ITEGEKO N° 22/2002 RYO KU WA 09/07/2002 RISHYIRAHO SITATI RUSANGE IGENGA ABAKOZI BA LETA N’INZEGO Z’IMIRIMO YA LETA.
This article defines key terms about public administration, jobs, posts, grades, staffing charts, and salary bases.
AI-assisted research synopsis — verify against the official legal text below.
- Jurisdiction
- Rwanda
- Instrument
- Act or statute
- Status
- Not in force
- Version
- Undated source snapshot
- Language
- rw
- Updated
- Official source
- View official record ↗
Statute overview
About this statute
This article defines key terms about public administration, jobs, posts, grades, staffing charts, and salary bases. This provision says the law establishes a general statute governing state employees and public service institutions. This article says the law applies to all civil servants, while soldiers, police, and political or judicial leaders are covered by special statutes or other special laws. Special statutes for the civil servants referred to in Article 3(2) are established by presidential decree. This provision lists five government work categories and their abbreviations: C, G, OC, P, and E.
Search within this statute
Search all stored provisions in this version.
Legal text
Provisions of ITEGEKO N° 22/2002 RYO KU WA 09/07/2002 RISHYIRAHO SITATI RUSANGE IGENGA ABAKOZI BA LETA N’INZEGO Z’IMIRIMO YA LETA.
Showing 134 of 134
- 1 Verify source ↗
Article 1
AI-assisted research summary: This article defines key terms about public administration, jobs, posts, grades, staffing charts, and salary bases.
Ingingo ya mbere: 1° a) Umukozi wa Leta ni umuntu wese ukora umurimo uteganyijwe mu butegetsi bwa Leta kandi ahembwa ku mafaranga akomoka ku mutungo wa Leta. b) Ubutegetsi bwa Leta bugizwe n’urukomatanye rw’inzego z’imirimo Leta igena kugira ngo zikorere cyangwa zikemure ibibazo by’abaturage hitawe ku byo bakenera n’ibibazo byabo by’ibanze 2° a) Umurimo ni inyito ihabwa akazi umuntu akora, ahemberwa kandi afitiye ubushobozi. Buri murimo ushobora kugirwa n’umwanya umwe cyangwa myinshi ikorwamo n’abakozi ba Leta. b) Umwanya w’umurimo ureba umukozi wa Leta umwe gusa yashyiriwemo kugira ngo yuzuze inshingano zijyanye n’umurimo we. c) Urukomatanye rw’imirimo ifite ibyo ihuriyeho byerekeranye n’imiterere y’ibikorwa, n’uburyo umuntu ahabwa akazi, uko azamurwa mu ntera , n’imiterere bwite y’aho akorera ibyo byose bigize urwego rw’umurimo. d) Buri rwego rw’umurimo rugabanyijemo amashami akubiyemo imirimo ifite umwihariko ihuriyeho uyitandukanya n’indi mirimo. e) Ishami rigizwe n’imirimo isa ibumbiye hamwe kandi ihuriye ku mahame amwe ajyanye n’imihindagurikire y’ibihe n’imyumvikanire y’akazi mu rwego rw’amajyambere uru n’uru. Ishami ry’imirimo rifatwa kimwe n’urugaga rw’abantu bakora umwuga umwe. 2 3° 4° 5° 6° 7° f) Umurimo n’imyanya iwugize itondetse hakurikijwe ingazimpagarike n’ingazintambike. g) Ingazimpagarike y’umurimo cyangwa y’umwanya w’akazi uhwanye n’uko imirimo ikurikirana ku rutonde rwayo. Ingazimpagarike ifatwa kimwe n’icyiciro. h) Ingazintambike yerekana aho umurimo cyangwa umwanya uyu n’uyu uherereye mu cyiciro. Intera ni inyito ihabwa umukozi wa Leta hakurikijwe umurimo cyangwa umwanya arimo. Intera y’umukozi wa Leta ishobora na none kugaragarira mu rwego rw’umurimo cyangwa mu rugaga rw’abantu bakora umwuga umwe. Intera y’umukozi wa Leta igaragaza mu buryo butaziguye urwego n’ishami ry’umurimo w’umukozi wa Leta, ndetse n’ingazimpagarike n’ingazintambike by’umwanya we. Isesengura ry’umwanya w’umurimo ni uburyo butaziguye kandi bwumvikana neza bwifashishwa mu kugaragaza icyo umurimo usaba by’umwihariko, uburyo ukorwa, isura y’ibikorwa biwugize n’uruhare umuntu agira mu kuwutunganya, ndetse n’ibigamijwe n’ibisabwa byose ku muntu wese ushobora gushingwa uwo murimo. Imbonerahamwe y’imyanya ni ishusho yerekana uburyo ubutegetsi bwa Leta ubu n’ubu buteye hakurikijwe inzego zibugize n’imyanya biri muri izo nzego n’ibyo iyo mirimo n’imyanya bisaba ndetse n’abakozi bayikora, impamyabumenyi cyangwa impamyabushobozi n’ubuzobere bujyanye na yo. Imbonerahamwe yerekana ku buryo butaziguye umubare w’imirimo n’imyanya y’akazi iteganyijwe, irimo abakozi n’iyo batarimo. Ishyira ry’abakozi mu myanya bakwiye ni igikorwa cy’ubutegetsi gituma hatunganywa imbonerahamwe y’imyanya y’imirimo, umukozi wa Leta akavanwa mu mwanya uyu n’uyu akajyanwa mu wundi hagamijwe ijyanye n’impamyabumenyi cyangwa ry’abakozi mu myanya bakwiye impamyabushobozi bafite n’uburambe bwabo ku kazi n’ibyo iyo myanya ubwayo isaba. a) Umubare fatizo ni umubarwa mbumbe ugaragaza agaciro k’intera y’umukozi wa Leta cyangwa ak’umwanya we, ushingirwaho kugira ngo abarirwe umushahara. ishyirwa b) Ishingiro ry’umubare fatizo ni cyo gipimo nyabumwe gikoreshwa kugira ngo berekane agaciro n’imizamukire by’intera n’imyanya y’imirimo. c) Agaciro k’ishingiro ry’umubare fatizo ni umubare w’amafaranga ugenerwa ishingiro ry’umubare fatizo. 8° Imbonerahamwe fatizo y’imishahara ni ishusho igaragaza imibare fatizo iri hamwe ishobora kujyana n’intera n’imyanya y’imirimo, ari na byo bishingirwaho mu kubara imishahara fatizo. UMUTWE WA II: ISHYIRWAHO RY’ITEGEKO N’ABO RIGENGA - 2 Verify source ↗
Article 2
AI-assisted research summary: This provision says the law establishes a general statute governing state employees and public service institutions.
Ingingo ya 2: Iri tegeko rishyiraho sitati rusange igenga abakozi ba Leta n’inzego z’imirimo ya Leta. Rikubiyemo amategeko rusange agenga imicungire y’ abakozi ba Leta mu nzego z’imirimo ya Leta. - 3 Verify source ↗
Article 3
AI-assisted research summary: This article says the law applies to all civil servants, while soldiers, police, and political or judicial leaders are covered by special statutes or other special laws.
Ingingo ya 3: Iri tegeko rigenga abakozi bose ba Leta nk’uko bavugwa mu ngingo ya mbere 1° a). Ariko rero sitati zihariye zigenga abasirikare n’abapolisi, zigena imiterere y’akazi, uburyo gatangwa, uko abakozi binjizwa mu kazi, uko bazamurwa mu ntera n’uko basohoka mu kazi. Sitati zigenga abayobozi bo mu rwego rwa politiki n’urw’ubucamanza zigenwa n’amategeko yihariye. 3 - 4 Verify source ↗
Article 4
AI-assisted research summary: Special statutes for the civil servants referred to in Article 3(2) are established by presidential decree.
Ingingo ya 4: Sitati zihariye zigenga abakozi bo mu butegetsi bwa Leta buvugwa mu gika cya kabiri cy’ingingo ya 3 zishyirwaho n’iteka rya Perezida wa Repubulika. INTERURO YA II: IMITUNGANYIRIZE Y’INZEGO Z’IMIRIMO YA LETA UMUTWE WA MBERE: ISHYIRWAHO RY’INZEGO Z’IMIRIMO - 5 Verify source ↗
Article 5
AI-assisted research summary: This provision lists five government work categories and their abbreviations: C, G, OC, P, and E.
Ingingo ya 5: Imirimo ya Leta ikubiye mu nzego eshanu (5) zikurikira: 1° urwego rw’imirimo y’“ubuyobozi“ , mu magambo ahinnye rukaba urwego “C“ ; 2° urwego rw’imirimo y’“imicungire y’abantu n’ibintu“, mu magambo ahinnye rukaba urwego “G“ ; 3° urwego rw’imirimo yo ’’kwerekera, kugira inama no gutekereza gihanga“, mu magambo ahinnye “OC“ ; 4° urwego rw’imirimo ’’ijyanye n’umwuga“, mu magambo ahinnye rukaba urwego “P“; 5° urwego rw’imirimo yo gushyira mu bikorwa″ mu magambo ahinnye rukaba “E“. - 6 Verify source ↗
Article 6
AI-assisted research summary: Article 6 says Category C covers certain civil servants and related managerial functions, and placement in Category C follows the Constitution, agreement, or contract.
Ingingo ya 6: Urwego “C“ rurimo umukozi wa Leta ukora imirimo yo guhagararira ubutegetsi bwa Leta, kubungabunga ubusugire bw’igihugu, cyangwa guhagararira igihugu mu mahanga. Urwego “C“ rw’imirimo y’ubuyobozi rugizwe n’amashami ane: Ubutegetsi bw’Intara, Imijyi n’Uturere, Ingabo, Polisi y’Igihugu n’abahagarariye Igihugu mu Mahanga. Kugira ngo umukozi wa Leta ashyirwe mu rwego rw’imirimo “C“, hakurikizwa ibiteganywa n’Itegeko Shingiro, ubwumvikane cyangwa amasezerano. - 7 Verify source ↗
Article 7
AI-assisted research summary: Article 7 defines Grade G as civil servants doing specified management or technical work in public administration and related state-linked bodies.
Ingingo ya 7: Urwego “G“ rurimo umukozi wa Leta ukora imirimo y’ubuyobozi ijyanye n’igenzura, ihuzabikorwa, igenamigambi, isuzuma cyangwa ikurikiranabikorwa n’umutungo mu butegetsi bwite bwa Leta , mu bigo bigengwa na Leta, mu nzego z'imirimo zegerejwe abaturage no mu mishinga ya Leta. Umukozi wa Leta ukora imirimo imaze kuvugwa mu gika cya mbere, mu mashami y’ikoranabuhanga nk’icungamari, “informatique/computer science”, “radiographie/radiography”, ubushakashatsi muri laboratwari, na we ari mu rwego rwa “G“. Urwego “G“ rugizwe n’amashami atanu: Ubutegetsi bwite bwa Leta , Inzego z'imirimo zegerejwe abaturage, Ibigo bigengwa na Leta, Imicungire y’Imishinga n’Imicungire mu bya Tekiniki. - 8 Verify source ↗
Article 8
AI-assisted research summary: This article defines “OC” as a government worker function/unit concerned with advising, analysis, research, policy design, and directing work, and says it is made up of three branches.
Ingingo ya 8: Urwego “OC“ rureba umukozi wa Leta ukora imirimo cyangwa ibikorwa bijyana no gutanga ibitekerezo, gusesengura, gushakashaka, guhanga politiki y’imicungire y’abantu n’ibintu no kwerekera neza imirimo igomba gukorwa . Urwego “OC“ rugizwe n’amashami atatu (3): Isesengura, Ubushakashatsi n’Itekereza- gihanga, n’Ubujyanama. - 9 Verify source ↗
Article 9
AI-assisted research summary: Article 9 says Urwego “P” covers a civil servant doing skilled and technical work in public service, and it lists 15 branches of that category.
