stanowiących siedliska chronionych gatunków roślin, grzybów i zwierząt do właściwego stanu ochrony; utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000. Celem ochrony ekosystemów wodnych jest: utrzymanie i poprawa bilansu wodnego oraz czystości wód; zachowanie i odtworzenie siedlisk organizmów wodnych - uwolnienie wód powierzchniowych od zanieczyszczeń i powstrzymanie pogarszania się ich właściwości fizyko-chemicznych; doprowadzenie wód powierzchniowych do stanu umożliwiającego niezakłócone funkcjonowanie populacji gatunków oraz ekosystemów; utrzymanie i odtwarzanie siedlisk mokradłowych (naturalnych lub powstałych w wyniku działalności człowieka), zwłaszcza torfowisk oraz zbiorników wodnych; zachowanie ciągłości ekosystemów wodnych - zbiorników stałych i okresowych, śródpolnych obniżeń o charakterze turzycowisk - jako korytarzy ekologicznych; utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000. Celem ochrony gatunków roślin, grzybów i ich siedlisk jest: zachowanie lub przywrócenie różnorodności biologicznej na poziomie gatunkowym i ponadgatunkowym, zespołów i mikrosiedlisk - lasów naturalnych, siedlisk wodnych, podmokłych, siedlisk kserotermicznych, ekotonowych, łąk kośnych i pastwisk; zachowanie siedlisk (mikrosiedlisk) półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych i związanych z nimi zespołów roślinnych; zachowanie taksonów (gatunków, odmian) unikatowych w skali kraju, będących przedmiotami ochrony obszarów sieci Natura 2000, utrzymanie lub przywrócenie właściwego stanu ochrony oraz eliminacja, bądź powstrzymanie ekspansji gatunków obcych; zachowanie ciągów przemieszczania się gatunków. Celem ochrony gatunków zwierząt i ich siedlisk jest: zachowanie lub przywrócenie różnorodności biologicznej na poziomie gatunkowym i ponadgatunkowym we wszystkich typach ekosystemów, ze szczególnym uwzględnieniem lasów o naturalnym charakterze, mokradeł (torfowisk), cieków i zbiorników wodnych, lądowych ekosystemów nieleśnych (kserotermów, muraw napiaskowych), stref ekotonowych, łąk i pastwisk; ochrona gatunków zwierząt związanych z siedliskami leśnymi, zwłaszcza związanych z lasami o naturalnym charakterze, w tym reliktów lasów pierwotnych; zachowanie i restytucja gatunków zwierząt unikatowych w skali kraju i regionu, będących w silnym regresie, lub których występowania nie potwierdzono w ostatnim czasie; utrzymanie lub odtworzenie liczebności populacji zwierząt na poziomie gwarantującym trwałość populacji; utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony gatunków zwierząt będących przedmiotami ochrony obszarów sieci Natura 2000 i ich siedlisk; eliminacja gatunków zwierząt obcych i inwazyjnych oraz doraźna regulacja liczebności gatunków zwierząt rodzimych, a zwłaszcza tych, których funkcjonowanie zagraża rodzimym biocenozom i gatunkom zwierząt; zachowanie ciągów przemieszczania się gatunków zwierząt w obszarach istniejących korytarzy ekologicznych; hodowla zachowawcza rodzimych ras zwierząt kształtujących kulturowy krajobraz Roztocza. Cele ochrony siedlisk przyrodniczych Celem ochrony siedlisk przyrodniczych jest zachowanie lub odtworzenie naturalnych i półnaturalnych siedlisk przyrodniczych oraz zachowanie lub odtworzenie ich właściwego stanu ochrony, zapewnienie warunków życia typowym gatunkom roślin i zwierząt związanym z tymi siedliskami przyrodniczymi, w tym siedlisk będących przedmiotami ochrony obszaru sieci Natura 2000. Celem ochrony krajobrazu jest: zachowanie lub przywrócenie charakterystycznych dla lesistego Roztocza walorów krajobrazowych; kształtowanie i zachowanie lokalnego krajobrazu kulturowego, w tym istniejącej mozaiki łąk, pastwisk, pól uprawnych (w szczególności charakterystycznych i unikalnych rozłogów), lasów, zadrzewień, zakrzewień i użytków ekologicznych. Cele ochrony wartości kulturowych Celem ochrony wartości kulturowych jest zachowanie, uwidocznienie i uczytelnienie elementów dziedzictwa kulturowego wraz z ich otoczeniem, w szczególności: zachowanie istniejących form kulturowych oraz miejsc wydarzeń historycznych; utrzymanie, zachowanie lub przywrócenie zróżnicowania kulturowego tworzącego podstawy tożsamości i swojskości miejsca; kształtowanie rozwoju regionu kulturowego przez stworzenie podstaw dla kontynuacji tradycji miejsca; zachowanie w należytym stanie stanowisk archeologicznych. Cele ochrony obszarów Natura 2000 Roztocze Środkowe (kod obszaru: PLH060017) i Roztocze (kod obszaru: PLB060012) położonych w granicach Parku Celem ochrony specjalnego obszaru ochrony siedlisk Roztocze Środkowe (kod obszaru: PLH060017), zwanego dalej „obszarem Natura 2000 Roztocze Środkowe”, o powierzchni 8472,8 ha oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Roztocze (kod obszaru: PLB060012), zwanego dalej „obszarem Natura 2000 Roztocze”, o powierzchni 103 503,3 ha jest zachowanie integralności tych obszarów, spójności sieci Natura 2000 oraz utrzymanie lub przywrócenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin, zwierząt i ptaków będących przedmiotami ochrony, w szczególności: w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe dla: siedliska przyrodniczego 31501) (starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 32601) (nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników (Ranunculion fluitantis)) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 10 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 64101) (zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 0,4 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 65101) (niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 0,6 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 71101) (torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe)) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1,2 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 71401) (torfowiska przejściowe i trzęsawiska) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 3 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 71501) (obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1,3 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 91D01) (bory bagienne (Vaccinio uliginosi Pinetum)) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 230 ha oraz utrzymanie jego specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 91E01) (łęgi olszowe i jesionowe Alnenion glutinoso-incanae) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 91P01) (wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1030 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 91301) (żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagetum)) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1660 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, siedliska przyrodniczego 91701) (grąd subkontynantalny (Tilio-Carpinetum)) - utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 590 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, roślin: obuwika pospolitego Cypripedium calceolus 19021) - utrzymanie liczebności i areału występowania oraz korytarzy ekologicznych (utrzymanie właściwego stanu ochrony), widłozębu zielonego Dicranum viride 13811), bezlistu okrywowego Buxbaumia viridis 13861), sierpowca błyszczącego Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus 13931) - wykonanie szczegółowej inwentaryzacji oraz zachowanie siedlisk i korytarzy ekologicznych, zwierząt: płazów: - traszki grzebieniastej Triturus cristatus (Triturus cristatus cristatus) 11661) - utrzymanie stanu aktualnego oraz korytarzy ekologicznych (utrzymanie właściwego stanu ochrony), - kumaka nizinnego Bombina bombina 11881) - odtworzenie populacji (przywrócenie właściwego stanu ochrony) oraz zachowanie korytarzy ekologicznych, ssaków: - bobra europejskiego Castor fiber 13371), wilka Canis lupus 13521), wydry Lutra lutra 13551), rysia Lynx