REGULATION No 61/2023 OF 27/03/2023 ESTABLISHING RISK MANAGEMENT FRAMEWORK FOR DEPOSIT-TAKING MICROFINANCE INSTITUTIONS
This provision says the regulation’s purpose is to establish a risk management framework for deposit-taking microfinance institutions.
AI-assisted research synopsis — verify against the official legal text below.
- Jurisdiction
- Rwanda
- Instrument
- Regulation
- Citation
- 61/2023 OF 27/03/2023
- Status
- In force
- Version
- Undated source snapshot
- Language
- mul
- Updated
- Official source
- View official record ↗
Statute overview
About this statute
This provision says the regulation’s purpose is to establish a risk management framework for deposit-taking microfinance institutions. This article defines the terms used in the regulation. A deposit-taking microfinance institution must create, document, and implement a comprehensive risk management framework that is approved and overseen by its board. Deposit-taking microfinance institutions must submit their complete risk management framework to the Central Bank, and later significant changes must be submitted within 15 days after Board approval. The board and management must actively and effectively oversee the institution’s risk management framework, and the board has listed oversight responsibilities. The institution’s risk structure may include a risk committee or independent function, and it must fit the institution’s size and complexity. The Central Bank may review the structure and require changes.
Search within this statute
Search all stored provisions in this version.
Legal text
Provisions of REGULATION No 61/2023 OF 27/03/2023 ESTABLISHING RISK MANAGEMENT FRAMEWORK FOR DEPOSIT-TAKING MICROFINANCE INSTITUTIONS
Showing 47 of 47
- 1 Verify source ↗
Icyo aya mabwiriza
AI-assisted research summary: This provision says the regulation’s purpose is to establish a risk management framework for deposit-taking microfinance institutions.
Ingingo ya mbere: Icyo aya mabwiriza rusange agamije Article one: Purpose of this regulation Article premier: Objet du présent règlement Ingingo ya mbere: Icyo aya mabwiriza rusange agamije Article one: Purpose of this regulation Article premier règlement : Objet du présent Aya mabwiriza rusange ashyiraho uburyo bwo gucunga ibyateza ingorane mu bigo by’imari amafaranga abitswa. iciriritse byakira This Regulation establishes risk management framework for deposit-taking microfinance institutions. Le présent règlement etablit le cadre de gestion de de microfinance de dépôt. institutions risques dans des - 2 Verify source ↗
Isobanura
AI-assisted research summary: This article defines the terms used in the regulation.
Ingingo ya 2: Isobanura Article 2: Interpretation Article 2: Interprétation UMUTWE WA Y’IBYATEZA INGORANE II: IMICUNGIRE CHAPTER II: RISK MANAGEMENT CHAPITRE II: GESTION DE RISQUES Icyiciro cya mbere: Uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane Section one: Risk management framework Section première: Cadre de gestion de risques Ingingo bw’imicungire y’ibyateza ingorane 3: Kwemeza ya uburyo Ingingo ya 2: Isobanura Article 2: Interpretation Article 2: Interprétation Muri aya mabwiriza rusange: In this regulation: Dans le présent règlement : (a) “Banki Nkuru” bivuga Banki Nkuru y’u Rwanda, urwego rw’ubugenzuzi; a) “Central Bank” means the National the supervisory Bank of Rwanda, authority; (a) «Banque Centrale» signifie la Banque Nationale du Rwanda, l’autorité de contrôle; (b) «ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa» bivuga ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga y’abaturage cyangwa ay’abanyamuryango bacyo; b) “deposit-taking microfinance institution” means a microfinance institution taking deposits from the public or its members; (b) «institution de microfinance de dépôt» signifie une institution de microfinance qui accepte des dépôts du public ou de ses membres; (c) «isosiyete y’imari uburyozwe iciriritse yakira amafaranga abitswa» bivuga isosiyete ifite ku migabane, yemerewe gukora imirimo yo kwakira amafaranga abitswa no gutanga inguzanyo; bugarukira c) “deposit-taking microfinance company” means a company limited by shares, licensed to undertake “activities of accepting deposits and granting loans; (c) «société de microfinance de dépôt» signifie une société anonyme par actions, habilitée à exercer des activités d'acceptation de dépôts et d'octroi de crédits; (d) «koperative y’imari iciriritse yakira amafaranga bivuga koperative yemerewe gukora nka abitswa» d) “deposit-taking microfinance cooperative” means a cooperative licensed as a savings and credit (d) «coopérative de microfinance de dépôt» signifie une coopérative agréée comme coopérative d'épargne et de 328 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 koperative yo kuzigama no kuguriza; cooperative; crédit; (e) «abagize ubuyobozi» bivuga abakozi bari mu buyobozi bukuru, bari ku rwego rwo hejuru cyangwa abakozi b’ingenzi b’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa. Harimo: e) “member of management” means the management personnel, which are the high-level or key executives of the deposit-taking microfinance. These include: (e) «membre de la direction» signifie le personnel de direction qui sont les cadres supérieurs de l’institution de microfinance de dépôt. Ceux-ci sont: (i) umuyobozi mukuru; (ii) abakozi bo mu buyobozi bukuru batanga raporo ku nama y’ubutegetsi cyangwa y’inama ku y’ubutegetsi; na makomite (iii)abakozi bo mu buyobozi bukuru batanga raporo ku muyobozi mukuru. bigize (f) “umunyamuryango” bivuga umuntu ku giti cye cyangwa ikigo gifite ubuzimagatozi koperative y’imari iciriritse yakira amafaranga abitswa, y’imari amakoperative iciriritse yakira amafaranga abitswa ihuriro cyangwa amahuriro agize agize impuzamahuriro; (i) the chief executive officer Director (CEO)/Managing (MD); (ii) senior executives reporting to the board of directors or to the board committees; and (iii)senior executives reporting to the chief executive officer (CEO) or Managing Director (MD). (i) le directeur général (DG); (ii) les cadres supérieurs répondant au conseil d’administration ou aux conseil du comités d’administration; et (iii)Les cadres supérieurs répondant au directeur général (DG). f) “member” means an individual or legal entity that constitutes a deposit-taking microfinance cooperative, deposit- cooperatives taking microfinance which constitute a union or unions that constitute a federation; (f) «membre» signifie une personne physique ou morale qui constitue une coopérative de microfinance de dépôt, des coopératives de microfinance de dépôt qui constituent une union ou des unions qui constituent une fédération; 329 (g) “inguzanyo itishyurwa neza” bivuga g) “non-performing loan” means (g) «crédit non performant» signifie Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (i) inguzanyo ifite nibura icyiciro kimwe kwishyura cyo cyacyo igice cyangwa kitishyuwe mu minsi 30 ku makoperative y’imari iciriritse yakira amafaranga abitswa; (ii) inguzanyo ifite nibura icyiciro kwishyura cyo kimwe cyacyo igice cyangwa kitishyuwe mu minsi 90 ku masosiyete y’imari iciriritse yakira amafaranga abitswa; (h) “kugira imigabane igaragara” bivuga imigabane umuntu afite mu kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa ku buryo butaziguye cyangwa buziguye, ari wenyine cyangwa ari kumwe n’abandi ihwanye nibura na gatanu ku ijana (5%) y’imari shingiro yacyo cyangwa by’uburenganzira bwo gutora imuhesha ububasha bwo kugira uruhare mu ifatwa ry’ibyemezo mu micungire y’icyo kigo; cyangwa (i) “uruhare bivuga rugaragara” ububasha bwo kugira uruhare mu ibyemezo ku mikorere na gufata (i) a loan with at least one unpaid installment in full or in part within 30 days for deposit- taking microfinance cooperatives; (i) un crédit avec au moins un versement impayé en totalité ou en partie dans les 30 jours pour les de coopératives microfinance de dépôt; (ii) a loan with at least one unpaid installment in full or in part within 90 days for deposit- taking microfinance companies; (ii) un crédit avec au moins un versement impayé en totalité ou en partie dans les 90 jours pour les sociétés de microfinance de dépôt; h) “significant shareholding” means in a deposit-taking shareholding institution where a microfinance person, directly or indirectly, whether alone or in conjunction with others, holds at least five per cent (5%) of the equity capital or voting rights of such institution or has a holding that enables the person to exercise significant influence in the management of the institution; i) “significant the power to participate in operating and influence” means (h) «tenue des actions significatives» signifie une participation dans une institution de microfinance de dépôt lorsqu’une personne, directement ou indirectement, ou soit conjointement avec d’autres, détient au moins cinq pour cent (5%) du capital ou des droits de vote de cette institution ou a une participation qui permet à cette personne d’exercer une influence la gestion de significative dans l’institution; seule (i) «influence significative» signifie le pouvoir de participer aux décisions des opérations et de la politique financière 330 politiki byerekeranye n’imari y’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa; (j) “umuntu ufitanye isano n’ikigo” hakubiyemo, bitabangamiye ibiteganywa n’itegeko rigenga ibigo by’imari iciriritse byakira amafaranga abitswa: (i) umunyamigabane ufite imigabane igaragara, ugize inama y’ubutegetsi, uri mu buyobozi, umukozi ndetse bashakanye, n’uwo uwo bafitanye itaziguye isano cyangwa iziguye kugeza ku gisanira cya kabiri; (ii) ugize inama y’ubutegetsi, ugize komite zatowe, uri mu buyobozi, umukozi ndetse uwo bashakanye, n’uwo bafitanye itaziguye isano cyangwa iziguye kugeza ku gisanira cya kabiri muri koperative y’imari iciriritse yakira amafaranga abitswa. (k) “abantu bahujwe n’inyungu” bivuga abantu benshi cyangwa ibigo bifite ubuzimagatozi cyangwa babiri Official Gazette n° Special of 31/03/2023 financial policy decisions of a deposit- taking microfinance institution; d’une institution de microfinance de dépôt; j) “related party” without prejudice to the provisions of law governing deposit taking microfinance institutions: (j) «personne apparentée» comprend, sans préjudice aux dispositions de la loi régissant de microfinance de dépôt: institutions les (i) a their significant shareholder, member of board of directors, member of management, staff family and spouse, member on direct line or collateral line up to the second in a deposit-taking degree microfinance company; (i) dans une société important, de microfinance de dépôt: un un actionnaire directeur, un membre de la direction, un membre du personnel époux, membre de la famille en ligne directe ou collatérale jusqu’au deuxième degré; son et (ii) a member of board of directors, member of elected committees, member of management, staff family spouse, and member on direct line or collateral line up to the second degree in a deposit-taking microfinance cooperative. their (ii) dans une coopérative de microfinance de dépôt: un directeur, un membre du comité élu, un membre de la direction, un membre du personnel et son époux, membre de la famille en ligne directe ou collatérale jusqu’au deuxième degré. k) “interconnected parties” means two or more natural persons or legal entities if: (k) «personnes liées» signifie deux ou plusieurs personnes physiques ou morales lorsque: 331 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 iyo: (i) umwe agenzura undi cyangwa buryo cyangwa bose mu abandi butaziguye buziguye; (i) one controls the other or the or directly group, entire indirectly; (i) l’une contrôle l’autre ou tout le ou directement groupe, indirectement; (ii) bafitanye imikoranire ku buryo iyo umwe agize ibibazo mu rw’imari, undi cyangwa abandi bose bagira ibibazo byo kwishyura; rwego (ii) they are so interrelated that, if one of them is experiencing financial problems, the other or all of the others encounter repayment difficulties; (ii) ils sont tellement interdépendantes que, si l’une d’entre elles a des problèmes financiers, l’autre ou tous les autres éprouvent des difficultés de paiement; (l) “umuntu w’imbere mu kigo” bivuga imigabane umunyamigabane ufite igaragara, ugize komite zatowe, uri mu nama y’ubutegetsi, uri mu buyobozi, umukozi w’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa n’abandi bantu bahujwe n’inyungu; (m) “ugurizwa umwe” bivuga umuntu ku giti cye, itsinda cyangwa ikigo gifite ubuzima gatozi n’abandi bantu bahujwe bahawe n’inyungu inguzanyo n’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa; l) “insider” means a significant elected shareholder, member of committees, director, member of management, staff member of the deposit-taking microfinance institution and their interconnected parties; (l) «initié» un signifie actionnaire important, un membre du comité élu, un directeur, un membre de la direction, un membre du personnel de l'institution de microfinance de dépôt et leurs parties interconnectées; m) “single borrower” means a natural person, group or entity and their interconnected parties that have obtained a credit from a deposit-taking microfinance institution; (m) «emprunteur unique» signifie une personne physique, un groupe ou une entité et leurs parties interconnectées qui ont obtenu un crédit auprès de l’institution de microfinance de dépôt; (n) “koperative nini y’imari iciriritse yakira amafaranga abitswa” bivuga koperative y’imari iciriritse yakira n) “large deposit-taking microfinance cooperative” means a deposit-taking microfinance cooperative with total 332 (n) «coopérative de microfinance de dépôt de une taille» coopérative de microfinance de dépôt signifie grande Official Gazette n° Special of 31/03/2023 amafaranga abitswa ifite umutungo rusange ungana cyangwa uri hejuru ya 20.000.000.000 FRW; assets equal 20,000,000,000; to or above FRW ayant total des actifs egal ou supérieur à 20.000.000.000 FRW ; ibyateza (o) «ingoranze zaturuka ku nguzanyo» bivuga ingorane biriho cyangwa bishobora kubaho ku nyungu no ku mari shingiro kubera ko uwahawe ananiwe umwenda kubahiriza ibikubiye mu masezerano iciriritse cyakira n’ikigo cy’imari cyangwa amafaranga uwahawe umwenda ku bundi buryo ananiwe kurangiza ibyo agomba nk’uko byumvikanweho; abitswa o) “credit risk” means the current or prospective risk to earnings and capital arising from an obligor’s failure to meet the terms of any contract with a deposit-taking microfinance institution or if an obligor otherwise fails to perform as agreed; (o) « risque de crédit » signifie le risque actuel ou éventuel aux profits et au capital résultant de défaut du débiteur d’honorer les termes de tout contrat conclu institution de microfinance de dépôt ou lorsque le débiteur faillit autrement de respecter son engagement tel que convenu; avec une (p) “ingorane ku zaturuka kubura mafaranga” bivuga ibyateza ingorane biriho cyangwa bishobora kubaho ku nyungu no ku mari shingiro biturutse ku kuba iciriritse ikigo cy’imari cyakira amafaranga abitswa nta bushobozi gifite bwo kwishyura imyenda yacyo iyo igeze igihe cyo kwishyurwa ibihombo bitemewe. Izo ngorane zituruka ku rituruka ku mitungo igabanuka y’amafaranga idahagije mu kuzuza inshingano zacyo; itagize from p) “liquidity risk” means the current or prospective risk to earnings and capital deposit-taking a arising microfinance institution’s inability to meet its liabilities when they fall due without incurring unacceptable losses. It arises when the cushion provided by the liquid assets are not sufficient to meet its obligations; du défaut résultant (p) « risque de liquidité » signifie le risque actuel ou éventuel aux profits et au de capital l’institution de microfinance de dépôt d’honorer ses engagements lorsque ces engagements arrivent à échéance sans encourir des pertes inacceptables. Cela arrive lorsque la diminution découle de l’insuffisance des avoirs réalisables pour remplir ses obligations; (q) “ingorane zaturuka ku miterere y’isoko” bivuga ibyateza ingorane q) “market risk” means is the risk that the value of on and off-balance sheet (q) « risque du marché » signifie le risque dont la valeur des actifs et du passif et 333 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 a of institution will deposit-taking positions microfinance be adversely affected by movements in market rates or prices such as interest rates, foreign exchange rates, equity prices, and/or commodity prices resulting in a loss to earnings and capital; spreads credit par dépôt l’institution de du hors bilan de sera de microfinance négativement la affectée fluctuation des taux du marché ou les prix tels que le taux d’intérêt, le taux de change, les prix des capitaux propres, la répartition du crédit et ou les prix des produits résultant de la perte aux profits et au capital; iri mu byerekeye agaciro k’imitungo y’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa ifoto y’umutungo cyangwa itari mu ifoto y’umutungo bitewe ingaruka mbi byagira n’imigendekere y’ibiciro cyangwa nk’ibipimo ibipimo by’ivunjisha, by’inyungu, ibiciro isoko y’inguzanyo ry’imari, n’ibiciro byateza igihombo ku nyungu n’imari; by’imigabane imitangire by’ibicuruzwa ibiciro isoko ku ku (r) “ingorane zaturuka ku mikorere” bivuga igihombo kiziguye cyangwa kitaziguye kiba giturutse ku kuba nta bugenzuzi bw’imbere mu kigo buhari cyangwa ubuhari bukaba budahwitse, ku bantu cyangwa giturutse ku bintu byo hanze cyangwa ku bindi biza. Gishobora guturuka ku kudakurikiza bugenzuzi bw’imbere mu kigo; r) “operational risk” means the risk of direct or indirect loss resulting from the absence or inadequacy of the internal control process, persons and systems or due to an external event or other disasters. It may result from breach of internal controls; (r) « risque opérationnel » signifie de l’absence le risque de perte directe ou indirecte ou découlant l’insuffisance des procédures de contrôle interne, des personnes et des systèmes ou qui est causé par un événement d’autres catastrophes. Il peut découler de la violation des contrôles internes; externe ou shingiro (s) “ingorane zaturuka ku kudakurikiza amategeko” bivuga ibyateza ingorane biriho cyangwa byabaho ku nyungu ku n’imari kutubahiriza cyangwa kudakurikiza imikorere amategeko, amabwiriza, ibipimo yagenwe by’imyitwarire ngenderwaho n’urwego byashyizweho cyangwa biturutse s) “compliance risk” means the current and prospective risk to earnings or capital arising from violations of, or laws, rules, non-conformance with regulations, prescribed practice, or ethical the regulator from time to time and other applicable legislation. It also arises in situations where the laws or rules issued by standards (s) « risque de conformité » signifie le risque actuel ou éventuel aux profits et au capital résultant des violations ou de lois, règles, non conformités aux règlements, pratique prescrite ou des normes de conduite édictées de temps en temps par le régulateur et autres lois applicables. Le risque de conformité découle également des situations où les 334 zaturuka ingorane rw’ubugenzuzi mu bihe bitandukanye ndetse n’andi mategeko areba ikigo. Ibyateza ku kutubahiriza amategeko bibaho kandi iyo amategeko cyangwa amabwiriza agenga ibicuruzwa bimwe cyangwa ibikorwa b’ikigo by’abakiliya cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa bishobora kuba bidasobanutse cyangwa bitarageragejwe; (t) “ingorane zaturuka ku ngamba zafashwe” bivuga ingaruka ziriho cyangwa zabaho ku nyungu cyangwa ku mari shingiro biturutse ku byemezo bibi mu mirimo, kudashyira mu bikorwa ibyemezo mu buryo nyabwo cyangwa ku ibura mpinduka zerekeye urwego. ry’ibisubizo UMUTWE WA Y’IBYATEZA INGORANE II: IMICUNGIRE Official Gazette n° Special of 31/03/2023 certain deposit-taking governing microfinance institution products or activities of its clients may be ambiguous or untested; de l’institution lois et les règles régissant certains produits de microfinance de dépôt ou les activités des de microfinance de dépôt peuvent être ambigües ou incertaines; l’institution clients de t) “strategic risk” means the current and prospective impact on earnings or capital arising from adverse business decisions, improper implementation of decisions, or lack of responsiveness to industry changes. (t) « risque stratégique » signifie l’impact actuel ou éventuel sur les profits ou sur le capital découlant des mauvaises décisions dans les activités, de l’exécution inappropriée des décisions ou de l’absence de réactions des changements dans le secteur. CHAPTER II: RISK MANAGEMENT CHAPITRE II: GESTION DE RISQUES Icyiciro cya mbere: Uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane Section one: Risk management framework Section première: Cadre de gestion de risques Ingingo bw’imicungire y’ibyateza ingorane 3: Kwemeza ya uburyo (1) Ikigo cy’imari cyakira amafaranga kigomba gutegura, gushyira mu nyandiko no iciriritse abitswa - 3 Verify source ↗
Approval of the risk management
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must create, document, and implement a comprehensive risk management framework that is approved and overseen by its board.