Ingingo ya 9: Urwego “P“ rureba umukozi wa Leta ukora imirimo cyangwa ushyira mu bikorwa imirimo y’ubuhanga na tekiniki mu mirimo ya Leta. Urwego “P“ rufite amashami cumi n’atanu (15): Amajyambere y’Icyaro; Ubuzima; Ubuvuzi bw’Amatungo; Uburezi; Ubutaka n’Amasambu; Imirimo ya Leta, Imiturire n’Imitunganyirize y’Imijyi; Imikino, Urubyiruko n'Umuco; Imari; Ubukungu; Ubuhanga mu gukanika na “electionique/electronic”; Ubutabire n’ubuhanga mu by’ubutaka; Ubumenyi bw’ikirere no Gutwara Abantu n’Ibintu; Amaposita n’Itumanaho. Iyegeranyanyandiko n’Ubushyinguranyandiko; Itangazamakuru n’Imenyeshamakuru; 4 - 10 Verify source ↗
Article 10
AI-assisted research summary: Article 10 describes “E” as a category for a civil servant who performs assigned work without supervision or delegation, and who does supporting work under instructions from a supervisor.
Ingingo ya 10: Urwego “E“ rureba umukozi wa Leta ukora imirimo yeretswe, ku buryo ntawe agenzura nta n’undi yayishinga. Umukozi wa Leta akora imirimo yunganira abandi ashingiye ku mabwiriza ahabwa n’ umuyobora. Urwego “E“ rugizwe n’urukomatanye rw’amashami ashobora kubamo imirimo yo gushyira mu bikorwa. - 11 Verify source ↗
Article 11
AI-assisted research summary: Workers in sectors G, OC, P, and E are assigned jobs by the competent authority after passing the competition.
Ingingo ya 11: Abakozi bakora imirimo yo mu nzego “G“, “OC“, “P“, na “E“ bahabwa akazi n’umutegetsi ubifitiye ububasha bamaze gutsinda irushanwa. UMUTWE WA II: URUTONDE RW’IMIRIMO - 12 Verify source ↗
Article 12
AI-assisted research summary: This article explains how the job list is organized in a table with 10 vertical levels and 10 horizontal levels.
Ingingo ya 12 : Urutonde rw’imirimo ruri mu mbonerahamwe igizwe n’ingazimpagarike icumi (10), uhereye kuya cumi (10) ari yo iri hasi, ukagera ku ya mbere (1) ari yo iri hejuru. Buri murimo ugabanyijemo imyanya y’akazi. Imyanya y’akazi ihuriye ku murimo umwe igabanyijemo indi myanya icumi(10) inyuranye ihwanye n’ingazintambike na zo icumi (10); uhereye kuya mbere (1) ari yo ntoya ukageza ku ya cumi (10) ari yo iri hejuru. Umwanya w’akazi ugaragara herekanwa ku ruhande rumwe inyuguti zigaragaza urwego n’ishami by’umurimo; naho ku rundi ruhande, herekanwa ku buryo bugaragara umwanya uri ku mbonerahamwe y’imirimo igizwe n’ingazimpagarike icumi (10) n’ingazintambike icumi (10). Urutonde rw’imirimo ruri ku mugereka wa mbere. - 13 Verify source ↗
Article 13
AI-assisted research summary: Imyanya yo mu butegetsi bwa Leta iri ku mbonerahamwe y’imyanya y’imirimo igomba kuba yabanje kwemerwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha.
Ingingo ya 13 : Imyanya yose yo mu butegetsi bwa Leta iri ku mbonerahamwe y’imyanya y’imirimo yabanje kwemerwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha ahabwa n’amategeko. - 14 Verify source ↗
Article 14
AI-assisted research summary: Uyu ngingo uvuga ko umukozi wa Leta ugomba kugira ubumenyi n’ubushobozi bwihariye bijyanye n’imirimo, inshingano n’uburyozwe by’akazi.
Ingingo ya 14 : Umwanya w’umurimo wateganyijwe ku ngengo y’imari ya Leta uhwanye n’ibikorwa byose, inshingano n’uburyozwe ku murimo bisaba ubumenyi n’ubushobozi bwihariye umukozi wa Leta agomba kuba afite. - 15 Verify source ↗
Article 15
AI-assisted research summary: A civil servant is classified according to the list of jobs and the position held; special statutes govern grading in special administrations and certain employee groups.
Ingingo ya 15 : Umukozi wa Leta abarirwa mu mwanya uyu n’uyu hakurikijwe urutonde rw’imirimo n’umwanya arimo mu bakozi ba Leta n’inzego z’imirimo ya Leta. Nyamara, mu butegetsi bwihariye no mu matsinda atandukanye y’abakozi bivugwa mu ngingo ya 3, gushyira abakozi mu ntera na byo bigenwa na sitati zihariye. INTERURO YA III: INZEGO Z’IMICUNGIRE Y’ABAKOZI BA LETA - 16 Verify source ↗
Article 16
AI-assisted research summary: This article lists the bodies that manage public servants and says their powers and functioning are set by presidential decree.
Ingingo ya 16: Inzego z’imicungire y’abakozi ba Leta ni: 1° umutegetsi wo mu rwego rw’igihugu ufite ububasha bwo gucunga abakozi ba Leta; 2° umutegetsi wo mu rwego rw’Intara, Imijyi n’Uturere ufite ububasha bwo gucunga abakozi ba Leta ; 3° Komisiyo y’Abakozi ba Leta. Ububasha n’imikorere by’ubutegetsi bwo mu rwego rw’Igihugu, ubw’Intara, Imijyi n’Uturere ku birebana n’imicungire y’abakozi ba Leta bigenwa n’iteka rya Perezida wa Repubulika. Sitati zihariye zishobora gushyiraho izindi nzego kugira ngo zicunge by’umwihariko ibirebana n'abakozi bavugwa mu ngingo ya 3. 5 UMUTWE WA MBERE : UMUTEGETSI WO MU RWEGO RW’IGIHUGU UFITE UBUBASHA BWO GUCUNGA ABAKOZI BA LETA - 17 Verify source ↗
Article 17
AI-assisted research summary: This article says the national authority for managing civil servants may be one of several listed officials.
Ingingo ya 17: Umutegetsi ufite ububasha bwo gucunga abakozi ba Leta mu rwego rw’Igihugu ni umutegetsi ufite ububasha bwo gucunga abakozi ba Leta muri urwo rwego. Uwo mutegetsi ashobora kuba Perezida wa Repubulika, Minisitiri w’Intebe , Minisitiri ufite Abakozi ba Leta mu nshingano ze, Minisitiri muri Minisiteri ayobora cyangwa Umuyobozi w’urundi Rwego rw’Ubutegetsi bwa Leta hakurikijwe uburemere bw’ibigomba gukorwa muri buri butegetsi. UMUTWE WA II : UMUTEGETSI WO MU RWEGO RW’INTARA, IMIJYI N’UTURERE UFITE UBUBASHA BWO GUCUNGA ABAKOZI BA LETA - 18 Verify source ↗
Article 18
AI-assisted research summary: This article says the official who manages civil servants at provincial, city, and district level is the official who manages civil servants in decentralized service sectors.
Ingingo ya 18: Umutegetsi ufite ububasha bwo gucunga abakozi ba Leta mu rwego rw’Intara, Imijyi n’Uturere ni umutegetsi ufite ububasha bwo gucunga abakozi ba Leta bakorera mu nzego z'imirimo zegerejwe abaturage. UMUTWE WA III: KOMISIYO Y’ABAKOZI BA LETA N’INZEGO Z’IMIRIMO YA LETA - 19 Verify source ↗
Article 19
AI-assisted research summary: This article establishes an independent commission called “KOMISIYO.”
Ingingo ya 19: Hashyizweho Komisiyo yigenga y’Abakozi ba Leta n’Inzego z’Imirimo ya Leta yitwa “KOMISIYO” mu ngingo zikurikira. - 20 Verify source ↗
Article 20
AI-assisted research summary: The Commission has five Commissioners, elected by Parliament from ten candidates proposed by the Council of Ministers, for a non-renewable five-year term, and appointed by presidential decree.
Ingingo ya 20: Komisiyo igizwe n'abantu batanu (5) bazwiho ubudakemwa mu mico, no mu myifatire, ubushishozi n'ubushobozi, bitwa “Abakomiseri“. Abagize Komisiyo batorwa n'Inteko Ishinga Amategeko mu bakandida icumi (10) batanzwe n'Inama y'Abaminisitiri. Batorerwa igihe cy'imyaka itanu (5) idashobora kongerwa. Abagize Komisiyo bashyirwaho n'iteka rya Perezida wa Repubulika. - 21 Verify source ↗
Article 21
AI-assisted research summary: Komisiyo igomba guharanira no gushimangira imyitwarire iboneye, ukuri, kubahiriza amategeko, no kunoza imikorere mu butegetsi bwa Leta.
Ingingo ya 21: Komisiyo ifite intego yo guharanira no gushimangira ko mu butegetsi bwa Leta habamo: 1° gukoresha ukuri no kutabogama mu itangwa ry’akazi no mu micungire y’abakozi; 2° kwita ku myifatire myiza no ku myitwarire mbonezamurimo; 3° kwita ku mategeko, ibyemezo byo mu nzego z’ubutegetsi n’uburyo buboneye bigamije kongera umusaruro mu mirimo ya Leta hakurikijwe amategeko; 4° guteza imbere no guhuza uburyo n’imikorere iboneye mu micungire y’imirimo inyuranye ya Leta. - 22 Verify source ↗
Article 22
AI-assisted research summary: The Commission has several duties, including running competitions for State service posts, giving opinions on staffing and leave matters, investigating employee complaints, and submitting an annual report before year-end.
Ingingo ya 22: Zimwe mu nshingano za Komisiyo ni izi zikurikira: 1° gutegura no gukoresha amarushanwa ku myanya inyuranye y’inzego z’imirimo y’akazi ka Leta no gutangaza abayatsinze; 2° gutanga imyanzuro ku bushobozi bw’abantu mbere y’uko bahabwa imirimo; 3° gutanga imyanzuro ku ma raporo y’igeragezwa mu gihe ritakozwe neza; 4° gutanga imyanzuro ku byemezo by'abaganga bishingirwaho kugira ngo umukozi wa Leta ahabwe ikiruhuko kirekire cy’uburwayi; 5° guha imyanzuro umutegetsi wo mu rwego rw’Igihugu cyangwa wo mu rwego rw’Intara, Imijyi n’Uturere ushinzwe gucunga abakozi ba Leta, ku bijyanye n’ihagarikwa ry’umukozi wa Leta ku mirimo ye; 6° kwita ku mahame arebana n’ishyirwa ry’abakozi mu mahugurwa; 7° gukora igenzura n’iperereza igihe umukozi wa Leta ajuriye abona ko uburenganzira bwe butubahirijwe cyangwa abona ko azize akarengane k’abayobozi be. Icyo gihe ikorera raporo ubutegetsi bwa Leta burebwa n’icyo kibazo n’inzego zibifitiye ububasha; 8° gushyikiriza Inama y’Abaminisitiri n’Inteko Ishinga Amategeko, bitarenze amezi abiri (2) mbere y’uko umwaka urangira, raporo y’umwaka ushize ijyanye n’ibyakozwe n’isesengura ry’imikorere y’inzego zinyuranye z’ubutegetsi bwa Leta. 6 - 23 Verify source ↗
Article 23
AI-assisted research summary: Imiterere n’imikorere ya Komisiyo igenwa n’iteka rya Perezida wa Repubulika.
