ARRETE ROYAL N° 20 DU 15.10.1954 COORDONNANT LES DISPOSITIONS DU DECRET DU 30 JUIN 1954 AVEC CELLES DU 16 MARS 1922 SUR LE CONTRAT DE TRAVAIL DES INDIGENES

Article ier. Les dispositions du decret du 16 mars 1922 sur le contrat de travail ainsi que celles des decrets des 11 juil­ let 1923, 29 mai 1931, ler aout 1949, 10 avril 1954 et 30 juin 1954, et des ordonnances legislatives n° 372/AE du 12 aout 1941, 422/AIMO du 6 de­ cembre 1943, 453/FIN du 28 decem­ bre 1943, 84/AE du 16 mars 1944 et 185/AIMO du 30 juillet 1945 qui le modifient, sont coordonnees comme suit : Artikel i. De bepalingen van het decreet van 16 Maart 1922 op het arbeidscontract, evenals deze van de decreten van 11 Juli 1923, 29 Mei 1931, 1 Augustus 1949, 10 April 1954 en 30 Juni 1954, en van de wetgevende ordonnanties nr 372/EZ van 12 Augustus 1941, 422/IZA van 6 December 1943, 453/ FIN van 28 December 1943, 84/EZ van 16 Maart 1944 en 185/IZA van 30 Juli 1945 die het wijzigden, wor- den als volgt samengevat :x Section I. Afdeling I. DISPOSITIONS GENERATES. ALGEMENE BEPALINGEN. Article i. Artikel i. Les dispositions du present decret sont applicables au contrat par lequel De bepalingen van dit decreet zijn toepasselijk op het contract waarbij a — 1431 — un indigene du Congo ou des colonies vcisines, immatricule ou non, engage ses services, soit a un employeur qui n’est point lui-meme un indigene du Congo, soit a un employeur indigene du Congo, pourvu que cet employeur soit soumis a un impot personnel autre que l’impot indigene. een inlander van Kongo of van de naburige kolonien, geimmatriculeerd of niet, zijn diensten verbindt, hetzij tegenover een werkgever die zelf geen inlander van Congo is, hetzij tegen­ over een werkgever inlander van Kon­ go, mits deze werkgever aan een andere persoonlijke belasting onder- worpen is dan de inlandse belasting. Art. 2. (Decret du 30-6-1954) « Toute personne peut valablement engager ses services. Il est interdit de recruter ou d’en- gager une personne non adulte ou sauf emancipation, n’ayant pas atteint 21 ans sans l’autorisation expresse de celui qui exerce sur elle l’autorite pa- ternelle ou tutelaire ou, a son defaut, du representant de l’autorite que de- signe le Gouverneur General. Une personne non adulte ou ayant moins de 16 ans ne peut etre engagee que pour des travaux legers et salu- bres autorises par l’Inspecteur du tra­ vail. * Tout recrutement ou engagement d’une personne agee de moins de 12 ans est interdit. » Art. 2. (Decreet van 30-6-1954) « Eenieder kan geldig zijn diensten verbinden. Het is verboden een niet volwassen persoon of, behalve in geval van ont- voogding, een persoon die de leeftijd van 21 jaar niet heeft bereikt aan te werven of in dienst te nemen zonder de uitdrukkelijke machtiging van diegene die op hem de rechten van de ouderlijke macht of van de voogclij uitoefent of bij diens ontstentenis van de overheid die de Gouverneur-Gene- raal aanwijst. Een persoon die niet volwassen is of die de leeftijd van zestien jaar niet heeft bereikt kan slechts in dienst ge- nomen worden voor lichte en gezonde werken, toegelaten door de arbeids- inspecteur. Elke aanwerving of indienstneming van een persoon die de leeftijd van twaalf jaar niet heeft bereikt is ver­ boden. » Art. 3. Art. 3. Les indigenes adultes places sous la tutelle de l’Etat ou des associations autorisees ne peuvent, jusqu’a leur majorite ou jusqu’a leur emancipa­ tion, engager valablement leurs ser­ vices sans l’assistance de leur tuteur. De volwassen inlanders die onder de voogdij van de Staat of de gemach- tigde verenigingen staan, kunnen tot hun meerderjarigheid of tot hun ont- voogding hun diensten niet geldig ver­ binden zonder de bij stand van hun voogd. Art. 4. Art. 4. La femme mariee, civilement ou religieusement ou suivant la coutume indigene, ne peut engager valable­ ment ses services sans l’autorisation expresse ou tacite de son mari. De vrouw die burgerlijk of kerke- lijk of volgens het inlands gebruik gehuwd is, kan haar diensten niet geldig verbinden zonder de uitdruk­ kelijke of stilzwijgende toelating van haar man. 1432 — Art. 5. Les conditions du contrat de tra­ vail sont reglees par la convention, sauf les restrictions stipulees ci-apres. Art. 6. En cas de silence de la convention et du decret, les obligations des tra­ vailleurs et des employeurs sont re­ glees par les coutumes locales, en tant qu’elles ne sont pas contraires a l’or- dre public. Art. 7. (Decret du 30-6-1954) « Toute clause contractuelle accor­ dant au travailleur ou au recrute des avantages inferieurs a ceux qui sont prescrits par le present decret est nulle et sans effet. » Art. 5. De voorwaarden van het arbeids- contract worden geregeld door de overeenkomst, behoudens de hierna bepaalde beperkingen. Art. 6. Indien noch de overeenkomst noch het decreet daarvan gewagen, worden de verplichtingen van de arbeiders en de werkgevers door de plaatselijke gebruiken geregeld, in zover zij niet in tegenstrijd zijn met de openbare orde. Art. 7. (Decreet van 30-6-1954) « Elk contractueel beding waarbij aan de arbeider of de aangeworvene voordelen worden toegekend die gerin- ger zijn dan deze voorgeschreven door dit decreet, is nietig en zonder uitwer- king. » Art. 8. (Decret du 30-6-1954) Art. 8. (Decreet van 30-6-1954) « Il est interdit de recruter, d’en- gager ou de maintenir en service un travailleur physiquement inapte au travail auquel il est destine. « Het is verboden een arbeider, lichamelijk ongeschikt voor de arbeid waartoe hij is bestemd, aan te wer- ven, in dienst te nemen of in dienst te houden. Sauf pour les travailleurs journa- liers et pour les travailleurs tempo- raires, l’aptitude physique est consta- tee par un certificat delivre par un medecin. Behalve voor dagloners en voor tij- delijke arbeiders, wordt de lichame- lijke geschiktheid vastgesteld door middel van een getuigschrift afgele- verd door een geneesheer. En l’absence de medecin, un certi­ ficat provisoire est suffisant sous re­ serve de soumettre le travailleur a un examen medical endeans les trois mois qui suivent le debut des prestations de travail. Le Gouverneur General regie les modalites de delivrance des certificats d’apititude physique. » Bij afwezigheid van de geneesheer volstaat een voorlopig getuigschrift, onder voorbehoud dat de arbeider aan een geneeskundig onderzoek onder- worpen wordt binnen de drie maanden die op het begin der werkprestaties volgen. De Gouverneur-Generaal regelt de modaliteit voor de aflevering van de getuigschriften van lichamelijke ge- schriktheid. » Art. 9. (Decret du 30-6-1954) Art. 9. (Decreet van 30-6-1954) « Le travailleur journalier est le travailleur engage au jour le jour. « De dagloner is de arbeider van dag tot dag aangeworven. — 1433 — Le travailleur temporaire est le travailleur engage pour un travail dont l’execution a realiser a 10 km. au maximum du lieu de sa residence, ne depasse pas trente jours et n’exige pas le recours a une main-d’ceuvre permanente. Le travailleur perd sa qualite de journalier ou de temporaire lorsque ses services excedent 60 jours ouvra- bles par ail chez le meme employeur. » Art. io. (Decret du 30-6-1954) « Les actions naissant du contrat de travail sont prescrites par un an apres la cessation de celui-ci ou 3 ans apres le fait qui a donne naissance a Faction, sans que ce dernier delai puisse exceder un an apres la cessa­ tion du contrat. » Section II. DE LA DUREE DU CONTRAT. I De tijdelijke arbeider is de aibeidei aangeworven voor een werk dat moet uitgevoerd worden op ten hoogste 10 km. van zijn verblijfplaats, dat niet langer dan dertig dagen duurt en de aanwending van vaste arbeidskrach- ten niet vereist. De arbeider verliest zijn hoedanig- heid van dagloner of van tijdelijke arbeider wanneer zijn diensten in to- taal zestig werkdagen per jaar bij de- zelfde werkgever te boven gaan. Art. io. {Decreet van 30-6-1954) De rechtvorderingen welke uit het arbeidscontract ontstaan,verjaren een jaar na het ophouden van het contract of drie jaar na het feit waaruit de vordering is ontstaan, zonder dat deze termijn een jaar na het ophouden van het contract mag overschrijden. » * Afdeling II. OVER DE DUUR VAN HET CONTRACT. Art. ii. Art. ii. Aucun contrat de travail ne peut avoir une duree de plus de trois ans. « Cette duree est limitee a un an pour le travailleur marie et separe de sa femme et de ses enfants, ainsi que pour le travailleur veuf ou divorce, separe de ses enfants dont il a la garde. » (Decret du 30-6-1954). Geen enkel arbeidscontract mag een langere duur hebben dan drie jaar. « Deze duur wordt beperkt tot een jaar voor de arbeider die gehuwd is en gescheiden