Article 3: Approval of the risk management framework Article 3: Approbation du cadre de gestion de risques Article 3: Approval of the risk management framework Article 3: Approbation du cadre de gestion de risques (1) The deposit-taking microfinance institution shall design, document and risk implement a comprehensive (1) L'institution de microfinance de dépôt doit concevoir, documenter et mettre en œuvre un cadre global de gestion de 335 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 bikorwa uburyo gushyira mu bw’imicungire y’ibyateza ingorane, bwemejwe bugenzurwa kandi n’inama y’ubutegetsi. management framework, approved and overseen by the board of directors. risques approuvé et supervisé par le conseil d’administration. (2) Ubwo buryo bugomba kuba bukubiyemo politiki, amabwiriza y’imbere mu kigo, imiterere ndetse n’uburyo bwo kumenya, gupima, gusuzuma, cyangwa koroshya kugenzura, gukurikirana no gutanga raporo ku gihe ku bintu byose bifatika byateza igihombo. (2) The framework shall include the policies, procedures, structures and systems to identify, measure, evaluate, mitigate or control, monitor, and report all material risks on a timely basis. (2) Le comprendre cadre doit les politiques, procédures, structures et systèmes permettant d'identifier, de mesurer, d'évaluer, d'atténuer ou de contrôler, de surveiller et de signaler àtemps tous les risques importants. (3) Uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane bugomba kuba bujyanye ingorane, n’imiterere y’ibyateza rw’ikigo kandi ingano n’urwego irambuye isura bugomba gutanga y’ibyateza ingorane byose bigaragara mu nzego zose z’ikigo. (3) The risk management framework the should be corresponding with institution’s risk profile, size and level of complexity, and should provide a view of all material risks across the whole institution. (3) Le cadre de gestion de risques doit être proportionnel au profil de risque, à la taille et au niveau de complexité de l'institution et doit permettre de prendre en compte tous les risques importants de l'institution. - 4 Verify source ↗
Gushyikiriza Banki Nkuru
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must submit their complete risk management framework to the Central Bank, and later significant changes must be submitted within 15 days after Board approval.
Ingingo ya 4: Gushyikiriza Banki Nkuru uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane Article 4: Submission of risk management framework to the Central Bank Article 4: Soumission du cadre de gestion de risques à la Banque Centrale 320 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Ingingo ya 4: Gushyikiriza Banki Nkuru uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane Article 4: Submission of risk management framework to the Central Bank Article 4: Soumission du cadre de gestion de risques à la Banque Centrale (1) Buri kigo cy’imari iciriritse cyakira kigomba amafaranga kumenyesha Banki Nkuru uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane. abitswa (1) Every deposit-taking microfinance institution shall submit its complete risk management framework to the Central Bank for notification. (1) Toute institution de microfinance de dépôt soumet son cadre complet de gestion de risques à la Banque Centrale pour notification. (2) Mu gihe Banki Nkuru ibonye ko hari ibyuho mu buryo bw’imicungire (2) In case the Central Bank finds some the submitted risk deficiencies in (2) Au cas où il y a des lacunes dans le cadre de gestion de risques soumis, la 336 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 y’ibyateza ingorane, imenyesha ikigo ikigaragariza ibikwiye gukosorwa. framework, shall management provide feedback incorporating issues to be addressed. it (3) Impinduka zose zigaragara zaba k’uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane zimenyeshwa Banki Nkuru inama y’ubutegetsi mu minsi 15 yemeje izo mpinduka. (3) Any subsequent significant changes to the risk management framework is submitted to the Central Bank within 15 days of the approval of the changes by the Board of Directors. - 5 Verify source ↗
Ubugenzuzi bw’uburyo
AI-assisted research summary: The board and management must actively and effectively oversee the institution’s risk management framework, and the board has listed oversight responsibilities. The institution’s risk structure may include a risk committee or independent function, and it must fit the institution’s size and complexity. The Central Bank may review the structure and require changes.
Ingingo ya 5: Ubugenzuzi bw’uburyo ingorane bw’imicungire bukorwa y’ubutegetsi n’ubuyobozi y’ibyateza n’inama Article 5: Board of directors and management risk oversight magement framework the of Article 5: Supervision du cadre de gestion de risques par le conseil d’administration et la direction Ingingo ya 5: Ubugenzuzi bw’uburyo ingorane bw’imicungire bukorwa y’ubutegetsi n’ubuyobozi y’ibyateza n’inama (1) Inama bagomba y’ubutegetsi hamwe n’ubuyobozi gukora ubugenzuzi buhamye kandi bunoze ku ishyirwa mu bikorwa ry’uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane no ku mabwiriza, imiterere, uburyo bw’imikorere ndetse n’ubugenzuzi bikenewe ngo bushyirwe mu bikorwa. Article 5: Board of Directors and management risk oversight management framework the of (1) The board of directors and the management shall exercise active and the oversight effective risk of implementation management the framework procedures, structure, systems, and such controls implementation. necessary of the and for Banque Centrale doit en informer l’institution pour correction. (3) Toute modification significative ultérieure au cadre de gestion des risques est soumise à la Banque Centrale dans les 15 jours suivant leur approbation au sein du Conseil d’Administration. Article 5: Supervision du cadre de gestion de risques par le conseil d’administration et la direction exercer (1) Le conseil d’administration et doivent la direction une surveillance active et efficace de la mise en œuvre du cadre de gestion de risques et des procédures, de la structure, des systèmes et contrôles nécessaire pour la mise en oeuvre. (2) Inama y’ubutegetsi ifite inshingano (2) The board of directors is responsible (2) Le conseil d’administration est zikurikira: for: responsable de: (a) gusuzuma buri gihe uburyo y’ibyateza bw’imicungire ingorane; (a) regularly reviewing the risk management framework; (a) examiner régulièrement cadre de gestion de risques; le 337 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (b) kwemeza ingano y’ibyateza ikigero ikigo n’ ingorane cy’ibyateza ingorane gishobora gukoreramo; (b) approving the institution’s risk appetite and risk tolerance; (b) approuver la propension et la tolérance au risque; (c) kumenya ingorane ibyateza biriho ubu n’ibigenda bivuka; (c) identifying current and (c) identifier de risques actuels et emerging risks; émergents; (d) guteza imbere uburyo bwo gusuzuma no gupima ibyateza ingorane; (e) gushyiraho politiki, imikorere n’izindi ngamba z’ubugenzuzi mu rwego rwo koroshya no gukumira ibyateza ingorane; (d) developing risk assessment and measurement systems; (e) establishing policies, practices and other control mechanisms to mitigate and manage risks; (f) gukurikirana uko ikigo gihagaze n’ibyateza ingorane n’ikigero ugereranyije byemejwe ntarengwa by’ibyateza ikigo ingorane gishobora gukoreramo; (f) monitoring positions and exposures against approved risk tolerance limits; (g) kumenyekanisha uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane mu kigo hose no gushyiraho umuco uhamye wo gucunga ibyateza ingorane. (g) communicating the framework institution and risk a culture through the establishing management throughout the institution. sound (d) élaborer systèmes des d'évaluation et de mesure de risques; (e) établir des politiques, pratiques et autres mécanismes de contrôle pour atténuer et gérer les risques; (f) surveiller les positions et les expositions aux risques par rapport aux limites de tolérance au risque approuvées; (g) communiquer le cadre dans l'institution et établir une bonne culture de gestion de risques dans l'institution. (3) Imiterere ikigo gifite mu kugenzura ishobora kuba ingorane, ibyateza (3) The risk management structure of an include a board institution may (3) La structure de gestion de risques d'une institution peut comprendre un comité 338 na komite y’inama igizwe y’ubutegetsi yo gukumira ibyateza ingorane cyangwa urwego rwigenga rwihariye rwo gukumira ibyateza gushyiraho rushinzwe ingorane ibikorwa byihariye, bigomba kuba bigendanye y’ikigo n’urwego rwacyo rw’imikorere. n’ingano Official Gazette n° Special of 31/03/2023 and dedicated committee on risk management or an independent risk management function responsible for undertaking specific activities, shall be the size and commensurate with complexity of the institution. du conseil d’administration sur la gestion de risques ou une fonction de gestion de risques indépendante et chargée d'entreprendre des activités spécifiques, doit être proportionnée à la taille et à la complexité de l'institution. (4) Banki Nkuru ishobora gusuzuma niba iyo miterere ihagije kandi ishobora gusaba ko hagira ibihindukamo. (4) The Central Bank may assess whether such structure is adequate and may require modifications. (4) La Banque Centrale peut évaluer si une telle structure est adéquate et peut exiger des modifications. - 6 Verify source ↗
Ibitagomba kubura mu
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must make sure its risk management framework covers several listed risk types, and the Central Bank may add other risks.
Ingingo ya 6: Ibitagomba kubura mu bigize uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane Article 6: Key components of the risk management framework Article 6: Les éléments essentiels du cadre de gestion de risques Ingingo ya 6: Ibintu by’ingenzi bigize uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane Article 6: Key components of the risk management framework Article 6: Eléments essentiels du cadre de gestion de risques Uburyo bw’imicungire y’ibyateza ingorane cyakira bw’ikigo kuba bugomba amafaranga bugaragaramo nibura ibi bikurikira : cy’imari iciriritse abitswa The risk management framework of a deposit- taking microfinance institution shall cover at least the following aspects: Le cadre de gestion de risques d'une institution de microfinance de dépôt doit couvrir au moins les aspects suivants : (a) ingorane zaturuka ku ngamba (a) strategic risk; (a) le risque stratégique; zafashwe; (b) ingorane zaturuka ku nguzanyo; (b) credit risk; (b) le risque de crédit; (c) ingorane zaturuka ku mikorere; (c) operational risk; (c) le risque opérationnel; (d) ingorane zaturuka ku kubura (d) liquidity risk; (d) le risque de liquidité; amafaranga; (e) ingorane zaturuka ku miterere (e) market risk; (e) risque de marché; 339 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 y’isoko; (f) ingorane zaturuka ku kudakurikiza (f) compliance risk; (f) risque de conformité; amategeko; (g) ingorane zaturuka ku kwangirika (g) reputational risk; (g) risque de réputation; kw’isura ry’ikigo; (h) Izindi ngorane zishobora kugenwa na (h) other risks that the Central Bank may (h) autres risques que la Banque Centrale Banki Nkuru. determine. peut déterminer. - 7 Verify source ↗
Politiki n’amabwiriza
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must have key internal policies and procedures in place.
Ingingo ya 7: Politiki n’amabwiriza by’ikigo cyishyiriyeho Icyiciro cya 2: Ingorane zaturuka ku ngamba zafashwe Article 7: Internal policies and procedures Article 7: Politiques et procédures internes Section 2: Strategic risk Section 2: Risque stratégique Ingingo ya 7: Politiki n’amabwiriza by’imbere mu kigo Ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba kugira nibura politiki n’amabwiriza bikurikira mu kigo byerekana uburyo ikigo n’ibyateza ingorane bicunzwe: Article 7: Internal policies and procedures Article 7: Politiques et procédures internes The deposit-taking microfinance institution shall put in place at leat the following key internal policies and procedures indicating how the institution and its various risks are managed: L'institution de microfinance de dépôt doit mettre au moins en place les politiques et procédures internes clés suivantes indiquant comment l'institution et ses divers risques sont gérés: (a) politiki y’inguzanyo; (a) credit policy; (a) politique de crédit; (b) politiki y’ubwizigame; (b) savings policy; (b) politique d'épargne; (c) politiki y’amafaranga n’ishoramari; yerekeye ari imicungire kigo mu (c) liquidity management and investment (c) politique de gestion de liquidité et de policy; placement; (d) politiki y’ikoranabuhanga; (d) information technology policy; (d) politique des technologies de l'information; (e) politiki y’imitangire y’amasoko (e) procurement and logistics policy; (e) politique de passation des marchés et 340 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 n’imicungire y’ibikoresho; de gestion de logistiques; (f) politiki y’inyungu ku migabane; (f) dividend policy; (f) politique de dividendes; (g) politiki y’imicungire y’abakozi (g) human resources management and (g) politique de gestion des ressources n’ubutegetsi; administration policy; humaines et de l'administration; (h) politiki y’imari n’ibaruramari; (h) finance and accounting policy; (h) politique de gestion financière et comptable; (i) politiki y’imicungire y’imbere na politiki y’ubugenzuzi bw’imbere mu kigo; (j) politiki igena itanga ry’amakuru ku indi myitwarire byaha cyangwa inyuranyije n’amategeko; (i) internal control policy and internal audit policy; (i) politique de contrôle politique d'audit interne; interne et (j) whistleblowing policy; (j) Politique de dénonciation; (k) politiki y’ikusanya ry’imari shingiro; (k) capital mobilization policy; (k) la politique de mobilisation du capital; (l) politiki yo gushyiraho gahunda y’igenamigambi n’ingengo y’imari; (l) business plan and budget policy; (l) la politique de plan d'affaires et du budget; (m) izindi politiki bitewe n’imiterere ya serivisi, bukoreshwa uburyo n’ibikorwa by’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafarannga abitswa. (m) other policies depending on the complexity of products, processes, and operations of the deposit-taking microfinance institution. (m) autres politiques en fonction de la complexité des produits, des processus et des opérations de l'institution de microfinance de dépôt. Icyiciro cya 2: Ingorane zaturuka ku ngamba zafashwe Section 2: Strategic risk Section 2: Risque stratégique 341 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 - 8 Verify source ↗
Ubugenzuzi bukorwa
AI-assisted research summary: The board of directors must set the institution’s strategic direction, monitor implementation of the approved strategic plan, and establish governance and communication arrangements, including risk management and management competence oversight.
Ingingo ya 8: Ubugenzuzi bukorwa n’inama y’ubutegetsi ku ngorane zaturuka ku ngamba zafashwe Article 8: Board of directors oversight on strategic risk Article 8: Supervision du risque stratégique par le conseil d’administration Ingingo ya 8: Ubugenzuzi bukorwa n’inama y’ubutegetsi ku ngorane zaturuka ku ngamba zafashwe Article 8: Board of Directors oversight on strategic risk Article 8: Supervision du risque stratégique par le conseil d’administration (1) Inama y’ubutegetsi ifite inshingano zo gutanga cy’ikigo. icyerekezo Icyerekezo n’inshingano by’ikigo bigomba kugaragaza umurongo ikigo kigenderaho mu gihe kiringaniye n’ikirekire. Inama y’ubutegetsi ifite rusange yo gutanga inshingano neza muri umurongo wizweho gahunda y’ibikorwa biteganyijwe igaragaza mu buryo busobanutse intego n’ibyo ikigo kigamije mu nzego zose z’ingenzi z’ibikorwa by’ikigo. (2) Inama igomba y’ubutegetsi gukurikirana ko gahunda y’ibikorwa yemejwe ishyirwa mu bikorwa uko bikwiye ikoresheje isuzumamikorere rihoraho mu bihe byagenwe. (3) Inama y’ubutegetsi igomba gushyiraho imiterere y’ubuyobozi bw’ikigo yerekana neza inshingano; ishyiraho uburyo bunoze bwo guhana amakuru kugira ngo igenamigambi ribashe gushyirwa mu bikorwa, kwirinda kwemeza ngamba ingorane politiki zaturuka zo ku (1) The board of directors is responsible for the the strategic direction of institution. The vision and mission of the institution shall reflect the direction in which the institution is heading in the medium to long term. It is the overall responsibility of the board of the strategic directors direction documented in a strategic plan set out in clear terms objectives and goals in all major areas of the institution’s business. to provide (1) Le conseil d’administration est responsable de la direction stratégique de l'institution. La vision et la mission la l'institution doivent refléter de direction de l'institution à moyen et à long terme. Il incombe au conseil d’administration fournir l'orientation stratégique de l’institution à stratégique comprenant des buts et objectifs clairs dans tous les principaux domaines d'activité de l'institution. travers plan un de (2) The Board of directors shall ensure the approved is well strategic plan implemented through regular periodic assessment. (2) Le conseil d’administration doit s'assurer que le plan stratégique adopté est bien mis en œuvre au moyen d'évaluations périodiques régulières. indicates (3) The board of directors shall ensure that the corporate governance structure of clearly responsibilities and accountability; channels establish communication effective appropriate implementation of the plans, approve strategic risk management policies and lines for 342 (3) Le que structure conseil d'administration doit s'assurer de la gouvernance indique clairement les lignes de responsabilités; établir des canaux de communication appropriés pour une mise en œuvre efficace des les plans stratégiques, approuver risques politiques de gestion de Official Gazette n° Special of 31/03/2023 zafashwe no kugenzura ko ubuyobozi bufite ubumenyi n’uburambe bihagije. ensure that management is sufficiently qualified and experienced. stratégiques et s'assurer que la direction est et expérimentée. suffisamment qualifiée - 9 Verify source ↗
Imicungire y’abakozi
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must have a human resources management policy.