lynx 13611) - utrzymanie stanu aktualnego oraz korytarzy ekologicznych (utrzymanie właściwego stanu ochrony), - mopka Barbastella barbastellus 13081), nocka łydkowłosego Myotis dasycneme 13181), nocka Bechsteina Myotis bechsteinii 13231), nocka dużego Myotis myotis 13241) - wykonanie szczegółowej inwentaryzacji i zachowanie siedlisk gatunków oraz korytarzy ekologicznych, owadów: trzepli zielonej Ophiogomphus cecilia 10371), zalotki większej Leucorrhinia pectoralis 10421), kreślinka nizinnego Graphoderus bilineatus 10821), jelonka rogacza Lucanus cervus 10831), pachnicy dębowej Osmoderma eremita (Osmoderma barnabita) 10841), zgniotka cynobrowego Cucujus cinnaberinus 10861), zagłębka bruzdkowanego Rhysodes sulcatus 40261), szlaczkonia szafrańca Colias myrmidone 40301), sówki puszczykówki Xylomoia strix 40441) - odtworzenie populacji (przywrócenie właściwego stanu ochrony) lub utrzymanie populacji oraz zachowanie korytarzy ekologicznych, kręgowców bezszczękowych i promieniopłetwych: minogów czarnomorskich Eudontomyzon spp. 10981), w tym minoga ukraińskiego Eudontomyzon mariae, piskorza Misgurnus fossilis 11451), kozy Cobitis taenia 11491), głowacza białopłetwego Cottus gobio 11631) - odtworzenie populacji (przywrócenie właściwego stanu ochrony) oraz zachowanie korytarzy ekologicznych; w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Roztocze dla: bociana czarnego Ciconia nigra A0302), trzmielojada Pernis apivorus A0722), orlika krzykliwego Aquila pomarina A0892), derkacza Crex crex A1222), puszczyka uralskiego Strix uralensis A2202), włochatki Aegolius funereus A2232), lelka Caprimulgus europaeus A2242), dzięcioła zielonosiwego Picus canus A2342), dzięcioła czarnego Dryocopus martius A2362), dzięcioła średniego Dendropocos medius A2382), dzięcioła białogrzbietego Dendrocopos leucotos A2392), jarzębatki Sylvia nisoria A3072), muchołówka małej Ficedula parva A3202), muchołówki białoszyjej Ficedula albicollis A3212), gąsiorka Lanius collurio A3382), kobuza Falco subbuteo A0992), siniaka Columba oenas A2072), pliszki górskiej Motacilla cinerea A2612) - utrzymanie stanu aktualnego (utrzymanie właściwego stanu ochrony) przez zachowanie siedlisk lęgowych i obszarów funkcjonalnych (żerowisk, miejsc odpoczynku i zimowisk) oraz korytarzy ekologicznych. Przyrodnicze uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody Ekosystemy występujące na obszarze Parku: leśne; lądowe ekosystemy nieleśne; wodne. Ekosystemy leśne Parku obejmują 7818,19 ha (grunty leśne zalesione), co stanowi 93,81 % powierzchni pozostającej w użytkowaniu wieczystym Parku. Lasy Parku zostały zakwalifikowane do III kategorii zagrożenia pożarowego na podstawie wyliczeń ujętych w Planie ochrony ekosystemów leśnych Roztoczańskiego Parku Narodowego. Nieleśne ekosystemy lądowe obejmują 166,10 ha, co stanowi 2,0% powierzchni będącej w użytkowaniu wieczystym Parku. Ekosystemy wodne obejmują 51,21 ha, co stanowi 0,61% powierzchni pozostającej w użytkowaniu wieczystym Parku: Typy ekosystemów wodnych występujące na terenie Parku: stawy - Stawy Echo, Czarny Staw i Staw Florianiecki - 40,48 ha; źródła i cieki okresowe (występują jako obiekty punktowe i liniowe); źródła i cieki trwałe (rzeki Wieprz, Świerszcz, Szum i Krupiec) - 10,73 ha. W ekosystemach wodnych wyróżnia się następujące siedliska przyrodnicze sieci Natura 2000: starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion 31501) - około 1 ha, nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników (Ranunculion fluitantis) 32601) - 10,73 ha. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie około 2500 gatunków roślin i grzybów, w tym 41 gatunków o szczególnym znaczeniu dla Parku, które zostały wskazane do monitoringu, ochrony ich biotopu lub siedliska, w których bytują, oraz do wspierania przez Służby Parku (bądź specjalistów zewnętrznych) liczby stanowisk i liczebności populacji, zwanych dalej „gatunkami specjalnego zainteresowania”: rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - 924 gatunki; mszaki (Bryophyta) - 197 gatunków; sinice (Cyanophyta) i glony (Algae) - ponad 200 gatunków; grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) i śluzowce (Myxomycetes) - ponad 1000 gatunków; porosty (Lichenes) - ponad 150 gatunków. Gatunki roślin i grzybów o szczególnym znaczeniu: w Parku występuje 137 gatunków objętych ochroną, z czego ochronie ścisłej podlega 49 gatunków, a częściowej 88 gatunków, w tym: rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - ochrona ścisła 21 gatunków, ochrona częściowa 43 gatunki, mszaki (Bryophyta) - ochrona ścisła 24 gatunki, ochrona częściowa 21 gatunków, grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - ochrona częściowa 12 gatunków, grzyby zlichenizowane - porosty (Lichenes) - ochrona ścisła 4 gatunki, ochrona częściowa 12 gatunków; gatunki specjalnego zainteresowania: rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - 41 gatunków: tojad dzióbaty Aconitum variegatum, czosnek niedźwiedzi Allium ursinum, czosnek siatkowaty Allium. victorialis, zawilec wielkokwiatowy Anemone sylvestris, mącznica lekarska Arctostaphylos uva-ursi, zanokcica murowa Asplenium ruta-muraria, pokrzyk wilcza jagoda Atropa belladonna, podejźrzon marunowy Botrychum matricariifolium, podejźrzon księżycowy Botrychium lunarna, podejźrzon rutolistny Botrychium multifidum, turzyca bagienna Carex limosa, buławnik mieczolistny Cephalanthera longifolia, buławnik czerwony Cephalanthera rubra, pomocnik baldaszkowy Chimaphila umbellata, powojnik prosty Clematis recta, kokorycz pusta Corydalis cava, kokorycz wątła Corydalis intermedia, obuwik pospolity Cypripedium calceolus 19021), rosiczka pośrednia Drosera intermedia, kruszczyk błotny Epipactis palustris, kruszczyk rdzawoczerwony Epipactis atrorubens, skrzyp zimowy Equisetum hyemale, śnieżyczka przebiśnieg Galanthus nivalis, goryczuszka orzęsiona Gentianella ciliata, tajęża jednostronna Goodyera regens, wąkrota zwyczajna Hydrocotyle vulgaris, rojownik pospolity Jovibarba sobolifera, okrzyn szerokolistny Laserpitium latifolium, zimoziół północny Linnaea borealis, listera jajowata Listera ovata, szafirek miękkolistny Muscari comosum, lepiężnik różowy Petasites hybridus, paprotnik kolczysty Polystichum aculeatum, paprotnik Brauna Polystichum brauni, kokoryczka okółkowa Polygonatum verticillatum, gruszyczka zielonawa Pyrola chlorantha, krwiściąg mniejszy Sanguisorba minor, starzec kędzierzawy Senecio rivularis, ożanka właściwa Teucrium chamaedrys, rutewka orlikolistna Thalictrum aquilegiifolium, ciemiężyca zielona Veratrum lobelianum, mszaki (Bryophyta) - 5 gatunków, w tym: mchy (Musci) - 4 gatunki: widłoząb zielony Dicranum viride 13811), bezlist okrywowy Buxbaumia viridis 13861), sierpowiec błyszczący Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus 13931), płaszczeniec marszczony Buckiella undulata, wątrobowce (Hepaticae) - 1 gatunek: bagniczka pływająca Cladopodiella fluitans, grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - 6 gatunków: podgrzybek pasożytniczy Pseudoboletus parasiticus, sarniak Sarcodon sp., berłóweczka frędzelkowana Tulostoma fimbriatum, buławka spłaszczona Clavariadelphus ligula, ozorek dębowy Fistulina hepatica, soplówka gałęzista (bukowa) Hericium coralloides. grzyby zlichenizowane - porosty (Lichenes) - 2 gatunki: granicznik płucnik Lobaria pulmonaria, włostka ciemniejsza Bryoria subcana. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie około 3640 gatunków zwierząt, w tym ponad 110 gatunków specjalnego zainteresowania: kręgowce Vertebrata - 344 gatunki: ssaki Mammalia - 59 gatunków, ptaki Aves - 230 gatunków, gady Reptilia - 9 gatunków, płazy Amphibia - 15 gatunków, promieniopłetwe Actinopterygii - 30 gatunków, kręgowce bezszczękowe Petromyzontida - 1 gatunek; bezkręgowce Invertebrata - około 3275 gatunków: pierwotniaki Protozoa - 37 gatunków, nicienie Nematoda (glebowe, wolnożyjące) - 33 gatunki, pierścienice Annelida - 49 gatunków, mięczaki Mollusca - 76 gatunków, stawonogi Arthotopoda - 3079 gatunków: skorupiaki Crustacea - 49 gatunków, pajęczaki Arachnida - 339 gatunków, dwuparce Diplopoda - 11 gatunków, owady Insecta - 2680 gatunków. Gatunki lub grupy gatunków zwierząt o szczególnym znaczeniu: gatunki lub grupy gatunków objęte ochroną ścisłą i częściową - łącznie 331, w tym w poszczególnych gromadach: ssaki Mammalia - 34 gatunki (ochrona ścisła - 21 gatunków, ochrona częściowa - 13 gatunków), ptaki Aves - 218 gatunków (ochrona ścisła - 211 gatunków, ochrona częściowa - 7 gatunków), gady Reptilia - 7 gatunków (ochrona ścisła - 2 gatunki, ochrona częściowa - 5 gatunków), płazy Amphibia - 14 gatunków (ochrona ścisła - 7 gatunków, ochrona częściowa - 7 gatunków), promieniopłetwe Actinopterygii - 5 gatunków objętych ochroną częściową, kręgowce bezszczękowe Petromyzontida - 1 gatunek objęty ochroną częściową, pierścienice Annelida - 1 gatunek objęty ochroną częściową, mięczaki Mollusca - 2 gatunki objęte ochroną częściową, owady Insecta - 49 gatunków, w tym 15 gatunków objętych ochroną ścisłą i 34 gatunki objęte ochroną częściową; gatunki specjalnego zainteresowania: kręgowce - 53 gatunki, 1 rodzina - nietoperze Chiroptera, 1 rząd - szponiaste Falconiformes oraz 2 gromady - płazy Amphibia i gady Reptilia (łącznie ponad 110 gatunków): minogi czarnomorskie Eudontomyzon spp.10981), w tym minóg ukraiński Eudontomyzon mariae, piskorz Misgurnus fossilis 11451), koza Cobitis taenia 11491), piekielnica Alburnoides bipunctatus, śliz Barbatula barbatula, głowacz białopłetwy Cottus gobio 11631), płazy Amphibia (w tym traszka grzebieniasta Triturus cristatus (Triturus cristatus carnifex) 11661), kumak nizinny Bombina bombina 11881), gady Reptilia (w tym żółw błotny Emys orbicularis 12201)), łabędź niemy Cygnus olor, cyraneczka Anas crecca, krzyżówka Anas platyrhynchos, cyranka Anas querquedula, czernica Aythya fuligula, głuszec Tetrao urogallus, jarząbek Bonasa bonasia, bocian czarny Ciconia nigra A0302), szponiaste Falconiformes w tym: trzmielojad Pernis apivorus A0722), orlik krzykliwy Aquila pomarina A0892), kobuz Falco subbuteo A0992)), wodnik Rallus aquaticus, zielonka Porzana parva, kropiatka Porzana porzana, kokoszka Gallinula chloropus, łyska Fulica atra, żuraw Grus grus, derkacz Crex crex A1222), sieweczka rzeczna Charadrius dubius, czajka Vanellus vanellus, samotnik Tringa ochropus, słonka Scolopax rusticola, kszyk Gallinago gallinago, siniak Columba oenas A2072), sóweczka Glaucidium passerinum, puszczyk Strix aluco, puszczyk uralski Strix uralensis A2202), włochatka Aegolius funereus A2232), lelek Caprimulgus europaeus A2242), zimorodek Alcedo atthis, dzięcioł zielonosiwy Picus canus A2342), dzięcioł zielony Picus viridis, dzięcioł czarny Dryocopus martius A2362), dzięcioł duży Dendrocopos major, dzięcioł białogrzbiety Dendrocopos leucotos A2392), dzięcioł średni Dendrocopos medius A2382), dzięciołek Dendrocopos minor, pliszka górska Motacilla cinerea A2612), muchołówka białoszyja Ficedula albicollis A3212), muchołówka mała Ficedula parva A3202), jarzebatka Sylvia nisoria A3072), gąsiorek Lanius collurio A3382), ortolan Emberiza hortulana, nietoperze Chiroptera (w tym: mopek Barbastella barbastellus 13081), nocek łydkowłosy Myotis dasycneme 13181), nocek Bechsteina Myotis bechsteinii 13231), nocek duży Myotis myotis 13241)), bóbr europejski Castor fiber 13371), koszatka Dryomys nitedula, orzesznica Muscardinus avellanarius, popielica Glis glis, ryś Lynx lynx 13611), wilk Canis lupus 13521), wydra Lutra lutra 13551), bezkręgowce - 32 gatunki i 1 rodzina mrówki Formicidae (łącznie ponad 60 gatunków): pijawka lekarska Hirudo medicinalis, biegacz pomarszczony Carabus intricatus, biegacz wypukły Carabus convexus, biegacz obrzeżony Carabus marginalis, biegacz Bessera Carabus besseri, biegacz dołkowany Carabus irregularis, kałużnica czarna Hydrosus aterrimus, kałużnica czarnozielona Hydrosus piceus, opiętek białowieski Agrilus pseudocyaneus, sprężyk rdzawy Elater ferrugineus, zgniotek szkarłatny Cucujus haematodes, zgniotek cynobrowy Cucujus cinnaberinus 10861), nadobnica alpejska Rosalia alpina 10871), kreślinek nizinny Graphoderus bilineatus 10821), zagłębek bruzdkowany Rhysodes sulcatus 40261), jelonek rogacz Lucanus cervus, wynurt Ceruchus chrysomelinus, pachnica dębowa Osmoderma eremita (Osmoderma barnabita) 10841), czerwończyk nieparek Lycaena dispar 10601), szlaczkoń szafraniec Colias myrmidone 40301), szlaczkoń torfowiec Colias palaeno, dostojka eunomia Boloria eunomia, modraszek arion Maculinea arion, pasyn lucylla Neptis rivularis, sówka puszczykówka Xylomoia strix 40441), modliszka zwyczajna Mantis religiosa, trzepla zielona Ophiogomphus cecilia 10371), straszka północna Sympecma paedisca, zalotka większa Leucorrinia pectoralis 10421), miedziopierś północna Somatochlora arctica, mrówki Formicidae, pstrokaczek ukraiński Poecilimon ukrainicus, nadobnik włoski Calliptamus italicus. W Parku występują następujące typy krajobrazów: naturalny (ekosystemy lądowe) - zajmujący 93,8% powierzchni Parku; naturalno-kulturowy (lądowe ekosystemy nieleśne) - zajmujący 6,0% powierzchni Parku; kulturowo-naturalny (tereny zabudowane) - zajmujący 0,2% powierzchni Parku. Społeczne uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody Podstawa funkcjonowania Roztoczański Park Narodowy został utworzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 maja 1974 r. w sprawie utworzenia Roztoczańskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 120). Aktualną podstawą działalności Parku jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie Roztoczańskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 124). Położenie Roztoczański Park Narodowy położony jest na terenie województwa lubelskiego, powiatu zamojskiego i biłgorajskiego, gmin Adamów, Józefów, Zamość, Zwierzyniec. Park zajmuje powierzchnię 8481,76 ha, w tym: grunty Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Parku 8333,79 ha, grunty Skarbu Państwa w innym zarządzie 54,08 ha, grunty prywatne i innych własności 93,89 ha. Powierzchnia otuliny wynosi 38 095,87 ha. Zestawienie powierzchni obrębami ewidencyjnymi, gminami i powiatami Wykaz kategorii użytkowania gruntów na obszarze Parku pozostających w użytkowaniu wieczystym Parku Istniejące zagrożenia wewnętrzne Potencjalne zagrożenia wewnętrzne Istniejące zagrożenia zewnętrzne Potencjalne zagrożenia zewnętrzne Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej obejmują: zaniechanie aktywnych działań ochronnych w odniesieniu do całych ekosystemów, celem zachowania naturalnych procesów przyrodniczych, różnorodności biologicznej oraz ich walorów przyrodniczych; dopuszczenie działań związanych z: udostępnianiem Parku w celach naukowych, edukacyjnych, kulturowych i turystycznych, prowadzeniem prac konserwatorskich i modernizacyjnych w odniesieniu do istniejących obiektów i urządzeń infrastruktury turystycznej, polegających na usunięciu lub ograniczeniu ich negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze, wykonywaniem remontów szlaków turystycznych, z dopuszczeniem niewielkich zmian ich przebiegu wynikających z potrzeby bezpieczeństwa turystów lub ochrony szczególnie cennych elementów przyrodniczych, w szczególności stanowisk rzadkich roślin i terenów lęgowych zwierząt, zabezpieczeniem przed penetracją turystyczną terenów o szczególnym znaczeniu przyrodniczym lub wrażliwych na uszkodzenie przez wprowadzenie infrastruktury kanalizującej ruch turystyczny; eliminowaniem zagrożeń zewnętrznych, w szczególności dotyczących zanieczyszczenia gleb, wód i powietrza oraz zagrożeń wewnętrznych, w szczególności wynikających z nadmiernej antropopresji; ochronę przeciwpożarową oraz ochronę przed zagrożeniami związanymi z infrastrukturą techniczną i powodowanymi przez pojazdy mechaniczne. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej mają na celu utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej, w tym pożądanego stanu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin, zwierząt i grzybów. Ekosystemy leśne Wszystkie planowane zabiegi pielęgnacyjno-ochronne mają być podporządkowane generalnym zasadom (celom strategicznym): zasadzie trwałości lasu (leśnej formacji roślinnej), polegającej na utrzymaniu: stosownej do potencjału siedliska struktury gatunkowej, przestrzennej i wiekowej szaty roślinnej, równowagi pomiędzy procesami odnawiania, rozwoju, śmierci i rozpadu w odniesieniu do długiego czasu i na dużym obszarze, pozwalającej zachować trwałość ekosystemu; zasadzie formułowania wizji ekosystemów leśnych stosownie do warunków siedliska oraz celów ochrony, realizowanej przez: kształtowanie struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej stosownie do potencjału siedlisk, zaniechanie kształtowania struktury drzewostanów przy pomocy cięć (według możliwości), umożliwienie rozwoju ekosystemów leśnych w postaci zbliżonej do naturalnej, ochronę siedlisk, w szczególności siedlisk będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000. Szczegółowe sposoby realizacji zabiegów ochronnych na obszarach ochrony czynnej uwzględniają priorytety realizacji zadań ochronnych: w drzewostanach o wysokim stopniu naturalności, dużej stabilności i zgodności składu gatunkowego z siedliskiem, nie planuje się żadnych zabiegów i zadań ochronnych w ramach ochrony ekosystemów leśnych Parku (ochrona czynna zachowawcza w stosunku do warstwy drzew ekosystemu leśnego). Nie wyklucza to planowania zabiegów ochronnych nakierowanych na ochronę roślin lub zwierząt oraz ochronę ich siedlisk, w szczególności oczek wodnych, stanowisk roślin i zwierząt o większych wymaganiach świetlnych; w drzewostanach o składzie gatunkowym niezgodnym z siedliskiem lub częściowo zgodnym z siedliskiem, prowadzona będzie ich przebudowa. Będą się na nią składały różne rodzaje cięć. Ponadto, wprowadzane będzie i uzupełniane odnowienie oraz przygotowywana gleba pod samosiew, a w razie potrzeby wykonywane melioracje agrotechniczne przed wprowadzeniem odnowień. Odnowienia będą pielęgnowane i ochraniane. W drzewostanach, w których w sposób naturalny lub sztuczny nastąpił rozwój odnowień stanowiących obecnie II piętro drzewostanu, będą wykonywane zabiegi o charakterze trzebieży przekształceniowych, dostosowujące skład gatunkowy i strukturę młodego pokolenia do warunków siedliskowych. Dla potrzeb przebudowy drzewostanów prowadzony będzie zbiór nasion i zrzezów rodzimych populacji drzew leśnych i gospodarka szkółkarska (włącznie z możliwością nawożenia i stosowania niezbędnych środków i zabiegów chemicznych); w drzewostanach o uproszczonym składzie gatunkowym wykonywane będą zabiegi na rzecz przywrócenia właściwego składu gatunkowego - cięcia pielęgnacyjne i odsłaniające oraz inne cięcia odnowieniowe, regulacja składu gatunkowego podrostów, a także przygotowywana będzie gleba pod obsiew naturalny; w drzewostanach jednowiekowych prowadzone będą zabiegi na rzecz zmiany struktury wiekowej - cięcia trzebieżowe w drzewostanach młodych, w drzewostanach starszych, wchodzących w okres odnowienia - cięcia różnicujące strukturę drzewostanu i inicjujące naturalne odnowienie; w drzewostanach, w których wprowadzono niegdyś gatunki neofityczne prowadzona będzie ich eliminacja, a w razie potrzeby stosowane zwalczanie szczególnie uciążliwych neofitów krzewiastych (czeremcha amerykańska (Padus serotina) i świdośliwa kłosowa (Amelanchier spicata)), polegające na stosowaniu środków systemicznych, podawanych na aparat asymilacyjny i w miazgę likwidowanych roślin; w drzewostanach gdzie wprowadzono niegdyś niewłaściwe dla siedliska gatunki (podszyty uproduktywniające), będą one usuwane w celu umożliwienia odnawiania się gatunków typowych dla siedliska; w drzewostanach na siedliskach wilgotnych, na obszarze których zmieniono stosunki wodne, podjęte zostaną próby przywrócenia pierwotnego reżimu wodnego (lub będą kontynuowane rozpoczęte działania), przez przetamowania rowów melioracyjnych; w drzewostanach, w których pojawiło się odnowienie gatunków drzew leśnych, przewiduje się włączenie ich do składu drzewostanu; z drzewostanów, w których prowadzona będzie ochrona czynna, w stopniu koniecznym do bezpiecznego prowadzenia innych, planowanych zabiegów ochronnych, usuwane będzie drewno wydzielone na skutek klęsk elementarnych, działalności pasożytniczych grzybów i owadów zabijających drzewa. Drzewa martwe nieprzeszkadzające w wykonywaniu tych zabiegów pozostawiane będą do mineralizacji. W drzewostanach jednowiekowych ze sztucznego odnowienia drzewa pochodzące z poprzednich pokoleń zostaną pozostawione do naturalnej śmierci i całkowitej mineralizacji (przestoje i nasienniki oraz drzewa z dziuplami); w celu ochrony gatunków zwierząt, w obszarach przebudowy drzewostanów, przy wykonywaniu zabiegów ochronnych około 5% powierzchni zostanie pozostawionych bez zmian w składzie gatunkowym i strukturze górnej warstwy drzew. Pozostawiane będą zwarte grupy (kilka, kilkanaście drzew) oraz drobne kępy (do 0,05 ha), w których nie będą wyznaczane drzewa do wycięcia i nie będzie usuwany posusz; wszystkie zadania ochronne związane z cięciami w drzewostanach będą uwzględniały ochronę gatunków zwierząt w okresach rozrodczych, na całym obszarze ochrony czynnej prowadzone będą zabiegi prognozowania występowania owadów, rozrzedzania populacji owadów zagrażającej trwałości lasu, zabiegi profilaktyczne z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz zapobiegające oddziaływaniom antropogenicznym, w tym szkodnictwu (według potrzeb). Lądowe ekosystemy nieleśne: przeciwdziałanie zmianom zachodzącym w lądowych ekosystemach nieleśnych wynikającym z zaniechania ich rolniczego użytkowania oraz postępującej sukcesji lasu; wykonywanie działań ochronnych zróżnicowanych w zależności od trwałości poszczególnych zbiorowisk roślinnych; ograniczanie powierzchni zajmowanej przez rośliny synantropijne w tym eliminowanie obcych, ekspansywnych gatunków flory; eliminowanie zagrożeń antropogenicznych, w szczególności zmian stosunków wodnych; ochrona siedlisk, w tym będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000. Ekosystemy wodne: odtwarzanie mokradeł, zwłaszcza torfowisk - zasypywanie lub przegradzanie rowów melioracyjnych; odtwarzanie i wzbogacanie różnorodności biologicznej zbiorników wodnych (stałych i okresowych oraz naturalnych i sztucznych); zachowanie naturalnego systemu i reżimu hydrologicznego; ochrona siedlisk, w tym będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000; eliminowanie zagrożeń antropogenicznych: zanieczyszczania wód podziemnych i powierzchniowych, erozji brzegów i koryt wód płynących i stojących w wyniku wydeptywania i zrywki drewna, erozji wydmy oraz korony grobli wokół przepustu na stawie nr 4 Stawów Echo w wyniku wydeptywania. Rośliny i grzyby dziko występujące: ochrona stanowisk i osobników gatunków roślin i grzybów objętych ochroną gatunkową, specjalnego zainteresowania i będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 oraz ich biotopów; ograniczenie rozprzestrzeniania się oraz eliminacja gatunków roślin obcych lub ekspansywnych; utrzymywanie lub przywracanie właściwych stosunków wodno-powietrznych cennych biotopów związanych z wodą stagnującą; odtwarzanie siedlisk gatunków roślin i grzybów; poprawa warunków świetlnych w siedliskach lub stanowiskach gatunków roślin specjalnego zainteresowania przez mechaniczne usuwanie roślin zielnych, krzewów i drzew; wspomaganie rozmnażania