van zijn vrouw en kin- deren, alsook voor de arbeider die weduwenaar is of uit de echt geschei­ den en die gescheiden is van zijn kin- deren die onder zijn be waking staan. » (Decreet van 30-6-1954). Toute convention stipulant expres- sement ou implicitement une duree plus longue est reduite de plein droit a ces termes. Elke overeenkomst welke uitdruk- kelijk of stilzwijgend een langere duur bepaalt, wordt van rechtswege tot deze termijnen teruggebracht. Art. 12. Art. 12. , Lorsque la duree de l’engagement n’est fixee ni par les termes de la convention, ni par la nature du travail, elle est reglee par Fusage, sans qu’elle puisse etre superieure a trois mois. Wanneer de duur van de verbinte- nis noch door de termen van de over­ eenkomst, noch door de aard van het werk bepaald is, wordt hij geregeld door het gebruik, zonder dat hij drie maanden mag te boven gaan. Art. 13. Art. 13. Lorsque la duree de l’engagement n’est fixee, ni par les termes de la convention, ni par la nature du tra­ vail, ni par l'usage, dans les limites indiquees par les articles precedents, chacune des parties a le droit de met- tre fin an contrat par un conge donne a l’autre partie. L’une des parties ne peut donner conge a l’autre qu’en observant le de- lai fixe par la convention. A defaut de convention, le delai est fixe par l’usage, sans qu’il puisse etre superieur a un mois. A defaut de convention et d’usage, le delai est de quinze jours. Wanneer de duur van de verbinte- nis noch door de termen van de over- eenkomst, noch door de aard van het werk, noch door het gebruik vastge- steld is binnen de grenzen bij voor- gaande artikelen aangeduid, heeft elk der partijen het recht aan einde te maken aan het contract, door opzeg- ging te doen aan de andere partij. Een van de partijen kan geen op- zegging doen aan de andere tenzij bij nakoming van de termijn door de overeenkomst vastgesteld. Bij gebrek aan overeenkomst wordt de termijn vastgesteld door het ge­ bruik zonder dat hij een maand mag te boven gaan. Bij gebrek aan overeenkomst en aan gebruik, bedraagt de termijn vijf- tien dagen. Art. 14. (Decret du 30-6-1954) Art. 14. (Decreet van 30-6-1954) « Lorsqu’a l’expiration du contrat, les parties continuent leurs presta­ tions, le contrat est proroge aux me­ mes conditions pour une duree inde- terminee. » « Wanneer bij het verstrijken van het contract, partijen hun prestaties blijven verstrekken, wordt het con­ tract onder dezelfde voorwaarden, voor onbepaalde duur verlengd. » Art. 15. (Decret du 30-6-1954) Art. 15. (Decreet van 30-6-1954) « Lorsqu’en cours d’execution du contrat, les parties conviennent de le renouveler, la duree du nouveau con­ trat, ajoutee au terme restant a cou- rir, ne peut exceder un ou trois ans suivant la distinction etablie a Parti­ cle 11. » Art. 16. (Decret du 30-6-1954) « Sont suspensifs du contrat : « Wanneer partijen, gedurende de uitvoering van het contract, overeen- komen dit laatste te hernieuwen, mag de duur van het nieuw contract, ge- voegd bij de nog te lopen termijn, een of drie jaar volgens het in artikel 11 gemaakte onderscheid, niet te boven gaan. Art. 16. (Decreet van 30-6-1954) « Het contract wordt opgeschort door : 1) 1’incapacite du travailleur resul­ tant d’une maladie ou d’un accident, 1) onbekwaamheid van de arbeider die voortvloeit uit een ziekte of uit een I — 1435 — de la grossesse ou des couches dans les delais prevus aux articles 36 et 37; 2) Fappel ou le rappel sous les ar- mes et, en temps de guerre, Fengage­ ment volontaire dans les forces de la Belgique ou d’un Etat allie; 3) les services prestes en execution de mesures de requisition militaire ou d’interet public prises par le Congo Beige ou le Ruanda-Urundi ; 4) l’incarceration du travailleur a moins qu’elle n’ait ete provoquee par une plainte de Femployeur ou de son propose non suivie de condamnation; ongeval, uit de zwangerschap of uit de bevalling binnen de termijnen be- paald in de artikelen 36 en 37; 2) oproeping of wederoproeping onder de wapens en, in oorlogstijd, vrijwillige dienstneming bij de strijd- krachten van Belgie of van een ver- bonden Staat; 3) de diensten verstrekt in uitvoe- ring van maatregelen van militaire opeising of ten algemenen nutte geno- men door Belgisch Kongo of Ruanda- Urundi ; 4) gevangenzetting van de arbei- der, tenzij deze werd uitgelokt door een klacht van de werkgever of zijn aangestelde, en er geen veroordeling op gevolgd is; 5) la force majeure si elle a pour effet d’empecher de fagon temporaire l’une des parties ou les deux parties de remplir leurs obligations. 5) overmacht indien ze voor gevolg heeft een van partijen of beide par- tijen tijdelijk te beletten hun ver- plichtingen na te komen. La suspension eventuelle du contrat en consequence d’une greve ou d’un lock-out est reglee par les dispositions particulieres sur la matiere. » De eventuele opschorting van het contract ten gevolge van een staking of van een uitsluiting wordt’ door de bijzondere bepalingen ter zake gere- geld. Art. 17. Art. 17. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Il ne peut etre mis fin a un con­ trat suspendu que lorsque la cause de la suspension a disparu et moyennant les preavis prevus au present decret, sous reserve de Fapplication even­ tuelle de Farticle 61. Toutefois, en cas d’appel ou de rap­ pel sous les armes, le travailleur peut donner son preavis avant la dispari- tion de la, cause de la suspension. « Aan een opgeschort contract mag enkel een einde gemaakt worden wan- neer de oorzaak der opschorting ver- dwenen is en mits de in dit decreet bepaalde opzeggingstermijn in acht genomen worden, onder voorbehoud van de toepassing van artikel 61. In geval van oproeping of weder­ oproeping fonder de wapens echter, mag de arbeider zijn opzegging doen voordat de oorzaak der opschorting verdwenen is. Sans prejudice a Fapplication even­ tuelle des articles 36 et 37, les parties sont deliees de toute obligation l’une Onverminderd de eventuele toepas­ sing van de artikelen 36 en 37, zijn parti jen van alle verplichtingen tegen- — 1436 envers l’autre pendant toute la duree de la suspension. over elkander bevrijd gedurende de ganse duur der opschorting. Toutefois, pendant un delai qui ne doit pas depasser quinze jours, Pem- ployeur continuera a assurer a la fa- mille du travailleur, les soins, le loge- ment et la ration, deduction faite des avantages alloues par les dispositions sur les allocations familiales. » s Gedurende een termijn die vijftien dagen niet moet te boven gaan echter blijft de werkgever van het gezin aan de arbeider, de zorgen, de huisvesting en het rantsoen verstrekken, onder aftrek van de voordelen verleend krachtens de bepalingen op de gezins- toelagen. Section III. Afdeling III. DES OBLIGATIONS DU TRAVAILLEUR. OVER DE VERPLICHTINGEN VAN DE ARBEIDER. Art. i 8. Art. i 8. Le travailleur a l’obligation : De arbeider is verplicht : 1) d’executer « personnellement » (decret du 30-6-1954) son travail ou service au temps, au lieu et dans les conditions convenus; 1) « persoonlijk » (decreet van 30-6-1954) zijn werk of dienst uit- voeren op de tijd, op de plaats en in de voorwaarden welke overeengeko- men werden; 2) d’agir conformement aux ordres qui lui sont donnes par l’employeur ou ses preposes, en vue de l’execution du contrat; 2) te handelen met het oog op de uitvoering van het contract, overeen- komstig de door de werkgever of zijn aangestelden gegeven bevelen; 3) de s’abstenir de tout ce qui pour- rait nuire soit a sa propre securite, soit a celle de ses compagnons ou de tiers; 3) zich te onthouden van al wat hetzij aan zijn eigen veiligheid, hetzij aan die van zijn makkers of van der- den zou kunnen nadelig fcijn; 4) de respecter les reglements de discipline qui auraient ete edictes pour l’atelier, l’etablissement ou le lieu dans lequel le travailleur doit fournir son travail; 4) de tuchtmaatregelen na te leven welke zouden uitgevaardigd geweest zijn voor de werkplaats, de inrichting of de plaats waarin de arbeider zijn werk moet leveren; 5) de restituer en bon etat, a l’em- ployeur, les outils et les matieres pre­ mieres restees sans emploi qui lui ont ete confies, sauf les deteriorations ou l’usure dues a l’usage normal de la chose ou la perte qui arrive par cas fortuit. 