Ingingo ya 9: Imicungire y’abakozi Article 9: Human resources management Article 9: Gestion des ressources humaines Ingingo ya 9: Imicungire y’abakozi Article 9: Human resources management Article 9: Gestion des ressources humaines Ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba kugira politiki y’imicungire y’abakozi amakuru akurikira : ikubiyemo nibura The deposit-taking microfinance institution resources in place a human shall put management policy containing at least the following information: L'institution de microfinance de dépôt doit mettre en place une politique de gestion des ressources humaines contenant au moins les informations suivantes : (a) Imbonerahamwe y’imiterere y’inzego z’imirimo y’ikigo; (a) organizational institution; structure of the (a) Structure organisationnelle de l'institution; (b) Amabwiriza yo gushaka abakozi (b) recruitment and induction procedures; (b) procédures de recrutement et bashya no kubatoza akazi; d'intégration; (c) Ibisobanuro birambuye by’uko abakozi bagenda bazamuka mu ntera haba kuzamuka mu ntera ku ngazi ntambike n’ingazi mpagarike; (c) details of staff career progression both horizontal and vertical promotions; (c) détails sur la carrière du personnel quant à la promotion horizontale que verticale; (d) Ibisabwa n’inshingano kuri buri (d) staff job profile; (d) Profil d’un poste d’emploi; mwanya w’akazi; (e) Imiterere y’imishahara n’ibyiciro (e) salary grading and job classification; by’imyanya y’imirimo; (e) Classement des classification des postes d’emploi; salaires et (f) ubundi buryo bw’ibihembo harimo (f) any other reward system including (f) tout autre système de gratification, y n’amashimwe; bonuses; compris des primes; (g) gahunda yo kuzamura ubushobozi (g) capacity building plan defining in- (g) plan de renforcement des capacités 343 bw’abakozi isobanura uko hatangwa amahugurwa y’imbere mu kigo, amahugurwa yo mu gihugu n’abera ku rwego mpuzamahanga, amahugurwa ya kinyamwuga n’andi mahugurwa ajyanye n’akazi; Official Gazette n° Special of 31/03/2023 house trainings, local and international trainings, professional courses, and any other job-related training program; définissant les formations internes, les formations locales et internationales, cours professionels et tout autre programme de formation relatif à l’emploi; (h) uburyo bakozi; bw’isuzumamikorere ku (h) performance appraisal process of staff; (h) le processus d'évaluation du personnel; (i) guhindura abakozi mu myanya, kubamanura mu ntera no kubirukana; (i) staff transfers, demotions, and (i) transferts du personnel, rétrogradations dismissal; et licenciements; (j) amakosa n’inzego atandukanye z’ibihano bihabwa abakozi bayakoze. (j) various misconducts and levels of (j) diverses fautes et sanctions infligées au sanctions to staff. personnel. - 10 Verify source ↗
Imicungire y’imishahara
AI-assisted research summary: The competent body of a deposit-taking microfinance institution must set staff salary levels after a thorough assessment.
Ingingo ya 10: Imicungire y’imishahara Article 10: Salary management Article 10: Gestion des salaires Ingingo ya 10: Imicungire y’imishahara no guhemba Article 10: Salary and remuneration management Article 10: Gestion des rémunérations salaires et (1) Urwego rubifitiye ububasha rw’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa inzego rugomba kugena z’imishahara y’abakozi mu kigo nyuma isuzuma ryimbitse. gukorerwa yo (1) The competent body of a deposit- taking microfinance institution shall determine the salary levels of staff in thorough the assessment. institution upon (1) L'autorité compétente d'une institution de microfinance de dépôt détermine les niveaux de salaire du personnel de l’institution après une évaluation approfondie. (2) Iryo suzuma rigomba kureba nibura (2) The assessment shall cover the (2) L'évaluation doit couvrir, entre autres: ibi bikurikira: following among others: (a) ubushobozi bw’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa cyane cyane inyungu (a) the performance of the deposit- taking microfinance institution term especially long (a) la performance de l'institution de microfinance de dépôt, en particulier la rentabilité à long 344 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 z’igihe kirekire; profitability; terme; (b) ubushobozi buteganyijwe bw’ikigo mu gihe kizaza mu rwego rwo gucunga izo nzego z’imishahara nk’uko bikubiye muri gahunda y’igenamigambi; (c) gukurikiza imiterere y’imishahara na politiki y’imishahara y’ikigo; (d) ikindi cyose kigaragara ko ari igenwa ingirakamaro. (b) the projected capacity of the institution to in manage such levels of salaries as detailed in the business plan; the future (c) refer to the salary structure as per the salary policy of the institution; (d) any other important. factor deemed (b) la projetée capacité de l'institution à l'avenir à gérer ces niveaux de salaires comme detailée dans le plan d'affaires; (c) se référer à la structure salariale selon la politique salariale de l'institution; autre (d) tout facteur jugé important. - 11 Verify source ↗
Ishoramari n’imishinga
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must complete specified checks and planning steps before making a new investment or starting any other major project.
Ingingo ya 11: Ishoramari n’imishinga minini Article 11: Investments and major projects Article 11: Investissements et projets importants Ingingo ya 11: Ishoramari n’imishinga minini Article 11: Investments and major projects Article 11: Investissements et projets importants Mbere y’uko ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa gikora ishoramari rishya cyangwa undi mushinga munini, nibura ibi bikurikira bigomba kuba byuzuye: the deposit-taking microfinance Before institution carries out new investment or any other major project, at least the following shall be satisfied: Avant que l’institution de microfinance de dépôt n’effectue de nouveaux investissements ou tout autre projet important, au moins les conditions suivantes doivent être remplies: (a) gusuzuma niba ishoramari cyangwa umushinga bishoboka hakoreshejwe tekinike z’isesengura ry’imari zirimo uko amafaranga azakoreshwa mu gihe kizaza, agaciro nyako iyo mishinga ifite muri icyo gihe, igihe umushinga umusaruro gutanga uzatangirira n’ibindi; (a) examine the the feasibility of investment or project using the financial analysis techniques including future cashflows, Net Present Value, payback period and others; 345 (a) examiner la les faisabilité de l'investissement ou du projet en utilisant techniques d'analyse financière, y compris les flux de trésorerie futurs, la valeur actuelle nette, la période de récupérer les intérêts sur investment et d'autres; Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (b) gukora ubushakashatsi ku kiguzi cy’ibishoboka gukorwa bitandukanye hagendewe ku isaranganya ry’imari shingiro y’ikigo; (b) conducting various research opportunity costs vis a vis the capital rationing of the institution; on (b) mener une recherche sur les divers coûts d'opportunité par rapport au rationnement du capital de l'institution; (c) kwinjiza ishoramari cyangwa (c) fit the investments or projects in the (c) intégrer les investissements ou projets imishinga mu igenamigambi; business plan; dans le plan d'affaires; (d) kwinjiza ishoramari imishinga mu izashorwa; ngengo cyangwa y’imari (d) fit the investments or projects in the (d) intégrer les investissements ou projets capital budget; dans le budget d’investissement; (e) gukurikiza y’ikigo; politiki y’ishoramari (e) adhere to the investment policy of the (e) respecter la politique d'investissement institution; de l'institution; (f) andi mabwiriza ya ngombwa. (f) any other relevant procedures. (f) toutes autres procédures pertinentes. - 12 Verify source ↗
Guteganya ahazaza h’ikigo
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must use past performance to plan for the future and use the listed planning and risk tools.
Ingingo ya 12: Guteganya ahazaza h’ikigo Article 12: Forward-looking Article 12: Prévoir en avance 321 Icyiciro cya 3: Ingorane zaturuka ku nguzanyo Ingingo ya 12: Guteganya ahazaza h’ikigo Article 12: Forward looking Article 12: Prévoir en avance (1) Ikigo iciriritse cy’imari cyakira amafaranga ntikigomba abitswa gushyira ingufu zacyo ku mikorere y’igihe cyahise gusa mu gusesengura ikigero cy’ibyateza ingorane, ahubwo kigomba no kwifashisha ibipimo by’imikorere y’igihe cyahise kugira imikorere ngo kibashe guteganya myiza y’igihe kizaza. (1) The deposit-taking microfinance institution shall not only concentrate its efforts on the past performance in assessment of the risk profile but shall rather use the past performance indicators to be able to plan the future performance. (1) L'institution de microfinance de dépôt doit non seulement concentrer ses efforts sur les performances passées dans l'évaluation du profil de risque, mais aussi utiliser les indicateurs de performance passés pour pouvoir planifier les performances futures. (2) Ikigo kizakoresha ibi bukurikira: (2) The institution shall use the following: (2) L’institution doit utiliser les éléments suivants: 346 (a) icyerekezo, ibiteganyijwe by’ikigo; intumbero, n’intego (b) igenamigambi rigaragaza neza imikorere myiza iteganyijwe mu byerekeye imari; (c) gahunda y’ibikorwa yerekeye ibikorwa by’ingenzi mu gihe kizaza n’uburyo bizashorwamo imari; Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (a) the institution’s mission, objectives and goals; vision, (b) the business plan highlighting financial performance; the clearly projected (a) la vision, objectifs et l’institution; la mission, les les buts de (b) le plan d'affaires mettant clairement en evidence les projections financières; (c) action plan on future major activities and how they will be financed; (c) plan d'action pour les activités leur futures et importantes mode de financement; (d) isuzuma ryo kutajegajega; (d) stress testing; (d) test de résistance; (e) ingaruka z’ibyateza ingorane byabaye mu gihe cyahise, muri iki gihe no mu gihe kizaza ku mikorere myiza iteganyijwe y’ikigo. (e) the implications of the past, present and future risks to the projected performance of the institution. (e) les implications de risques passés, présents et futurs sur le rendement de l'institution. prévu Icyiciro cya 3: Ingorane zaturuka ku nguzanyo - 13 Verify source ↗
Gucunga ingorane zaturuka
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must maintain a documented credit risk management program.
Ingingo ya 13: Gucunga ingorane zaturuka ku nguzanyo Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Section 3: Credit risk Section 3: Risque de crédit Article 13: Credit risk management Article 13: Gestion de risque de crédit Ingingo ya 13: Gucunga ingorane zaturuka ku nguzanyo Section 3: Credit risk Section 3: Risque de crédit Article 13: Credit risk management Article 13: Gestion du risque de crédit (1) Ikigo iciriritse cy’imari cyakira amafaranga abitswa kigomba kugira gahunda yizweho neza yo gucunga ingorane zaturuka ku nguzanyo igaragaza politiki n’amabwiriza yo (1) The deposit-taking microfinance institution shall put in place a documented credit risk management program that states the policies and identify, measure, procedures to (1) L’institution de microfinance de dépôt doit mettre en place un programme documenté de gestion du risque de crédit qui décrit les politiques et les procédures permettant d'identifier, 347 gupima, gukurikirana, gutahura, koroshya no gucunga ingorane zaturuka ku nguzanyo, harimo politiki isobanutse yo gutanga inguzanyo, y’inguzanyo, imicungire myiza gucunga no guteganyiriza igihombo zitishyurwa inguzanyo neza ishyira mu byiciro hakurikijwe nk’uko n’iteganyirizagihombo bikubiye mu mabwiriza rusange akurikizwa. iyo gahunda (2) Iyi gahunda igomba kuba ikubiyemo ingorane zikomoka mu bigize ifoto y’umutungo n’ibitabarirwa mu ifoto gusobanura y’umutungo, ibigenderwaho mu gufata ibyemezo ku nguzanyo ndetse n’indi myenda ikagaragaza kandi uburyo ikigo kizihanganira ingorane kutishyurwa zaturuka kw’inguzanyo, ibipimo ntarengwa ku byiciro bitandukanye by’inguzanyo, bwo gushyiraho ubwoko bw’inguzanyo butandukanye, ububasha bw’inzego kwemeza zitandukanye inguzanyo ndetse n’uburyo bwo kwishyuza inguzanyo. mu harimo uburyo ku Official Gazette n° Special of 31/03/2023 monitor, mitigate and manage credit risk, including a sound and prudent lending policy, strong portfolio quality management, and provisioning for non-performing loans in compliance with classification and provisioning rules set forth in the applicable regulation. management (2) The program shall cover risks from on and off-balance sheet items and define the criteria that guide decision-making on loans and other credit facilities and that reflect the institution’s tolerance for credit risk, including concentration diversification limits, methods, levels of delegation for loan approvals and collection procedures. portfolio 348 mesurer, surveiller, atténuer et gérer le risque de crédit, y compris une politique de crédit saine et prudente, une gestion solide et de qualité du portefeuille, gestion et provision pour des crédits non performants en conformité règles de classification et de provision telles que prèvues dans le règlement applicable. avec les (2) Le programme doit couvrir de risques sur des éléments du bilan et ceux en dehors du bilan et définir les critères qui guident la prise de décisions sur les crédits et autres facilités des crédits et qui reflètent la tolérance au risque de crédit de l'institution, y compris les limites de concentration, les méthodes de diversification du portefeuille, les les niveaux de délégation pour les et crédits de approbations procédures de recouvrement. Official Gazette n° Special of 31/03/2023 - 14 Verify source ↗
Politiki y’inguzanyo
AI-assisted research summary: The credit policy must cover at least the listed lending and risk-control elements.
Ingingo ya 14: Politiki y’inguzanyo Article 14: Credit policy Article 14: Politique de crédit Ingingo ya 14: Politiki y’inguzanyo Article 14: Credit policy Article 14: Politique de crédit Politiki y’inguzanyo igomba kugaragaramo nibura ibi bikurikira: The credit policy shall cover at least the following elements: La politique de crédits doit couvrir au moins les éléments suivants: (a) uburyo inguzanyo zitangwa (a) loan granting process and (a) processus d’octroi des crédits et leur n’inyandiko zisabwa; documentation; documentation; (b) ibisabwa mu kwemererwa n’ubwoko bw’imishinga ihabwa inguzanyo; (b) eligibility criteria and types of business (b) critères d'éligibilité et types d'activités to be financed; à financer; (c) isuzuma ry’umukiriya umunyamuryango no kumuhugura; cyangwa (c) client or member evaluation and (c) évaluation et formation en faveur du training; client ou membre; (d) ibipimo ku bitandukanye by’inguzanyo; ntarengwa byiciro (d) loan concentration limits; (d) limites de concentration des crédits; (e) ubwoko bw’inguzanyo n’ubwoko ijanisha inshuro zo kwishyura bw’ingwate ry’inyungu, n’ibindi bisabwa; zemerwa, (e) loan types and acceptable types of collateral, interest rates, frequency of payments, and other conditions; (e) types des crédits et les types de garanties acceptables, taux d'intérêt, fréquence des paiements et autres conditions; (f) inguzanyo ntarengwa kuri buri bwoko bw’inguzanyo no ku ugurizwa umwe; (f) maximum loan per product and per (f) crédit maximum par produit et par single borrower; emprunteur unique; (g) isuzuma ry’ubushobozi bw’abasaba inguzanyo hagendewe ku kureba ku myitwarire, imari y’umushinga y’usaba, n’ingwate; ubushobozi, imiterere (g) appraisal of borrowers’ ability to repay the loan using the criteria of character, capacity, and collateral; conditions, capital, 349 (g) évaluation de capacité des la emprunteurs de rembourser le crédit en utilisant les critères de caractère, capacité, capital, conditions et garantie; Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (h) ibipimo ntarengwa by’inguzanyo (h) maximum loan approval levels for each (h) les niveaux maximaux d'approbation yemezwa kuri buri komite; committee; des crédits pour chaque comité; (i) amategeko n’amabwiriza bigenga inguzanyo zihabwa umuntu w’imbere mu kigo; (i) terms and conditions for insider lending; (i) modalités et conditions du crédit aux initiés; (j) amategeko n’amabwiriza bigenga kuvugurura inguzanyo; (j) terms and restructuring; conditions for loan (j) modalités et restructuration des crédits; conditions de la (k) amabwiriza mu gukurikirana inguzanyo zatanzwe no kuzishyuza. akurikizwa - 15 Verify source ↗
Responsibilities of the board of
AI-assisted research summary: The board of directors must oversee credit risk management and, for a deposit-taking microfinance institution, ensure effective processes and internal controls.
Ingingo ya 15: y’ubutegetsi mu zaturuka ku nguzanyo Inshingano z’inama ingorane gucunga Article 15: Responsibilities of the board of directors in credit risk management Article 15: Responsabilités du conseil d’administration dans la gestion de risques de crédit Ingingo ya 15: y’ubutegetsi mu zaturuka ku nguzanyo Inshingano z’inama ingorane gucunga (k) loan follow-up and recovery (k) les procédures de suivi et recouvrement procedures. des crédits. Article 15: Responsibilities of the board of directors in credit risk management Article 15: Responsabilités du conseil d’administration dans la gestion de risques de crédit (1) Inshingano z’inama y’ubutegetsi mu gucunga ku ingorane nguzanyo zigomba kuba zikubiyemo ibikurikira: zaturuka (1) The responsibilities of the board of directors with regard to credit risk management shall include among others: (1) Les du responsabilités conseil d’administration en ce qui concerne la gestion crédit risque du comprennent, entre autres: de (a) gushyiraho politiki y’imitangire n’amabwiriza y’inguzanyo nk’ibigize gahunda rusange yo gucunga ingorane ku nguzanyo; zaturuka (b) gusobanura igipimo rusange cy’uburyo ikigo cyihanganira (a) developing credit policies and credit administration procedures as a part of the overall credit risk management framework; (a) élaborer des politiques et des procédures de gestion des crédits dans le cadre global de la gestion du risque de crédit; (b) describing the overall credit risk tolerance; institution’s (b) décrire la tolérance générale au risque de crédit de l'institution; 350 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (c) ensuring that institution’s significant credit risk exposure is maintained at prudent levels and the consistent with available capital; (d) setting up the overall lending and authority structure credit explicitly delegating sanctioning authority, where appropriate, to the management and the credit committee; (e) ensuring that management as well as individuals responsible for credit risk management possess and knowledge to accomplish the risk management function; expertise ingorane kutishyurwa kw’inguzanyo; zaturuka ku (c) kugenzura ko inguzanyo ikigo ibipimo zijyanye gitanga zubahiriza ntarengwa kandi n’imari shingiro ikigo gifite; (d) gushyiraho imiterere rusange y’urwego rutanga inguzanyo no gutanga ububasha bwo gutanga ku buyobozi na komite ishinzwe inguzanyo mu ari ngombwa; inguzanyo gihe (e) kugenzura ubuyobozi ko ndetse n’abantu bashinzwe imicungire y’ingorane zaturuka ku nguzanyo bafite ubunararibonye buhagije ndetse n’ubumenyi bubafasha gusohoza yo gucunga ibyateza ingorane; inshingano (c) veiller à ce que l'exposition importante au risque de crédit de l'institution soit maintenue à un et conforme au capital disponible; prudentiel niveau (d) mettre en place la structure globale de l'autorité chargée d’octroi de crédit et déléguer, de façon explicite, le pouvoir d’accorder des crédits à la direction et au comité des crédits, le cas échéant; que (e) veiller à ce que la direction personnes les ainsi responsables de la gestion du risque de crédit disposent d'une compétence des connaissances nécessaires pour accomplir fonction de gestion du risque; la et (f) kugenzura ko ikigo gishyira mu bikorwa shingiro amahame yumvikana afasha mu kumenya, gupima, no kugenzura ingorane zaturuka ku nguzanyo; gukurikirana (f) ensuring that the institution implements sound fundamental principles the identification, measurement, monitoring and control of credit risk; that facilitate 351 (f) veiller à ce que l'institution mette en œuvre des principes qui fondamentaux la facilitent mesure, la surveillance et le contrôle du risque de crédit; l'identification, sains (g) kugenzura ko hashyizweho n’amabwiriza gucunga ku mu zaturuka gahunda bikwiriye ingorane nguzanyo; Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (g) ensuring that appropriate plans and procedures for credit risk management are in place; (h) kureba ko ubugenzuzi bw’imbere mu kigo busuzuma ibikorwa bijyanye no gutanga hagamijwe inguzanyo politiki kugaragaza bihagije n’amabwiriza cyangwa bidahagije kandi ko byubahirizwa; niba (h) ensuring that internal audit reviews the credit operations to the assess whether or not institution’s and procedures are adequate and being adhered to; policies (g) assurer la mise en place de plans procédures de appropriés de gestion du risque de crédit; et (h) veiller à ce que l’audit interne les opérations des examine crédits afin d'évaluer si les politiques et procédures de l'institution sont adéquates et respectées; (i) gusuzuma ibipimo by’inguzanyo zihabwa abantu b’imbere mu kigo; (i) reviewing insiders; exposures to (i) examiner les expositions à l'égard des initiés et de leurs personnes apparentées; no (j) kwemeza inguzanyo zirenze cy’urwego rwasigiwe kumenya y’amafaranga ikenewe ariko bikaba biteganyijwe muri isanzweho y’ikigo igipimo rw’ubuyobozi ububasha imyenda yatanzwe nubwo kwitabwaho, bitari politiki y’inguzanyo; delegated (j) ratifying exposures exceeding the level of the management authority to management and be aware of exposures that, while worthy of consideration, are not within the ranges of existing credit policies of the institution; les (j) approuver les expositions au risque dépassant limites d’approbation déléguée à la direction tout en étant conscient que, bien qu’elles sont à considérer, ne se situent pas dans les limites autorisées des de de politiques l’institution; crédit (k) gusuzuma y’imicungire imiterere y’inguzanyo (k) reviewing trends in portfolio quality and the adequacy of (k) analyser les tendances de la qualité du portefeuille et la 352 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 ndetse n’uko ikigo cyabaze iteganyirizagihombo rikwiye; institution’s provision for credit losses; conformité des provisions pour pertes sur crédits; (l) gukora urutonde rw’ibikubiye muri raporo y’ubuyobozi ku ngorane ku kw’inguzanyo kutishyurwa raporo iyo n’inshuro ishyikirizwa inama y’ubutegetsi. zaturuka (l) outlining the content and of management frequency report to the board of directors on credit risk management. (l) indiquer le contenu et la fréquence du rapport de la direction sur la gestion du risque de crédit au conseil d’administration. (2) Inama y’ubutegetsi y’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa igomba kureba ko ikigo gifite ubugenzuzi bw’imbere bukora neza kugira ngo kibashe gushyira mu bikorwa y’imicungire y’ingorane zaturuka ku nguzanyo, by’umwihariko gushyira mu byiciro kubara inguzanyo iteganyirizagihombo kandi bikagaragazwa mu nyandiko z’imari. gahunda no (2) The board of directors of a deposit- taking microfinance institution shall ensure that the institution has processes and internal controls to effectively implement the credit risk management program, in particular, to consistently classify loans and calculate provisions for loan losses and reflect the results in its financial statements. (2) Le conseil d’administration d'une institution de microfinance de dépôt doit veiller à ce que l'institution dispose de processus et de contrôles internes pour mettre en œuvre efficacement le programme de gestion du risque de crédit, notamment pour classer les crédits et calculer les provisions pour pertes sur crédits et refléter les résultats dans les états financiers. - 16 Verify source ↗
Gusesengura dosiye isaba
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must use a sound loan assessment method and review key borrower factors before lending.