Ingingo ya 23: Imiterere n’imikorere ya Komisiyo igenwa n’iteka rya Perezida wa Repubulika. INTERURO YA IV: UKO ABAKOZI BINJIZWA MU MIRIMO UMUTWE WA MBERE: ITANGWA RY’AKAZI - 24 Verify source ↗
Article 24
AI-assisted research summary: A job may be filled only when there are one or more vacant posts that have been budgeted for in the State budget.
Ingingo ya 24: Umurimo utangwa gusa iyo hari umwanya umwe cyangwa myinshi idafite abayirimo kandi yarateganyirijwe amafaranga ku ngengo y’imari ya Leta. Buri mwanya w’akazi ukorerwa isesengura risesuye nk’uko biteganyijwe mu ngingo ya mbere 4°. - 25 Verify source ↗
Article 25
AI-assisted research summary: The annual State budget law must show, each year, the jobs and positions removed, retained, or newly created, based on tables covering all State service organs and following the job list in Article 12.
Ingingo ya 25: Itegeko rishyiraho ingengo y’imari ya Leta rigaragaza buri mwaka, rishingiye ku mbonerahamwe z’inzego zose z’imirimo ya Leta, imirimo n’imyanya yakuweho, iyagumyeho cyangwa indi mishya yashyizweho, byose bigakorwa hakurikijwe urutonde rw’imirimo ruvugwa mu ngingo ya 12. - 26 Verify source ↗
Article 26
AI-assisted research summary: Komisiyo igomba gutangaza imyanya idafite abakozi n’amanota y’irushanwa ryakozwe.
Ingingo ya 26: Itangwa ry’akazi mu nzego z’imirimo “G“, “OC“, “P“ na “E“ rikorwa hakurikijwe irushanwa ryateguwe na Komisiyo, ari na yo igomba gutangaza imyanya itarimo abakozi n’amanota y’irushanwa ryakozwe. - 27 Verify source ↗
Article 27
AI-assisted research summary: This article describes two kinds of competition: one limited to current public administration employees, and another open to any willing person who meets the vacancy requirements.
Ingingo ya 27: Irushanwa riri ukubiri: hari irushanwa rikorwa gusa n’abakozi basanzwe bakora mu butegetsi ubu n’ubu bwa Leta; cyangwa se rikozwe n’abakozi bo mu mirimo yose ya Leta, hakaba n’irindi rikorwa n’abantu bose babishaka bujuje ibisabwa ku mwanya upiganirwa. - 28 Verify source ↗
Article 28
AI-assisted research summary: A person may compete only if they meet the listed eligibility conditions, including nationality, age, health, qualification, and conduct requirements.
Ingingo ya 28: Ibyangombwa byuzuzwa kugira ngo umuntu yemererwe gukora irushanwa: 1° kuba ari umunyarwanda; 2° kuba agejeje nibura ku myaka cumi n’umunani (18) y’amavuko; 3° kuba afite ubuzima bwiza butuma abasha imirimo ipiganirwa; 4° kuba atarigeze akatirwa igihano cy’igifungo cy’amezi atandatu gusubiza hejuru; 5° kuba afite impamyabumenyi cyangwa impamyabushobozi ikwiranye n’umwanya ashobora gushyirwamo; 6° kuba atarigeze yirukanwa burundu ku kazi, cyangwa ngo asezererwe nta mpaka ku murimo uwo ari wo wose wa Leta uretse iyo ari ugushaka gusubizwa mu kazi. Ibindi byangombwa by’inyongera bishobora guteganywa ku mirimo imwe n’imwe, hakurikijwe amasezerano na sitati zihariye. 7 UMUTWE WA II: IRAHIRA - 29 Verify source ↗
Article 29
AI-assisted research summary: Buri mukozi wa Leta agomba kurahira mbere yo gutangira imirimo ye.
Ingingo ya 29 : Mbere yo gutangira imirimo ye, buri mukozi wa Leta arahira indahiro ikurikira: -«Njyewe.............................., ku izina ry’Imana ishobora byose, ndahiriye u Rwanda ku mugaragaro ko nzatunganya imirimo nshinzwe, ko ntazahemukira Repubilika y’u Rwanda, ko nzubaha Umukuru w’Igihugu n’Inzego za Leta, kandi ko nzaharanira ibyagirira abaturarwanda bose akamaro, nubahiriza Itegeko Shingiro n’andi Mategeko». Indahiro ikorerwa ku mugaragaro imbere y’umutegetsi ubifitiye ububasha. INTERURO YA V: IKORWA RY’UMURIMO UMUTWE WA MBERE: UMURIMO N’AMASAHA Y’AKAZI ICYICIRO CYA MBERE: UMURIMO - 30 Verify source ↗
Article 30
AI-assisted research summary: Abakozi bose bagomba gukorera mu myanya iri mu mbonerahamwe y’imyanya y’imirimo yemejwe; umukozi wa Leta udashobora kujya ku kazi asimburwa by’agateganyo, naho uburyo bwo kumusimbura bugashyirwaho na Minisitiri ufite abakozi ba Leta.
Ingingo ya 30: Buri mukozi wese akorera umurimo we muri umwe mu myanya iteganyijwe mu mbonerahamwe y’imyanya y’imirimo yemejwe nk’uko biteganyijwe mu ngingo ya 25. Mu gihe umukozi wa Leta afite impamvu zimubuza kujya ku kazi arasimburwa by'agateganyo. Umusimbura we agomba kuba ari umukozi wa Leta w'aho yakoreraga, afite ubushobozi nk'ubwe kandi afite intera yisumbuye cyangwa ingana cyangwa se iri munsi ho gato y'iy'umukozi wa Leta wari usanzwe muri uwo mwanya. Uburyo bwo gusimbura by’agateganyo umukozi wa Leta ufite impamvu zimubuza kuza ku kazi, bushyirwaho na Minisitiri ufite abakozi ba Leta mu nshingano ze. ICYICIRO CYA II: AMASAHA Y'AKAZI - 31 Verify source ↗
Article 31
AI-assisted research summary: The minister responsible for public employees sets the weekly working hours for public employees and the rules for how those hours are observed.
Ingingo ya 31: Amasaha y’akazi y’abakozi ba Leta mu cyumweru ashyirwaho n’iteka rya Minisitiri ufite abakozi ba Leta mu nshingano ze. Uburyo ayo masaha yubahirizwa, cyane cyane ku birebana n’ikiruhuko cya buri cyumweru ku bakozi ba Leta muri rusange no ku babyeyi bonsa by’ umwihariko, bishyirwaho n’iryo teka. UMUTWE WA II: IGERAGEZWA N’IYINJIZWA MU BAKOZI ICYICIRO CYA MBERE: IGERAGEZWA - 32 Verify source ↗
Article 32
AI-assisted research summary: Abakozi bashya bagomba gukora amezi 6 y’igeragezwa, bagasuzumwa n’umuyobozi w’imbere.
Ingingo ya 32: Buri mukozi wese atangira akazi ageragezwa mu gihe cy’amezi atandatu (6) aho umuyobozi we wo mu rwego rwa mbere asuzuma ubushobozi n’imyitwarire ye mu kazi. Iyo igeragezwa rigaragaje ko umukozi wa Leta ashoboye akazi, yemezwa ku murimo we burundu. Igihe igeragezwa ritagenze neza, umukozi wa Leta yirukanwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha amaze kumva icyo Komisiyo ibitekerezaho. Nyamara, umutegetsi ubifitiye ububasha ashobora gusubirishamo igeragezwa mu gihe kitarenze amezi atandatu bitewe n’impamvu zigaragara zikubiye muri raporo ya Komisiyo. 8 ICYICIRO CYA II: IYINJIZWA MU BAKOZI. - 33 Verify source ↗
Article 33
AI-assisted research summary: A permanently appointed civil servant is placed in the work unit that matches their post, and their grade corresponds to their job position.
Ingingo ya 33: Iyo umukozi wa Leta yahawe akazi burundu ashyirwa mu ishami ry’imirimo rijyanye n’umwanya we hakurikijwe ingazimpagarike n’ingazintambike. Intera y’umukozi wa Leta ihwanye n’umwanya w’umurimo we hakurikijwe ingazi y’urutonde rw’imirimo. UMUTWE WA III: IMIHINDAGURIKIRE MU MYANYA Y’ABAKOZI BA LETA - 34 Verify source ↗
Article 34
AI-assisted research summary: This article lists the kinds of job changes a public servant may experience at work.
Ingingo ya 34: Imihindagurikire umukozi wa Leta ashobora guhura na yo mu kazi ni: gushyirwa mu mwanya, kwimurwa, kwimurirwa ahandi, guhabwa inshingano nshya, kujya mu butumwa no kujya mu mahugurwa. - 35 Verify source ↗
Article 35
AI-assisted research summary: A competent authority may place a civil servant in the appropriate position.
Ingingo ya 35: Gushyirwa mu mwanya ni icyemezo umutegetsi ubifitiye ububasha afata cyo gushyira umukozi wa Leta mu mwanya umukwiye. - 36 Verify source ↗
Article 36
AI-assisted research summary: A public servant who is moved to a different post without a change in administration is called a transfer.
Ingingo ya 36: Iyo umukozi wa Leta ahinduriwe umwanya ariko ntibitume ahindurirwa ubutegetsi, byitwa kwimurwa. - 37 Verify source ↗
Article 37
AI-assisted research summary: A public servant’s move to another office or department is treated as a transfer, and the transfer cannot be made if the person does not meet the requirements for the target post in the staffing and budget plan.
Ingingo ya 37: Iyo umukozi wa Leta ahinduye urwego, ishami ry’umurimo cyangwa amategeko amugenga byitwa kwimurirwa ahandi. Kwimurirwa ahandi k’umukozi wa Leta ntibishobora gukorwa iyo uwo mukozi atujuje ibisabwa n’umwanya uteganyijwe ku mbonerahamwe y’imirimo no ku ngengo y’imari muri urwo rwego rundi rw’umurimo umukozi wa Leta yimurirwamo. UMUTWE WA IV :UKO UMUKOZI WA LETA AGENGWA N'AYA MATEGEKO - 38 Verify source ↗
Article 38
AI-assisted research summary: This article says a public employee can be in service, borrowed, assigned elsewhere, on an indefinite work suspension, or temporarily suspended.
Ingingo ya 38: Uko umukozi wa Leta agengwa n’aya mategeko byerekana aho aba aherereye mu kazi . Umukozi wa Leta ashobora kuba: 1° mu kazi; 2° atijwe; 3° ashyizwe ahandi; 4° yahagaritse akazi mu gihe kitazwi; 5° ahagaritswe by’agateganyo. ICYICIRO CYA MBERE : AKAZI - 39 Verify source ↗
Article 39
AI-assisted research summary: This article defines when a civil servant is considered to be at work and says that leave, mission, and training still count as being on duty.
Ingingo ya 39: Akazi ni uburyo umukozi wa Leta aba ari mu mwanya yashyizwemo kandi akora koko imirimo ijyanye n’uwo mwanya. Afatwa nk’umukozi wa Leta uri ku kazi, umukozi wa Leta uri mu kiruhuko; mu butumwa; mu mahugurwa. - 40 Verify source ↗
Article 40
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta uri mu kazi afite uburenganzira bwe bwose.
Ingingo ya 40: Umukozi wa Leta uri mu kazi afite uburenganzira bwe bwose. 9 Akiciro ka mbere: Ikiruhuko - 41 Verify source ↗
Article 41
AI-assisted research summary: A civil servant may be granted sick leave, emergency leave, or permission, except for the annual leave provided by law.
Ingingo ya 41: Uretse ikiruhuko cya buri mwaka giteganywa n’amategeko, umukozi wa Leta ashobora guhabwa ikiruhuko cy’uburwayi, icy’ingoboka cyangwa uruhusa. - 42 Verify source ↗
Article 42
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta agomba kujya mu kiruhuko cya buri mwaka nyuma y’amezi 12 y’akazi, kandi ashobora kugigabanya inshuro zitarenze 3 mu mwaka.