5) het gereedschap en de zonder gebruik gebleven grondstoffen welke hem toevertrouwd werden, in goede staat aan de werkgever terug te ge- ven, behoudens de beschadigingen of de afslijting aan het normaal gebruik van de zaak toe te schrijven of het verlies dat door louter tceval gebeurt. Section IV. DES OBLIGATIONS DE L’EMPLOYEUR. Art. 19. (Decret du 30-6-1954) Afdeling IV. • OVER DE VERPLICHTINGEN VAN DE WERKGEVER. Art. 19. (Decreet van 30-6-1954) « Le contrat comprend essentielle- ment pour l’employeur l’obligation : 1) de fournir au travailleur le tra­ vail offert, dans les conditions, au temps, au lieu et dans la region con- venus; 2) de payer la remuneration au temps et au lieu prevus; « Het contract omvat uiteraard de verplichting voor de werkgevers : 1) de arbeider het aangeboden werk te verschaffen, in de voorwaar- den, op de tijd, de plaats en de streek overeengekomen; 2) de bezoldiging uit te betalen op de overeengekomen tijd en plaats; 3) de commander, de diriger et de surveiller le travailleur; 3) de arbeider onder zijn bevel, lei- ding en bewaking te houden; 4) de veiller avec la diligence d’un bon pere de famille a ce que le travail s’accomplisse dans des conditions con- venables tant au point de vue de la securite, de la dignite et de la sante du travailleur, compte tenu des cir- constances et de la nature du travail; de faire respecter les convenances et les bonnes mceurs pendant l’execution du travail; 5) de faire donner les soins requis en cas de maladie et d’accident; ( 4) als een goed huisvader er voor te waken dat het werk verricht wordt in passende omstandigheden uit het oogpunt van de veiligheid, de waardig- heid en de gezondheid van de arbeider, met inachtneming van de omstandig­ heden en de aard van het werk; ge- durende de uitvoering van het werk de regelen der welvoeglijkheid en de goede zeden te doen in acht nemen; 5) de vereiste zorgen te doen ver- strekken in geval van ziekte of van ongeval; 6) d’accorder des conges, des allo­ cations de conges; 6) verloven en verlofvergoedingen toe te kennen; 7) de supporter les frais de voyage; 7) de reiskosten te dragen; 8) d’accorder chaque semaine au travailleur, de preference le dimanche, un repos minimum de 24 heures con- secutives sans prejudice aux jours feries qui seront fixes par le Gouver- neur General. » 8) elke week aan de arbeider, bij voorkeur de Zondag, een minimum- rust van vier en twintig opeenvol- gende uren te verlenen, onverminderd de feestdagen die de Gouverneur- Generaal bepaalt. » Art. 20. (Decret du 30-6-1954) Art. 20. (Decreet van 30-6-1954) « La remuneration comprend uni- quement le salaire, la ration, le loge- ment, les objets d’equipement et de couchage et, eventuellement, les pri- « De bezoldiging omvat enkel het loon, het rantsoen, de huisvesting, de uitrustingsstukken, het slaapgoed en eventueel de premies en andere voor- — 1438 _ mes et autres avantages que fem­ ployeur a accordes par le contrat. » delen die de wetgever door het con­ tract heeft toegestaan. » Art. 21. (Decret du 30-6-1954) - Art. 21. (Decreet van 30-6-1954) « Le salaire doit etre stipule et pave en monnaie ayant cours legal et ne peut etre inferieur au minimum fixe par arrete du Gouverneur de Province. « Het loon moet bedongen en be- taald worden in wettelijk gangbare munt en mag niet lager zijn dan het minimum bepaald bij besluit van de Provincie-Gouverneur. A defaut de stipulation en monnaie ayant cours legal, le travailleur peut, jusqu’a complete liberation de l’em- ployeur, demander a l’autorite d’eva- luer les salaires encore dus et d’en ordonner le paiement en monnaie ayant cours legal. » Ingeval geen wettelijk gangbare munt werd bedongen, mag de arbeider tot de volkomen bevrijding van de werkgever, de overheid verzoeken de nog verschuldigde lonen te ramen en de betaling er van in wettelijk gang- bare munt te bevelen. » Art. 22. Art. 22. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Sans prejudice a fapplication des articles 36 et 37, le salaire n’est du que pour le temps ou le travailleur a effectivement preste ses services ou accompli la tache convenue; il est egalement du lorsque le travailleur a ete mis dans l’impossibilite de travail- ler par le fait de l’employeur. En cas de recrutement, le salaire n’est du que lorsque le travailleur, arrive au lieu de destination, a com­ mence des prestations; celles-ci ne peuvent toutefois, compte tenu des delais necessaires aux operations me­ dicates preliminaires a tout engage­ ment, etre, du fait de femployeur, reportees au dela du surlendemain du jour ou, normalement, le travailleur devrait etre arrive au lieu de destina­ tion. » « Onverminderd de toepassing van artikelen 36 en 37, is het loon enkel verschuldigd voor de tijd gedurende dewelke de arbeider werkelijk zijn diensten heeft verstrekt of de over- eengekomen taak heeft vervuld; het is eveneens- verschuldigd wanneer de arbeider door toedoen van de werk­ gever in de onmogelijkheid werd ge- steld om te werken. Ingeval van aanwerving is het loon enkel verschuldigd, wanneer de arbei- ders, aangekomen op de plaats van bestemming, zijn prestaties heeft be- gonnen; deze laatste mogen echter niet, met inachtneming van de ter­ mijnen vereist voor de geneeskundige verrichtingen die elke indienstneming voorafgaan, door toedoen van de werkgever langer dan twee dagen uit- gesteld worden, te rekenen van de dag waarop de arbeider normaal op de plaats van bestemming had moeten aankomen. Art. 23. Art. 23. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Le Gouverneur General fixe les regies selon lesquelles, compte tenu de « De Gouverneur-Generaal bepaalt, met inachtneming van de aard van — 1439 — la nature du travail, le taux des salai- res minima est etabli. Le gouverneur de province arrete par region le montant des salaires minima. » de arbeid, de regelen voor het vast- stellen van het bedrag van de mini- mumlonen. De Provincie-Gouverneur bepaalt per streek het bedrag van de mini- mumlonen. » Art. 24. (Decret du 30-6-1954) Art. 24. (Decreet van 30-6-1954) « Le paiement du salaire ne peut etre fait dans un debit de boissons ni dans un magasin de vente sauf poui les travailleurs employes dans ces etablissements. Le paiement doit etre fait a des intervalles qui n’excedent pas un mois et, en cas d’expiration du contrat, dans les deux jours de la cessation des services. » « Het loon mag niet uitbetaald worden in een drankgelegenheid of in een verkooplokaal, behalve voor de ar- beiders die in deze inrichtingen wor­ den gebezigd. De betaling moet geschieden met tussenpozen die een maand niet te boven gaan en, ingeval het contract verstreken is, binnen de twee dagen na het ophouden der diensten. » Art. 25. (Decret du 30-6-1954) Art. 25. (Decreet van 30-6-1954) « Les avances consenties a un tra­ vailleur ne peuvent depasser 12 mois de salaire, sauf si elles ont pour objet la construction, l’acquisition ou l’ame- nagement d’une habitation en mate- riaux durables. ( * « De aan een arbeider verleende voorschotten mogen het loon van twaalf maanden niet te boven gaan, tenzij indien ze bestemd zijn voor de bouw, de aankoop of de inrichting van een woning uit duurzaam materiaal. Lors du recrutement, le montant des avances consenties ne peut depas­ ser la valeur de trois mois du salaire promis; toutefois, en cas d’avances pour constitution de dot, ce montant peut atteindre six mois du salaire. Bij de aanwerving mag het bedrag der verleende voorschotten de waarde van het beloofde loon van drie maan­ den niet te boven gaan; ingeval van voorschotten voor de samenstelling van een bruidschat echter mag dit bedrag het loon van zes maanden be- reiken. Les avances sont remboursables par retenues sur salaires dans les limites prevues a Particle 26. De voorschotten zijn terugbetaal- baar door afhoudingen op het loon binnen de perken gesteld in artikel 26. La totalite des indemnites de loge- ment peut etre affectee sans limites au remboursement des avances con­ senties pour Phabitation. » Het totaal bedrag der vergoedingen voor huisvesting mag onbeperkt aan- gewend worden tot terugbetaling van de voorschotten verleend voor de wo­ ning. Art. 26. Art. 26. Le salaire est cessible et saisissa- ble jusqu’a concurrence d’hn ‘tiers, Het loon is vatbaar voor afstand en beslag tot beloop van een derde, wan- _ 1440 — lorsque le travailleur est loge et nourri par l’employeur; dans le cas contrai- re, le salaire est cessible et saisissable jusqu’a concurrence d’un cinquieme seulement. neer de arbeider door de werkgever gehuisvest en gevoed wordt; in tegen- overgesteld geval is het loon vatbaar voor afstand en beslag tot beloop van slechts een vijfde. Toutefois, le salaire est cessible et saisissable a concurrence des deux tiers ou de la moitie, selon les distinc­ tions prevues a l’alinea precedent, pour cause d’obligation alimentaire prevue par la loi ou par la coutume indigene. Het loon is nochtans vatbaar voor afstand en beslag tot beloop van twee derden of de helft, naar gelang het onderscheid in voorgaand lid bepaald, wegens onderhoudsverplichting om- schreven door de wet of de inlandse gewoonte. La saisie ou la cession autorisee pour toute creance et celles autorisees pour creance alimentaire, peuvent s’operer cumulativement. z Art. 27. Het beslag of de afstand gemach- tigd voor elke schuldvordering en deze gemachtigd voor schuldvordering in zake onderhoud, kunnen gezamelijk geschieden. Art. 27. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « L’employeur doit fournir au tra­ vailleur une nourriture saine et suffi- sante, un logement convenable pour lui et sa famille, les objets d’equipe- ment et de couchage necessaires. « De werkgever moet aan- de arbei­ der bezorgen gezond en voldoende voedsel, een behoorlijk huisvesting voor hem en zijn gezin, de nodige uit- rustingsstukken en slaapgoed. Cette fourniture n’est pas obliga- toire lorsque le salaire atteint le montant arrete a cette fin par le Gou­ verneur de Province. Dit bezorgen is niet verplicht, in­ dien het loon het bedrag bereikt dat hiertoe door de Provinciegouverneur is vastgesteld. On entend par famille de travail­ leurs : l’epouse non divorcee, ni sepa- ree de corps, lorsque le mariage est monogamique et peut donner lieu a une homologation legale; les enfants ages de moins de 16 ans communs aux deux epoux ou que Fun d’eux aurait eu d’un precedent mariage monogra- mique ou d’un mariage polygami- que dissous, ces enfants et le conjoint doivent etre a charge du travailleur et habiter avec lui. Il est egalement tenu compte des enfants de 16 a 21 ans qui suivent effectivement les cours d’un etablissement d’enseigne- ment de plein exercice. » Onder gezin van de arbeider wordt verstaan : de noch uit de echt noch van tafel en bed gescheiden vrouw, wanneer het huwelijk monogamisch is en wettelijk kan bekrachtigd wor­ den; dq kinderen die ,geen zestien jaar oud zijn en aan beide echtgeno- ten gemeenschappelijk zijn of die een van hen uit een voorgaand monoga­ misch huwelijk of uit een ontbonden polygamisch huwelijk zou gehad heb- ben; deze kinderen en de echtgenote moeten ten laste zijn van de arbeider en met hem samenwonen. Er wordt eveneens rekening gehouden met de kinderen van 16 tot 21 jaar die wer- kelijk de cursussen volgen aan een onderwijsrichting met volledig leer- plan. Art. 28. (Decret du 30-6-1954) Art. 28. (Decreet van 30-6-1954) « Le Gouverneur General fixe les conditions auxquelles doivent repon- dre la ration, le logement et les objets d’equipement et de couchage. » « De Gouverneur-Generaal bepaalt aan welke voorwaarden het rantsoen, de huisvesting, de uitrustingsstukken en het slaapgoed moeten voldoen. Art. 29. (Decret du 30-6-1954) Art. 29. (Decreet van 30-6-1954) « Le Gouverneur de Provincee ou son delegue arrete, par regions, la contre-valeur en especes de la ration, du logement, des objets d’equipement et de couchage. « De Provinciegouverneur of zijn gemachtigde stelt per streken de te- genwaarde in specien vast van het rantsoen, de huisvesting, de uitrus­ tingsstukken en het slaapgoed. Le Commissaire de district, sur avis conforme de la Commission re- gionale du travail et du progres so­ cial indigene, peut autoriser, dans telle region de son district ou pour telle categorie de travailleurs qu’il de­ termine, la remise totale ou partielle de la contre-valeur en especes des avantages prevus aux articles prece­ dents. » Op eensluidend advies van de ge- westelijke commissie voor inlandse arbeid en maatschappelijke vooruit- gang, kan de districtcommissaris in een bepaalde streek van zijn district of voor een bepaalde categorie van arbeiders die hij aanwijst, de gehele of gedeeltelijk betaling toelaten van de tegenwaarde in specien van de voordelen omschreven in de voorgaan- de artikelen. Art. 30. Art. 30. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « La remise de la contre-valeur en especes des avantages en nature est toujours autorisee pour les travail­ leurs journaliers et les travailleurs temporaires. » « De betaling van de tegenwaarde in specien van de voordelen in natura is steeds toegelaten voor de dagloners en tijdelijke arbeiders. » Art. 31. (Decret du 30-6-1954) Art. 31. (Decreet van 30-6-1954) « L’article 24 est applicable en cas de paiement en especes d’avantages en nature legaux ou contractuels. » « Artikel 24 is toepasselijk in ge- val van betaling in specien van wette- lijke of contractuele voordelen in na­ tura. » Art. 32. (Decret du 30-6-1954) Art. 32. (Decreet van 30-6-1954) « La ration en nature doit etre remise au travailleur anticipative- ment et au moins une fois par semai- « Het rantsoen in natura moet minstens eenmaal per week aan de arbeider bij voorbaat verstrekt wor- — 1442 — ne. La contre valeur en especes doit etre remise une fois par semai- ne, a moins que le Commissaire de district n’autorise sa remise a des intervalles qui n’excederont pas un mois. » den. De tegenwaarde in specien moet eenmaal per week verstrekt worden tenzij de Districtcommissaris de over- handiging hiervan toestaat met tus- senpozen die een maand niet te boven gaan. » Art. 33. (Decret du 30-6-1954) Art. 33. (Decreet van 30-6-1954) « La ration, le logement, les objets d’equipement et de couchage ou leur contre-valeur en especes ne sont dus que pour le temps ou le travailleur a effectivement preste ses services, sauf en cas de recrutement ou ils sont dus des la formation du contrat de travail. Ils sont neanmoins dus pour les jours de repos, les jours de maladie dans les limites des articles 36 et 37 et les jours ou le travailleur a ete mis dans l’impossibilite de travailler par le fait de Pemployeur. » « Het rantsoen, de huisvesting, de uitrustingsstukken en het slaapgoed of de tegenwaarde daarvan in spe­ cien zijn slechts verschuldigd voor de tijd gedurende dewelke de arbeider zijn diensten heeft verstrekt, behalve in geval van aanwerving; in dat ge­ val zijn ze verschuldigd vanaf het tot stand komen van het arbeidscon­ tract. Ze zijn evenwel verschuldigd voor de rustdagen, voor de dagen van ziek- te binnen de perken van de artikelen 36 en 37, en voor de dagen waarop de arbeider door toedoen van de werkge­ ver in de onmogelijkheid werd gesteld om te werken. Art. 34. Art. 34. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Sauf autorisation expresse de Pemployeur, seuls le travailleur et les membres de sa famille peuvent loger dans les locaux mis a la disposition du travailleur. » « Uitgenomen in geval van uit- drukkelijke toestemming van de werkgever, mogen alleen de arbeider en de leden van zijn gezin wonen in de lokalen die ter beschikking werden gesteld van de arbeider. » Art. 35. (Decret du 30-6-1954) Art. 35. (Decreet van 30-6-1954) « Sans prejudice a l’application de Particle 25, le logement et les objets d’equipement et de couchage ou leur contre-valeur en especes sont incessi- bles et insaisissables et ne peuvent faire l’objet d’aucune retenue. « Onverminderd de toepassing van artikel 25, zijn de huisvesting, de uit­ rustingsstukken en het slaapgoed of de tegenwaarde daarvan in specien niet vatbaar voor afstand en in be- slagneming en kunnen het voorwerp niet uitmaken van enige afhouding. Toutefois, la contre-valeur en espe­ ces du logement peut faire l’objet d’une cession ou etre saisie au profit Nochtans mag de tegenwaarde in specien van de huisvesting het voor­ werp uitmaken van afstand of inbe- — 1443 — de celui qui fournit le logement au travailleur. La ration en nature est cessible mais insaisissable; sa contre-valeur en especes est incessible et insaisissa­ ble. » slagneming ten voordele van hem die de huisvesting aan de arbeider ver- strekt. Het rantsoen in natura is vatbaar voor afstand maar niet voor inbeslag- neming; de tegenwaarde in specien is niet vatbaar voor afstand en inbe- slagneming. Art. 36. (Decret du 30-6-1954) Art. 36. (Decreet van 30-6-1954) « En cas d’accident de travail ou de maladie professionnelle survenant au travailleur, l’employeur a l’obliga- tion : « In geval van arbeidsongeval of van beroepsziekte overkomen aan de arbeider is de werkgever verplicht : a) de lui faire donner les soins medicaux, chirurgicaux, pharmaceu- tiques et hospitaliers; a) hem de geneeskundige-, heel- kundige-, pharmaceutische zorgen en de verpleging te doen verstrekken; b) en cas d’incapacite de travail, de lui payer les 2/3 de son salaire. Cette double obligation ne doit pas depasser 30 jours. L’employeur en est exonere s’il prouve que la maladie ou 1'accident est du a la faute intention- nelle de la victime. » b) in geval van arbeidsonbe- kwaamheid hem de 2/3 van zijn loon uit te betalen. Deze dubbele verplichting moet der- tig dagen niet te boven gaan. De werkgever is er van ontslagen indien