Ingingo ya 16: Gusesengura dosiye isaba inguzanyo Article 16: Loan processing Article 16: Traitement des crédits Ingingo ya 16: Gusesengura dosiye isaba inguzanyo Article 16: Loan processing Article 16: Traitement des crédits (1) Mu rwego rwo kugabanya ingorane zaturuka ku kunanirwa kwishyura cyangwa ku kuba ingwate ku nguzanyo itabasha kubonwa, buri kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba kugira uburyo (1) To reduce the risk of loss from loan payment default or impossibility of realizing collaterals on a loan, every deposit-taking microfinance institution a shall lending have that uses consistent methodology sound 353 de remboursement (1) Pour réduire le risque de perte pour défaut ou l'impossibilité de réaliser des garanties sur un crédit, chaque institution de microfinance de dépôt doit disposer d'une bonne méthodologie d’octroi des bwo bwo usaba uburyo inguzanyo buhamye bwo gutanga ibisabwa bikubiyemo bwifashisha nibura gusuzuma ubushobozi bwo kwishyura hamwe kwishyura n’ubushake inguzanyo inguzanyo agaragaza, uburyo bw’isuzuma bujyanye n’imikorere iboneye y’ibigo by’imari iciriritse, harimo uburyo bwo gusuzuma ibibazo by’abagurizwa amakuru bafitweho ari make ku byerekeye amafaranga cyangwa binjiza imishinga bifuza gukora. kwifashisha kandi (2) Mu gusuzuma inguzanyo hagomba kwitabwa ku myifatire, ubushobozi bwo kwishyura no ku mafaranga shingiro usaba yakusanyije, n’imiterere ingwate y’umushinga ndetse no gushakisha amakuru y’usaba ku mikoranire ye n’ibindi bigo by’imari. imari afite, (3) Iyo ari inguzanyo zihawe itsinda zitanzwe n’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa, isuzuma ry’ingorane zituruka ku inguzanyo rigomba ku banyamuryango bagize iryo tsinda. kugera no Official Gazette n° Special of 31/03/2023 criteria that includes at least methods to evaluate the payment capacity and the willingness of the potential borrower to repay the loan, utilizing assessment line with good methodologies microfinance including methods to rightly assess the risk of formal borrowers with documentation about their income or their businesses. in practices, limited utilise des critères crédits qui cohérents notamment l'évaluation de la capacité et la volonté de l’emprunteur potentiel de rembourser le crédit, les bonnes pratiques de microfinance y compris des méthodes pour évaluer correctement le risque des emprunteurs qui n’ont pas des données suffisantes sur leurs revenus ou leurs affaires. (2) By assessing the loans, the elements of Character, capacity to repay and cash flow, capital accumulation, collateral, and condition shall be considered and consulting credit information systems. (2) Les éléments suivants doivent être pris en compte pendant l’évaluation de crédits, notamment le caractère, la capacité de remboursement et les flux de trésorerie, l'accumulation de capital, la garantie et les conditions du crédit, et la systèmes des consultation d'information sur le crédit. deposit-taking (3) In the case of group loans extended by a microfinance institution, the credit risk assessment shall be extended to all members of the group. (3) Dans le cas des crédits accordés au groupe de personnes par une institution de microfinance de dépôt, l'évaluation du risque de crédit est étendue à tous les membres du groupe. 354 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 - 17 Verify source ↗
Ikiguzi cy’inguzanyo
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must consider specified factors when setting loan pricing.
Ingingo ya 17: Ikiguzi cy’inguzanyo Article 17: Cost of the loan Article 17: Coût du crédit Ingingo ya 17: Ikiguzi cy’inguzanyo Article 17: Cost of the loan Article 17: Coût du crédit Ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba kwita nibura ku bikurikira mu gihe kigena ibiciro by’inguzanyo gitanga: The deposit-taking microfinance institution shall consider at least the following while determining the pricing of the credit facility: L'institution de microfinance de dépôt prend en considération au moins les éléments suivants pour déterminer le prix de la facilité de crédit: (a) ikiguzi cy’imirimo ikorwa; (a) the operational cost; (a) charge opérationnelle; (b) imyifatire y’isoko ry’imari; (b) financial market behavior; (b) comportement des marchés financiers; (c) imiterere y’agaciro k’ifaranga; (c) inflation behavior; (c) inflation; (d) Ibyateza ingorane muri buri bwoko (d) the risks that present each loan product; (d) les risques qu’a chaque produit de bw’inguzanyo; crédit; (e) ikiguzi cy’amafaranga akoreshwa; (e) cost of funds; (e) coût des fonds; (f) iteganyirizagihombo zitishyurwa neza; ry’inguzanyo (f) provision for non-performing loans; (f) provision pour crédits impayés; (g) igereranya ry’inguzanyo ku basaba (g) the credit rating of borrowers; (g) la cote de crédit des emprunteurs; inguzanyo; (h) igipimo cy’urwunguko. (h) profit margin. (h) marge bénéficiaire. - 18 Verify source ↗
Kwemeza inguzanyo
AI-assisted research summary: Credit facilities must be approved by competent authorities, following the approval limits set in the institution’s credit policy.
Ingingo ya 18: Kwemeza inguzanyo Article 18: Loan approval Article 18: Approbation des crédits Ingingo ya 18: Kwemeza inguzanyo Article 18: Loan approval Article 18: Approbation d’un crédit Inguzanyo zose zigomba kwemezwa n’inzego zibifitiye ububasha hagendewe ku bipimo ntarengwa byo kwemeza inguzanyo nk’uko bikubiye muri politike y’inguzanyo y’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa. All credit facilities shall be approved by competent authorities depending on approval the deposit-taking in limits as detailed microfinance institution credit policy. 355 Tous les crédits doivent être approuvés par les autorités compétentes limites d'approbation fixées comme prescript dans la politique de crédit de l'institution de microfinance de dépôt. selon les - 19 Verify source ↗
Kubika dosiye y’inguzanyo
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must keep loan files for every loan and rejected loan application, and keep the information for at least 10 years after the last installment is paid.
Ingingo ya 19: Kubika dosiye y’inguzanyo Article 19: Loan filing Article 19: Classement des dossiers de crédits Ingingo ya 19: Kubika dosiye y’inguzanyo Article 19: Loan filing Article 19: Archivage des dossiers de crédits Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (1) Buri kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba kugira ububiko bw’amadosiye y’inguzanyo zose burimo amakuru yose ndetse n’inyandiko zerekeye buri nguzanyo, hamwe na buri nguzanyo yasabwe itaremejwe. ndetse (2) Dosiye igomba kuba irimo amakuru n’ibisobanuro ahagije byerekeye isuzuma ubusabe, ry’ubusabe bw’inguzanyo n’icyemezo inguzanyo cyangwa cyo gutanga yerekeye amakuru kuyimana, umwirondoro w’ugurizwa, igipimo cy’imyenda ugurizwa afite icyo gihe n’amakuru y’usaba ku mikoranire ye n’ibindi bigo by’imari, amakuru yerekeye imari ku usaba inguzanyo harimo uko yagiye yinjiza anasohora amafaranga kugira ngo hagaragazwe inyungu ziva mu mirimo usaba asanzwe akora. (1) Every deposit-taking microfinance institution shall keep a loan files archive containing all information and documents about each loan, as well as about each loan application that was not approved. regarding (2) A loan file includes among others, the documentation application, the assessment of the loan application and the decision to extend the loan or deny it, information on the identity of the borrower, the borrower’s current indebtedness level, and credit history of as per consultation to a credit financial information information borrower containing the cash flow to estimate the income expected from the borrower’s main business activity. system, about the the crédits (1) Chaque institution de microfinance de dépôt doit tenir une archive de dossiers les contenant de informations et documents relatifs à chaque crédit, ainsi que chaque demande de crédit qui n'a pas été approuvée. toutes (2) Un dossier de crédit comprend entre autres, la documentation concernant la demande, l'évaluation de la demande de crédit et la décision d’accorder ou de refuser le crédit, des informations sur l'identité de l'emprunteur, le niveau d'endettement actuel de l'emprunteur et ses antécédents de crédit obtenus auprès du système d'information sur le crédit, les informations financières sur l'emprunteur y compris les flux de trésorerie pour estimer les revenus attendus de l'activité principale de l'emprunteur. (3) Amakuru akubiye muri dosiye y’inguzanyo agomba kubikwa nibura mu gihe cy’imyaka icumi nyuma y’uko hishyuwe igice cya nyuma cy’inguzanyo y’inguzanyo yatanzwe. Amadosiye ashobora buryo bw’ikoranabuhanga. kubikwa mu (3) Information contained in the loan file shall be kept for a period of at least ten years after payment of last installment. The files may be kept in electronic form. the (3) Les renseignements contenus dans le dossier de crédit doivent être conservés pendant une période d'au moins dix ans la dernière après tranche. Les dossiers peuvent être conservés sous forme électronique. le paiement de 356 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 - 20 Verify source ↗
Ingwate
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must set the loan value that requires collateral, register collateral, keep collateral value above the loan and credit-policy minimum, and inspect collateral regularly.
Ingingo ya 20: Ingwate Article 20: Collateral Article 20: Garantie Ingingo ya 20: Ingwate Article 20: Collateral Article 20: Garantie (1) Ibigo by’imari iciriritse byakira amafaranga abitswa bigomba kugena agaciro k’inguzanyo zigomba byanze bikunze gutangirwa ingwate. (1) Deposit-taking microfinance institutions shall determine the value of loan that compulsorily need to be provided for a collateral. (1) Les institutions de microfinance de dépôt doivent déterminer la valeur du crédit qui doit obligatoirement être couvert par une garantie. (2) Ingwate zigomba kwandikishwa ku mwanditsi mukuru cyangwa mu rundi rwego rubifitiye ububasha rwagenwe n’amategeko. (2) The collaterals shall be registered with the registrar general or any other competent authority designated by the law. (2) Les garanties doivent être enregistrées auprès du registraire général ou de toute compétente autorité désignée par la loi. autre (3) Ingwate zose zigomba kugira agaciro karuta ak’inguzanyo itanzwe nk’uko kemejwe n’umugenagaciro ubifitiye komite ububasha ngenagaciro n’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kandi ako gaciro ntikagomba kujya munsi fatizo gateganywa na politiki y’inguzanyo. cyangwa ishyirwaho y’agaciro (3) All collaterals shall have a value greater than the value of the granted loan as determined by the competent valuer or the valuation committee the deposit-taking nominated by institution and shall microfinance the minimum value comply with defined by the credit policy. (3) Toutes les garanties doivent avoir une valeur supérieure à la valeur du crédit octroyé telle que déterminée par l'évaluateur compétent ou le comité d'évaluation désigné par l'institution de microfinance de dépôt et cette valeur ne doit pas être en dessous de la valeur définie par la politique de crédit. (4) Ingwate zigomba gusurwa kenshi no gusuzumwa n’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kugira ngo cyemeze ko agaciro kazo n’uko zimeze bihuye n’ibiteganyijwe. (4) The collaterals shall be frequently visited and assessed by the deposit- taking microfinance to ascertain that their value and conditions the still matching with are expectations. institution (4) Les garanties doivent être visitées et évaluées fréquemment par l'institution de microfinance de dépôt afin de s'assurer que leurs conditions sont toujours conformes aux attentes. leur valeur et (5) Mu gihe uwasabye inguzanyo yangije nkana cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa ingwate, ikigo (5) In case the borrower deliberately damages the collateral, the deposit- taking microfinance institution shall 357 (5) Dans le cas où l'emprunteur a délibérément endommagé la garantie, l'institution de microfinance de dépôt Official Gazette n° Special of 31/03/2023 kimufatira politiki y’inguzanyo. ibyemezo hakurikijwe take the measures against him or her in accordance with the credit policy. doit prendre les mesures à son égard conformément à la politique de crédit. - 21 Verify source ↗
Gukurikirana inguzanyo no
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must keep following up loans after disbursement, report borrower performance regularly, follow recovery procedures if a borrower defaults, and submit recovery plans and monthly progress reports to the Central Bank when specified loan-ratio thresholds are reached.
Ingingo ya 21: Gukurikirana inguzanyo no kuzishyuza Article 21: Loans follow up and recovery Article 21: Suivi et recouvrement des crédits 322 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Icyiciro cya 4: Ingorane zaturuka ku mikorere Section 4: Operational risk Section 4: Risque opérationnel Ingingo ya 21: Gukurikirana inguzanyo no kuzishyuza Article 21: Loans follow up and recovery Article 21: Suivi et recouvrement des crédits (1) Ikigo iciriritse cy’imari cyakira kigomba abitswa amafaranga gukomeza gukurikirana inguzanyo nyuma yo kuyitanga. Imikoreshereze myiza y’uwasabye inguzanyo igomba itangwaho raporo buri gihe. (1) The deposit-taking microfinance institution shall continue following up the loan after disbursement. The performance of the borrower shall be reported regularly. (1) L'institution de microfinance de dépôt doit faire le suivi du crédit après le décaissement. La performance de l'emprunteur doit être communiquée régulièrement. (2) Iyo uwahawe inguzanyo atishyuye, amabwiriza yo kuyishyuza agomba gukurikizwa uhereye ku imenyesha mu magambo, yo abahawe kwihanangiriza, inzira inguzanyo no kwifashisha ziteganywa n’amategeko. amabaruwa gusura (2) In case of default, the recovery procedures shall be followed including verbal communication, warning letters, visit of legal procedures. the borrowers and (2) En cas de défaut de paiement, les procédures de recouvrement doivent la y être communication verbale, des lettres d'avertissement, visite des emprunteurs et des procédures légales. compris suivies kirenze igipimo neza (3) Mu gihe cy’inguzanyo 10% zitishyurwa cyangwa iyo ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa gifite inguzanyo bitabo zihwanye na 20% by’igiteranyo cy’inguzanyo zose zasibwe n’izitari zishyurwa, kigomba gutegura no gushyikiriza Banki Nkuru, buri gihembwe, gahunda yo kwishyuza inguzanyo igaragaza neza zasibwe mu kigo icyo institution off (3) In case the ratio of the non-performing loan exceeds 10% or the deposit-taking has microfinance accumulated written loans equivalent to 20% of the sum of total written off and outstanding loans, the institution shall prepare and submit to the Central Bank on a quarterly basis, the recovery plan clearly showing the strategies the Non- Performing Loans ratio below 5% and reduce to (3) Dans le cas où le ratio des crédits non si performants dépasse 10% ou l'institution de microfinance de dépôt a accumulé les crédits radiés équivalant à 20% de la somme du total des crédits radiés et en cours, l'institution doit préparer et soumettre à la Banque Centrale, trimestriellement, un plan de recouvrement indiquant clairement les strategies pour réduire le ratio des crédits non performants au dessous de 358 cyafashe igipimo kugirango ingamba kigabanye cy’inguzanyo zitishyurwa neza kikagera munsi ya 5% no kugaruza inguzanyo zose zasibwe. (4) Hakurikijwe gahunda yo kwishyuza inguzanyo, ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba gushyikiriza Banki Nkuru buri kwezi, raporo y’ishyira mu bikorwa ya gahunda yo kwishyuza. Official Gazette n° Special of 31/03/2023 recover all written-off loans. 5% et recouvrer tous les crédits radiés. (4) Following the recovery plan, the deposit-taking microfinance institution shall submit to the Central Bank on a monthly detailed implementation progress report of the recovery plan. basis, a (4) À la suite du plan de recouvrement, l'institution de microfinance de dépôt doit soumettre à la Banque Centrale, mensuellement, un rapport détaillé d’exécution du plan de recouvrement. Icyiciro cya 4: Ingorane zaturuka ku mikorere Section 4: Operational risk Section 4: Risque opérationnel - 22 Verify source ↗
Kurinda ikigo amakosa
AI-assisted research summary: The board of directors must promote integrity, put risk-mitigation measures in place, and check that management and staff understand procedures and can avoid incompatible duties.