się gatunków roślin i grzybów na stanowiskach naturalnych; grodzenie stanowisk roślin specjalnego zainteresowania przed zgryzaniem, tratowaniem i wydeptywaniem. Zwierzęta dziko występujące: ochrona gatunków oraz stanowisk gatunków objętych ochroną, specjalnego zainteresowania i będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000; eliminacja zagrożeń antropogenicznych w szczególności oddziaływujących na gatunki objęte ochroną, specjalnego zainteresowania i będące przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000; zabezpieczanie miejsc rozrodu płazów oraz szlaków migracji płazów i gadów; tworzenie siedlisk zastępczych dla gadów (pryzm kompostowych i usypisk kamienno-drewnianych); eliminacja gatunków zwierząt obcych lub inwazyjnych, w szczególności bezkręgowców (Invertebrata), pstrąga tęczowego (Oncorhynchus mykiss), karasia srebrzystego (Carassius gibelio), sumika karłowatego (Ameiurus nebulosus), żółwia czerwonolicego lub żółtolicego (Trachemys scripta elegans), bażanta (Phasianus colchicus), jenota ussuryjskiego (Nyctereutes procyonoides) (w miarę pojawiania się) oraz bezpańskich psów i kotów, a także rodzimych gatunków, których ekspansja zagraża gatunkom zwierząt zagrożonym - pstrąga potokowego (Salmo trutta m. fario), lisa (Vulpes vulpes); odstrzał humanitarny osobników rannych; przeciwdziałanie kłusownictwu. Zwierzęta objęte programem ochrony zasobów genetycznych w ramach Ośrodka Hodowli Zachowawczej: prowadzenie hodowli zachowawczej rodzimych ras zwierząt; prowadzenie gospodarki rolnej i łąkowo-pastwiskowej na potrzeby hodowli; prowadzenie ekstensywnej gospodarki rybackiej na Stawach Echo. Przyroda nieożywiona i gleby: zachowanie dziedzictwa geologicznego i paleontologicznego; poprawa lub utrzymanie właściwego stanu zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i gleb; zabiegi likwidujące lub ograniczające negatywne skutki działalności człowieka (istniejące zjawiska erozji). Ochrona środowiska: wprowadzanie przyjaznych dla środowiska technologii oczyszczania ścieków i ogrzewania; wnioskowanie o ograniczanie stosowania urządzeń nagłaśniających w bezpośrednim sąsiedztwie Parku; bieżące usuwanie odpadów; remontowanie oraz bieżąca konserwacja szlaków turystycznych; zapobieganie zagrożeniom pożarowym, związanym z infrastrukturą techniczną oraz powodowanym przez pojazdy mechaniczne. Walory krajobrazowe: zachowanie, przywracanie lub kształtowanie na nowo wartości estetycznych krajobrazu, szczególnie w rejonach udostępnionych dla różnych form działalności człowieka; ochrona pośrednia przez zadania realizowane w ramach: ochrony ekosystemów leśnych, lądowych ekosystemów nieleśnych, ochrony przyrody nieożywionej i gleb, ochrony środowiska, ochrony wartości kulturowych, udostępniania i zagospodarowania Parku; pielęgnacja zadrzewień i zieleni wokół budynków będących własnością Parku. Wartości kulturowe: zachowanie istniejących walorów kulturowych w zakresie kultury materialnej (obiektów i reliktów) i niematerialnej; prowadzenie prac konserwatorskich, remontowych lub restytucyjnych w obiektach stanowiących własność Parku; działanie na rzecz zachowania walorów kulturowych zabytków niebędących własnością Parku; umożliwienie i wspieranie kultywowania tradycji związanych z gospodarczą i kulturotwórczą rolą lasu. Działania ochronne na obszarach ochrony krajobrazowej Zachowanie, przywracanie lub kształtowanie na nowo wartości estetycznych krajobrazu, szczególnie w rejonach udostępnionych dla różnych form działalności człowieka. Ochrona pośrednia przez zadania realizowane w ramach: ochrony ekosystemów leśnych, lądowych ekosystemów nieleśnych, ochrony przyrody nieożywionej i gleb, ochrony środowiska, ochrony wartości kulturowych, udostępniania i zagospodarowania Parku. Pielęgnacja zadrzewień i zieleni wokół budynków będących własnością Parku. Rozpoznawanie, eliminowanie lub działanie na rzecz ograniczania zagrożeń antropogenicznych, w szczególności: urbanizacji, hałasu, skażenia i zanieczyszczenia powietrza, wód i gleb oraz ochrony tras migracji zwierząt. Grunty Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Parku Grunty w granicach Parku niebędące w użytkowaniu wieczystym Parku Obszary i miejsca udostępniane w celach naukowych Obszary i miejsca udostępniane w celach edukacyjnych Obszary i miejsca udostępnione dla celów turystycznych i rekreacyjnych Miejscami, w których może być prowadzona działalność handlowa, są: budynek Dyrekcji Parku w oddziale182h,i; Ośrodek Edukacyjno-Muzealny w oddziale 187i,l,k; Roztoczańskie Centrum Naukowo-Edukacyjne w oddziale 358c; terenowe bazy edukacyjno-turystyczne: Izba Leśna we Floriance w oddziale 293c,d,f, Gajówka Komanówka w oddziale 277h; Kosobudy w oddziale 77o,p,r,n; Stawy Echo w oddziale 195d,x. Działalność rolnicza dopuszczona jest: na gruntach rolnych objętych ochroną krajobrazową; na gruntach objętych ochroną czynną w miejscach, gdzie przewidują to działania ochronne mające charakter działalności rolniczej (wypas, wykaszanie). Proponuje się następujące ustalenia do sporządzanych studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin: Adamów, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn, Tereszpol, Zamość, Zwierzyniec i Miasta Zwierzyniec, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych Parku, mogących mieć źródło w jego otulinie: niezabudowywanie istniejących korytarzy ekologicznych w granicach Parku i w otulinie Parku oraz pasie przydrożnym będącym granicą otuliny, oraz wprowadzanie takich rozwiązań przy utrzymaniu istniejącej w tych miejscach infrastruktury komunikacyjnej i technicznej, która nie obniży drożności tych korytarzy z wyłączeniem: obszaru położonego w mieście Zwierzyniec pomiędzy mostem drogowym na ulicy Zamojskiej a kładką pomiędzy ulicami Lipową i Źródlaną, z pozostawieniem korytarza o szerokości nie mniejszej niż 50 m na południe od linii brzegowej rzeki Wieprz, istniejącego ciągu zabudowy przy drodze powiatowej na odcinku Biały Słup - Kosobudy w miejscowościach Obrocz i Kosobudy, obszaru położonego przy miejscowości Żurawnica, przy drodze wojewódzkiej nr 858 zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Zwierzyniec (Uchwała Rady Miejskiej w Zwierzyńcu Nr LV/354/10 z dnia 28.01.2010 r., Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Zwierzyńcu); ograniczanie rozpraszania zabudowy na terenach otwartych łącznie z wyłączeniem tych terenów z możliwości lokalizowania nowej zabudowy siedliskowej (jednoznacznie przestrzennie należy definiować obszary przeznaczone pod zabudowę rezydencjalną wynikającą z uprzedniego scalenia gruntów i predyspozycji przyrodniczej terenu); wyznaczanie terenów zabudowanych zgodnie z tradycją danego obszaru - propagowanie zwartej zabudowy o jasnym układzie architektonicznym oraz zakazywanie jej realizacji w obszarach eksponowanych widokowo; wskazywanie w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i ich aktualizacjach obszarów problemowych i obejmowanie ich miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego; niedopuszczanie do zabudowy nowych terenów w odległości mniejszej niż 100 m od granicy Parku, za wyjątkiem: miejscowości Majdan Kasztelański i Górecko Stare w gminie Józefów w istniejących przy drogach publicznych ciągach zabudowy, zabudowy na terenie miasta Zwierzyniec (z wyłączeniem istniejących korytarzy ekologicznych); zalecanie realizacji obiektów z uwzględnieniem tradycyjnych form budownictwa oraz tradycyjnych detali architektonicznych; uwzględnianie w istniejących i planowanych inwestycjach drogowych budowy przejść dla zwierząt; wprowadzenie w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego gmin: Zwierzyniec, Adamów, Zamość, Tereszpol, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn odpowiednich zapisów zmierzających do ograniczenia lokalizacji tablic informacyjnych