Ingingo ya 42: Nyuma y’amezi cumi n’abiri (12) y'akazi, umukozi wa Leta agomba kujya mu kiruhuko cya buri mwaka giteganywa n’amategeko gihwanye n’iminsi mirongo itatu (30) y’ukwezi. Ikiruhuko cy’umwaka kibarwa bafashe iminsi ibiri n’igice (2.5) mu kwezi, kandi umukozi wa Leta ashobora kugifata akigabanyijemo inshuro zitarenze eshatu (3) mu mwaka. - 43 Verify source ↗
Article 43
AI-assisted research summary: A civil servant who missed annual leave for work reasons and asked in writing may receive two consecutive years of leave; they also must not work more than two consecutive years without annual leave, and may receive compensatory leave/pay if leave could not be taken for work reasons.
Ingingo ya 43: Iyo umukozi wa Leta atashoboye gufata ikiruhuko umwaka ushize kubera impamvu z’akazi, kandi yaracyatse mu nyandiko, abona ikiruhuko cy’imyaka ibiri ikurikirana. Nyamara umukozi wa Leta ntashobora gukora imyaka irenze ibiri ikurikirana adahawe ikiruhuko cy’umwaka. Ariko kandi, iyo muri icyo gihe, umukozi wa Leta atashoboye gufata ikiruhuko cye kubera impamvu z’akazi, akava aho yari ari ku mpamvu zinyuranye, ahabwa insimburakiruhuko ingana n’umushahara ubarwa hakurikijwe iminsi y’ikiruhuko afiteho uburenganzira. - 44 Verify source ↗
Article 44
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta ashobora guhabwa ikiruhuko kigera ku minsi 30 kubera uburwayi cyangwa ubumuga, iyo bigaragajwe n’icyemezo cya muganga wemewe na Leta.
Ingingo ya 44: Umukozi wa Leta ashobora guhabwa ikiruhuko kitarengeje iminsi mirongo itatu (30) kubera impamvu z’uburwayi cyagwa ubumuga bugaragajwe n’icyemezo cya muganga wemewe na Leta. - 45 Verify source ↗
Article 45
AI-assisted research summary: A public servant who cannot return to work, as certified by approved medical papers and considered by the Commission, is granted long leave with a maximum duration that depends on work experience.
Ingingo ya 45: Iyo umukozi wa Leta adashobora gusubira ku mirimo byemejwe n’impapuro za muganga wemewe na Leta na zo zatanzweho ibitekerezo na Komisiyo, ahabwa ikiruhuko kirekire kidashobora kurenza amezi atandatu (6), icyenda (9) cyangwa cumi n’abiri (12) bitewe n’uko umukozi wa Leta afite munsi y’imyaka itanu (5), kuva kuri itanu (5) kugeza ku icumi (10) cyangwa afite hejuru y’imyaka cumi (10) y’uburambe ku kazi. - 46 Verify source ↗
Article 46
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta afite uburenganzira ku kiruhuko cy’ingoboka mu mpamvu z’urupfu, kwimurwa, ishyingirwa, no kubyara.
Ingingo ya 46: Umukozi wa Leta abona ikiruhuko cy’ingoboka ku buryo bukurikira: 1° iminsi ibiri (2) y’akazi kubera urupfu rwa sebukwe cyangwa nyirabukwe; 2° iminsi itatu (3) y’akazi kubera iyimurwa ry’umukozi wa Leta rituma ahindura icumbi; 3° iminsi ine (4) y’akazi kubera ishyingirwa ry’umukozi wa Leta, umwana cyangwa umubyeyi w’umukozi wa Leta; kubyara k’uwo bashakanye; urupfu rw’ umubyeyi w’umukozi wa Leta ku gisanira cya mbere ; urupfu rw’ umuvandimwe ku gisanira cya mbere ; 4° iminsi icumi (10) y’akazi kubera urupfu rw’uwo bashakanye cyangwa umwana we; 5° ibyumweru cumi na bibiri (12) bikurikirana by’ikiruhuko cy’umubyeyi birimo nibura bibiri (2) agomba gafata mbere yo kubyara na bitandatu nibura (6) agomba gufata nyuma yo kubyara. Ikiruhuko cy’ingoboka gitangwa iyo impamvu ituma gitangwa ikimara kugaragara. - 47 Verify source ↗
Article 47
AI-assisted research summary: A state employee may be given, exceptionally, up to one day of leave outside annual leave if they show a valid reason, and their supervisor grants it.
Ingingo ya 47: Uruhusa rutarengeje umunsi umwe rutavanwa mu minsi y’ikiruhuko cy’umwaka rushobora guhabwa umukozi wa Leta, ku buryo bw’umwihariko, iyo amaze kwerekana impamvu ifatika ituma arusaba; kandi akaruhabwa n’umukuriye mu kazi. Nyamara umukozi wa Leta ntashobora kurenza iminsi cumi (10) y’uruhusa mu mwaka. 10 - 48 Verify source ↗
Article 48
AI-assisted research summary: A competent authority, or its representative, grants annual leave and compensatory leave, and grants long-term sick leave after hearing the Commission.
Ingingo ya 48: Ikiruhuko cy’umwaka n’ikiruhuko cy’ingoboka bitangwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha cyangwa umuhagarariye. Ikiruhuko gitewe n’indwara y’igihe kirekire gitangwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha, amaze kumva icyo Komisiyo ibivugaho. Akiciro ka II: Ubutumwa - 49 Verify source ↗
Article 49
AI-assisted research summary: The President of the Republic may establish instructions governing missions by decree.
Ingingo ya 49: Amabwiriza agenga ubutumwa ashyirwaho n’iteka rya Perezida wa Repubulika. Akiciro ka III: Iyigishwa n’Ihugurwa - 50 Verify source ↗
Article 50
AI-assisted research summary: This article explains when a public employee is considered to be on training leave: the employee temporarily stops work to attend a fixed-period training aimed at giving new skills.
Ingingo ya 50: Iyigishwa ry’umukozi wa Leta riba igihe uwo mukozi yahagaritse akazi by’agateganyo kugira ngo akurikirane inyigisho z’igihe runaka, zibera aho asanzwe akorera cyangwa ahandi, zigamije kumuha ubumenyi bushya butuma akora neza imirimo yari asanzwe ashinzwe cyangwa ashobora gushingwa. Iyigishwa rishobora kubera mu gihugu cyangwa mu mahanga, mu kigo cyabugenewe gishinzwe guhugura cyangwa mu kigo cy’imirimo yihariye, cyangwa se ahandi hantu haberanye n’ubwoko bw'iyigishwa iri n'iri. - 51 Verify source ↗
Article 51
AI-assisted research summary: Employee training may be carried out in three ways: short-term or long-term instruction, additional skills training, or study visits.
Ingingo ya 51: Amahugurwa y’abakozi ashobora gukorwa ku buryo butatu: 1° iyigishwa ry’igihe kigufi cyangwa kirekire; 2° amahugurwa nyongera bushobozi; 3° ingendoshuri; - 52 Verify source ↗
Article 52
AI-assisted research summary: Short- or long-term training is for gaining new skills, is done at a recognized national or international institution, and if taken during working hours it must be relevant and occupationally appropriate for a civil servant’s job analysis.
Ingingo ya 52 : Iyigishwa ry’igihe kigufi cyangwa kirekire rigamije gutanga ubumenyi bushya kandi rikorerwa mu kigo cy’igihugu cyangwa mpuzamahanga cyemewe. Iyigishwa ry’igihe kigufi cyangwa kirekire rikorwa mu gihe cy’imirimo rigomba kuba mbonezamukoro kandi rijyanye n’isesengura ry’ibikorwa by’umurimo w’umukozi wa Leta. - 53 Verify source ↗
Article 53
AI-assisted research summary: A public employee must regularly attend training related to their work.
Ingingo ya 53: Umukozi wa Leta agomba gukurikirana amahugurwa buri gihe ajyanye n’ibyo akora, kugira ngo bimufashe guhora yiyungura ubwenge mu kazi akora . - 54 Verify source ↗
Article 54
AI-assisted research summary: A public employee may take study trips to learn about the true nature of the work.
Ingingo ya 54: Umukozi wa Leta ashobora gukora ingendoshuri, zigamije kwiga no kumenya imiterere nyayo y’umurimo. - 55 Verify source ↗
Article 55
AI-assisted research summary: The Minister responsible for public servants sets the rules for these trainings and the benefits for people who complete them.
Ingingo ya 55: Uburyo ayo mahugurwa anyuranye akorwa, n’ibigenerwa abayarangije, bishyirwaho n’iteka rya Minisitiri ufite abakozi ba Leta mu nshingano ze. 11 ICYICIRO CYA II: ITIZWA RY’ABAKOZI - 56 Verify source ↗
Article 56
AI-assisted research summary: A civil servant may be temporarily seconded for the national interest to work for certain State-linked, contracted private, or international organizations, and the secondment is approved by a competent national authority.
Ingingo ya 56: Itizwa ni igihe umukozi wa Leta ahagarika akazi by’agateganyo kubera inyungu z’igihugu kugira ngo: 1° akore umurimo mu muryango Leta ifitemo inyungu cyangwa mu muryango wigenga ufitanye amasezerano na Leta; 2° akore umurimo mu muryango mpuzamahanga. Itizwa ryemezwa n’umutegetsi wo mu rwego rw’Igihugu ubifitiye ububasha mu birebana n’abakozi ba Leta. - 57 Verify source ↗
Article 57
AI-assisted research summary: A seconded public servant keeps the right to promotion, salary increases, and seniority in the job area and department they came from.
Ingingo ya 57 : Iyo umukozi wa Leta atijwe, umurimo yakoraga ushakirwa undi mukozi. Umukozi wa Leta watijwe agengwa n’amategeko y’ikigo cyangwa umuryango yajyanywemo keretse ibyerekeye kurangiza akazi burundu. Umukozi wa Leta watijwe agumana uburenganzira bwo kuzamurwa mu ntera, mu mushahara no mu burambe ku kazi mu rwego n’ishami by’umurimo yari arimo. - 58 Verify source ↗
Article 58
AI-assisted research summary: A loaned public employee is returned to work when they come back, unless the loan has been suspended for disciplinary reasons.
Ingingo ya 58 : Iyo umukozi wa Leta watijwe agarutse asubizwa mu kazi keretse iyo itizwa rye rihagaritswe n’impamvu z’ibihano. ICYICIRO CYA III: GUSHYIRWA AHANDI - 59 Verify source ↗
Article 59
AI-assisted research summary: A public employee reassigned to another state administration or a public-interest organization remains subject to the sending administration’s laws, and the reassignment must be approved by the competent authority.
Ingingo ya 59: Gushyirwa ahandi ni igihe umukozi wa Leta ashyirwa mu bundi butegetsi bwa Leta bufite sitati itandukanye n’iyo ubutegetsi bwamwohereje cyangwa mu muryango uharanira guteza imbere abaturage, agakomeza kugengwa n’amategeko y’ubutegetsi bumwohereje. Gushyirwa ahandi byemezwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha. ICYICIRO CYA IV: IHAGARIKA RY’AKAZI MU GIHE KITAZWI - 60 Verify source ↗
Article 60
AI-assisted research summary: A permanent public servant may be allowed to stop work indefinitely for personal reasons, and the job is then given to someone else.