Ingingo ya 22: Kurinda ikigo amakosa akorwa n’abantu Article 22: Guarding the institution against failures of people Article 22: Garder l'institution contre les échecs des gens Ingingo ya 22: Kurinda ikigo amakosa akorwa n’abantu Article 22: Guarding the institution against failures of people Article 22: Garder l'institution contre les échecs des gens (1) Inama y’ubutegetsi igomba guteza imbere umuco w’ubunyangamugayo mu bakozi bose mu gusohoza inshingano z’ikigo. (1) The board of directors shall promote an organizational culture of integrity for all employees the business of the institution. in conducting (1) Le conseil d’administration doit promouvoir une culture d’intégrité parmi les employés dans la conduite des affaires de l'institution. (2) Inama y’ubutegetsi igomba ingamba zo koroshya gushyiraho isano n’ibintu ingorane zifitanye bishobora guteza igihombo kinini harimo ibikorwa by’uburiganya nk’amakosa akozwe mu gutanga raporo ubujura bukozwe n’abakozi, amakosa akozwe iz’ukuri, zitari ikigo (2) The board of directors shall put in place measures to mitigate risks related to events that may result into substantial loss including frauds like intentional misreporting, employee theft, insider dealings, robbery, forgery, money laundering, damage from computer hacking and other financial crimes. 359 (2) Le conseil d’administration doit mettre en place des mesures visant à atténuer les risques liés à des événements pouvant pertes considérables, y compris des fraudes comme les faux rapports intentionnels, le vol commis par les employés, les la délits d'initiés, le vol qualifié, entraîner des amakuru hagamijwe kigo n’umuntu w’imbere mu y’ikigo hakoreshejwe atatangajwe inyungu bwite, ubujura, inyandiko mpimbano, kwa iyezandonke, mudasobwa bitewe no kuzinjiramo mu buryo butemewe n’ibindi byaha bimunga ubukungu. kwangirika (3) Inama y’ubutegetsi igomba kugenzura ko ubuyobozi hamwe n’abakozi bafite bihagije n’ubushobozi ubumenyi kugira basobanukirwe ngo amabwiriza y’imikorere myiza cyangwa ibyo bategerejweho mu kazi ndetse no kugenzura abakozi kugira ngo hirindwe gukora inshingano zitabangikanwa. - 23 Verify source ↗
Uburyo n’imikorere
AI-assisted research summary: The board of directors must put measures in place to prevent business and system disruptions and to manage staff controls and skills.
Ingingo ya 23: Uburyo n’imikorere by’imbere mu kigo Article 23: Internal processes and systems Article 23: Processus et systèmes internes Ingingo ya 23: Uburyo n’imikorere by’imbere mu kigo (1) Inama igomba y’ubutegetsi gushyiraho ingamba zo kwirinda ko ndetse ibikorwa byahagarara n’imirimo y’ikoranabuhanga ikaba yagira ibibazo harimo imashini na mu porogaramu ikoranabuhanga, ibibazo by’itumanaho, amakosa mu kwinjiza amakuru muri mudasobwa no kuba umuntu utabiherewe uburenganzira zifashishwa Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (3) The board of directors shall ensure that staff have the management and to adequate skills and knowledge understand the performance standards or expectations and that the human resource control is in place to avoid incompatible duties. contrefaçon, blanchiment d’argent, les le piratage dommages causés par informatique crimes financiers. d’autres et (3) Le les conseil d’administration doit s'assurer que la direction et le personnel les compétences ont connaissances pour comprendre les normes de performance attendues et que le contrôle des ressources humaines est en place pour éviter des tâches incompatibles. adéquates et Article 23: Internal processes and systems Article 23: Processus et systèmes internes (1) The board directors shall set up measures to avoid business disruptions and systems failures including the software failures, and hardware telecommunication problems, data entry errors and any unapproved access to unauthorized data. 360 (1) Le des activités, conseil d’administration doit prendre des mesures pour éviter les interruptions les défaillances des systèmes y compris les logiciels, matériels et les systèmes de télécommunication, les erreurs de saisie de données et tout accès non autorisé aux données non autorisées. yagera ku makuru atagenewe. (2) Inama y’ubutegetsi igomba kugenzura ko ibintu byatuma imirimo ihagarara no kuba uburyo bukoreshwa bwagira ibibazo byo kudakora neza byirinzwe nko kwangirika kw’imitungo ifatika, ikoranabuhanga ridakwiye cyangwa rishaje, kutabika amakuru neza, kuba politiki, n’uburyo amabwiriza bw’igenzura bihari bidahagije, uburyo butanoze bw’imicungire y’amakuru no kuba gahunda z’ingoboka zihari zidahagije. Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (2) The board of directors shall ensure the factors of business disruptions and systems failures such as damage to physical assets, inadequate or obsolete lack technology, proper inadequate policies, documentation, procedures poor information management system and inadequate are avoided. contingent plans controls, and of (2) Le les que facteurs conseil d’administration doit s'assurer des les interruptions des activités et défaillances des systèmes tels que les dommages aux actifs physiques, une technologie inappropriée ou obsolète, le manque de documentation adéquate, des politiques, des procédures et des contrôles inadéquats, un système de gestion de l'information médiocre et les plans d’urgence inadéquats sont évités. - 24 Verify source ↗
Imicungire y’amafaranga
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution’s management must put cash-control measures in place for vault cash, keys, insurance limits, dual control, written handover, secure storage, and deficit/surplus handling.
Ingingo ya 24: Imicungire y’amafaranga ari mu mutamenwa Article 24: Management of cash in vault Article 24: Gestion des liquidités dans le coffre-fort Ingingo ya 24: Imicungire y’amafaranga ari mu mutamenwa Article 24: Management of cash in vault Article 24: Gestion des liquidités dans le coffre-fort Ubuyobozi bw’ikigo amafaranga cyakira kugenzura ko y’amafaranga bukurikira bwashyizweho: iciriritse bugomba bw’imicungire cy’imari abitswa uburyo a deposit-taking The management of microfinance the following cash management measures are put in place: institution shall ensure La direction d’une institution de microfinance de dépôt doit s'assurer que les mesures de gestion de la trésorerie suivantes sont mises en place: (a) buri munsi, amafaranga y’inoti n’ibiceri biri mu mutamenwa bigomba kubarwa neza kandi bigomba guhura n’umubare wanditswe mu gitabo cyandikwamo amafaranga ahari; (a) on daily basis, the notes, and coins in vault should be counted clearly and should be equivalent to the ones recorded in the cash control register; (a) tous les jours, les billets et les pièces de monnaie se trouvant dans le coffer-fort doivent être comptés clairement et doivent être équivalents à ceux enregistrés dans le registre de contrôle de caisse; (b) umubare w’amafaranga ntarengwa yafatiwe ubwishingizi haba ku (b) the ceiling of the amount protected by insurance cover should not be exceeded (b) le plafond du montant assuré ne doit pas être dépassé à la fois au siège, aux 361 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 cyicaro, ku mashami no ku mafaranga ari mu nzira ugomba kubahirizwa; both at the headquarters, the branches and in transit; branches et celui en transit; (c) imfunguzo n’umubare w’ibanga byo gufungura umutamenwa bigomba kubikwa n’abantu batandukanye; (c) the keys and the secret code for opening the vault should be kept by different people; (c) les clés et le code secret d'ouverture du coffre-fort doivent être conservés par des personnes différentes; (d) kuba ari itegeko ko nibura haba hari abantu babiri bafatanya gufungura no gufunga umutamenwa ndetse no gufata cyangwa kubika amafaranga mu mutamenwa; (d) it is mandatory that at least two people participate jointly in the opening and closing of the vault as well as in taking or depositing the money in the vault; (d) il est obligatoire qu’au moins deux personnes participent ensemble à l'ouverture et à la fermeture du coffre- fort ainsi que prendre ou déposer l'argent dans le coffre-fort; (e) guhererekanya imfunguzo bigomba gukorwa mu nyandiko n’abo bireba mu gihe umwe mu bafite imfunguzo azaba adahari; (e) the handover of the keys should be done in writing by concerned people in case one of the keys holders is going to be absent; (e) la remise des clés doit être faite par écrit par les personnes concernées au cas où un des porteurs de clés serait absent; (f) mu gihe imfunguzo z’umutamenwa zitakaye cyangwa biketswe ko hari urufunguzo rwakorewe kopi, ingufuri igomba guhita isimbuzwa; (g) umutamenwa ugomba gushyirwa mu cyumba gikomeye cyabugenewe no kubakirwa aho bishoboka; (f) in case the keys of the vault are lost or it is suspected that the keys were duplicated, should be immediately replaced; lock the (f) en cas de perte des clés du coffre-fort ou de soupçon de duplication des clés, le verrou doit être immédiatement remplacé; (g) the vault shall be put in a strong room and fixed where applicable; (g) le coffre-fort doit être placé dans une chambre forte et fixé le cas échéant; (h) amafaranga y’ibihombo byo mu isanduku kwishyurwa agomba n’abantu bireba na ho amafaranga asagutse mu agomba gukorerwa ibaruramari nk’umutungo isanduku (h) the cash deficits shall be paid by the responsible persons while the cash surpluses shall be accounted as special income deposit-taking the microfinance institution after a period of (h) les déficits de trésorerie doivent être payés par les personnes responsables tandis que les excédents de trésorerie doivent être comptabilisés comme revenus exceptionnels de l'institution 362 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 wihariye winjiye w’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa nyuma y’igihe runaka cyagenwe n’ikigo. determined by the institution. de microfinance de dépôt après un délai déterminé par l'institution. - 25 Verify source ↗
Imicungire y’amafaranga
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance management must put in place cash-at-bank controls, keep periodic bank statements, manage signatories, route payments through institution accounts, avoid ATM/electronic withdrawal cards, validate mobile/internet banking transactions, and authorize fund transport.
Ingingo ya 25: Imicungire y’amafaranga ari muri banki Article 25: Management of cash at bank Article 25: Gestion des liquidités détenues à la banque Ingingo ya 25: Imicungire y’amafaranga ari muri banki Article 25: Management of cash at bank Article 25: Gestion des liquidités détenues à la banque cy’imari abitswa iciriritse Ubuyobozi bw’ikigo bugomba amafaranga cyakira kugenzura bw’imicungire uburyo ko y’amafaranga ari muri banki bukurikira bushyizweho: (a) kubika ku buryo buhoraho inyandiko zigaragaza ibikorwa byakozwe mu gihe runaka kuri konti zose ikigo gifite rwo mu mabanki mu Izo korohereza nyandiko zigomba gukorwa buri kwezi ariko zishobora no gukorwa buri munsi cyangwa buri cyumweru bitewe n’ibikenewe; rwego kuzikurikirana. (b) abasinya kuri konti za banki bose bagomba gushyirwaho no kugenzura ko nta kubikuza gukorwa igihe kutemejwe. Abasinya banki ntibagomba kugira inshingano zo kubika sheki cyangwa izindi nyandiko mvunjwafaranga zisaba ko bazisinyaho; konti kuri za a deposit-taking The management of microfinance the following management measures of cash at bank are put in place: institution shall ensure La direction d’une institution de microfinance de dépôt doit s'assurer que les mesures suivantes de gestion de liquidités se trouvant à la banque sont mises en place: (a) keep the necessary periodic bank to for bank accounts statements facilitate their monitoring. These statements should be monthly but they may be daily or weekly depending on the need; (a) conserver les relevés bancaires périodiques nécessaires pour tous les comptes bancaires afin de faciliter leur suivi. Ces être ils peuvent être mensuels mais quotidiens ou hebdomadaires selon le besoin; relevés doivent (b) the signatories of all bank accounts should be put in place and ensure that no withdrawal is made when they have not approved. The signatories on bank accounts shall not have the responsibility of keeping the cheques or other financial instruments that require their signature; (b) les signataires de tous les comptes bancaires devraient être mis en place et s'assurer qu'aucun retrait n'est effectué lorsqu'il n'a pas été approuvé. Les signataires des comptes bancaires ne doivent pas avoir la responsabilité de garder les chèques ou autres instruments financiers qui exigent leur signature; 363 (c) iyo umwe mu basinya kuri konti avuye mu kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa cyangwa akaba atakiri mu basinya kubera impamvu iyo ari yo yose, ikigo kigomba banki gifitemo konti no kumusimbuza mu imirimo rwego rwo kwirinda ko ihagarara; kubimenyesha (d) amafaranga yose yishyuwe ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa agomba kwishyurirwa kuri konti z’ikigo aho icyo kigo gikorera cyangwa ku makonti yacyo muri banki ariko bitanyuze kuri konti z’abari mu y’ubutegetsi nama cyangwa kuri konti z’abakozi; Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (c) when one of the signatories leaves the deposit-taking microfinance institution or is no longer a signatory for one reason or another, the institution should notify the bank in which it holds an account and replace him or her to avoid any disruption in the operations; (c) lorsque l'un des signataires quitte l'institution de microfinance de dépôt ou n'est plus signataire pour une raison ou une autre, l'institution doit notifier la banque dans laquelle il détient un compte et le remplacer pour éviter toute interruption des opérations; (d) all payments to the deposit-taking microfinance institution shall be paid on the institution’s accounts at that institution’s premises or on its accounts in banks and not through directors or staff’s accounts; (d) tous les paiements à l'institution de microfinance de dépôt doivent être effectués aux comptes de l'institution dans les locaux de cette institution ou à ses comptes dans les banques et non par l'intermédiaire des comptes des administrateurs ou du personnel; no abitswa gukoresha (e) nta kigo cy’imari iciriritse cyakira cyemerewe amafaranga gutunga ikarita y’imashini yikoresha mu kubikuza amafaranga buryo bw’ikoranabuhanga (ATM) cyangwa indi karita y’ikoranabuhanga yo kubikuza kuri konti zacyo mu mabanki; mu (e) no deposit-taking microfinance institution is allowed to have and use Automated Teller Machine (ATM) cards or any other electronic card to withdraw on its accounts opened in banks; (e) aucune institution de microfinance de dépôt est autorisée d’avoir et utiliser des cartes de guichet automatique carte toute (ATM) électronique pour retirer sur ses comptes auprès des banques; autre ou (f) iyo ikigo cy’imari iciriritse cyakira gishyize yo amafaranga umukono ku masezerano abitswa (f) if the deposit-taking microfinance institution signs a contract to use mobile or internet banking, it should (f) si l'institution de microfinance de dépôt signe un contrat pour utiliser les services bancaires mobiles ou par 364 za serivisi cyangwa banki gukoresha imirimo zimukanwa y’amabanki yifashisha ikoranabuhanga, kigomba kugenzura ko hari uburyo bunoze bwo kwemeza ibikorwa mbere y’uko hagira igikorwa gikoresha iyo miyoboro; (g) gutwara amafaranga ajya cyangwa ava ku kigo cy’imari iciriritse cyakira bigomba amafaranga no gutangirwa guherekezwa n’inyandiko ibishyigikira. uruhushya abitswa Official Gazette n° Special of 31/03/2023 ensure that there is a relevant validation before any transaction is effected using those channels; internet, elle doit s'assurer qu'il y a une validation pertinente avant que toute transaction soit effectuée en utilisant ces canaux; (g) any transport of funds to and from the deposit-taking microfinance institution shall be authorized and accompanied by the supporting document. (g) tout transport des fonds vers ou en provenance de de microfinance de dépôt doit être autorisé documents et justificatifs. accompagné l’institution des - 26 Verify source ↗
Imicungire y’ibikoresho
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must put controls in place for logistics, spending, procurement, payments, acquisitions, asset sales, and external contracts.
Ingingo ya 26: Imicungire y’ibikoresho n’amafaranga akoreshwa mu bikorwa Article 26: Management of logistics and expenditures Article 26: Gestion de la logistique et des dépenses Ingingo ya 26: Imicungire y’ibikoresho n’amafaranga akoreshwa mu bikorwa Article 26: Management of logistics and expenditures Article 26: Gestion de la logistique et des dépenses Ubuyobozi bw’ikigo amafaranga cyakira kugenzura ko zishyizweho: cy’imari abitswa ingamba iciriritse bugomba zikurikira The management of microfinance following measures are put in place: institution shall ensure a deposit-taking the La direction d’une institution de microfinance de dépôt doit s'assurer que les mesures suivantes sont mises en place: abitswa (a) buri kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga kigomba gushyiraho politiki igenga imicungire y’ibikoresho byacyo, amafaranga yo gukoresha mu bikorwa n’ashorwa mu mitungo iramba; (b) hagomba gutegurwa politiki yo gutanga amasoko kugira ngo hirindwe (a) every deposit-taking microfinance institution shall put in place the policy governing its logistics, operational and capital expenditures; (a) toute institution de microfinance de dépôt doit mettre en place la politique régissant sa logistique, ses dépenses opérationnelles et ses dépenses en immobilisations; (b) the procurement policy shall be to avoid in a way elaborated (b) la politique d'achat doit être élaborée de manière à éviter les ambiguïtés. Les 365 gusobanurwa Ibigomba idasobanutse. imikorere kugurwa cyangwa serivisi zikenewe neza bigomba hifashishijwe bafite ubunararibonye igihe bishoboka kandi ibikoresho na zitanzwe bigomba kugenzurwa harebwa niba byujuje ibisabwa byagenwe; serivisi abantu Official Gazette n° Special of 31/03/2023 ambiguities. The supplies or services to be performed shall clearly be defined using people who have expertise where applicable and the goods and services purchased shall be controled against the technical specifications; fournitures ou les services à effectuer doivent être clairement définis à l'aide de personnes possédant une expertise, le cas échéant, et les biens et services achetés doivent être contrôlés par rapport aux spécifications techniques; (c) amafaranga yose akoreshejwe n’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa agomba kujyana n’umurongo y’umwaka y’imari w’ingengo yemejwe rubifitiye n’urwego ububasha; (c) any expenditure incurred by the deposit-taking microfinance institution shall be in line with the annual budget which was approved by the competent authority; (c) toute dépense engagée par l'institution de microfinance de dépôt doit être en le budget annuel conformité avec approuvé par l'autorité compétente; (d) buri kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga kigomba gushyiraho inyandiko zifashishwa mu gutanga uruhushya rwo kwishyura; abitswa (d) every deposit-taking microfinance institution shall put in place internal authorization documents governing all payments; (d) toute institution de microfinance de dépôt doit mettre en place des interne d'autorisation documents régissant tous les paiements; (e) ikigo abitswa iciriritse cy’imari cyakira kigomba amafaranga gushyiraho ibipimo ntarengwa ku byo kigura bisaba gukurikiza uburyo bw’imitangire y’amasoko n’ibisaba bw’inyandiko ubundi zibisobanura; bwoko (e) the deposit-taking microfinance institution shall set limits for any acquisition that need tendering process and those requiring other types of supporting documents; (e) l'institution de microfinance de dépôt toute doit fixer des acquisition nécessitant un processus d'appel d'offres et ceux nécessitant d'autres types de pièces justificatives; limites pour (f) igurisha w’ikigo ry’umutungo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga rigomba kunyura muri abitswa (f) the sale of the assets of the deposit- taking microfinance institution shall pass through the auctioning process as (f) la vente des actifs de l'institution de microfinance de dépôt doit passer par le processus de mise aux enchères tel 366 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 cyamunara nk’uko bigenwa na politiki n’amabwiriza by’ikigo; determined by internal policies and procedures; que déterminé par les politiques et procédures internes; (g) amasezerano n’impande ziturutse hanze agomba gutegurwa neza kandi akabikwa hizewe. ahantu Amasezerano agomba gusobanura na ibikorwa cyangwa rwiyemezamirimo ibikoresho serivisi bizagemurwa n’ibyiciro bigomba kuzuzwa mbere y’uko hagira igice cy’ubwishyu gitangwa. cyangwa/na bizakorwa (g) the contracts with external parties shall be well articulated and kept in safe places. The contracts shall specify activities to be performed by the contractor or materials or/and services to be to be supplied and stages completed before each installment payment can be disbursed. (g) les contrats avec les parties externes doivent être bien articulés et conservés dans des lieux sûrs. Le contrat doit préciser les activités à être exécuté par le contractant ou les matériaux ou/et services à fournir et les étapes à accomplir avant que toute tranche de paiement ne puisse être décaissée. - 27 Verify source ↗
Imicungire y’uburyo
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must separate transaction initiation from authorization and approval, and where applicable keep verification and supporting-document custody separate too.