i reklamowych przy drogach publicznych poza granicami Parku, wyłącznie do terenów zabudowanych; wprowadzanie obowiązku zastąpienia energetycznych linii napowietrznych energetycznymi liniami podziemnymi, dla gruntów położonych w granicach Parku oraz działań na rzecz zastąpienia energetycznych linii napowietrznych energetycznymi liniami podziemnymi dla obszarów położonych w otulinie; ograniczanie do niezbędnego minimum oświetlenia dróg, z wprowadzeniem czasowych wyłączników wygaszających oświetlenie dla części godzin nocnych (wyłączanie oświetlenia w godzinach od 0.00 do 5.00), z wyjątkiem terenów zabudowanych; preferowanie powierzchni działki, w terenach położonych poza zwartą zabudową, powyżej 700 m2 oraz powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszej niż 60% działki; wyznaczanie obszarów przeznaczonych pod zagospodarowanie turystyczne - zwłaszcza dla przystani kajakowych, wyciągów narciarskich z wyłączeniem terenów o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, korytarzy ekologicznych z uwzględnieniem chłonności turystycznej danego obszaru; wprowadzenie odpowiednich zapisów zmierzających do ochrony walorów krajobrazowych obszarów eksponowanych widokowo w otulinie Parku przez wykluczenie budowy masztów telefonii komórkowej, turbin wiatrowych, naziemnych obszarów lokalizacji ogniw fotowoltaicznych lub innych elementów dysharmonijnych w krajobrazie (gminy: Zwierzyniec, Adamów, Zamość, Tereszpol, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn). Dopuszcza się możliwość budowy neutralnych krajobrazowo obiektów służących poprawie jakości połączeń telefonicznych, ze szczególnym uwzględnieniem miejscowości Zwierzyniec i Lipowiec. Należy dążyć do lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej na istniejących obiektach kubaturowych; zalecanie przy zakładaniu zadrzewień przydrożnych stosowanie gatunków rodzimych; eliminowanie uciążliwych gatunków roślin obcego pochodzenia, w tym szczególnie czeremchy amerykańskiej (Padus serotina), niecierpków (Impatiens sp.) oraz nawłoci (Solidago sp.); zalecanie stosowania zadrzewień i zakrzewień w formie osłonowej i kompozycyjnej wokół powstającej zabudowy bazując na gatunkach rodzimych; prowadzenie pielęgnacji krajobrazu, w szczególności odsłanianie miejsc cennych widokowo, zasłanianie zabudowy dzięki wprowadzeniu zadrzewień i zakrzewień gatunkami rodzimymi, wprowadzanie zieleni wysokiej jako tła kompozycyjnego dla zabudowy zarówno istniejącej, jak i planowanej; nieprzeznaczanie terenów leśnych na cele nieleśne, z wyłączeniem udokumentowanego złoża piasku „Józefów II” w gminie Józefów; wprowadzenie odpowiednich zapisów zmierzających do nielokalizowania obiektów budowlanych, które wpływałyby negatywnie na naturalny przepływ powietrza na obszarach otwartych, niezurbanizowanych oraz ograniczania emisji pochodzących z wszelkich urządzeń zlokalizowanych w otulinie w taki sposób, by emisje te nie przekraczały wartości dopuszczalnych określonych w przepisach (gminy: Zwierzyniec, Adamów, Zamość, Tereszpol, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn); promowanie ogrzewania przy zastosowaniu paliw i systemów odnawialnych, w szczególności energii elektrycznej, gazu ziemnego, oleju opałowego, kolektorów słonecznych; ograniczanie przedsięwzięć trwale naruszających układ hydrologiczny i hydrograficzny na terenie otuliny; wprowadzenie odpowiednich zapisów zmierzających do zakazu eksploatacji złóż kopalin z wyłączeniem udokumentowanego złoża piasku „Józefów II” w gminie Józefów (gminy: Zwierzyniec, Adamów, Zamość, Tereszpol, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn); propagowanie selektywnej zbiórki odpadów; zachowanie układu rozłogów pól w tym dróg gruntowych prowadzących do pól i łąk; zachowanie charakterystycznych elementów zieleni śródpolnej i alei drzew wzdłuż dróg; zachowanie nienaruszonych kluczowych ekspozycji dominant krajobrazowych i architektonicznych, w szczególności ekspozycji przestrzennych kościołów; zalecenie stosowania zieleni złożonej z rodzimych gatunków ze wskazaniem minimalnego procentu tego typu gatunków; promowanie w obszarach wiejskich rozwiązań przestrzennych i urbanistycznych nawiązujących do miejscowego charakteru zabudowy, z użyciem lokalnych materiałów budowlanych, zalecanie stosowania proporcji między wysokością korpusu budynku a wysokością dachu charakterystyczną dla zabudowy regionu; utrzymywanie właściwej hierarchii przestrzennej odzwierciedlającej na działce znaczenie budynku o funkcji głównej i mniej eksponowanych funkcjach pomocniczych; wprowadzenie odpowiednich regulacji zmierzających do niewprowadzania na gruntach położonych w granicach Parku, niestanowiących własności Skarbu Państwa wydzielania nowych działek i budowy nowych obiektów mieszkalnych, poza odtworzeniem istniejącej zabudowy siedliskowej (gmina Zwierzyniec); dążenie do wyeliminowania zanieczyszczeń wody, pochodzących z obszaru gmin położonych poza granicami Parku; przez ochronę naturalnego koryta rzek, niezbudowanie teras zalewowych, utrzymanie istniejącej obudowy biologicznej rzek i jej wzbogacenie na terenie otuliny. Proponuje się następujące ustalenia do istniejących studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin: Adamów, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn, Tereszpol, Zamość, Zwierzyniec i Miasta Zwierzyniec, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych Parku, mogących mieć źródło w jego otulinie: dążenie do koncentracji zabudowy i usług w miejscowościach gminnych lub powiązanie ich z istniejącą zabudową wsi i nowych zespołów zabudowy wyznaczonych planami zagospodarowania przestrzennego; ograniczanie zabudowy ciągłej wzdłuż dróg poza strefami koncentracji zabudowy, z wyłączeniem miejscowości Płoskie, Zawada, Żdanówek w gminie Zamość; zachowywanie układów przestrzennych wsi położonych w otulinie wraz z ich zabudową; dążenie do minimalizowania oddziaływania linii kolejowych na przyrodę Parku w szczególności, w zakresie emisji hałasu, zanieczyszczenia powietrza i śmiertelności zwierząt; dążenie do ograniczenia odprowadzania niepodczyszczonych wód opadowych z obszarów zurbanizowanych do stawów, rzek, strumieni i innych cieków; zalecanie realizacji obiektów z uwzględnieniem tradycyjnych form budownictwa oraz tradycyjnych detali architektonicznych; uwzględnianie w istniejących i planowanych inwestycjach drogowych budowy przejść dla zwierząt; wprowadzanie obowiązku zastąpienia napowietrznych linii elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych elektroenergetycznymi i telekomunikacyjnymi liniami podziemnymi dla gruntów położonych w granicach Parku oraz zalecenia zastąpienia napowietrznych linii elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych elektroenergetycznymi i telekomunikacyjnymi liniami podziemnymi dla obszarów położonych w otulinie Parku; eliminowanie uciążliwych gatunków roślin obcego pochodzenia, w tym szczególnie czeremchy amerykańskiej (Padus serotina), niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera) oraz nawłoci (Solidago sp); promowanie systemów ogrzewania przy zastosowaniu paliw ekologicznych, w szczególności energii elektrycznej, gazu ziemnego, oleju opałowego, kolektorów słonecznych; propagowanie selektywnej zbiórki odpadów; zachowanie układu rozłogów pól w tym dróg gruntowych prowadzących do pól i łąk oraz preferowanie ekologicznych upraw rolnych; zachowanie charakterystycznych elementów zieleni śródpolnej i alei drzew wzdłuż dróg; zachowanie nienaruszonych kluczowych ekspozycji dominant krajobrazowych i architektonicznych, w szczególności ekspozycji przestrzennych kościołów; promowanie w obszarach wiejskich rozwiązań przestrzennych i urbanistycznych nawiązujących do miejscowego charakteru zabudowy, z użyciem lokalnych materiałów budowlanych, zalecanie stosowania