hij bewijst dat de ziekte of het onge- val te wijten is aan de opzettelijke schuld van de getroffene. Art. 37. (Decret du 30-6-1954) Art. 37. (Decreet van 30-6-1954) « En cas de maladie qui n’est pas professionnelle et d’accident qui n’est pas de travail, de grossesse ou de cou­ ches, l’employeur a, pendant toute la duree du contrat, l’obligation : a) de faire donner au travailleur et aux membres de sa famille, a charge et habitant avec lui, les soins medi­ caux, dentaires, chirurgicaux, phar- maceutiques et hospitaliers, ainsi que les appareils de prothese (prothese dentaire exceptee) et d’orthopedie dont l’usage est reconnu indispensa­ ble; les soins en cours au moment de l’expiration du contrat sont continues « In geval van ziekte die geen be­ roepsziekte is en van ongeval dat geen arbeidsongeval is en ingeval van zwangerschap of bevalling is de werk­ gever verplicht, tijdens gans de duur van het contract : f a) aan de arbeider en aan de leden van zijn gezin, die te zijnen laste zijn en met hem samenwonen, te verstrek­ ken de geneeskundige-, tandheelkun- dige-, heelkundige-, pharmaceutische zorgen, de verpleging alsook de pro- thesen (tandprothese uitgezonderd) en de orthopedische toestellen waar- van het gebruik noodzakelijk geacht wordt; de zorgen toegediend op het — 1444 — pendant une periode qui ne doit pas depasser 30 jours; ogenblik van het verstrijken van het contract worden voortgezet geduren­ de een periode die dertig dagen niet moet te boven gaan; b) de payer au travailleur, jusqu’a la fin du contrat, le quart de son sa- laire meme s’il est incapable de tout travail. b) aan de arbeider tot het einde van zijn contract een vierde van zijn loon uit te betalen, zelfs indien hij vol- ledig werkonbekwaam is. Cette double obligation tombe : a) si la maladie ou l’accident ou l’aggravation d’une maladie ou d’un accident anterieur resulte d’un risque special auquel le travailleur s’est ex­ pose ; Deze dubbele verplichting vervalt : a) indien de ziekte of het ongeval of de verergering van een vorige ziek­ te of ongeval het gevolg is van een bijzonder risico waaraan de arbeider zich blootgesteld heeft; b) si le travailleur refuse sans mo­ tif valable de se conformer aux ordon- nances medicales qui lui sont prescri- tes ou de se soumettre au controle medical propose par l’employeur. » b) indien de arbeider zonder gel- dige reden weigert zich te gedragen naar de geneeskundige voorschriften die hem zijn gegeven of zich te onder- werpen aan de geneeskundige contro­ le voorgesteld door de werkgever. Art. 38. Art. 38. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Il y a risque special lorsque la maladie ou l’accident ou l’aggravation d’une maladie ou d’un accident ante­ rieur trouve sa source : « Er bestaat bijzonder risico wan- neer de ziekte of het ongeval, of de verergering van een vorige ziekte of ongeval aanleiding vindt : a) dans une infraction qui a en- traine, pour le travailleur, victime du dommage, une condamnation defini­ tive comme auteur, co-auteur ou com­ plice ; a) in een misdrijf dat voor de ar­ beider, die schade geleden heeft, een definitieve veroordeling als dader, me- dedader of medeplichtige met zich medebracht; b) dans un accident survenu a l’oc- casion de la pratique d’un sport dan- gereux, d’un exercice violent pratique au cours ou en vue d’une competition, d’une exhibition ou d’exces de vitesse; c) dans un etat resultant de faits de guerre; b) in een ongeval overkomen ter gelegenheid van het beoefenen van een gevaarlijke sport, van een gewel- dige oefening gedaan, in de loop van of met het oog op een wedstrijd, van een krachtoefening of van overdreven snelheid; c) in een toestand voortvloeiend uit oorlogsfeiten; d) dans un accident survenu a la suite d’exces de boissons; d) in een ongeval overkomen ten gevolge van drankmisbruik; e) dans un accident survenu a la suite de travaux effectues pour comp- te d’un tiers. » e) in een ongeval overkomen ten gevolge van werken uitgevoerd voor rekening van een derde. » — 1445 — Art. 39. (Decret du 30-6-1954) Art. 39. (Decreet van 30-6-1954) « L’employeur a l’obligation de fai­ re immediatement transporter a ses frais, jusqu’a la formation medicale la plus proche, la personne ayant droit a des soins, si son etat le permet, lors- que les soins ne peuvent etre donnes sur place et que l’interesse ne peut sans inconvenient se deplacer par ses propres moyens. » « De werkgever is op eigen kosten verplicht de persoon die recht op ver- zorging heeft en wanneer diens toe- stand het toelaat onmiddellijk naar de dichst bij gelegen geneeskundige formatie te doen overbrengen, wan­ neer de verzorging niet ter plaatse kan verstrekt worden en de belang- hebbende zich niet zonder bezwaar met eigen middelen kan verplaatsen. » Art. 40. (Decret du 30-6-1954) Art. 40. (Decreet van 30-6-1954) « Le Gouverneur General fixe les mesures que doivent prendre les em- ployeurs pour assurer les soins au travailleur et a sa famille. « De Gouverneur-Generaal bepaalt de maatregelen die de werkgevers moeten nemen om de verzorging aan de arbeider en aan zijn gezin te ver- strekken. » Art. 41. (Decret du 30-6-1954) Art. 41. (Decreet van 30-6-1954) « En cas d’accident ou de maladie pouvant engager la responsabilite d’un tiers et ne relevant pas de la legisla­ tion sur les accidents de travail et les maladies professionnelles, l’employeur est tenu d’avertir immediatement 1’administrateur territorial. « In geval van ongeval of van ziek­ te waarvoor een derde aansprakelijk kan gesteld worden en indien het on­ geval of de ziekte niet valt onder de wetgeving op de arbeidsongevallen en de beroepsziekten moet de werkgever onmiddellijk de gewestbeheerder daarvan kennis geven. L’exercice d’une action contre le tiers ne dispense pas l’employeur d’executer ses obligations, conforme- ment a la presente section, sans pre­ judice de son recours contre le tiers responsable. » Het uitoefenen van een vordering tegen de derde ontslaat de werkgever er niet van zijn verplichtingen na te leven overeenkomstig deze afdeling, onverminderd zijn verhaal tegen de verantwoordelijke derde. » Art. 42. Art. 42. Est nulle de plein droit toute stipu­ lation : 1) attribuant a l’employeur le droit d’infliger des amendes depas- sant meme en les totalisant, le salaire du pour le jour dans lequel elles ont ete encourues et meme la moitie de ce Is Van rechtswege nietig, elke be- paling : 1) die aan de werkgever het recht toekent boeten op te leggen welke zelfs in hun geheel genomen het loon te boven gaan dat verschuldigd is voor de dag gedurende dewelke zij salaire si le travailleur n’est pas loge et nourri par l’employeur. werden opgelopen en zelfs de helft van dit loon indien de arbeider noch gehuisvest noch gevoed is door de werkgever. Nulle amende ne peut etre appli- quee que pour la repression des in­ fractions a la discipline du travail ou de l’etablissement. Er mag geen enkele boete toege- past worden tenzij voor de beteuge- ling van de inbreuken op de tucht van het werk of de inrichting. Si, au jour ou le paiement du salaire doit etre effectue, le total des amen- des a retenir depasse la portion ces­ sible et saisissable, telle qu’elle est de- terminee a Particle 26, ce total sera ramene dans les limites de cette por­ tion ; l’excedent des amendes ne pourra, en aucun cas, etre retenu sur les salaires futurs du travailleur; 2) attribuant a l’employeur le droit d'infliger a titre de dommages-inte­ rets des reductions de salaire. Indien op de dag waarop de uitbe- taling van het loon moet geschieden de algeheelheid van de af te houden boeten het afstaanbaar en beslagbaar deel overtreft, zoals dat bij artikel 26 bepaald is, zal deze algeheelheid bin­ nen de grenzen van dit deel worden te- ruggebracht; het overschot van de boeten kan in geen enkel geval afge- houden worden op de toekomstige lo- nen van de arbeider; 2) die aan de werkgever het recht toekent loonsverminderingen op te leggen ten titel van schadevergoedin- gen. Toutefois : a) l’employeur pourra faire des re­ ductions a titre d’indemnite pour per- te, destruction ou deterioration d’ob- jets lui appartenant, pour malfagon ou emploi abusif de materiel, de ma- tieres premieres ou de produits; Noch tans : a) de werkgever zal verminderin- gen opleggen ten titel van vergoeding voor verlies, vernieling of beschadi- ging van voorwerpen hem toebeho- rend, voor gebrek of misbruik van materieel, grondstoffen of producten; b) l’ouvrier n’a pas droit au salai­ re pour les journees pendant lesquelles il a refuse ou s’est abstenu de tra- vailler. b) de arbeider zal geen recht heb- ben op loon voor de dagen waarop hij geweigerd heeft te