Ingingo ya 27: Imicungire y’uburyo bukoreshwa n’imyishyuranire Article 27: Management of processes and transactions Article 27: Gestion des processus et des transactions Ingingo ya 27: Imicungire y’uburyo bukoreshwa n’imyishyuranire Article 27: Management of processes and transactions Article 27: Gestion des processus et des transactions (1) Ikigo abitswa iciriritse cy’imari cyakira kigomba amafaranga gutandukanya inshingano mu bikorwa byose by’imyishyuranire n’uburyo bukoreshwa ku buryo abantu bategura ibikorwa by’imyishyuranire, baba batandukanye n’abantu bagenzura n’abemeza ibyo bikorwa ku nzego zose. (1) The in all deposit-taking microfinance institution shall establish a separation of duties transactions and processes in way that persons initiating transactions be different from persons authorizing and approving transactions at all levels. (1) L'institution de microfinance de dépôt doit établir une séparation des tâches dans toutes les transactions et tous les processus de manière à ce que les initiateurs des soient différents des personnes autorisant et approuvant les transactions à tous les niveaux. transactions (2) Igihe bishoboka, umuntu ugenzura akanabika zishyigikira inyandiko ibyakozwe agomba kuba atandukanye ndetse n’abategura, n’abemeza ibikorwa by’imyishyuranire. abagenzura (2) Where applicable, the person who verifies and keeps the supporting documents shall be different from those who initiated, authorized and approved transactions. (2) Le cas échéant, la personne qui vérifie et conserve les documents justificatifs doit être différente de celles qui ont initié, autorisé et approuvé les transactions. 367 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 - 28 Verify source ↗
Imicungire y’amakuru
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution’s management must put in place accounting record controls, including daily updates, signing and numbering documents, and secure confidential retention for at least 10 years.
Ingingo ya 28: Imicungire y’amakuru y’ibaruramari Article 28: Management of accounting information Article 28: Gestion des comptables informations Ingingo ya 28: Imicungire y’amakuru y’ibaruramari Article 28: Management of accounting information Article 28: Gestion des comptables informations Ubuyobozi bw’ikigo amafaranga cyakira kugenzura ko zishyizweho: cy’imari abitswa ingamba iciriritse bugomba zikurikira The Management of microfinance following measures are put in place: institution shall ensure a deposit-taking the La direction d’une institution de microfinance de dépôt doit s'assurer que les mesures suivantes sont mises en place: (a) inyandiko zose ziziherekeza z’ibaruramari n’inyandiko harimo gihamya y’imirimo yakozwe bigomba kuba biri ku gihe buri munsi; (a) all accounting records and supporting documents including evidences of transactions shall be kept up to date on daily basis; (a) tous les documents comptables et pièces justificatives, y compris les preuves des transactions, doivent être mis à jour quotidiennement; (b) inyandiko zisobanura ibyakozwe mu ibaruramari zigomba gushyirwaho umukono, kashe no guhabwa nimero z’uko ngo zimenyekane byoroshye; zikurikirana kugira y’uko (c) kugira ngo hagaragare amakuru yerekana ikigo amateka cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa cyari gihagaze mu byerekeye imari no ku mpamvu z’iperereza ryazakorwa, inyandiko zisobanura ibyakozwe n’inyandiko z’ibaruramari zaba mu buryo bufatika cyangwa zikoresha uburyo bw’ikoranabuhanga rya mudasobwa zigomba kubikwa mu ibanga kandi ahantu hizewe mu gihe nibura cy’imyaka icumi. (b) the accounting supporting documents shall be clearly signed, stamped and chronologically numbered for easy identification; (b) les pièces justificatives comptables signées, chronologiquement faciliter pour doivent cachetées numérotées l'identification; être et clairement a of (c) in order to track historical financial background deposit-taking microfinance institution and for the the purpose supporting documents, and accounting records either physical or in a computer system shall be kept confidentially and safely for at least a period of ten years. investigation, of (c) afin de les institution suivre d'une antécédents historiques de microfinance de dépôt et en vue de permettre des investigations et les documents justificatifs, les documents physiques comptables tant qu’électroniques être conservés confidentiellement et en toute sécurité pendant au moins dix ans. doivent 368 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Ibigize umutekano - 29 Verify source ↗
Physical security features
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must put in place listed physical security measures for its premises, servers, and entry controls, where applicable.
Ingingo ya 29: Ibigize umutekano w’inyubako, uw’ibintu n’abantu bayirimo Article 29: Physical security features Article 29: Éléments de sécurité physique 323 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Ingingo ya 29: w’inyubako, uw’ibintu n’abantu bayirimo Article 29: Physical security features Article 29: Éléments de sécurité physique Ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba gushyiraho ibyifashishwa mu gucunga umutekano w’ikigo bikurikira: The deposit-taking microfinance institution shall put in place the following physical security features: L'institution de microfinance de dépôt doit mettre en place les dispositifs de sécurité physique suivants: (a) aho bishoboka, amarembo n’imiryango by’aho ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa gikorera bigomba kuba bifite uburyo bw’ikoranabuhanga bumenyekanisha abantu umwirondoro babyemerewe bo bahinjira; kandi bonyine ari (a) where applicable, the gates and the doors of the premises of the deposit- taking microfinance institution shall contain identification systems and only authorized persons shall enter the premises; electronic (a) si possible, les grilles et les portes des locaux de l'institution de microfinance de dépôt doivent contenir des systèmes d'identification électronique et seules les personnes autorisées peuvent entrer dans les locaux; (b) aho bishoboka, abarinzi bafite intwaro n’ibikoresho byo gucunga umutekano ibyuma bifata amashusho harimo n’uburyo bigomba mpuruza gushyirwaho mu rwego rwo kurinda ikigo; (b) where applicable, armed security guards and physical security systems including but not limited to Closed Circuit Television (CCTV) Cameras and alarm systems must be put in place to protect the institution; (b) si possible, des agents de sécurité armés et des systèmes de sécurité physique notament, mais sans s'y limiter, des caméras de télévision en circuit fermé et des systèmes d'alarme doivent être mis en place pour protéger l'institution; (c) aho ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga gikorera n’ibikoresho by’ikigo bigomba kuba bifitiwe ubwishingizi; abitswa (c) the premises and equipments of the deposit-taking microfinance institution shall be covered by an insurance protection; (c) les et locaux équipements de l'institution de microfinance de dépôt couverts par une doivent assurance; être (d) aho imashini zibika amakuru zibikwa hagomba kuba hari uburyo buhagije ibikoresho burinda ubushyuhe, (d) the places where servers are hosted shall contain adequate cooling system, water and smoke detectors, power (d) les lieux où sont hébergés les serveurs doivent contenir un système de refroidissement adéquat, des détecteurs 369 ahaturuka amazi bimenyekanisha n’inkongi ibikoresho y’umuriro, bigenzura umuriro w’amashanyarazi, kuba hari umuriro w’amashanyarazi uhoraho n’ibindi; (e) ibikoresho bifasha mu kwirinda no inkongi y’umuriro nka kurwanya kizimyamwoto, udukoresho dutahura ahaturuka inkongi y’umuriro bigomba gushyirwa mu kigo cy’imari iciriritse cyakira mafaranga abitswa; Official Gazette n° Special of 31/03/2023 control tools, uninterruptible power supply, and others; l'alimentation d'eau et de fumée, des outils de contrôle de électrique, une alimentation électrique ininterrompue et autres; (e) the tools for fire protection such as fire extinguishers, smoke detectors, should be installed in the deposit microfinance institution; (e) les outils de protection-incendie tels que les extincteurs, les détecteurs de fumée, doivent être installés dans l'institution de microfinance de dépôt; (f) abarinzi ibyuma b’umwuga, by’ikoranabuhanga byifashishwa mu gusaka no kugenzura abinjira aho ikigo gikorera. (f) professional guards with electronic scanners to check and control all persons entering the premises of the institution. (f) gardes professionnels munis de scanners électroniques pour vérifier et contrôler toutes les personnes entrant dans les locaux de l'institution. - 30 Verify source ↗
Uburyo bw’itumanaho no
AI-assisted research summary: Some deposit-taking microfinance institutions must adopt an information and communication policy, and certain larger deposit-taking microfinance entities and cooperatives must have a standardized website.
Ingingo ya 30: Uburyo bw’itumanaho no guhanahana amakuru Article 30: Information and communication system Article 30: Système d'information et de communication Icyiciro cya 5: Ingorane zaturuka ku kubura amafaranga Section 5: Liquidity risk Section 5: Risque de liquidité Ingingo ya 30: Uburyo bw’itumanaho no guhanahana amakuru Article 30: Information and communication system Article 30: Système d'information et de communication (1) Ikigo abitswa iciriritse cy’imari cyakira kigomba amafaranga gushyiraho politiki y’itumanaho no guahanahana amakuru isobanura neza uburyo bwo guhanahana amakuru n’uburyo bucungwa. (1) The deposit-taking microfinance in place an institution shall put information and communication policy clearly defining the communication systems used and how they are managed. (1) L'institution de microfinance de dépôt doit mettre en place une politique de communication définissant clairement les systèmes de communication utilisés et la manière dont ils sont gérés. (2) Sosiyete y’imari iciriritse yakira abitswa hamwe na amafaranga koperative nini y’imari iciriritse yakira amafaranga abitswa bigomba (2) The deposit-taking microfinance large deposit-taking company and microfinance cooperative shall have a standardized website. (2) La société de microfinance de dépôt et la coopérative de microfinance de dépôt de grande taille doivent posséder un site web standardisé. 370 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 interineti kugira rwujujwe amabwiriza. urubuga rwa Icyiciro cya 5: Ingorane zaturuka ku kubura amafaranga Section 5: Liquidity risk Section 5: Risque de liquidité - 31 Verify source ↗
Responsibilities of the board of
AI-assisted research summary: The board of directors must put strategies in place to protect the institution against liquidity risks, and a deposit-taking microfinance institution must have a contingency plan for liquidity risk situations.
Ingingo ya 31: y’ubutegetsi mu zaturuka ku kubura amafaranga Inshingano z’inama ingorane gucunga ya 32: Gahunda y’ibihe Ingingo bidasanzwe yo gucunga ingorane zaturuka ku kubura amafaranga Article 31: Responsibilities of the board of directors in liquidity risk management Article 31: Responsabilité du conseil d’administration dans la gestion du risque de liquidité Ingingo ya 31: y’ubutegetsi mu zaturuka ku kubura amafaranga Inshingano z’inama ingorane gucunga Inama y’ubutegetsi igomba gushyiraho ingamba zo kurinda ikigo ibi bikurikira bishobora guteza ingorane zaturuka ku kubura amafaranga : (a) kwiyongera kutari kwiza cyangwa kwiyongera kugaragara kw’icyateza ingorane muri serivisi iyo ari yo yose cyangwa igicuruzwa; Article 31: Responsibilities of the Board of directors in liquidity risk management Article 31: Responsabilité du conseil d’administration dans la gestion du risque de liquidité The board of directors shall put in place the strategies to guard the institution against the following liquidity risk factors: Le conseil d’administration doit mettre en place les stratégies pour se prémunir contre les facteurs de risque de liquidité suivants: (a) a negative increased risk product; trend or significantly in any service or (a) une tendance négative ou un risque significativement accru dans un service ou un produit; (b) ubucucike bw’umutungo n’imyenda y’amafaranga; (b) concentrations liabilities; in either assets or (b) concentrations soit à l'actif, soit au passif; (c) kononekara y’inguzanyo; kw’imiterere (c) deterioration portfolio; in quality of credit (c) dégradation de la qualité du portefeuille de crédit; (d) igabanuka ry’inyungu amafaranga ateganyijwe; cyangwa (d) a decline in earnings performance or (d) une baisse des performances ou des projections; projections de bénéfices; (e) kwiyongera kwihuse k’umutungo kubera amafaranga aturutse ku mubare munini w’abikijwe kandi adahora abitswa; (e) rapid asset growth funded by volatile (e) croissance rapide des actifs financés large deposit; par un dépôt volatil important; 371 (f) umubare zitabarwa mu w’ikigo; munini w’inguzanyo ifoto y’umutungo Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (f) a large size of off-balance sheet (f) une taille importante d'expositions au exposure; risque hors bilan; (g) kwangirika kw’agaciro k’ikigo mu (g) deteriorating third party evaluation (g) détérioration de l'évaluation par des maso y’ikindi kigo; about the institution; tiers de l'institution; (h) kudahuza hagati y’igihe umutungo imyenda igomba umara mu kigo n’igihe y’amafaranga kwishyurirwa. iba ya Ingingo y’ibihe bidasanzwe yo gucunga ingorane zaturuka ku kubura amafaranga 32: Gahunda Ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba gushyiraho gahunda y’ibihe rwo guhangana rwego bidasanzwe mu n’ingorane zaturuka ku kubura amafaranga. Iyo gahunda igomba nibura kuba ikubiyemo ibi bikurikira: (a) kugaragaza rishinzwe itsinda imicungire y’ingorane no guteganya uburyo bwo kumenyesha Banki ibibazo byavuka Nkuru bidatinze by’ibura ry’amafaranga; (b) isuzuma ryo kutajegajega ryaterwa ry’amafaranga mu gihe n’ibura kizaza; (h) mismatch between maturity of assets (h) discordance entre l'échéance des actifs and maturity of liabilities. et l'échéance des passifs. - 32 Verify source ↗
Contingency plan to manage
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must have a contingency plan for liquidity risk scenarios.
Article 32: Contingency plan to manage liquidity risk Article 32: Plan d’urgence de gestion du risque de liquidité Icyiciro cya 6: Ingorane zaturuka ku miterere y’isoko Section 6: Market risk Section 6: Risque de marché Article 32: Contingency plan to manage liquidity risk Article 32: Plan d’urgence de gestion du risque de liquidité A deposit-taking microfinance institution shall put in place a contingency plan for dealing scenarios. The stress with contingency plan shall at minimum, include: liquidity Une institution de microfinance de dépôt doit mettre en place un plan d'urgence pour faire face aux scénarios de crise de liquidité. Le plan d'urgence doit, au minimum, inclure: (a) identification of a crisis management team and the way to notify the Central Bank promptly of emerging liquidity problems; (a) identification d'une équipe de gestion de et moyen d’informer rapidement la Banque Centrale des problèmes de liquidité émergents; crise (b) stress testing on future liquidity (b) test de résistance sur les futurs chocs de chocks; liquidité; 372 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (c) Uburyo bwo kugenzura ko amakuru yose ya ngombwa aboneka kugira ngo ubuyobozi bubashe gufata ibyemezo byihuse harimo ingamba zo koroshya ikurikirana rihoraho no gutanga amakuru; (c) procedures to ensure that all necessary information is available to enable management to make quick decisions to facilitate including mechanisms constant monitoring and reporting; (c) des procédures pour s'assurer que toutes les informations nécessaires sont disponibles pour permettre à la direction de prendre des décisions rapides, y compris des mécanismes pour faciliter la surveillance constante et la production de rapports; (d) uburyo bwo kongera amafaranga yo kuziba icyuho gituruka ku igabanyuka ry’amafaranga mu bihe bikomeye, harimo kugaragaza ahateganyijwe kuzakomoka ayo mafaranga, isuzuma ry’ikiguzi zo cy’ingamba kubona amafaranga ndetse n’ingaruka bizagira ku mari shingiro y’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa; zindi (e) ingamba zo guhanahana amakuru mu rwego rwo kwita ku bakozi, abakiriya cyangwa abanyamuryango ndetse na rubanda harimo rugana n’itangazamakuru. ikigo sources of (d) procedures for funding cash flow shortfalls in crisis situations, including an expected assessment of the cost of alternative funding strategies and the impact on the capital of the deposit-taking microfinance institution; funds, (d) procédures de financement des insuffisances de trésorerie en situation de crise, y compris les sources de financement attendues, une évaluation du coût des stratégies de financement alternatives et de l'impact sur le capital de l'institution de microfinance de dépôt; (a) communication strategies to deal with staff, clients or members and the public, including the media. (e) stratégies de communication pour traiter avec le personnel, les clients ou membres et le public, y compris les médias. Icyiciro cya 6: Ingorane zaturuka ku miterere y’isoko Section 6: Market risk Section 6: Risque de marché 373 - 33 Verify source ↗
Responsibilities of the board of
AI-assisted research summary: The board of directors must put in place strategies to manage market risk.
Ingingo ya 33: y’ubutegetsi mu zaturuka ku miterere y’isoko Inshingano z’inama ingorane gucunga Article 33: Responsibilities of the board of directors in market risk management Article 33: Responsabilité du conseil d’administration dans la gestion du risque de marché Ingingo ya 33: y’ubutegetsi mu zaturuka ku miterere y’isoko Inshingano z’inama ingorane gucunga Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Article 33: Responsibilities of the Board of directors in market risk management Article 33: Responsabilité du conseil d’administration dans la gestion du risque de marché Inama y’ubutegetsi ingamba zigamije gucunga: igomba gushyiraho The board of directors shall put in place strategies to manage: Le conseil d’administration doit mettre en place des stratégies pour gérer: (a) ihindagurika ry’igipimo cy’inyungu; (a) interest rate fluctuations; (a) fluctuations des taux d'intérêt; (b) ihindagurika ry’igipimo cy’ivunjisha; (b) foreign exchange fluctuations; (b) fluctuations des taux de change; (c) impinduka mu biciro by’imigabane no (c) changes in the prices of equity and (c) l'évolution des cours des actions et des mu bicuruzwa by’ibanze; commodities; produits de base; (d) impinduka mu miterere y’ubukungu (d) changes in overall economic (d) changements dans les conditions muri rusange. conditions. économiques globales. - 34 Verify source ↗
Uburyo bwo gupima no
AI-assisted research summary: A deposit-taking microfinance institution must control market risk so losses do not substantially reduce capital and earnings.