proporcji między wysokością korpusu budynku a wysokością dachu charakterystyczną dla zabudowy naszego regionu; utrzymywanie właściwej hierarchii przestrzennej odzwierciedlającej na działce znaczenie budynku o funkcji głównej i mniej eksponowanych funkcjach pomocniczych. Obszar Parku pokrywa się w części z dwoma obszarami Natura 2000: specjalnym obszarem ochrony siedlisk Roztocze Środkowe, o powierzchni całkowitej 8472,8 ha, w tym na obszarze Parku 8466,13 ha; obszarem specjalnej ochrony ptaków Roztocze, o powierzchni całkowitej 103503,3 ha, w tym na obszarze Parku 8481,76 ha Obszar Natura 2000 Roztocze Środkowe znajduje się w obszarze Parku i jest położony w województwie lubelskim, w powiatach zamojskim (na obszarach gmin: Adamów, Krasnobród, Szczebrzeszyn, Zamość, Zwierzyniec) i biłgorajskim (na obszarach gmin: Józefów, Tereszpol). Decyzja Komisji z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie przyjęcia na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG czwartego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2010) 9669) (Dz. Urz. L 33 z 08.02.2011, str. 146) obejmuje obszar Natura 2000 Roztocze Środkowe. Obszar Natura 2000 Roztocze obejmując w całości Park, wykracza znacznie poza jego granice (w obszarze Parku 8,2% powierzchni tego obszaru). Położony jest w województwie lubelskim, w powiatach: biłgorajskim (gminy: Józefów, Tereszpol), tomaszowskim (gminy: Bełżec, Lubycza Królewska, Susiec, Tarnawatka, Tomaszów Lubelski), zamojskim (gminy: Adamów, Krasnobród, Radecznica, Zamość, Zwierzyniec) oraz podkarpackim, w powiecie lubaczowskim (gminy: Horyniec Zdrój, Narol). Obszar Natura 2000 Roztocze został wyznaczony rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. poz. 133 i 358, z 2012 r. poz. 358 oraz z 2017 r. poz. 1416). Opis granic obszarów i mapa obszarów Natura 2000 W granicach obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe zawiera się obszar Roztoczańskiego Parku Narodowego opisany w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie Roztoczańskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 124), z wyjątkiem działek nr 413-433, 446, 601 obrębu ewidencyjnego Guciów, gm. Zwierzyniec, wchodzących w skład Parku. Granice obszaru Natura 2000 Roztocze wskazane są na mapach w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków. Cały obszar Parku zawiera się w granicach obszaru Natura 2000 Roztocze. Mapa obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe oraz obszaru Natura 2000 Roztocze patrz oryginał Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk będących przedmiotem ochrony Zagrożenia istniejące wspólne dla siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Zagrożenia potencjalne wspólne dla siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Zagrożenia istniejące dla siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Zagrożenia istniejące dla gatunków roślin będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Zagrożenia potencjalne dla gatunków roślin będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Zagrożenia istniejące dla gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Zagrożenia potencjalne dla gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Zagrożenia istniejące dla gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Zagrożenia potencjalne dla gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Cele działań ochronnych: Celem działań ochronnych na obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe i obszarze Natura 2000 Roztocze jest utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony na tych obszarach, w szczególności: w przypadku siedlisk przyrodniczych: w przypadku gatunków roślin w przypadku gatunków zwierząt w przypadku gatunków ptaków Określenie działań ochronnych ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich wykonanie i obszarów ich wdrażania w celu utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotu ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe oraz obszaru Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku Ochrona czynna siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk Za realizację działań ochronnych w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt na gruntach Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Parku odpowiedzialny jest Roztoczański Park Narodowy, a w przypadku gruntów stanowiących własność innych podmiotów, właściciel lub posiadacz gruntów, którego gospodarstwo rolne lub jego część położona jest na obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe oraz obszarze Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku, na podstawie porozumienia ze sprawującym nadzór nad Obszarem albo na podstawie zobowiązania podjętego w związku z korzystaniem z programów wsparcia. Przewiduje się następujące działania ochronne: w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe w odniesieniu do gatunków roślin będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe: w odniesieniu do gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe: w odniesieniu do gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze: Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz monitoring realizacji celów działań ochronnych Za realizację monitoringu stanu przedmiotu ochrony oraz monitoringu realizacji celów działań ochronnych odpowiedzialny jest sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 oraz w przypadku gruntów stanowiących własność innych podmiotów, zarządzający obszarem na podstawie porozumienia z właścicielem gruntu. Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz monitoring realizacji celów działań ochronnych obejmuje: w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe w odniesieniu do gatunków roślin będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze w odniesieniu do gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze w odniesieniu do gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku Uzupełnienie stanu wiedzy o przedmiotach ochrony i uwarunkowaniach ich ochrony Siedliska przyrodnicze - aktualne dane o rozmieszczeniu siedlisk przyrodniczych są wystarczające do planowania ochrony na obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe. Niezależnie od tego, należy w najbliższej przyszłości przeprowadzić szczegółową inwentaryzację oraz badania fitosocjologiczne, w zakresie możliwości występowania siedlisk: 91501) - Ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion); 91101) - Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion); 62101) - Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea). Gatunki roślin - aktualnie w obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe występują 4 gatunki roślin z załącznika II dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102). Ich rozmieszczenie i liczebność w obszarze są rozpoznane niedostatecznie - zwłaszcza w odniesieniu do mszaków. Niewykluczone, iż w obszarze może występować również dzwonecznik wonny (Adenophora liliifolia), mający stałe stanowiska w otulinie Parku, w jego bliskim sąsiedztwie. Wymienione gatunki (występujące obecnie oraz wymagające potwierdzenia lub odnalezienia) - należy traktować jako priorytetowe w pracach inwentaryzacyjnych oraz w monitoringu. Gatunki zwierząt (poza ptakami): aktualny stan wiedzy o gatunkach zwierząt uznanych za przedmioty ochrony w obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe jest nierównomierny, w przypadku ssaków - dobry, w przypadku herpetofauny - dość dobry, zaś w odniesieniu do bezkręgowców, minogów i ryb oraz nietoperzy - niezadawalający bądź zły. W związku z powyższym - należy podjąć działania w kierunku zinwentaryzowania zasobów tych gatunków i ich siedlisk; gatunki zwierząt będące przedmiotem ochrony na obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe wymagające