werken of zich daarvan onthouden heeft. Le Gouverneur de province pourra imposer aux categories d’employeurs qu’il determinera, la tenue d’un re- gistre des amendes et reductions de salaire a titre de dommages-interets infligees a leurs travailleurs et le ver- sement periodique, a une ceuvre agreee par lui, du montant des amen­ des ; De Provinciegouverneur zal aan de door hem bepaalde categorien van werkgevers kunnen opleggen een re­ gister te houden van de boeten en de verminderingen van lonen opgelegd aan hun arbeiders als schadevergoe- ding, en het periodisch storten van het bedrag der boeten aan een door hem aangenomen werk; 3) faisant supporter par le tra­ vailleur le cout des livrets, medailles, insignes ou autres objets qui lui sont remis par l’employeur, soit en vertu d’une disposition legale ou reglemen- taire, soit pour les besoins du service, 3) die de arbeider de kosten doet dragen van de boekjes, herkennings- penningen, kentekens of andere voor­ werpen, welke hem door de werkge­ ver, hetzij krachtens een wettige of bij reglement vastgestelde bepaling, — 1447 — sauf en cas do perte ou de desti uction volontaire. Art. 43. (Decret du 30-6-1954) « Le travailleur a droit, apres au moins une annee de services ininter­ romp us chez le meme employeur, a un conge paye, calcule a raison d une journee par deux mois entiers de ser­ vices de travail, les jours feries y compris. ' Avec l’accord de Femployeur, le travailleur peut cumuler les conges pendant quatre annees au maximum. hetzij voor de benodigdheden van de dienst overhandigd worden, behou- dens in geval van verlies of vrijwillige vernieling. Art. 43. (Decreet van 30-6-1954) « De arbeider heeft recht, na ten minste een jaar ononderbroken dienst bij dezelfde werkgever, op een be- taald verlof, berekend naar rato van een dag per twee voile maanden ar- beidsdienst, de feestdagen inbegrepen. Met de toestemming van de werk­ gever mag de arbeider gedurende ten hoogste vier jaar de verloven samen- voegen. Le travailleur doit utiliser son con­ ge a des fins de repos. » De arbeider moet zijn verlof ge- bruiken om rust te nemen. » Art. 44. (Decret du 30-6-1954) Art. 44. (Decreet van 30-6-1954) « Apres trois annees de services, la duree du conge du travailleur en­ gage a plus de 25 km du lieu du tra­ vail est augmente du temps stricte- ment necessaire pour se rendre du lieu du travail au lieu d'engagement ou de recrutement; en cas- de continuation ou de renouvellement du contrat, le conge est egalement augmente du temps necessaire pour rejoindre le lieu du travail. » « Na drie jaar dienst wordt, voor de arbeider in dienst genomen op meer dan 25 kilometer van de plaats van de arbeid, de duur van het ver­ lof vermeerdera met de tijd die strikt noodzakelijk is om zich van de plaats van de arbeid te begeven naar de plaats van de indienstneming of van de aanwerving; in geval van voortzet- ting of van hernieuwing van het con­ tract wordt het verlof eveneens ver- meerderd met de tijd die nodig is om de plaats van de arbeid opnieuw te bereiken. » Art. 45. (Decret du 30-6-1954) Art. 45. (Decreet van 30-6-1954) « L’aliocation de conge n’est pas due pour les jours de voyage; toute­ fois, Femployeur doit, pour cette pe- riode, remettre au travailleur la con- tre-valeur en especes de la ration pour lui et sa famille, sans que cette obli­ gation soit cumulee avec celle prevue a Farticle 51. » « De verlofvergoeding is niet ver­ schuldigd voor de reisdagen; voor deze periode moet de werkgever even- wel aan de arbeider de tegenwaarde in specien geven van het rantsoen voor hemzelf en voor diens gezin, zon- der dat deze verplichting samenge- voegd wordt met deze in artikel 51 bepaald. » — 1448 Art. 46. (Decret du 30-6-1954) Art. 46. (Decreet van 30-6-1954) « L allocation de conge est egale a la remuneration journaliere dont il jouit au moment du depart en conge, multipliee par le nombre de jours de conge auxquels il a droit. A titre de prime de regularite, lors­ que la periode de services atteint 18 mois, cette allocation est augmentee du montant du dernier salaire jour­ nalier brut multiplie par le nombre de jours de conge. » « De verlofvergoeding is gelijk aan de dagelijkse bezoldiging welke hij op het tijdstip van het vertrek met verlof geniet, vermenigvuldigd met het aantal verlofdagen waarop hij recht heeft. Als regelmatigheidspremie, in geval de periode van diensten waarmede rekening gehouden wordt om het ver­ lof te bepalen achttien maanden te boven gaat, wordt deze vergoeding verhoogd met het bedrag van het laatste dagelijkse brutoloon, verme­ nigvuldigd met het aantal verlofda­ gen. » Art. 47. Art. 47. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « En cas d’engagement pour une duree de trois ans, Pemployeur a l’obligation, lorsque la distance entre la residence du travailleur et le lieu de l’execution du travail depasse vingt-cinq kilometres, de supporter les frais de voyage du travailleur et de sa famille vers le lieu de l’execution du travail. » « In geval van indienstneming voor een duur van drie jaar, is de werkge­ ver, wanneer de afstand tussen de verblijfplaats van de arbeider en de plants waar het werk wordt uitge­ voerd, vijf en twintig kilometer te boven gaat, verplicht de reiskosten te dragen van de arbeider en van diens gezin naar de plants waar het werk wordt uitgevoerd. » Art. 48. Art. 48. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « A l’expiration du contrat, si la distance est superieure a vingt-cinq kilometres, Pemployeur a l’obligation de supporter les frais du voyage du travailleur et de sa famille vers le lieu ou il residait au moment de l’en- gagement ou du recrutement. » ♦ * « Bij het verstrijken van het con­ tract, is de werkgever, indien de af­ stand groter is dan vijf en twintig kilometer, verplicht de kosten te dra­ gen van de terugreis van de arbeider en van diens gezin naar de plaats waar deze op het tijdstip van de in­ dienstneming of de aanwerving ver- bleef. » Art. 49. Art. 49. (Decret du 30-6-1954)* (Decreet van 30-6-1954) « Les voyages s’effectuent par les moyens generalement empruntes par « De reizen geschieden met de middelen gewoonlijk door de inlanders 4 1449 — les indigenes, aux conditions et par les voies et horaires determines pai l’employeur. Toutefois, sur les voies de commu­ nication oil il existe un service public de transport, les indigenes ne peuvent etre achemines a pied vers le lieu du travail si la distance a parcourir ex- cede vingt-cinq kilometres. » aangewend onder de voorwaarden langs de wegen en op de uren oepaald door de werkgever. Langs de verkeerswegen waar een openbare vervoerdienst bestaat, mo- gen de inlanders echter niet te voet naar de plaats van hun werk gezonden worden, indien de af te leggen afstand meer dan vijf en twintig kilometer bedraagt. » Art. 50. (Decret du 30-6-1954) Art. 50. (Decreet van 30-6-1954) « L’employeur satisfait aux obliga­ tions de voyage en remettant au tra­ vailleur ou en payant a sa decharge le montant des frais. » « De werkgever voldoet aan de reisverplichtingen door aan de arbei­ der het bedrag der kosten te overhan- digen of dit bedrag tot zijn outlasting te betalen. » Art. 51. (Decret du 30-6-1954) Art. 51. (Decreet van 30-6-1954) « L’employeur doit, pour toute la duree nor male du voyage, remettre au travailleur la contre-valeur en es­ peces de la ration pour lui et sa famille. « De werkgever moet, voor geheel de normale reisduur, aan de arbeider de tegenwaarde in specien van het rantsoen voor hem en voor zijn gezin overhandigen. En cas de rapatriement, la ration ou sa contre-valeur en especes est ega- lement due au travailleur et a sa fa­ mine jusqu’au jour du depart, sauf si celui-ci est retarde; a) par la negligence du travail­ leur; b) par le refus du travailleur de se coniormer aux instructions de l’em­ ployeur ; c) par une circonstance de force majeure a moins que, pendant cette periode, l’employeur ait du utiliser les services du travailleur. » In geval van repatriering, is het rantsoen of de tegenwaarde ervan in specien eveneens verschuldigd aan de arbeider en aan zijn gezin tot op de dag van het vertrek, behalve wanneer dit wordt uitgesteld : a) door de nalatigheid van de ar­ beider ; b) door de weigering van de ar­ beider om zich te -gedragen naar de onderrichtingen van de werkgever; c) door een geval van overmacht, tenzij de werkgever de diensten van de arbeider gedurende deze periode heeft kunnen gebruiken. » Art. 52. (Decret du 30-6-1954) Art. 52. (Decreet van 30-6-1954) « Le travailleur est tenu au rem- boursement a l’employeur des frais de voyage a l’aller : « De arbeider is gehouden de kos­ ten van de heenreis aan