Ingingo ya 34: Uburyo bwo gupima no kugabanya ingorane zaturuka ku miterere y’isoko Icyiciro cya 7: Ingorane zaturuka ku kutubahiriza amategeko Article 34: Approaches to measure and mitigate market risk Article 34: Approches pour mesurer et atténuer le risque de marché Section 7: Compliance risk Section 7: Risque de conformité 324 Ingingo ya 34: Uburyo bwo gupima no kugabanya ingorane zaturuka ku miterere y’isoko Ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba kugenzura ko igihombo gituruka ku ngorane zaturuka ku miterere y’isoko kitazagabanya cyane imari shingiro n’inyungu z’ikigo binyuze mu buryo bukurikira bwo gupima no kugabanya ingorane zaturuka ku miterere y’isoko: Article 34: Approaches to measure and mitigate market risk Article 34: Approches pour mesurer et atténuer le risque de marché A deposit-taking microfinance institution shall ensure that losses resulting from market risk will not substantially diminish the capital and earnings of the following approaches of measuring and mitigating market risk: institution through the Une institution de microfinance de dépôt doit s'assurer que les pertes résultant du risque de marché ne diminueront pas substantiellement le capital et les bénéfices de l'institution en adoptant les approches suivantes de mesure et d'atténuation du risque de marché: (a) kugabanya ingano no kwibanda ku ishoramari ryita ku biciro, hashingiwe (a) limiting the size and concentration of investment that is price sensitive, based on percentage of either total investment (a) limiter la taille et la concentration des investissements sensibles aux prix, sur la base d'un pourcentage soit de 374 ijanisha ku cyangwa umutungo wose w'ikigo; ry’ishoramari ryose (b) kubahiriza ibisabwa n'amategeko agenga ibipimo ntarengwa byerekeye umutungo nyawo mu madovize; (c) kugena ku buryo buhoraho, ingano y’igihombo cyabaho mugihe igipimo kinyuranyije cyaba cy’ivunjisha n’ibipimo byerekeye ntarengwa umutungo nyawo mu madovize by’ikigo; (d) kugena ingano y’igihombo cyabaho mugihe ibiciro by’imigabane n’irindi n’ibipimo binyuranye shoramari ntarengwa umutungo byerekeye nyawo mu madovize ikigo cyafashe; na Official Gazette n° Special of 31/03/2023 or total assets of the institution; (b) adherence to regulatory requirements that pertain to the net open position; the l'investissement total, soit de l'actif total de l'institution; (b) le respect des exigences réglementaires relatives au position nette de change; (c) determining on a continuous basis, the size of the loss that would be incurred should the exchange rate move against the institution’s net open position; (c) déterminer de manière continue l'ampleur de la perte qui serait subie si le taux de change évoluait en défaveur de la position nette de change de l’institution; (d) determining the size of the loss that would be incurred should the prices of shares and other investments move against the net open position the institution has taken; and (d) déterminer l'ampleur de la perte qui serait subie si les prix des actions et autres investissements évoluaient à l'encontre de la position nette de change que l'institution a prise; et (e) kugenzura ko habaho amahugurwa ahagije y'abakozi no gutandukanya imirimo hagati y’abakozi. (e) ensuring adequate training of personnel and segregation of duties between the front and the back office (e) assurer une formation adéquate du personnel et la séparation des tâches. Icyiciro cya 7: Ingorane zaturuka ku kutubahiriza amategeko Section 7: Compliance risk Section 7: Risque de conformité 375 - 35 Verify source ↗
Responsibilities of the board of
AI-assisted research summary: The board of directors must put strategies in place to protect a deposit-taking microfinance institution from compliance risks.
Ingingo ya 35: y’ubutegetsi mu zaturuka ku kutubahiriza amategeko Inshingano z’inama ingorane gucunga Article 35: Responsibilities of the board of directors in compliance risk management Article 35: Responsabilité du conseil d’administration dans la gestion du risque de conformité Ingingo ya 35: y’ubutegetsi mu zaturuka ku kutubahiriza amategeko Inshingano z’inama ingorane gucunga Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Article 35: Responsibilities of the Board of directors in compliance risk management Article 35: Responsabilité du conseil d’administration dans la gestion du risque de conformité ingamba zo kurinda Inama y’ubutegetsi igomba kugenzura ko hashyirwaho ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa ibi bikurikira bishobora guteza ingorane zaturuka ku kutubahiriza amategeko : The board of directors shall ensure that strategies are put in place to guard the deposit- taking microfinance institution against the following compliance risk factors: Le conseil d’administration doit s'assurer que des stratégies sont mises en place pour protéger l'institution de microfinance de dépôt contre les facteurs de risque de conformité suivants: (a) kutubahiriza amategeko n’inshingano ikigo zikomoka ku masezerano cyashyizeho umukono; (a) non compliance with contractual obligations; laws and (a) non respect des lois et obligations contractuelles; (b) kudaha uburenganzira ndetse no kutubahiriza inshingano ku bakiriya cyangwa abanyamuryango ; (b) non observance of rights and not towards responsibilities fulfilling customers or members; (b) non respect des droits et non accomplissement des responsabilités envers les clients ou les membres; (c) kwinubirwa n’abakiriya cyangwa bigo n’ibindi (c) complaints by clients or members and (c) réclamations des clients ou membres et other counterparties; autres homologues; abanyamuryango bikorana na cyo; (d) kubangamira inyungu z’abandi bantu; (d) harming the interests of third parties; (d) nuire aux intérêts de tiers; (e) uburyo bwo gukemura ibibazo by’imanza, imyenda ikigo gishobora kugira (harimo ikiguzi cyo gusiragira y’inkiko) imbere mu manza n’imiterere zitaracibwa y’imanza cyangwa gukangishwa kujyanwa mu nkiko; (e) litigation potential procedures, exposure (including cost of litigation) and nature of pending or threatened litigation; 376 (e) procédures de litige, exposition potentielle (y compris le coût du litige) et nature des litiges en cours ou menaces; (f) ibihombo byatewe no kubangamira uburyo bw’ikorahabuhanga binyuze mu kwinjira mu buryo butemwe muri mudasobwa bikorerwe ikigo, abahuza bacyo, abakiriya bacyo cyangwa abanyamuryango bacyo; (g) ubumenyi budahagije no kudashyirira ku gihe mu bikorwa ingamba zo ku gucunga kutubahiriza no amategeko kwangirika kw’isura y’ikigo. ingorane zaturuka Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (f) damages from computer hacking made to the institution, its intermediaries and its customers or members; (g) limited knowledge and postponed response by management to implement legal and reputation risk management. (f) dommages causés par informatique de intermédiaires et membres; le piratage l'institution, ses ses clients ou (g) Connaissance réponse limitée différée de la direction pour mettre en œuvre la gestion du risque juridique et de réputation. et - 36 Verify source ↗
Organization of Compliance
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must set up an independent compliance function.
Ingingo ya 36: rushinzwe ry’amategeko Imikorere y’urwego iyubahirizwa kugenzura Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Article 36: Organization of Compliance Function Article 36: Organisation de la fonction de conformité Ingingo ya 36: rushinzwe ry’amategeko Imikorere y’urwego iyubahirizwa kugenzura Article 36: Organization of Compliance Function Articl 36: Organisation de la fonction de conformité (1) Ikigo cy’imari cyakira mafaranga abitswa gishyiraho urwego rushinzwe kugenzura iyubahirizwa ry’amategeko rufasha mu kubahiriza ibisabwa n’amategeko binyuze ku gukurikirana no kubika inyandiko ku iyubahirizwa ry’amategeko. (1) Deposit-taking microfinance institution establishes an independent compliance function which facilitates efforts legal and regulatory requirements by tracking and documenting compliance. to comply with (2) Uru rwego rugomba guhabwa ibikenerwa bifasha kugora imirimo kandi zarwo inshingano zigasobanurwa neza. (2) The function sufficiently responsibilities specified. should resourced be its should be clearly also and (1) L’institution de microfinance de dépôt doit établit une fonction de conformité indépendante qui facilite les efforts pour se conformer aux exigences légales et réglementaires en suivant et en documentant la conformité. (2) La fonction doit également disposer de ses suffisantes ressources responsabilités doivent être clairement spécifiées. et (3) Ubwigenge bw’umukuru w’urwego iyubahirizwa rushinzwe kugenzura (3) The independence of the head of compliance and any other staff having (3) L'indépendance du responsable de la conformité et de tout autre membre du 377 ry’amategeko n’abandi bakozi barwo bwabangamirwa igihe bashyizwe mu mwanya aho hari cyangwa hashobora igongana ry’inyungu hagati kuba kugenzura y’inshingano iyubahirizwa ry’amategeko n’izo zindi nshingano. zo Official Gazette n° Special of 31/03/2023 compliance responsibilities may be undermined if they are placed in a position where there is a real or potential their compliance responsibilities and their other responsibilities. between conflict personnel ayant des responsabilités en matière de conformité peut être compromise s'ils sont placés dans une position où il existe un conflit réel ou potentiel entre leurs responsabilités en matière de conformité et leurs autres responsabilités. (4) Bityo, aho abakozi bashinzwe iyubahirizwa kugenzura ry’amategeko n’izindi nshingano ikigo kigomba kugenzura ko ryose ryirinzwe. ry’inyungu igongana bakora (4) Therefore, that where compliance staff perform non-compliance the institution shall ensure that conflict of interest is avoided. tasks, (4) Par conséquent, lorsque le personnel chargé de la conformité exécute des tâches de non-conformité, l’institution veille à éviter tout conflit d'intérêts. - 37 Verify source ↗
Inshingano z’urwego
AI-assisted research summary: The compliance function must help management manage institutional risk by advising on compliance rules, educating staff, and handling staff compliance queries. Specific compliance tasks may be outsourced, but the board and management remain responsible for compliance management.
Ingingo ya 37: Inshingano z’urwego rushinzwe iyubahirizwa ry’amategeko Article 37: responsibilities Compliance Function Article 37: Responsabilités de la fonction de conformité UMUTWE WA BW’IMBERE MU KIGO III: UBUGENZUZI CHAPTER III: INTERNAL CONTROLS CHAPITRE INTERNES III: CONTRÔLES Ingingo ya 37: Inshingano z’urwego rushinzwe iyubahirizwa ry’amategeko 37: Article responsibilities Compliance Function Article 37: Responsabilités de la fonction de conformité (1) Urwego rushinzwe ry’amategeko kugenzura iyubahirizwa rufite inshingano nyamukuru yo kunganira ubuyobozi mu gucunga neza icyateza ingorane binyuze mu: (a) gutanga ubujyanama ku buyobozi ku iyubahirizxwa amabwiriza ry’amategeko, rusange, amabwiriza, n’ibipimo ngenderwaho bikurikizwa mu kigo; (b) kwigisha abakozi ku iyubahirizwa ry’amategeko; (1) The compliance function has the main responsibility of assisting management to effectively manage the institution’s risk through: (1) La fonction de conformité a pour principale responsabilité d'aider la direction à gérer efficacement le risque de l’institution par: (a) advising management on compliance laws, regulations, directives, rules and standards applicable to the institution; with (a) conseiller la direction sur le respect des lois, règlements, directives, règles et normes applicables à l'institution; (b) educating staff on compliance (b) éduquer le personnel sur les issues; questions de conformité; 378 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (c) gukora nk’urwego rw’ubugishwanama ku bibazo byibazwa n’abakozi. (c) acting as a contact point for compliance queries from staff. (c) servir de point de contact pour les demandes de conformité du personnel. (2) Imirimo yihariye y’urwego rushinzwe iyubahirizwa kugenzura ishobora gutangwa ry’amategeko n’undi muntu. urugero: gusobanura amategeko ariko bigenzurwa bigomba rushinzwe n'umuyobozi w’urwego kugenzura iyubahirizwa ry’amategeko. n'amabwiriza kuguma (3) Hatitawe ku ntera imirimo y’urwego rushinzwe kugenzura iyubahirizwa ry’amategeko yahawe undi muntu, n’ubuyobozi inama bigumana inshingano yo kugenzura iyubahirizwa ry’amategeko mu kigo. y’ubutegetsi (2) Specific tasks of the Compliance Function may be outsourced e.g. the interpretation of laws and regulations but to they must remain subject appropriate oversight by the Head of Compliance. tasks of (3) Regardless of the extent to which specific the compliance function are outsourced, the board of remain directors and management responsible institution’s for compliance management process. the conformité (2) Des tâches spécifiques de la fonction de être externalisées, par ex. l'interprétation des lois et règlements, mais ils doivent rester soumis à un contrôle approprié par le responsable de la conformité. peuvent (3) Quelle que soit la mesure dans laquelle des tâches spécifiques de la fonction de conformité le conseil d'administration et la direction restent responsables du processus de gestion de la conformité de l'institution. externalisées, sont UMUTWE WA BW’IMBERE MU KIGO III: UBUGENZUZI CHAPTER III: INTERNAL CONTROLS CHAPITRE INTERNES III: CONTRÔLES - 38 Verify source ↗
Gahunda y’ubugenzuzi
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must set up a strong internal control system.
Ingingo ya 38: Gahunda y’ubugenzuzi bw’imbere mu kigo Article 38: Internal control framework Article 38: Cadre de contrôle interne Ingingo ya 38: Uburyo bw’ubugenzuzi bw’imbere mu kigo Article 38: Internal control framework Article 38: Cadre de contrôle interne (1) Buri kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga kigomba gushyiraho uburyo buhamye bwo abitswa (1) Every deposit-taking microfinance institution is required to establish a internal control system as strong (1) Chaque institution de microfinance de dépôt est tenue d'établir un système de contrôle interne solide, tel que reconnu 379 kugenzura n’amahame mpuzamahanga. ikigo bwemewe Official Gazette n° Special of 31/03/2023 recognized by international standards. par les normes internationales. intego (2) Uburyo bw’ubugenzuzi bw’imbere mu kigo bugomba nibura kuba burimo kugaragaza z’ikigo, uko ubugenzuzi bukorwa, uburyo bwo gusuzuma ibyatera ingorane, ibikorwa by’igenzura, no guhanahana amakuru hamwe no gukurikirana ibikorerwa mu kigo. itumanaho (2) The internal control system should at identification of the least contain control objectives, organizational assessment risk environment, activities, control procedures, information and communication as well as monitoring. (2) Le système de contrôle interne doit au l'identification des moins contenir organisationnels, objectifs l'environnement de les procédures d'évaluation de risques, les activités de contrôle, l'information et la communication la surveillance. contrôle, ainsi que - 39 Verify source ↗
Internal control procedures’
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must prepare and keep an up-to-date internal procedures manual, plus related internal control documentation.
Ingingo ya 39: Igitabo gisobanura amabwiriza agenga ubugenzuzi bw’imbere mu kigo Article 39: Internal control procedures’ manual Article 39: Manuel des procédures de contrôle interne Ingingo ya 39: Igitabo gisobanura amabwiriza agenga ubugenzuzi bw’imbere mu kigo Article 39: Internal control procedures’ manual Article 39: Manuel des procédures de contrôle interne abitswa (1) Buri kigo cy’imari iciriritse cyakira kigomba amafaranga cy’amabwiriza gutegura agenga ibikorwa byacyo bitandukanye kandi icyo gitabo kigomba kuba kijyanye n’igihe. igitabo (1) Every deposit-taking microfinance institution shall produce a procedures’ manual of their various activities and keep it up to date. (1) Chaque institution de microfinance de dépôt doit produire et tenir à jour le ses manuel différentes activités. procédures de de (2) Icyo gitabo kigomba gusobanura uburyo bwo kwegeranya, gusesengura no gutanga ibitekerezo ku makuru yakiriwe, amabwiriza y’ibaruramari n’uburyo bw’imikorere by’ikigo. (2) Those procedures’ manuals must specify modalities of collecting, processing and providing feedback, accounting and operations procedures. (2) Ces manuels de procédures doivent préciser les modalités de collecte, de traitement et de retour d’information, et les opérationnelles. comptables procédures (3) Buri kigo kigomba kandi gutegura, mu inyandiko isobanura ibyagenwe bifasha kugira bumwe, buryo (3) It is also required to develop, under similar conditions, documentation specifying the resources assigned to (3) Il est également nécessaire d’élaborer, dans des conditions similaires, une documentation précisant les ressources 380 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 harimo ngo ubugenzuzi bw’imbere bukore by’umwihariko neza, inshingano kugaragaza inzego zitandukanye inshingano zifite, zahawe ubugenzuzi bw’imbere ndetse n’umutungo buzakoresha; amabwiriza umutekano w’uburyo yerekeye no bukoreshwa mu guhanahana amakuru n’uburyo bwo gupima ibyateza ingorane. itumanaho the proper functioning of ensure internal control, especially the different levels of responsibility, the duties involved in and resources assigned to the internal procedures related to the security of information communication systems, and a description of risk measuring systems. operations, control and interne, notamment affectées au bon fonctionnement du contrôle les différents niveaux de responsabilité, les tâches et les ressources affectées aux opérations de contrôle interne, les procédures liées à la sécurité des systèmes de d’information communication et une description des systèmes de mesure de risques. et (4) Iyo nyandiko ibikwa ku buryo isabwe ibyemezo, abakozi, umugenzuzi bworoha kuyibona, n’inzego ubuyobozi, wigenga na Banki Nkuru. zifatirwamo igihe (4) The documentation is organized for easy availability, upon request, to the decision-making bodies, management, staff, the external auditor and the Central Bank. (4) La documentation est organisée de façon à être facilement accessible, sur demande, aux organes de décision, à la direction, au personnel, à l'auditeur externe et à la Banque Centrale. - 40 Verify source ↗
Urutonde rw’ibyitabwaho
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must set up an internal control checklist with at least the listed control areas.
Ingingo ya 40: Urutonde rw’ibyitabwaho mu bugenzuzi bw’imbere mu kigo Article 40: Internal control checklist Article 40: Liste de vérification du contrôle interne Ingingo ya 40: Urutonde rw’ibyitabwaho mu bugenzuzi bw’imbere mu kigo Article 40: Internal control checklist Article 40: Liste de vérification du contrôle interne cy’imari Buri kigo cyakira amafaranga abitswa kigomba gushyiraho urutonde bw’imbere rukubiyemo nibura: rw’ibikurikizwa mu bugenzuzi iciriritse Every deposit-taking microfinance institution should establish a checklist containing at least: Chaque institution de microfinance de dépôt doit établir une liste de contrôle contenant au moins des : (a) amakuru yerekeye itandukanywa (a) information on separation of duties; (a) informations sur la séparation des ry’inshingano; (b) ubugenzuzi bigaragara; bw’ibintu bihari (b) physical controls; (b) les contrôles physiques; tâches; (c) ubugenzuzi bw’ibaruramari n’imari; (c) accounting and financial controls; (c) les contrôles comptables et financiers; 381 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (d) imiterere y’imicungire n’uburyo bwo imikorere byoroshya gukurikirana ubugenzuzi bw’imbere; (d) management and supervision structure that ease internal controls; (d) la structure de gestion et de supervision qui facilite les contrôles internes; (e) imitunganyirize y’akazi; (e) organization of work; (e) l'organisation du travail; (f) uburyo bwo gutanga uruhushya no kwemeza ibikorerwa mu kigo hamwe; (f) authorization and approval process as (f) le processus d'autorisation et well as; d'approbation ainsi que; (g) n’abakozi ba ngombwa kugira ngo bafashe gukora neza ubugenzuzi. bw’imbere. - 41 Verify source ↗
Ubugenzuzi bw’imbere mu
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must keep accounting systems with audit-trail procedures, make reported amounts verifiable, and retain accounting records for at least ten years.