przeprowadzenia szczegółowych badań inwentaryzacyjnych: zgniotek cynobrowy (Cucujus cinnaberinus) - gatunek, którego występowanie na obszarze Parku zostało stwierdzone. Konieczne są badania pozwalające ustalić status tego gatunku, pachnica dębowa (Osmoderma eremita) - aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Roztoczańskiego Parku Narodowego jest słabo rozpoznane (obecność gatunku stwierdzona w 2011 r.). Konieczne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, kreślinek nizinny (Grophoferus bilineatus) - brak aktualnych danych o występowaniu gatunku w obszarze. Konieczne badania inwentaryzacyjne wyjaśniające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie - pozyskanie danych ilościowych, jelonek rogacz (Lucanus cervus) - brak aktualnych danych o występowaniu gatunku w obszarze. Konieczne badania inwentaryzacyjne wyjaśniające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie - pozyskanie danych ilościowych, ewentualnie restytucja gatunku, nadobnica alpejska (Rosalia alpina) - brak aktualnych danych o występowaniu gatunku w obszarze. Konieczne badania inwentaryzacyjne wyjaśniające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie - pozyskanie danych ilościowych, ewentualnie restytucja gatunku, trzepla zielona (Ophiogomphus cecylia) - aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest słabo rozpoznane. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych; zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) - aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest rozpoznane dość dobrze. Potrzebne dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych w nowo powstałych zbiornikach wodnych, szlaczkoń szafraniec (Colias myrmidone) - brak aktualnych danych o występowaniu gatunku w obszarze. Konieczne badania inwentaryzacyjne wyjaśniające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie - pozyskanie danych ilościowych, ksylomka strix (Xylomia strix) - gatunek stwierdzony w Parku w 2014 r. Konieczne badania inwentaryzacyjne określające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie - pozyskanie danych ilościowych i planowanie działań ochronnych oraz monitoringu, minóg ukraiński (Eudontomyzon mariae) - dane o występowaniu gatunku są fragmentaryczne i w znacznej mierze nieaktualne. Gatunek w silnym regresie. Konieczne są pilne badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych na potrzeby zaplanowania skutecznych działań ochronnych i realizacji monitoringu, koza (Cobitis taenia) - dane o występowaniu gatunku są fragmentaryczne i w znacznej mierze nieaktualne. Gatunek w silnym regresie. Konieczne są pilne badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych na potrzeby zaplanowania skutecznych działań ochronnych i realizacji monitoringu, piskorz (Misgurnus fossilis) - dane o występowaniu gatunku są fragmentaryczne i w znacznej mierze nieaktualne. Gatunek w silnym regresie. Konieczne są pilne badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych na potrzeby zaplanowania skutecznych działań ochronnych i realizacji monitoringu, głowacz białopłetwy (Cottus gobio) - dane o występowaniu gatunku są fragmentaryczne i w znacznej mierze nieaktualne. Gatunek w silnym regresie. Konieczne są pilne badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych na potrzeby zaplanowania skutecznych działań ochronnych i realizacji monitoringu, kumak nizinny (Bombina bombina) - aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest dobrze rozpoznane. Gatunek w silnym regresie. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, ewentualna restytucja gatunku, traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) - aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest rozpoznane niejednorodnie. Dobre rozpoznanie ma miejsce z corocznie monitorowanych obszarów w zasięgu działań czynnej ochrony - przy stawach Echo oraz między Kosobudami a Kosobudami-Bór, dane z innych obszarów Parku są fragmentaryczne. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne (zwłaszcza dotyczące zimowisk) i pozyskanie danych ilościowych, mopek (Barbastella barbastellus) - aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest rozpoznane w stopniu niezadowalającym. Potrzebne dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii) - aktualne występowanie tego gatunku oraz stanu jego siedlisk na obszarze Parku jest słabo rozpoznane. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, nocek łydkowłosy (Myotis dasycneme) - zaleca się poszukiwanie zimowisk. Aktualne występowanie tego gatunku oraz stanu jego siedlisk na obszarze Parku jest słabo rozpoznane. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, nocek duży (Myotis myotis) - inwentaryzacja zimowisk. Aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest słabo rozpoznane. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych. Wskazania do zmian w istniejących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, planie zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych, jeżeli zmiany są niezbędne do utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Roztocze Środkowe i obszar Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku. Proponuje się następujące wskazania do zmian w istniejących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin: Adamów, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn, Tereszpol, Zamość, Zwierzyniec i Miasta Zwierzyniec, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych niezbędnych dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Roztocze Środkowe i obszar Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku: wyłączenie z zabudowy, ograniczanie przestrzeni przez bariery techniczne (szlaki komunikacyjne, wysokie konstrukcje, zabudowę rozproszoną), a także zmianę sposobów użytkowania gruntów - w istniejących korytarzach ekologicznych - 10 leśnych, 11 nieleśnych, 5 mokradłowych oraz 5 powietrznych, łączących Park z obszarami cennymi przyrodniczo (w tym z sąsiadującymi obszarami Natura 2000); wprowadzenie obowiązku ochrony walorów krajobrazowych obszarów eksponowanych widokowo w otulinie Parku przez zakaz budowy masztów telefonii komórkowej, turbin wiatrowych lub innych wysokich budowli. Objaśnienia: 1) Kod siedliska przyrodniczego, nazwa siedliska przyrodniczego oraz gatunków zwierząt lub roślin podano zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1713), natomiast w niektórych przypadkach nazwa zbiorowiska roślinnego nie jest zgodna z przedmiotowym rozporządzeniem, ponieważ odnosi się do fragmentu siedliska przyrodniczego oznaczonego tym kodem. 2) Kody gatunków ptaków zostały zaczerpnięte z portalu Eionet ttp:/bd.eionet.europa.eu/activities/Natura_2000/reference _portal, będącego oficjalnym partnerem Europejskiej Agencji Środowiska (EEA). 3) W przypadku układów mozaikowych, powierzchnie zbiorowisk podano według typu zbiorowiska dominującego w wydzieleniu drzewostanowym. Spowodowało to, że łęg jesionowo-olszowy (Fraxino--Alnetum), reprezentowany przez niewielkie płaty, nie jest powierzchniowo przedstawiony w zestawieniu. 4) Obszary ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej podzielone są na oddziały oznaczone liczbami i pododdziały oznaczone literami. Nazwę obszaru i jego lokalizację podano według numeracji oddziałów, działek ewidencyjnych. Podział na oddziały oznaczone liczbami i pododdziały oznaczone literami podano zgodnie z mapą gospodarczą Roztoczańskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, Oddział w Lublinie w skali 1:5 000, według stanu na dzień 1 stycznia 2011 r. Mapy znajdują się w siedzibie Roztoczańskiego Parku Narodowego w miejscowości Zwierzyniec. 5) Grunty Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Parku. 6) Zgodnie z metodyką monitoringu opracowaną przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.