Ingingo ya 60: Ihagarika ry’akazi mu gihe kitazwi ni igihe umukozi wa Leta ukora akazi gahoraho mu rwego rumwe mu nzego z’ubutegetsi bwa Leta, ku mpamvu ze bwite, yemererwa guhagarika mu gihe kitazwi imirimo ye. Iyo umukozi wa Leta yemerewe guhagarika akazi mu gihe kitazwi, umurimo we uhabwa undi. - 61 Verify source ↗
Article 61
AI-assisted research summary: A civil servant who stops working for an unknown period has no right to salary or promotion.
Ingingo ya 61: Umukozi wa Leta uhagaritse akazi mu gihe kitazwi nta burenganzira agira ku mushahara no kuzamurwa mu ntera. - 62 Verify source ↗
Article 62
AI-assisted research summary: A civil servant may submit a written request to stop work for an indefinite period, with a receipt certificate, and copy the workplace supervisor; the competent authority must review the matter within 30 days of receiving it.
Ingingo ya 62: Guhagarika akazi mu gihe kitazwi, umukozi wa Leta abisaba mu nyandiko iherekejwe n’icyemezo cy’iyakira, umutegetsi ufite ububasha mu birebana n’abakozi ba Leta, akagenera kopi umuyobora mu kazi. Umutegetsi ubifitiye ububasha asuzuma ikibazo mu gihe kitarenze iminsi mirongo itatu (30) uhereye igihe yakiriye ikibazo. - 63 Verify source ↗
Article 63
AI-assisted research summary: A civil servant who asks to stop work indefinitely must stay at work until told of the decision made.
Ingingo ya 63: Umukozi wa Leta usabye guhagarika akazi mu gihe kitazwi ategetswe kuguma ku kazi kugeza igihe amenyesherejwe icyemezo cyafashwe. 12 Guhagarika akazi mu gihe kitazwi bifatwa nk’ibyemewe iyo igihe kivugwa mu gika cya kabiri cy’ingingo ya 62 kirangiye. - 64 Verify source ↗
Article 64
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta wahagaritse akazi mu gihe ntizwi ntashobora gusubizwa mu kazi bundi bushya, keretse mu gihe hari umwanya uteganyijwe mu ngengo y’imari utarimo umuntu kandi yatsinze irushanwa ry’uwo mwanya.
Ingingo ya 64: Umukozi wa Leta wahagaritse akazi mu gihe kitazwi ntashobora gusubizwa mu kazi bundi bushya, keretse iyo hari umwanya uteganyijwe mu ngengo y’imari utanafite uwurimo kandi yatsinze irushanwa ry’uwo mwanya. ICYICIRO CYA V: IHAGARIKWA RY’AGATEGANYO KU MIRIMO - 65 Verify source ↗
Article 65
AI-assisted research summary: A civil servant may be temporarily suspended from work if they are absent without a known or special reason, and the suspension may not last more than six months.
Ingingo ya 65: Ihagarikwa ry’agateganyo ku murimo ni igihe umukozi wa Leta , bitewe no gusiba kwe nta mpamvu zizwi cyangwa impamvu zihariye, ahagarikwa gukora akazi nk’uko bisanzwe. Igihe cy’ihagarikwa ry’agateganyo ku murimo ntigishobora kurenza amezi atandatu (6). - 66 Verify source ↗
Article 66
AI-assisted research summary: A public servant may be temporarily suspended from work for the listed reasons, and in one case receives two-thirds of base salary.
Ingingo ya 66: Umukozi wa Leta ahagarikwa by’agateganyo ku murimo : 1° kubera ibura cyangwa ivanwaho ry’umurimo. 2° kubera impamvu zikurikira: a) iyo yataye akazi, nta mpamvu izwi cyangwa nta ruhusa, mu gihe kigeze nibura ku minsi cumi n’itanu (15) ikurikirana; b) iyo yahawe igihano cyo kuba ahagaritswe; c) d) iyo yahanishijwe igihano cy’igifungo kiri munsi y’amezi atandatu (6); iyo abonyweho ikosa rishobora gutuma ahabwa igihano cyo guhagarikwa by’agateganyo cyangwa icyo kwirukanwa; e) iyo itizwa rye rihagaritswe n’impamvu z’ibihano. Muri icyo gihe , umukozi wa Leta nta burenganzira aba afite ku mushahara, mu kuzamurwa mu ntera no mu burambe ku kazi, keretse umukozi wa Leta uvugwa muri 1° uhabwa bibiri bya gatatu (2/3) by’umushahara bwite w’intera n’urwego agezeho. - 67 Verify source ↗
Article 67
AI-assisted research summary: Umutegesi ubifitiye ububasha yemera ihagarikwa ry’agateganyo ku murimo.
Ingingo ya 67: Ihagarikwa ry’agateganyo ku murimo ryemezwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha bisabwe n’ubutegetsi akoramo hakurikijwe icyemezo cya Komisiyo . - 68 Verify source ↗
Article 68
AI-assisted research summary: Ihagarikwa ry’agateganyo ku murimo ry’umukozi wa Leta rirangira mu bihe bitatu: iyo asubijwe mu kazi umwanya ubonetse, iyo asubijwe mu kazi amaze kurangiza igihano cy’igifungo cyangwa igihano cyo mu kazi, cyangwa iyo yirukanwe burundu/asezerewe nta mpaka.
Ingingo ya 68: Ihagarikwa ry’agateganyo ku murimo ry’umukozi wa Leta rirangira bitewe no: 1° gusubizwa mu kazi iyo umwanya ubonetse; 2° gusubizwa mu kazi arangije igihano cy’ igifungo cyangwa igihano cyo mu kazi; 3° kwirukanwa burundu cyangwa gusezererwa nta mpaka. ICYICIRO CYA VI: GUSUBIZWA MU KAZI - 69 Verify source ↗
Article 69
AI-assisted research summary: A former state employee may be rehired if they ask for it and it is in the national interest.
Ingingo ya 69: Umuntu waretse kuba umukozi wa Leta ashobora kongera kumuba abyisabiye, iyo bijyanye n’inyungu z'Igihugu. - 70 Verify source ↗
Article 70
AI-assisted research summary: A person returning to work must meet the hiring requirements in Article 28, and there must be an allocated budgeted vacancy.
Ingingo ya 70: Ibyangombwa byo gusubizwa mu kazi ni ibi bikurikira: 1° usubizwa mu kazi agomba kuzuza ibiteganywa byo guhabwa akazi bivugwa mu ngingo ya 28; 2° kuba hari umwanya uteganyijwe ku ngengo y’imari kandi utagira uwurimo. 13 UMUTWE WA V: ISUZUMABUSHOBOZI NO KUZAMURWA MU NTERA - 71 Verify source ↗
Article 71
AI-assisted research summary: Abayobozi b’abakozi ba Leta bagomba gukora isuzumabushobozi rya buri mwaka ku bakozi ba Leta.
Ingingo ya 71: Abakozi ba Leta bakorerwa isuzumabushobozi rya buri mwaka n’abayobozi babo nyuma ya buri mezi cumi n’abiri (12) umukozi wa Leta ari ku kazi. - 72 Verify source ↗
Article 72
AI-assisted research summary: Isuzumabushobozi ry’umukozi wa Leta rikoreshwa nk’ishingiro ryo kumuha uburenganzira bwo kuva mu cyiciro kimwe ajya mu kindi no kuzamurirwa umushahara, kandi bikorwa buri myaka ibiri. Uburyo bw’iryo suzuma n’izamurwa mu ntera bushyirwaho n’iteka rya Minisitiri w’Intebe.
Ingingo ya 72: Isuzumabushobozi rigamije kugaragariza ubuyobozi imiterere y’umukozi wa Leta, ubushobozi bwe n’ukuntu akora. Ni ryo rishingirwaho, buri myaka ibiri, kugira ngo umukozi wa Leta agire uburenganzira bwo kuva mu cyiciro cy’ingazintambike ajya mu kindi no kuzamurirwa umushahara. Uburyo bw'isuzumabushobozi n'izamura mu ntera by'abakozi bushyirwaho n'iteka rya Minisitiri w'Intebe. UMUTWE WA VI: UBURENGANZIRA BW’ABAKOZI, IBYO BASABWA, N’IBITABANGIKANA N’ IMIRIMO YABO ICYICIRO CYA MBERE: UBURENGANZIRA - 73 Verify source ↗
Article 73
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta afite uburenganzira busesuye nk’ubw’abandi baturage, kandi abukoresha hakurikijwe amategeko n’andi mabwiriza yo mu Gihugu.
Ingingo ya 73: Umukozi wa Leta afite uburenganzira busesuye nk’ubwundi muturage wese. Abukoresha hakurikijwe amategeko n’andi mabwiriza yubahirizwa mu Gihugu. . - 74 Verify source ↗
Article 74
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta afite uburenganzira bwo kugira dosiye ye bwite y’akazi ibitswe n’ubuyobozi.
Ingingo ya 74: Umukozi wa Leta afite uburenganzira bwo kugira dosiye ye bwite y’akazi ibitswe n’ubuyobozi kandi ikubiyemo impapuro zose za ngombwa zigaragaza imibanire ye n’ubuyobozi n’amateka y’aho yagiye akora hose. - 75 Verify source ↗
Article 75
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta afite uburenganzira bwo kumenya ibiri muri dosiye ye bwite y’akazi no gusaba ko hakosorwa cyangwa hatangwa ibisobanuro. Ubuyobozi bubifitiye ububasha bugomba gukosora ibyo asabye, kandi ubuyobozi butanga ibisobanuro iyo atabyemera, keretse igihe amakuru yatangajwe na nyir’idosiye cyangwa yatanzwe uruhushya.
Ingingo ya 75: Umukozi wa Leta afite uburenganzira bwo kumenya ibikubiye muri dosiye ye bwite y’akazi, atayimuye no gusaba mu buyobozi, ibisobanuro, gukosora, gushyira ku gihe, kongeramo ibiburamo cyangwa gukuramo ibikosheje, ibituzuye, ibiteye urujijo, ibyataye agaciro ku buryo kubyegeranya, kubikoresha, kubitangaza cyangwa kugumya kubibika bibujijwe. Igihe umukozi wa Leta bireba abisabye, ubuyobozi bubifitiye ububasha bugomba gukosora ibyo asabye ko bikosorwa. Iyo hari icyo atemera, ubuyobozi ni bwo butanga ibisobanuro, uretse igihe bigaragaye ko byatangajwe na nyir’idosiye cyangwa se ari we wabitangiye uruhushya. - 76 Verify source ↗
Article 76
AI-assisted research summary: Leta must, where possible, protect a state employee’s safety while the employee is carrying out official duties.
Ingingo ya 76: Leta ifite inshingano, mu buryo bushoboka, yo kubungabunga umutekano w’umukozi wa Leta, haba kubamutoteza, abamusebya, abamuhohotera, abamubangamira n’abamugirira nabi mu gihe cyose arangiza inshingano ashinzwe mu kazi ke. - 77 Verify source ↗
Article 77
AI-assisted research summary: The State must protect its employee from work-related accidents and diseases, and help cover medical treatment for the employee, spouse, and legally recognized children through health insurance.
Ingingo ya 77: Leta ifite inshingano yo kurinda umukozi wayo impanuka n’indwara zikomoka ku kazi. Igihe zibayeho hakurikizwa amategeko agenga ubwiteganyirize bw'abakozi. Byongeye kandi, Leta yunganira umukozi wayo mu kwivuza no mu kuvuza uwo bashakanye n'abana be bemewe n'amategeko ibinyujije mu bwishingizi bw'indwara. 14 - 78 Verify source ↗
Article 78
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta ahabwa inkunga imufasha kwicumbikira.
Ingingo ya 78: Umukozi wa Leta ahabwa inkunga imufasha kwicumbikira. - 79 Verify source ↗
Article 79
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta ahabwa inkunga yo kugera ku kazi no gutaha; iyo yoherejwe gukorera kure, Leta igomba kumufasha we n’abe kugera aho akorera.