Ingingo ya 41: Ubugenzuzi bw’imbere mu kigo mu ibaruramari Article 41: Internal control in accounting Article 41: Contrôle interne en comptabilité 325 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Ingingo ya 41: Ubugenzuzi bw’imbere mu kigo mu ibaruramari (g) key personnel to enable efficient (g) le personnel clé pour permettre les internal controls. contrôles internes efficaces. Article 41: Internal control in accounting Article 41: Contrôle interne en comptabilité rwego abitswa (1) Buri kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga kigomba kugenzura ko uburyo bw’ibaruramari bwashyizweho mu rwo gutegura inyandiko yerekana uko imari ihagaze, inyandiko igaragaza inyungu n’igihombo ndetse n’andi mafaranga yinjiye, raporo igaragaza ihindagurika mu mutungo bwite w’ikigo yerekana n’inyandiko impinduka zabaye mu mutungo bwite hamwe n’indi nyandiko yose yerekeye imari, amabwiriza agamije: bukubiyemo (1) Every deposit microfinance institution must ensure that the accounting system which is set up to prepare the statement of financial position, a statement of profit other loss comprehensive income, statement of cash flow and statement of changes in equity financial statement includes a set of procedures to: any other and and and (1) Chaque institution de microfinance de dépôt doit s'assurer que le système comptable qui est mis en place pour préparer l'état de la situation financière, un état des résultats et des autres éléments du résultat global, un état des flux de trésorerie et un état de variation des capitaux propres et tout autre état financier comprend un ensemble de procédures pour: 382 (a) gusobanura amakuru yose hifashishijwe inyandiko z’umwimerere kugira ngo bishoboke gukora ubugenzuzi budafite kirogoya kugeza ku nyandiko no gukora ubugenzuzi kuva ku nyandiko z’incamake kugera ku nyandiko z’umwimerere; y’incamake (b) gusobanura mafaranga y’igihe n’ikindi habikwa z’ibanze mafaranga asigaye. impinduka mu hagati asigaye cy’ibaruramari inyandiko n’ayo zijyanye (2) Buri mubare usobanuwe muri buri ndetse z’ibaruramari raporo n’imigereka hamwe n’izindi nyandiko zishyikirizwa Banki Nkuru ugomba kuba wagenzurwa, hashingiwe ku bintu bigize uwo mubare. (3) Buri kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa kigomba kubika nibura mu gihe cy’imyaka icumi, inyandiko zose z’ibaruramari ndetse n’indi nyandiko yose zikenewe mu gusobanura inyandiko ayo madosiye yakoreshejwemo. Official Gazette n° Special of 31/03/2023 (a) justify any data by using original documentary evidence from which it must be possible to constitute an uninterrupted audit track to the summary document and vice versa; toute donnée (a) justifier en utilisant pièces des justificatives originales à partir desquelles il doit être possible de constituer une piste d'audit ininterrompue jusqu'au document de synthèse et vice versa; (b) explain the changes in balances from one accounting period to another by keeping records of subsidiary entries those balances. to (b) expliquer les variations des soldes d'une période comptable à les l'autre en conservant écritures subsidiaires de ces soldes. all reports (2) It is required that each amount set forth and accounting in appendices as well as in other documents submitted to the Central Bank be verifiable, based on the details is of composed. the elements of which it (3) Every deposit-taking microfinance institution is required to keep, for a ten years, all period of at least any other accounting the justify document needed documents such files were used to produce. and to files 383 les (2) Il est exigé que chaque montant rapports tous figurant dans comptables et les annexes ainsi que dans d'autres documents soumis à la Banque Centrale soit vérifiable, sur la base du détail des éléments qui le composent. Chaque institution de microfinance de dépôt est tenue de conserver, pendant une période d’au moins dix ans, les dossiers comptables et tout autre document nécessaires pour justifier les dossiers dans lequels ces documents ont été utilisés. tous Official Gazette n° Special of 31/03/2023 - 42 Verify source ↗
Ubugenzuzi bw’imbere mu
AI-assisted research summary: Deposit-taking microfinance institutions must assess loans carefully, review credit risk monthly, and formalize lending/commitment procedures when authority is delegated.
Ingingo ya 42: Ubugenzuzi bw’imbere mu kigo mu micungire y’inguzanyo Article 42: Internal control management in loans Article 42: Contrôle interne dans la gestion des crédits Ingingo ya 42: Ubugenzuzi bw’imbere mu kigo mu micungire y’inguzanyo Article 42: Internal control management in loans Article 42: Contrôle interne dans la gestion des crédits buri isesengura imishinga kigo (1) Mu guhitamo ihabwa cy’imari inguzanyo, iciriritse cyakira amafaranga abitswa gisuzuma niba umushinga wunguka, rinononsoye hakorwa ry’amafaranga umushinga uzatwara n’azawukomokaho hanasuzumwa impamvu y’icyo inguzanyo yasabiwe, yo kimwe kwishyura azaturuka n’ubushobozi bw’uwahawe inguzanyo. amafaranga n’aho (1) Every deposit-taking micro finance institution must, when deciding to lend, take into account the rate of return, by ensuring that estimates of expenses and incomes are as exhaustive as possible and by examining the purpose of the requested the repayment source of the borrower and the capacity for reimbursement. loan, as well as de au moment (1) Chaque institution de microfinance de décider dépôt, d’octroyer un crédit, tient compte du taux de rendement du projet, en veillant à ce que les estimations de dépenses et de revenus soient aussi exhaustives que possible et en examinant l'objet du crédit demandé, ainsi que la source et la capacité de remboursement de l'emprunteur. (2) Buri kigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa gisuzuma nibura buri kwezi, uko inguzanyo zishyurwa n’izitishyurwa neza zihagaze. (2) Every deposit-taking micro finance institution, analyzes on at least a monthly basis, the quality of its credit risk exposure status. (2) Chaque institution de microfinance de dépôt, analyse au moins une fois par mois, la qualité de son état d'exposition au risque de crédit. (3) Isuzuma rivugwa mu gika cya (2) cy’iyi ngingo riutuma hamenyekana neza umubare w’inguzanyo zigomba guteganyirizwa igihombo no gushyira ku gihe akubiye mu madosiye y’inguzanyo. amakuru (3) The evaluation refered to in Paragraph (2) of this Article makes it possible to determine the appropriate levels of provisioning and updating of credit files. (3) L’évaluation visée au pargraphe (2) du présent article permet de déterminer les de niveaux provisionnement et de mise à jour des dossiers de crédit. appropriés (4) Amabwiriza agenga gutanga inguzanyo cyangwa uburyo bwo idasohora imyenda kwemeza amafaranga, agomba kuba yanditswe ku buryo bunononsoye kandi ajyanye (4) Procedures for lending and making commitments, when authority is delegated, must be clearly formalized the characteristics of the deposit-taking especially adapted and to (4) Les procédures d’octroi de crédits et de prendre engagements, des spécifiquement en cas de délégation de clairement pouvoir, doivent aux et formalisées être adaptées 384 n’imiterere y’ikigo cy’imari iciriritse abitswa, cyakira amafaranga by’umwihariko yacyo, imiyoborere n’imiterere y’imirimo iyo bikorwa yacyo, cyane cyane n’urwego rwasigiwe ububasha. ingano - 43 Verify source ↗
Ubugenzuzi bw’imbere mu
AI-assisted research summary: The board of directors of a deposit-taking microfinance institution must review and update internal control at least yearly, examine its internal control activities and results, prepare a report on how internal control is carried out, and send that report to the Central Bank by 30 April after the financial year ends.
Ingingo ya 43: Ubugenzuzi bw’imbere mu kigo mu isuzumamikorere no gukora raporo Article 43: Internal control in evaluation and reporting Article 43: Contrôle interne en matière d'évaluation et de rapport UMUTWE WA III: ZINYURANYE N’IZISOZA INGINGO CHAPTER III: MISCELLANEOUS AND FINAL PROVISIONS CHAPITRE DIVERSES ET FINALES III: DISPOSITIONS Ingingo ya 43: Ubugenzuzi bw’imbere mu kigo mu isuzumamikorere no gukora raporo (1) Nibura rimwe mu mwaka, inama y'ubutegetsi igomba gusuzuma no gushyira gahunda y’ubugenzuzi bw’imbere kugira ngo hongerwemo impinduka zabayeho. gihe ku Official Gazette n° Special of 31/03/2023 micro finance institution, such as its size, organization and nature of its activities. l’institution de caractéristiques de microfinance de dépôt, telles que sa taille, son organisation et la nature de ses activités. Article 43: Internal control in evaluation and reporting Article 43: Contrôle interne en matière d'évaluation et de rapport (1) At least once a year, the board of directors should review and update Internal Control to accommodate the changes and market developments. framework (1) Au moins une fois par an, le conseil d’administration doit revoir et mettre à jour le cadre de contrôle interne pour s'adapter aux changements et aux évolutions du marché. kugenzura (2) Inama y’ubutegetsi y’ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa ibyakozwe igomba n'ibyagezweho n’ubugenzuzi bw’imbere mu kigo, ishingiye ku ishyikirizwa n'abayobozi makuru b’ikigo n’urwego n'atangwa rushinzwe ubugenzuzi bw’imbere muri icyo kigo. (2) The board of directors of every deposit- taking microfinance institution must examine internal control activities and results on the basis of the information provided by in charge of those managing the institution and by the service in charge of internal control. les activités et (2) Le conseil d’administration de chaque institution de microfinance de dépôt doit examiner les résultats du contrôle interne sur base des les informations fournies par la gestion de responsables l'institution et par le service en charge du contrôle interne. de (3) Inama y’ubutegetsi kandi itegura raporo y’ibigenderwaho mu gukora ubugenzuzi bw’imbere mu kigo. (3) The board of directors then produces a report on the conditions under which internal control is carried out. (3) Le conseil d’administration établit ensuite un rapport sur les conditions d'exercice du contrôle interne. (4) Iyo raporo ivugwa mu gika cya (3) (4) The report refered to in Paragraphe (3) (4) Le rapport visé au paragraphe (3) 385 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 cy’iyi ngingo iba ikubiyemo – of this Article includes – comprend – (a) urutonde rw’ubushakashatsi bwakozwe hagaragazwa amasomo yavuye mu makosa yagiye akorwa cyane cyane ibitaratunganyijwe kurusha ibindi n’uburyo bwo gukosora amakosa yakozwe; (b) ibisobanuro ku byahinduwe mu bugenzuzi bw’imbere mu kirimo kigo mu kwigwaho; gihe ku (c) ibisobanuro bukurikizwa ishyiramubikorwa ry’amabwiriza n’ibikorwa bishya; buryo mu ajyanye (d) kwerekana ibikorwa by’ingenzi biteganyijwe mu rwego rw’ubugenzuzi bw’imbere mu kigo. (a) an inventory of inquiries carried out showing major lessons and, more particularly, the main inadequacies noted, as well as a follow up of corrective measures taken; (b) a description of important changes made in the field of the internal control during period under examination; (a) un état des lieux des enquêtes menées faisant apparaître les principaux enseignements et, les particulièrement, plus principales insuffisances constatées, ainsi qu’un suivi des mesures correctives prises; (b) une description des changements importants intervenus dans le domaine du contrôle interne au cours de la période examinée; (c) a description of conditions for the the implementation of procedures put in place for new activities; (c) une description des conditions de mise en œuvre des procédures mises en place pour les nouvelles activités; (d) presentation of the major anticipated actions in the area of internal control. (d) présentation des principales actions envisagées en matière de contrôle interne. (5) Iyo raporo yohererezwa buri mwaka kuri Banki Nkuru bitarenze tariki ya 30 Mata y’umwaka w’ibaruramari ukurikira. (5) This report is forwarded every year to the Central Bank, at the latest on 30th April following the end of the financial year. (5) Ce rapport est transmis chaque année à la Banque Centrale, au plus tard le 30 avril suivant la clôture de l'exercice financier. 386 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 UMUTWE WA ZINYURANYE N’IZISOZA IV: INGINGO CHAPTER IV: MISCELLENEOUS AND FINAL PROVISIONS CHAPITRE DIVERSES ET FINALES IV: DISPOSITIONS - 44 Verify source ↗
Kubahiriza ibiteganywa
AI-assisted research summary: Existing deposit-taking microfinance institutions that do not meet this regulation’s requirements must comply within one year of publication.
Ingingo ya 44: Kubahiriza ibiteganywa n’aya mabwiriza Article 44: Compliance with this regulation Article 44: Conformité avec le présent règlement Ingingo ya 44: Kubahiriza ibiteganywa n’aya mabwiriza Article 44: Compliance with this regulation Article 44: Conformité avec le présent règlement Ikigo cy’imari iciriritse cyakira amafaranga abitswa gisanzwe gikora kitujuje ibisabwa igihe n’aya mabwiriza cy’umwaka umwe uhereye aya mabwiriza rusange atangarijwe mu Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda kugira ngo cyuzuze ibisabwa rusange gihawe igihe Existing deposit-taking microfinance that does not meet the requirements of this regulation is given a period of one year from its publication to comply with them. L’institution de microfinance de dépôt existante qui ne satisfait pas aux exigences de ce règlement dispose un délai d'une année à compter de sa publication pour s'y conformer. - 45 Verify source ↗
Ingingo y’ururimi
AI-assisted research summary: The regulation was drafted in English.
Ingingo ya 45: Ingingo y’ururimi Article 45: Language provision Article 45: Disposition linguistique Ingingo ya 45: Ingingo y’ururimi Article 45: Language provision Article 45: Disposition linguistique Aya mabwiriza rusange yateguwe mu rurimi rw’Icyongereza. This Regulation was drafted in English. Le présent règlement a été rédigé en anglais. - 46 Verify source ↗
Ingingo ivanaho
AI-assisted research summary: This article repeals Regulation No. 02/2009 of 27/05/2009 on microfinance activity and any prior provisions that conflict with this regulation.
Ingingo ya 46: Ingingo ivanaho Article 46: Repealing provision Article 46: Disposition abrogatoire Ingingo ya 46: Ingingo ivanaho Article 46: Repealing provision Article 46: Disposition abrogatoire Amabwiriza rusange no 02/2009 yo ku wa imitunganyirize 27/05/2009 y’imikorere iciriritse n’izindi ngingo zose zinyuranyije n’aya mabwiriza rusange bivanyweho yerekeye y’ibigo by’imari Regulation no 02/2009 of 27/05/2009 on the organization of microfinance activity and all other prior provisions contrary this regulation are repealed. to Le règlement n° 02/2009 du 27/05/2009 relatif à l'organisation de l'activité de microfinance et toutes antérieures contraires au présent règlement sont abrogés. dispositions autres - 47 Verify source ↗
Gutangira gukurikizwa
AI-assisted research summary: This regulation starts to apply on the day it is published in the Official Gazette of the Republic of Rwanda.
Ingingo ya 47: Gutangira gukurikizwa Article 47: Entry into force Article 47: Entrée en vigueur 326 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 AMABWIRIZA RUSANGE No 61/2023 YO KU WA 27/03/2023 ASHYIRAHO UBURYO BW’IMICUNGIRE Y’IBYATEZA INGORANE MU BIGO ICIRIRITSE BYAKIRA BY’IMARI AMAFARANGA ABITSWA REGULATION No 61/2023 OF 27/03/2023 ESTABLISHING RISK MANAGEMENT FRAMEWORK FOR DEPOSIT-TAKING MICROFINANCE INSTITUTIONS RÈGLEMENT No 61/2023 DU 27/03/2023 ÉTABLISSANT LE CADRE DE GESTION DE RISQUES POUR LES INSTITUTIONS DE MICROFINANCE DE DÉPÔT Banki Nkuru y’u Rwanda; The National Bank of Rwanda; La Banque Nationale du Rwanda; Ishingiye ku Itegeko no 48/2017 ryo ku wa 23/09/2017 rigenga Banki Nkuru y’u Rwanda nk’uko ryavuguruwe kugeza ubu, cyane cyane mu ngingo zaryo, iya 6, iya 6bis, iya 8, iya 9, iya 10 n’iya 15; Pursuant to Law n° 48/2017 of 23/09/2017 governing the National Bank of Rwanda as amended to date, especially in Articles 6, 6bis, 8, 9, 10, and 15; Vu la Loi no 48/2017 du 23/09/2017 régissant la Banque Nationale du Rwanda telle que modifiée à ce jour, spécialement en ses articles 6, 6bis, 8, 9 ,10 et 15; Ishingiye ku Itegeko No 072/2021 ryo ku wa 05/11/2021 rigenga ibigo by’imari iciriritse byakira amafaranga abitswa, cyane mu ngingo zaryo, iya 23, iya 24, n’iya 54; Pursuant to Law n° 072/2021 of 05/11/2021 governing deposit-taking microfinance institutions, especially in Articles 23, 24, and 54; Vu la Loi no 072/2021 du 05/11/2021 régissant les institutions de microfinance de dépôt, spécialement en ses articles 23, 24 et 54; Isubiye ku mabwiriza rusange n° 02/2009 yo ku wa 27/05/2009 ryerekeye imitunganyirize y’imikorere y’ ibigo by’imari iciriritse; Having reviewed regulation n° 02/2009 of 27/05/2009 of the microfinance activity; organisation on Revue le règlement n° 02/2009 du 27/05/2009 relatif a l’activite de microfinance; l’organisation de ISHYIZEHO AMABWIRIZA RUSANGE AKURIKIRA: ISSUES REGULATION: THE FOLLOWING ÉMET LE RÈGLEMENT SUIVANT: UMUTWE WA MBERE: RUSANGE INGINGO CHAPTER PROVISIONS ONE: GENERAL CHAPITRE PREMIER : DISPOSITIONS GÉNÉRALES 327 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Ingingo ya 47: Gutangira gukurikizwa Article 47: Entry into force Article 47: Entrée en vigueur Aya mabwiriza rusange atangira gukurikizwa ku munsi atangarijwe mu Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda. This regulation comes into force on the date of its publication in the Official Gazette of the Republic of Rwanda. Le présent règlement entre en vigueur le jour de sa publication au Journal Officiel de la République du Rwanda. 387 Official Gazette n° Special of 31/03/2023 Kigali, 27/03/2023 (sé) RWANGOMBWA John Guverineri Governor Gouverneur Bibonywe kandi bishyizweho Ikirango cya Repubulika: Seen and sealed with the Seal of the Republic: Vu et scellé du Sceau de la République: (sé) Dr UGIRASHEBUJA Emmanuel Minisitiri w’Ubutabera akaba n’Intumwa Nkuru ya Leta Minister of Justice and Attorney General Ministre de la Justice et Garde des Sceaux 388
Provision text is displayed from LexChat’s stored statute record. Use the official source links to verify amendments, commencement, and current legal force.
Ask AI about this statute
REGULATION No 61/2023 OF 27/03/2023 ESTABLISHING RISK MANAGEMENT FRAMEWORK FOR DEPOSIT-TAKING MICROFINANCE INSTITUTIONS
Sign in to ask AI about this statute
Sign in to start authenticated, citation-grounded statute research.
Sign in