de werkgever terug te betalen : 1450 a) si le contrat a ete rompu par l’employeur pour juste motif aux torts du travailleur; a) indien het contract wegens rechtmatige reden ten laste van de arbeider werd verbroken; b) si le travailleur a rompu le con­ trat a duree determinee sans juste motif; c) si le travailleur met fin a ses services contre le gre de l’employeur avant l’expiration du delai de preavis; d) si le travailleur met reguliere­ ment fin a un contrat a duree inde- terminee avant d’avoir accompli au moins 18 mois de services. b) indien de arbeider het contract van bepaalde duur zonder rechtma­ tige reden heeft verbroken; c) indien de arbeider, tegen de wil van de werkgever, voor het verstrij- ken van de opzeggingstermijn, aan zijn diensten een einde maakt; d) indien de arbeider op een nor­ male wijze aan een contract van onbe- paalde duur een einde maakt alvorens ten minste achttien maanden dienst te hebben volbracht. Le remboursement n’est du que dans la proportion du temps neces- saire au travailleur pour achever son terme de service, sans qu’il soit tenu compte d’une duree superieure a 18 mois. » De terugbetaling is slechts ver- schuldigd in verhouding van de tijd vereist voor de arbeider om zijn diensttermijn te voleinden, zonder dat een duur van meer dan achttien maan­ den wordt in aanmerking genomen. » Art. 53. (Decret du 30-6-1954) Art. 53. (Decreet van 30-6-1954) L’employeur est decharge de l’obli- gation du voyage de retour lorsque le travailleur : « De terugreis is niet ten laste van de werkgever, wanneer de arbeider : a) renonce explicitement au rapa- triement, lors de l’expiration du con­ trat ; a) hij het verstrijken van het con­ tract uitdrukkelijk van de repatrie- ring afziet; b) est etabli regulierement a l’en- droit ou il executait son travail ou a proximite de celui-ci; b) op de plaats waar hij zijn werk uitvoerde of in de nabijheid ervan regelmatig gevestigd is; c) a laisse ecouler trois mois de- puis l’expiration du contrat sans de- mander le rapatriement. » c) sedert het verstrijken van het contract drie maanden heeft laten voorbijgaan zonder zijn repatriering te vragen. » Art. 54. Art. 54. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Dans le cas de resolution du con­ trat par la faute du travailleur, le juge decide, selon les circonstances, si et dans quelle mesure, l’employeur reste tenu au rapatriement. » « In geval van ontbinding van het contract door de schuld van de arbei­ der, beslist de rechter, naar gelang van omstandigheden, of en in welke mate de werkgever tot de verplichting van repatriering gebonden blijft. » - 1451 — Art. 55. (Decret du 30-6-1954) Art. 55. (Decreet van 30-6-1954) « En cas de deces du travailleur, sa famille sera, sauf derogation auto- risee par l’autorite territoriale, rapa- trie aux frais de l’employeur, dans le mois du deces. » « In geval van overlijden van de arbeider, wordt zijn gezin, behoudens door de gewestoverheid toegestane af- wijking, binnen een maand na net overlijden op de kosten van de werk­ gever gerepatrieerd. » Section V. DE LA RESOLUTION DU CONTRAT. Art. 56. Afdeling V. OVER DE VERBREKING VAN HET CONTRACT. Art. 56. L’employeur peut rompre le con­ trat sans preavis et avant l’expiration du terme, lorsque le travailleur man­ que gravement aux obligations du contrat ou, en dehors meme de ses obligations contractuelles, se rend coupable, vijg-a-vis de l’employeur, d’une faute lourde, notamment : De werkgever kan het contract zonder opzegging en voor het verstrij- ken van de termijn verbreken, wan­ neer de arbeider ernstig aan de ver­ plichtingen van het contract te kort komt, of zelfs buiten zijn aangegane verplichtingen, zich tegenover de werkgever aan een zware fout schul- dig maakt, namelijk : 1) lorsque le travailleur se rend coupable d’un acte d’improbite ou de voies de fait ou d’injures graves a l’egard de l’employeur ou de son per­ sonnel ; 1) wanneer de arbeider zich tegen­ over de werkgever of zijn personeel schuldig maakt aan een daad van on- eerlijkheid, handtastelijkheden of zware beledigingen; 2) lorsqu’il leur cause intention- nellement un prejudice materiel pen­ dant ou a l’occasion de l’execution du contrat; 2) wanneer hij hun met opzet ge­ durende of ter gelegenheid van de uitvoering van het contract stoffelijk nadeel berokkent; 3) lorsqu’il se rend coupable de faits immoraux pendant l’execution du contrat; * 3) wanneer hij zich gedurende de uitvoering van het contract aan onze- delijke daden schuldig maakt; 4) lorsqu’il compromet, par son imprudence, la securite de l’etablis- sement, du travail ou du personnel. 4) wanneer hij door zijn onvoor- zichtigheid, de veiligheid van de in- richting van het werk of van het per­ soneel in gevaar brengt. Art. 57. Art. 57. Dans le cas de resolution du con­ trat par la faute du travailleur, le juge decide selon les circonstances, si et dans quelle mesure l’employeur reste encore tenu de l’obligation du rapatriement. In geval van ontbinding van het contract door de schuld van de arbei­ der, beslist de rechter, naargelang van omstandigheden, of en in welke mate de werkgever tot de verplichting van repatriering gebonden blijft. 1452 — Les magistrats et fonctionnaires designes a Particle 91 sont competents a cet effet. De magistraten en de ambtenaren bij artikel 91, aangewezen zijn te dien einde bevoegd. Art. 58. Art. 58. Le travailleur peut rompre l’enga- gement sans preavis et avant l’expi- ration du terme, lorsque Pemployeur manque gravement aux obligations du contrat ou, en dehors meme de ses obligations contractuelles, se rend coupable vis-a-vis du travailleur, d’une faute lourde, notamment : 1) lorsque Pemployeur ou son pre­ pose se rend coupable envers lui d’un acte d’improbite, de voies de fait ou d’injures graves ou tolere, de la part des autres travailleurs, de semblables actes a son egard; 2) lorsque Pemployeur ou son pre­ pose lui cause intentionnellement un prejudice materiel pendant ou a l’oc- casion de l’execution du contrat. De arbeider kan de overeenkomst zonder voorafgaande opzegging en voor het verstrijken van de termijn verbreken, wanneer de werkgever ernstig aan de verplichtingen van het contract te kort komt, of zelfs buiten zijn aangegane verplichtingen zich tegenover de arbeider aan een zware fout schuldig maakt, namelijk : 1) wanneer de werkgever of zijn aangestelde zich tegenover hem schul­ dig maakt aan een daad van oneerlijk- heid, handtastelijkheden of zware beledigingen of dusdanige daden te zijne opzichte toelaat van wege de andere arbeiders; 2) wanneer de werkgever of zijn aangestelde hem met opzet gedurende of ter gelegenheid van de uitvoering van het contract stoffelijk nadeel berokkent. Art. 59. Art. 59. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « A la demande de Pune des par­ ties, le juge peut l’autoriser a rompre le contrat (meme conclu pour une duree determinee) lorsque la conti­ nuation des rapports contractuels est devenue impossible ou intolerable. Le juge peut subordonner la resi- liation du contrat a l’accomplissement d’un preavis ou au paiement d’une in- dernnite, qu’il determine selon les cir- constances. » « Op verzoek van een der partijen, mag de rechter deze machtigen om het contract te verbreken (zelfs indien het afgesloten werd voor een bepaalde duur) wanneer de voortzetting van de contractuele betrekking onmogelijk of ondraaglijk geworden is. De rechter mag de verbreking van het contract afhankelijk maken van de voleinding van een opzeggingster- mijn of de betaling ener vergoeding die hij bepaalt naar gelang van om- standigheden. » Art. 60. Art. 60. Le travailleur peut aussi rompre l’engagement sans preavis et avant l’expiration du terme lorsque, au cours du contrat, sa securite ou sa sante se trouvent exposees a des dangers gra­ ves qu’il n’a pu prevoir au moment De arbeider kan ook zonder vooraf­ gaande opzegging en voor het ver­ strijken van de termijn, de verbinte- nis verbreken, wanneer in de loop van het contract zijn veiligheid of zijn gezondheid aan grote gevaren bloot- — 1453 ou il a contracte, ou lorsque sa mora- lite est mise en peril. Art. 61. (Decret du 30-6-1954) gesteld zijn, welke hij op her oge.i- blik waarop hij het contract sloot met heeft kunnen voorzien of wanneer zijn zedelijkheid in gevaar gesteld is. Art. 61. (Decreet van 30-6-1954) « En cas de maladie ou d’accident, l’employeur ne peut notiiier au tra­ vailleur la resiliation du contrat qu a- pres deux mois d’incapacite d execu­ te!' celui-ci. « In geval van ziekte of ongeval mag de werkgever aan de arbeider het verbreken van het contract niet bete- kenen tenzij na twee maanden onge- schiktheid om het contract