Ingingo ya 79: Umukozi wa Leta ahabwa inkunga imufasha kugera ku kazi no gutaha. Iyo umukozi wa Leta yoherejwe gukorera ahandi, kure y’aho yarasanzwe akorera, Leta igomba kumugenera uburyo we n’abe bagera yo. - 80 Verify source ↗
Article 80
AI-assisted research summary: The Prime Minister sets the order for how the rules in Articles 78 and 79 are followed.
Ingingo ya 80: Uburyo amabwiriza akubiye mu ngingo ya 78 n’iya 79 yubahirizwa bushyirwaho n’iteka rya Minisitiri w’Intebe. ICYICIRO CYA II: IBYO UMUKOZI WA LETA ASABWA - 81 Verify source ↗
Article 81
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta agomba gukora umurimo asabwa ubwe kandi akawukora buri gihe, mu bwubahane, mu kutabogama, no mu kwita ku nyungu za rubanda.
Ingingo ya 81: Umukozi wa Leta agomba gutunganya ubwe umurimo asabwa, kuwitaho buri gihe, gukorana ubupfura, kutagira aho abogamira, kubaha ibikorwa rusange, kwibwiriza no kwita ku bifitiye abaturarwanda akamaro. Ategetswe kandi gusubiza ibyo abazwa n’abamugana yubahiriza amategeko yerekeye kudapfa kuvuga ibyo abonye byose no kutamena amabanga y’akazi ashinzwe nk’uko biteganywa n’ingingo ya 85. - 82 Verify source ↗
Article 82
AI-assisted research summary: A public servant must safeguard state property at work and after work, and cooperate with others to manage it so it is not damaged or given away.
Ingingo ya 82: Umukozi wa Leta agomba kubungabunga umutungo wa Leta haba mu gihe cy’akazi cyangwa nyuma yaho, afatanya n’abandi mu icunga ryawo kugira ngo utangirika cyangwa ngo ugabizwe abandi. - 83 Verify source ↗
Article 83
AI-assisted research summary: A public official must avoid any actions that go against good conduct in the duties assigned to them.
Ingingo ya 83: Umukozi wa Leta agomba kwirinda ibikorwa ibyo ari byo byose binyuranye n’imyifatire myiza mu mirimo ashinzwe. - 84 Verify source ↗
Article 84
AI-assisted research summary: Every public servant must do the work assigned to them and follow special or general instructions from their superior, according to law.
Ingingo ya 84: Umukozi wa Leta wese agomba gutunganya akazi ashinzwe. Muri urwo rwego yubahiriza amabwiriza yihariye cyangwa rusange ahabwa n’umukuriye mu kazi hakurikijwe amategeko. - 85 Verify source ↗
Article 85
AI-assisted research summary: A public servant must keep confidential the activities, information, and documents they learn through work, except where the law allows or the supervising authority gives permission.
Ingingo ya 85: Umukozi wa Leta agomba kugira ibanga mu byerekeye ibikorwa, amakuru cyangwa inyandiko yamenye ku kazi akora, usibye mu bihe biteganywa n’amategeko cyangwa abiherewe uruhushya n’umutegetsi umukuriye mu kazi. ICYICIRO CYA III: IBITABANGIKANA N’UMURIMO - 86 Verify source ↗
Article 86
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta abujijwe ibikorwa bya politiki, ubucuruzi/inganda, cyangwa kuyobora isosiyete/ikigo igihe byabangamira imirimo ashinzwe, kandi abujijwe no kugira inyungu mu kigo agenzura cyangwa gifitanye isano na we mu buryo bwatuma atakaza ubwigenge n’ubutabera.
Ingingo ya 86: Ibitabangikana n’umurimo w’umukozi wa Leta ni ibi : 1° ibikorwa bya politiki ibyo ari byo byose bishobora kubangamira imikorere n’inyungu rusange by’umurimo wa Leta no gukoresha ukuri n’ubutabera ntakubogama muri uwo murimo ; 2° umwuga cyangwa ibikorwa ibyo ari byo byose by’ubucuruzi cyangwa by’inganda byabangamira imirimo ashinzwe ; 3° kuba mu buyobozi buhoraho cyangwa mu butegetsi bw’isosiyete cyangwa ubw’ikigo icyo ari cyo cyose cy’ubucuruzi n’inganda igihe byabangamira imirimo ashinzwe ; nyamara ibyo ntibikurikizwa ku bahagarariye inyungu za Leta mu bigo byigenga. Umukozi wa Leta abujijwe kugira inyungu mu kigo ashinzwe kugenzura ubwe cyangwa gifite aho gihuriye na we, haba ku giti cye cyangwa yitwaje undi muntu, uko cyaba cyitwa kose, igihe izo nyungu zamutera kwica akazi ke cyangwa kumubuza ubwigenge no gukoresha ukuri n’ubutabera nta kubogama. 15 INTERURO YA VI: IBIHANO, UBUJURIRE, AMASHIMWE N’IMPETA Z’ICYUBAHIRO UMUTWE WA MBERE: IBIHANO - 87 Verify source ↗
Article 87
AI-assisted research summary: A public servant who does not perform assigned duties commits an offense and is punishable under article 92, depending on the seriousness of the offense.
Ingingo ya 87 : Igihe umukozi wa Leta adakoze ibyo ashinzwe biba ikosa rihanishwa kimwe mu bihano biteganyijwe mu ngingo ya 92 hakurikijwe uburemere bw’iryo kosa. - 88 Verify source ↗
Article 88
AI-assisted research summary: The procedure for dealing with an employee’s fault and disciplining the employee must be done in writing.
Ingingo ya 88 : Uburyo bwo gukurikirana ikosa ry’umukozi no kumuhana bukorwa mu nyandiko. - 89 Verify source ↗
Article 89
AI-assisted research summary: An employee of the State’s disciplinary offence or penalty does not prevent criminal liability or penalties under criminal laws.
Ingingo ya 89 : Ikosa n’igihano by’umukozi wa Leta ntibibangamira uburyozwe bw’icyaha n’igihano biteganywa n’amategeko ahana ku buryo ikosa ry’umukozi wa Leta rishobora gukurikiranwa mu kazi no mu nkiko. - 90 Verify source ↗
Article 90
AI-assisted research summary: A public servant cannot be punished without first being given a written chance to explain, and no penalty may be carried out before the offence is proven.
Ingingo ya 90 : Nta kosa na rimwe umukozi wa Leta ashobora guhanirwa atabanje guhabwa umwanya wo kuryisobanuraho mu nyandiko. Nta gihano na kimwe gishobora gushyirwa mu bikorwa ikosa ritarahama nyir’ubwite. - 91 Verify source ↗
Article 91
AI-assisted research summary: This article says employee penalties are divided into two levels: first-level penalties for minor offences and second-level penalties for serious offences.
Ingingo ya 91 : Ibihano bihabwa abakozi biri mu bice bibiri: ibihano byo mu rwego rwa mbere n’ibyo mu rwego rwa kabiri. Ibihano byo mu rwego rwa mbere byerekeye amakosa yoroheje, naho ibyo mu rwa kabiri byerekeye amakosa aremereye. - 92 Verify source ↗
Article 92
AI-assisted research summary: The article lists first-level and second-level penalties, including warnings, reprimands, salary deductions, temporary suspension, delayed promotion, and permanent dismissal.
Ingingo ya 92 : Ibihano byo mu rwego rwa mbere ni: kwihanangirizwa, kugawa, cyangwa gukatwa icya kane cy’umushahara w’ukwezi kumwe gusa. Ibihano byo mu rwego rwa kabiri ni: guhagarikwa by’agateganyo mu gihe kitarenze amezi atatu, gukerererwa kuzamurwa mu ntera cyangwa kwirukanwa burundu. - 93 Verify source ↗
Article 93
AI-assisted research summary: Umutegetsi ubifitiye ububasha ni we utanga ibihano byo mu rwego rwa mbere n’urwa kabiri; ku rwego rwa kabiri abanza kumva icyemezo cya Komisiyo.
Ingingo ya 93 : Ibihano byo mu rwego rwa mbere bitangwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha. Ibihano byo mu rwego rwa kabiri bitangwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha amaze kumva icyemezo cya Komisiyo. - 94 Verify source ↗
Article 94
AI-assisted research summary: A second-degree penalty must be shown to the employee as a draft before approval, and a civil servant’s penalty may be withdrawn by a competent authority after hearing the Commission.
Ingingo ya 94 : Igihano cyose cyo mu rwego rwa kabiri, mbere y’uko cyemezwa, kigomba kugezwa ku mukozi nk’umushinga, kugira ngo atange ibindi bisobanuro. Ibihano byahawe umukozi wa Leta bishobora kuvanwaho. Kuvanwaho kw’igihano bikorwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha amaze kumva icyo Komisiyo ibivugaho. 16 - 95 Verify source ↗
Article 95
AI-assisted research summary: Uburyo bw’imihanire bushyirwaho n’iteka rya Perezida wa Repubulika.
Ingingo ya 95 : Ibirebana n’uburyo bw’imihanire bishyirwaho n'iteka rya Perezida wa Repubulika. UMUTWE WA II: UBUJURIRE - 96 Verify source ↗
Article 96
AI-assisted research summary: A state employee who feels wronged may appeal to administrative authorities or competent courts.
Ingingo ya 96 : Umukozi wa Leta wumva yarenganijwe ashobora kujuririra inzego z’ubutegetsi cyangwa se inkiko zibishinzwe. - 97 Verify source ↗
Article 97
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta wahawe igihano ashobora kujurira ku nzego z’ubutegetsi: mbere ku butegetsi bukuriye uwahawe igihano, hanyuma kuri Komisiyo, mu minsi 30 uhereye igihe yamenyesherejwe igihano.
Ingingo ya 97 : Ubujurire ku nzego z’ubutegetsi bukorerwa, mu rwego rwa mbere, ku butegetsi bukuriye uwahawe igihano, naho mu rwego rwa kabiri, bugakorwa kuri Komisiyo bitarenze iminsi mirongo itatu (30) uhereye ku munsi umukozi wa Leta yamenyesherejweho igihano. - 98 Verify source ↗
Article 98
AI-assisted research summary: Ubutegetsi cyangwa Komisiyo byajuririwe bigomba gufata icyemezo ku bujurire bw’umukozi wa Leta mu minsi 30 uhereye igihe babuherewe.
Ingingo ya 98 : Ubutegetsi cyangwa Komisiyo byajuririwe bigomba gufata icyemezo mu minsi itarenze mirongo itatu (30) uhereye ku munsi byaboneyeho ubujurire bw’umukozi wa Leta; bitaba ibyo icyemezo cyajuririwe kikaba gitaye agaciro. UMUTWE WA III: AMASHIMWE - 99 Verify source ↗
Article 99
AI-assisted research summary: A public employee who shows exceptional dedication, integrity, truthfulness, and impartiality, and helps improve administration, may be awarded one of the listed prizes.
Ingingo ya 99: Umukozi wa Leta werekanye by'umwihariho ubwitange, ubudakemwa, ubunyakuri no kutabogama mu mirimo ye kandi akanagira uruhare mu mizamukire no mu mikorere myiza y'ubutegetsi arimo, ashobora guhabwa kimwe mu bihembo bikurikira: 1° ibaruwa y’ishimwe; 2° ibaruwa y’ishimwe rihanitse; 3° ishimwe ku mugaragaro; 4° umudari w’ishimwe w’akazi. - 100 Verify source ↗
Article 100
AI-assisted research summary: Amashimwe adasanzwe avugwa mu ngingo ya 99 atanga uburenganzira bwo gutambutswa mbere mu nzego za Leta no gutumirwa mu minsi mikuru ya Leta.
Ingingo ya 100: Ibihembo bivugwa mu ngingo ya 99 bigendana n’amashimwe adasanzwe atanga uburenganzira nko: 1° gutambutswa mbere mu nzego za Leta; 2° gutumirwa mu minsi mikuru ya Leta. - 101 Verify source ↗
Article 101
AI-assisted research summary: Letters of appreciation and high appreciation are given to a public employee and an official with authority when requested by their work supervisor.
Ingingo ya 101 : Amabaruwa y’ishimwe n’ay'ishimwe rihanitse ahabwa umukozi wa Leta n’umutegetsi ubufitiye ububasha abisabwe n’umukuriye mu kazi. - 102 Verify source ↗
Article 102
AI-assisted research summary: Ku munsi mukuru w’iya mbere Gicurasi, Umukuru w’Imidari y’Ishimwe mu rwego rw’Igihugu atanga amashimwe ku mugaragaro n’imidari y’ishimwe ku bakozi ba Leta, abisabwe n’umuyobozi w’urwego rwa Leta bireba.
Ingingo ya 102 : Amashimwe ku mugaragaro n’imidari y’ishimwe ry’abakozi ba Leta bitangwa ku munsi mukuru w’iya mbere Gicurasi n’Umukuru w’Imidari y’Ishimwe mu rwego rw’Igihugu abisabwe n’Umukuru w’urwego rw’ubutegetsi bwa Leta bireba. - 103 Verify source ↗
Article 103
AI-assisted research summary: The Prime Minister’s order determines how honours and related awards are given.
Ingingo ya 103 : Uburyo amashimwe atangwa n’ibihembo bijyana na yo bigenwa n'iteka rya Minisitiri w'Intebe. 17 UMUTWE WA IV: IMPETA Z’ICYUBAHIRO - 104 Verify source ↗
Article 104
AI-assisted research summary: Public servants and former public servants who have shown dedication to work may be awarded honor medals, even after death, under the applicable laws.
Ingingo ya 104: Umukozi wa Leta n’uwahoze ari we, wagize ubwitange ku kazi ashobora guhabwa impeta z’icyubahiro akiriho cyangwa yarapfuye hakurikijwe amategeko abigenga. - 105 Verify source ↗
Article 105
AI-assisted research summary: Urwego Rukuru rw'Igihugu rushinzwe imidari y'ishimwe ni rwo rugena ubwoko bw'impeta z'icyubahiro nyuma yo gusuzuma amadosiye y’abakozi bireba.
Ingingo ya 105: Igena ry’ubwoko bw’impeta z'icyubahiro rikorwa n'Urwego Rukuru rw'Igihugu rushinzwe imidari y'ishimwe rumaze gusuzuma amadosiye y’abakozi bireba. INTERURO YA VII: AMATEGEKO AGENGA IMISHAHARA UMUTWE WA MBERE: IMISHAHARA - 106 Verify source ↗
Article 106
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta ahabwa buri kwezi igihembo kirimo umushahara fatizo n’ibindi by’amafaranga ajyanye n’akazi ke.
Ingingo ya 106: Umukozi wa Leta, kubera akazi akora, ahabwa buri kwezi igihembo gikubiyemo: umushahara fatizo, hiyongereyeho iyo bibaye ngombwa, amafaranga agenerwa umuryango, indamunite, amashimwe n’ibindi agenerwa bifitanye isano n’imiterere yihariye y’akazi akora. - 107 Verify source ↗
Article 107
AI-assisted research summary: The provision says pay becomes due for work done and consists of a base salary calculated from the wage table for each job position in Annex II.
Ingingo ya 107: Igihembo kigeze igihe cyo kwishyurwa kubera akazi kakozwe, kigizwe n’umushahara fatizo ubazwe uhereye aho buri mwanya w’umurimo uri ku mbonerahamwe y’imishahara nk’uko umugereka wa II ubyerekana. - 108 Verify source ↗
Article 108
AI-assisted research summary: Each job position is matched to a base number under the current job list, and a civil servant’s minimum salary is calculated from the base number for their grade or job level.
Ingingo ya 108: Buri mwanya w’umurimo uhwanye n’umubare fatizo, hakurikijwe urutonde rw’imirimo ruriho ubu. Buri mushahara fatizo w’umukozi wa Leta ubarwa uhereye ku mubare fatizo uhwanye n’intera ye cyangwa urwego rw’umurimo arimo. - 109 Verify source ↗
Article 109
AI-assisted research summary: This article defines a public employee’s gross salary as the basic salary plus family allowance, per diem, bonuses, and other benefits linked to the work performed.
Ingingo ya 109: Umushahara fatizo wongeweho amafaranga agenerwa umuryango, indamunite, amashimwe n’ibindi umukozi wa Leta agenerwa bijyanye n’ akazi akora ni byo bigize umushahara mbumbe. UMUTWE WA II: IBINDI BIGENERWA UMUKOZI WA LETA N’AMAFARANGA AKURWA KU MUSHAHARA - 110 Verify source ↗
Article 110
AI-assisted research summary: This article says allowances are part of salary paid by the State to support its employees, and bonuses added to salary are part of a public employee’s reward.
Ingingo ya 110: Indamunite zigize agace kamwe k’umushahara Leta itanga kugira ngo yunganire abakozi bayo; naho amashimwe agerekwa ku mushahara abumbiye mu gihembo cy’umukozi wa Leta. - 111 Verify source ↗
Article 111
AI-assisted research summary: A civil servant who has served as a substitute for more than 60 days is entitled to the benefits attached to the position they replaced.
Ingingo ya 111: Umukozi wa Leta umaze iminsi irenze mirongo itandatu (60) asigariyeho undi ahabwa ibijyana n’umwanya w’uwo yasigariyeho. - 112 Verify source ↗
Article 112
AI-assisted research summary: Salary deductions for taxes, employee social security, and other legally governed deductions are taken out, leaving the net salary to be paid monthly when due to a public employee.
Ingingo ya 112: Amafaranga akurwa ku mushahara kubera imisoro, ubwiteganyirize bw’abakozi n’ibindi akurwaho hakurikijwe amategeko abigenga, hagasigara umushahara bwite, uhembwa umukozi wa Leta buri kwezi, iyo igihe kigeze. 18 - 113 Verify source ↗
Article 113
AI-assisted research summary: The salary of a public servant starts on the day they begin work and stops the day after they stop working.
Ingingo ya 113: Umushahara w’umukozi wa Leta utangira kubarwa guhera ku munsi yatangiriyeho akazi kandi ugahagarikwa guhera bukeye bw’umunsi yahagarikiyeho akazi. Iyo umushahara w’ukwezi udatangiwe rimwe wose, ugabanywamo iminsi mirongo itatu maze ugatangwa hakurikijwe iminsi umukozi wa Leta yakoze. - 114 Verify source ↗
Article 114
AI-assisted research summary: In general, no one may reduce a government employee's salary, except for deductions allowed by the governing law or where the reduction is like a lien/pledge or done by the owner themselves.
Ingingo ya 114: Uretse amafaranga akurwa ku mushahara hakurikije amategeko abigenga, nta muntu n’umwe ufite uburenganzira bwo kugira icyo agabanya ku mushahara w’umukozi wa Leta, keretse ari nk’igwatira tambama cyangwa se ari nyirawo ubyishakiye. - 115 Verify source ↗
Article 115
AI-assisted research summary: Prime Minister’s order sets the minimum amount, civil servant salary calculation and payment, and the types and granting of allowances, bonuses, and other benefits for state employees.
Ingingo ya 115: Uko agaciro k’umubare fatizo kangana, uko imishahara y’abakozi ba Leta ibarwa n’uko yishyurwa, ubwoko n’imitangire y’indamunite, amashimwe n’ibindi umukozi wa Leta agenerwa bishyirwaho n’iteka rya Minisitiri w’Intebe. INTERURO YA VIII: KUREKA AKAZI BURUNDU - 116 Verify source ↗
Article 116
AI-assisted research summary: A civil servant is removed from the civil servants’ register when they permanently leave office.
Ingingo ya 116: Kureka akazi burundu bituma umukozi wa Leta ahanagurwa ku rutonde rw’abakozi ba Leta. Umukozi wa Leta areka akazi burundu iyo: 1° asezeye ku bushake; 2° asezerewe nta mpaka; 3° yirukanwe; 4° ahawe ikiruhuko cy’izabukuru; 5° iyo apfuye. UMUTWE WA MBERE: GUSEZERA KU KAZI KU BUSHAKE - 117 Verify source ↗
Article 117
AI-assisted research summary: A civil servant may resign only by a clear written notice showing the wish to leave the public service permanently, and the resignation is accepted by the competent official.
Ingingo ya 117: Gusezera ku kazi ku bushake bikorwa mu nyandiko ikozwe n’umukozi wa Leta ku buryo budashidikanywa, igaragaza ubushake bwe bwo kuva burundu mu bakozi ba Leta n’inzego z’imirimo ya Leta. Kwegura byemerwa n'umutegetsi wo mu bakozi ba Leta n’inzego z’imirimo ya Leta ubifitiye ububasha. - 118 Verify source ↗
Article 118
AI-assisted research summary: A public employee who wants to resign voluntarily must do so in writing, through the supervisor, and stay in the job until notified of the decision.
Ingingo ya 118: Gusaba gusezera ku kazi ku bushake bikorwa mu nyandiko, inyujijwe ku muyobozi w’usaba kwegura, yohererezwa umutegetsi wo mu nzego z’abakozi ba Leta n’inzego z’imirimo ya Leta ubifitiye ububasha, na we agafata icyemezo mu minsi itarenga mirongo itatu (30) uhereye umunsi yahereweho ibaruwa isaba gusezererwa. Umukozi wa Leta usaba kwegura ku bushake ku mirimo ye agomba kuba ayigumyeho kugeza igihe amenyesherejwe icyemezo cyafashwe. Nyamara ariko iyo umutegetsi ubifitiye ububasha atagize icyemezo afata mu gihe giteganyijwe mu gika cya mbere, kwegura ku kazi biba byemewe, uhereye umunsi ukurikira irangira ry’icyo gihe. UMUTWE WA II: GUSEZERERWA NTA MPAKA - 119 Verify source ↗
Article 119
AI-assisted research summary: A competent authority may decide to permanently remove a state employee from the state civil service.
Ingingo ya 119: Gusezererwa nta mpaka ni icyemezo umutegetsi ubifitiye ububasha mu birebana n’abakozi ba Leta afata cyo kuvana burundu umukozi wa Leta mu bakozi ba Leta. 19 - 120 Verify source ↗
Article 120
AI-assisted research summary: A public servant may be dismissed without dispute if any of the listed conditions is met.
Ingingo ya 120: Gusezererwa nta mpaka bikorwa iyo umukozi wa Leta: 1° atacyujuje ibyangombwa kugira ngo umuntu ahabwe akazi biteganywa mu ngingo ya 28; 2° afatiwe icyemezo cyo kutemezwa burundu mu bakozi ba Leta arangije igeragezwa; 3° atagarutse mu kazi nta mpamvu igaragara, iyo igihe cy’ihagarikwa ry’agateganyo riteganywa mu ngingo ya 66,1° kirangiye; 4° adafite intege cyangwa ubwenge bishobora gutuma asubira ku kazi arangije ikiruhuko kirekire cy’uburwayi giteganywa mu ngingo ya 45; 5° agaragaweho kuba atagishoboye akazi; 6° arengeje amezi atandatu (6) ahagaritswe ku mirimo kubera ivanwaho cyangwa ibura ry’umurimo. - 121 Verify source ↗
Article 121
AI-assisted research summary: A public employee dismissed without contest because the job was abolished is entitled to a severance allowance.
Ingingo ya 121: Iyo umukozi wa Leta asezerewe nta mpaka kubera ivanwaho ry’umurimo, agenerwa amafaranga y’ishimwe abarwa bahereye ku mushahara mbumbe kandi agatangwa ku buryo bukurikira: 1° ukwezi kumwe (1) ku bakozi bataramara imyaka itanu (5) mu kazi; 2° amezi abiri (2) ku bakozi bamaze kuva ku myaka itanu (5) kugeza ku myaka icyenda (9) mu kazi; 3° amezi ane (4) ku bakozi bamaze kuva ku myaka icumi (10) kugeza ku myaka cumi n’icyenda (19) mu kazi; 4° amezi atandatu (6) ku bakozi bamaze nibura imyaka makumyabiri (20) mu kazi. UMUTWE WA III: KWIRUKANWA KU KAZI - 122 Verify source ↗
Article 122
AI-assisted research summary: A civil servant may be permanently dismissed for a serious fault by the competent state-employment authority, following a commission decision, and the dismissal takes effect when the civil servant is notified.
Ingingo ya 122: Kwirukanwa ku kazi ni icyemezo gifatirwa umukozi cyo kumuvana burundu mu bakozi ba Leta bitewe n’ikosa rikabije yakoze. Icyo cyemezo gifatwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha mu birebana n’abakozi ba Leta hakurikijwe icyemezo cya Komisiyo. Iyirukanwa rya burundu rihera igihe umukozi wa Leta yamenyesherejwe icyemezo kimwirukana. UMUTWE WA IV: KWEMERERWA NO GUSHYIRWA MU KIRUHUKO CY’IZABUKURU - 123 Verify source ↗
Article 123
AI-assisted research summary: A civil servant’s retirement marks the normal end of service and gives entitlement to pension money under social security laws.
Ingingo ya 123: Kwemererwa no gushyirwa mu kiruhuko cy’izabukuru byerekana irangira risanzwe ry’umurimo w’umukozi wa Leta, ari byo bimuhesha uburenganzira ku mafaranga y’izabukuru nk’uko ateganywa n’amategeko y’ubwiteganyirize bw’abakozi. Umukozi wa Leta ucyuranye ishema igihe cye, amaze ku kazi nibura imyaka cumi n’itanu (15), yemerewe kuba yabaza uburenganzira bw’umukozi wa Leta ugeze mu zabukuru kandi akagumana intera ihanitse, izina n’ibindi yabonye mu mirimo ye. - 124 Verify source ↗
Article 124
AI-assisted research summary: A public employee’s normal retirement age is 65, but an employee aged at least 55 with at least 15 years of work experience may request early retirement before the scheduled time.
Ingingo ya 124: Imyaka isanzwe kugira ngo umukozi wa Leta abone ikiruhuko cy’izabukuru ni mirongo itandatu n’itanu (65) y’amavuko. Nyamara, umukozi wa Leta ugejeje nibura ku myaka mirongo itanu n’itanu (55) y’amavuko kandi afite nibura imyaka cumi n’itanu (15) y’uburambe ku kazi, ashobora gusaba kujya mu kiruhuko cy’izabukuru igihe giteganijwe kitaragera. - 125 Verify source ↗
Article 125
AI-assisted research summary: A competent authority approves and places civil servants into retirement, and retired civil servants are entitled to retirement bonus payments, including an additional six-month salary bonus for those retiring at age 55.
Ingingo ya 125: Kwemererwa no gushyirwa mu kiruhuko cy’izabukuru bikorwa n’umutegetsi ubifitiye ububasha mu birebana n’abakozi ba Leta kandi bigaha umukozi wa Leta uburenganzira bwo guhabwa amafaranga y’ishimwe ahwanye 20 n’amezi atandatu (6) y’umushahara uhanitse wafatiweho umusanzu w’ubwiteganyirize uwo mukozi yigeze kugeraho mu mirimo ye mu butegetsi bwa Leta y’u Rwanda. Umukozi wa Leta ugiye mu kiruhuko cy’izabukuru, afite imyaka mirongo itanu n’itanu (55) y’amavuko, ahabwa amafaranga y’ishimwe y’inyongera ahwanye n’umushahara w’amezi atandatu (6) uvugwa mu gika cya mbere y’iyi ngingo. UMUTWE WA V: URUPFU RW’UMUKOZI - 126 Verify source ↗
Article 126
AI-assisted research summary: Umukozi wa Leta apfuye akiri mu mirimo, umusanzu wa Leta wo gushyingura ugomba gutangwa, kandi ukurikirana ibyaha yakoze mu kazi urangirira aho.
Ingingo ya 126: Umukozi wa Leta upfuye aba arangije umurimo we mu bakozi ba Leta n’inzego z’imirimo ya Leta kandi n'ikurikiranwa ku byaha yaba yarakoze mu kazi rikarangirira aho. Leta yishingira gutanga amafaranga yo gushyingura abakozi bayo bapfuye bakiri mu mirimo. Ayo mafaranga agomba nibura gutuma hagurwa isanduku, gucukura imva no gutwara umurambo. Ayo mafaranga n’uburyo agomba gutangwamo biteganywa n’iteka rya Minisitiri w’Intebe. - 127 Verify source ↗
Article 127
AI-assisted research summary: If a public servant dies while on duty, a death benefit equal to six times the last monthly gross salary is paid to the surviving spouse and children; if none, it goes to the legal heirs.
Ingingo ya 127: Iyo umukozi wa Leta apfuye akiri ku murimo, amafaranga y’impozamarira angana n’umushahara we mbumbe wa buri kwezi aheruka guhembwa, wikubye inshuro esheshatu (6) ashyikirizwa uwapfakaye n’imfubyi asize, yaba atabafite, agashyikirizwa abamuzungura bemewe n’amategeko bakayagabana ku buryo bwemewe n’amategeko. INTERURO YA IX: INGINGO Z’INZIBACYUHO N’IZISOZA UMUTWE WA MBERE: INGINGO Z’INZIBACYUHO - 128 Verify source ↗
Article 128
AI-assisted research summary: State employees are assigned to positions based on their salaries and salary table grades, and covered employees retain their work seniority if they continue serving in state/public service institutions.
Ingingo ya 128: Abakozi ba Leta bose bari mu kazi mu ntera zizwi neza, ushingiye ku madosiye yabo nk’uko biteganywa n’itegeko-teka ryo ku wa 19 Werurwe 1974 kimwe n’amabwiriza yaryo, bashyirwa mu myanya uhereye ku mishahara yabo igaragara ku mbonerahamwe y’imishahara nk’uko iboneka ku mugereka wa II. Iboneza ry’intera rishingiye ku mishahara nk’uko bigaragara mu gika cya mbere cy'iyi ngingo rikorwa herekanywe mbere na mbere agaciro k’umubare fatizo gafitanye isano nyakuri n’umushahara uhembwa abakozi ba Leta bakiri mu kazi. Umwanya wa buri mukozi ku mbonerahamwe y’imishahara ivugwa mu gika cya mbere uhwanye n’intera nshya nk’uko bivugwa mu ngingo ya 15. Abakozi ba Leta bagengwa n’itegeko-teka ryo ku wa 19 Werurwe 1974 bagumana uburambe bwabo mu kazi niba bakomeje kuba mu bakozi ba Leta n’inzego z’imirimo ya Leta bagengwa n’iri tegeko. - 129 Verify source ↗
Article 129
AI-assisted research summary: Each authority governed by this law must prepare a work table showing the jobs and positions held by employees, based on the qualifications a civil servant must meet for a given position.
Ingingo ya 129: Buri butegetsi bugengwa n’iri tegeko, bukora imbonerahamwe y’imirimo yerekana imirimo n’imyanya abakozi barimo hakurikijwe ibyo umukozi wa Leta aba yujuje kugira ngo abe yashyirwa mu mwanya uyu n’uyu. - 130 Verify source ↗
Article 130
AI-assisted research summary: Public servants newly graded under Article 128 are to be placed in posts according to the civil service job-structure table.
Ingingo ya 130: Abakozi ba Leta bashyizwe mu ntera nshya nk’uko bisobanurwa mu ngingo ya 128, bashyirwa mu myanya hakurikijwe imbonerahamwe yerekana imiterere y’imirimo ya Leta. Iyo habaye ibusana hagati y’ibyo kujya mu mwanya cyangwa imiterere y’umurimo runaka, ubushobozi n’uburambe ku kazi by’umukozi wa Leta uwurimo, hakorwa: 21 1° ikwirakwiza ry’abakozi bari mu butegetsi bumwe; 2° ikwirakwiza ry’abakozi bari mu butegetsi bunyuranye; 3° ishyirwa mu kiruhuko cy'izabukuru mbere y'igihe cyangwa isezererwa nta mpaka. Iyo ibimaze kuvugwa birangiye hagasigara umwanya utarimo umuntu; uhita uhamagarirwa ipiganwa. Ibivugwa byose muri iyi ngingo bikorwa hakurikijwe isesengura ry’imyanya y’imirimo. - 131 Verify source ↗
Article 131
AI-assisted research summary: Iyi ngingo ivuga ko kwimurira cyangwa gukwirakwiza abakozi bikorwa n’umuyobozi ubifitiye ububasha, rimwe bisabwe n’abayobozi bakuru, kandi mu butegetsi bunyuranye bigakorwa na Minisitiri ushinzwe abakozi ba Leta.
Ingingo ya 131: Ikwirakwiza ry’abakozi mu butegetsi bumwe bikorwa n’umuyobozi wa buri butegetsi bisabwe n’abayobozi bakuru b’abakozi ba Leta cyangwa b'amashami anyuranye y'ubuyobozi. Hatirengagijwe ibiteganywa mu gika cya kabiri (2) cy’ingingo ya 3 , ikwirakwiza ry’abakozi mu butegetsi bunyuranye rikorwa na Minisitiri ufite abakozi ba Leta mu nshingano ze, bisabwe n’abayobozi ba buri butegetsi burebwa n’icyo kibazo. - 132 Verify source ↗
Article 132
AI-assisted research summary: Existing rules and procedures for civil servants and public institutions continue to apply for 12 months after this law starts to apply.
Ingingo ya 132 : Imikorere yari isanzwe ikurikiza amategeko n'amabwiriza akora mu byerekeye imitegekere y'abakozi ba Leta n’inzego z’imirimo ya Leta izakomeza gukurikizwa mu mezi cumi n'abiri (12) uhereye igihe iri tegeko ryatangiye gukurikizwa. UMUTWE WA II: INGINGO ZISOZA - 133 Verify source ↗
Article 133
AI-assisted research summary: Earlier laws that conflict with this article are repealed.
Ingingo ya 133: Ingingo z’amategeko yose abanziriza iri kandi zinyuranyije na ryo zivanyweho. - 134 Verify source ↗
Article 134
AI-assisted research summary: This article says the law starts applying on the day it is published in the Official Gazette of Rwanda.
Ingingo ya 134 : Iri tegeko ritangira gukurikizwa umunsi ritangarijweho mu Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda. Kigali, ku wa 09/07/2002 Perezida wa Repubulika Paul KAGAME (sé) Minisitiri w’Intebe Bernard MAKUZA (sé) Minisitiri w’Abakozi ba Leta n’Umurimo KAYITESI Zaïnabo Sylvie (sé) Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi Donald KABERUKA (sé) Bibonywe kandi bishyizweho Ikirango cya Repubulika: Minisitiri w’Ubutabera n’Imikoranire y’Inzego Jean de Dieu MUCYO (sé)
Provision text is displayed from LexChat’s stored statute record. Use the official source links to verify amendments, commencement, and current legal force.
Ask AI about this statute
ITEGEKO N° 22/2002 RYO KU WA 09/07/2002 RISHYIRAHO SITATI RUSANGE IGENGA ABAKOZI BA LETA N’INZEGO Z’IMIRIMO YA LETA.
Sign in to ask AI about this statute
Sign in to start authenticated, citation-grounded statute research.
Sign in