uit te voeren. Le contrat prencl fin 15 jours apres la notification. » « Het contract neemt een einde vijftien dagen na de betekening. » Section VI. Afdeling VI. DE LA PREUVE DES OBLIGATIONS DES PARTIES. OVER HET BEWIJS VAN DE VERPLICHTINGEN VAN DE PARTIJEN. Art. 62. Art. 62. La teneur des contrats de travail peut etre etablie par toutes voies de droit, temoins compris. De inhoud van de arbeidscontrac- ten kan door alle rechtsmiddelen vastgesteld worden, getuigen inbe- grepen. Art. 63. Art. 63. Tout contrat de travail revetu du visa prevu a Particle 65 fait preuve des conventions des parties. Aucune preuve n’est admise contre et outre les stipulations qu’il contient. Elk arbeidscontract dat met het bij artikel 65 voorzien visum bekleed is, levert het bewijs op van de overeen- komsten der partijen. Geen bewijs wordt aangenomen tegen en buiten de bepalingen daarin bevat. Art. 64. Art. 64. Tout contrat de travail, meme s’il ne tombe pas sous l’application de Particle ler du present decret, peut etre soumis au visa des autorites competentes, qui ne refuseront de le viser que dans les cas determines par les lois, decrets et reglements. Elk arbeidscontract zelfs als het niet onder de toepassing van artikel 1 van dit decreet valt, kan aan het vi­ sum van de bevoegde overheden on- derworpen worden die niet zullen wei- geren het voor gezien te tekenen, tenzij in de gevallen door de wetten, decreten en reglementen bepaalcl. Art. 65. Art. 65. L’employeur est tenu de soumettre au visa tout contrat dont la duree est De werkgever is gehouden aan het visum te onderwerpen, elk contract 1454 — de plus de six mois, ou qui exonere Femployeur des obligations prevues a Farticle 27, ou qui attribue au travail­ leur un salaire inferieur a celui qui, pour les travailleurs de son age et de ses aptitudes et pour la nature des services qu’il s’est oblige a prefer, est en usage dans la region ou le contrat doit etre execute. Est considere comme conclu pour une duree de plus de six mois, tout contrat de renouvellement dont le nouveau terme, joint au temps de ser­ vice qui reste a accomplir en vertu du contrat anterieur, entraine un en­ gagement continu de plus de six mois. « Il en est de meme lorsque la duree de plusieurs contrats successifs chez le meme employeur atteint un total superieur a 6 mois. » (Decret du 30- 6-1954.) L’employeur qui, dans Fun des cas prevus ci-dessus, a neglige de faire viser le contrat, ne pourra invoquer d’autre preuve que Faveu du travail­ leur, a moins que Fabsence de visa ne resulte d’un refus du travailleur de se presenter a cette formalite. Neanmoins, Femployeur qui n’in- voque un contrat que pour une duree de six mois au plus peut toujours le prouver par toutes voies de droit. waarvan de duur meer dan zes maam den bedraagt, of dat de werkgever vrijstelt van de verplichtingen in arti­ kel 27 bepaald, of dat de arbeider een lager loon toekent dan hetgeen, dat voor de arbeiders van zijn ouderdoni en bekwaamheden en voor de aard van de diensten, welke hij verplicht is te verlenen, in gebruik is, in de streek waar het contract moet uitgevoerd worden. Wordt beschouwd als voor een tijd van meer dan zes maanden gesloten, elke opnieuw aangegane overeen­ komst, iwaarvan de nieuwe termijn gezamelijk met de diensttijd die krachtens de vorige overeenkomst nog te volbrengen blijft, een voortdu- rende verbintenis van meer dan zes maanden teweegbrengt. « Dit geldt eveneens wanneer de duur van ver- schillende opeenvolgende contracten bij dezelfde werkgever, een totaal van meer dan zes maanden bereikt. » (Decreet van 30-6-1954.) De werkgever, die in een der hier- boven voorziene gevallen nagelaten heeft, het contract van gezien te doen tekenen, zal geen ander bewijs dan de bekentenis van de arbeider kunnen inroepen, tenzij de afwezigheid van het visum te wijten is aan het feit dat de arbeider zich niet aangeboden heeft voor deze formaliteit. De werkgever die zich slechts op een contract beroept van een duur van hoogstens zes maand, kan dit al- tijd door alle rechtsmiddelen bewij- zen. Art. 66. Art. 66. A defaut de preuve de la stipulation d’un salaire determine, Femployeur doit au travailleur le salaire en usage dans la region ou le contrat doit etre execute, en tenant compte tant de Fage et des aptitudes du travailleur que de la nature du travail, comme aussi des crises temporaires qui peu­ vent avoir amene une hausse ou une baisse anormale. Bij gebreke aan bewijs van de ver- melding van een vastgesteld loon moet de werkgever aan de arbeider het loon toekennen in voege in de streek waar het contract moet uitge­ voerd worden, rekening houdend zo- wel met de ouderdom en de aanleg van de arbeider als met de aard van het werk, evenals met de tijdelijke crisis- sen welke een abnormale stijging of daling kunnen teweeg brengen. — 1455 — Art. 67. A moins de stipulation contiaire, etabiie par le nouveau contrat vise, lorsque, avant l’expiration de son con­ trat, le’travailleur sur 1’initiative ou avec le consentement de son em­ ployeur, consent a passer au service d’un nouvel employeur, il n’est tenu envers celui-ci que pour le terme qui restait a courir en vertu du contrat primitif et il a droit a des conditions au moins aussi favorables que celles qui etaient etablies par ce meme con­ trat; le nouvel employeur est tenu d’executer toutes les obligations qui incombaient a l’ancien employeur en vertu de l’ancien contrat, au moment ou le nouveau contrat s’est forme, et l’ancien employeur reste solidaire- ment responsable des obligations du nouvel employeur envers le travail­ leur. Art. 67. Wanneer, voor het verstrijken van zijn contract de arbeider op het voor- stel of met de goedkeuring van zijn werkgever aanneemt in de dienst te treden van een nieuwe werkgever, is hij tegenover deze laatste, behoudens tegenstrijdige schikking door het nieuw voor gezien getekend contract vastgesteld, slechts verbonden voor de termijn die nog te lopen bleef krach- tens het oorspronkelijk contract en heeft hij recht op voorwaarden ten minste zo voordelig als die welke bij dit zelfde contract vastgesteld waren; de nieuwe werkgever is gehouden alle verplichtingen te vervullen welke de gewezen werkgever ten laste waren, luidens het oud contract op het ogen- blik dat het nieuwe contract opge- maakt werd, en de gewezen werkge­ ver blijft hoofdelijk verantwoordelijk voor de aangegane verplichtingen van de nieuwe werkgever tegenover de arbeider. Art. 68. Art. 68. Des la formation du contrat, tout travailleur, meme a i’essai, doit etre muni, par l’employeur, d’un livret de travail, dont le modele est determine par le Gouverneur de Province. L’employeur est tenu d’y inscrire : — les noms du travailleur avec indi­ cation de son village et de sa cheffe- rie; — la qualite en laquelle il fournit ses services ou la nature de ceux-ci; ie temps et le lieu ou ils sont pres- tes; — le taux du salaire, et si le travail­ leur doit etre nourri et loge par l’em­ ployeur ; Zohaast het contract opgemaakt is, moet ieder arbeider, zelfs op de proef door de werkgever voorzien worden van een werkboekje waarvan het mo­ del door de Provinciegouverneur wordt vastgesteld. De werkgever is gehouden er in te schrijven : — de namen van de arbeider met ver- melding van zijn dorp en hoofdij; — in welke hoedanigheid hij zijn diensten verleent of de aard van deze diensten; — de tijd en de plaats waar zij wor­ den verleend; — het bedrag van het loon en of de arbeider door de werkgever moet ge- voed en gehuisvest worden; ~7 les epoques de paiement des remu­ nerations ; — de tijdstippen van betaling der bezoldigingen; 1456 i — si elle a ete fixee conventionnelle- ment, la duree de l’engagement; — indien zij bij overeenkomst i3 vastgesteld, de duur van de verbin- tenis; — le lieu et la date de l’engagement et toutes autres mentions qui seraient ordonnees par le Gouverneur de la Province. — de plaats et de datum van de ver- bintenis en alle andere vermeldingen welke door /de Provinciegouverneur zouden bevolen worden. Ce livret doit etre signe par l’em- ployeur ou par son prepose; il doit etre laisse en la possession du travail­ leur, meme apres que celui-ci a cesse ses services. Dit boekje moet door de werkgever of zijn aangestelde getekend worden; het moet in het bezit van de arbeider gelaten worden, zelfs nadat deze zijn diensten geeindigd heeft. Ces dispositions ne sont pas appli- cables aux porteurs et pagayeurs en­ gages en cours de route ou pour un voyage dont la duree n’excede pas quinze jours. Toutefois, le Gouverneur de Province pourra prescrire les for- malites destinees a suppleer au livret. Deze schikkingen zijn niet toepas- selijk op de dragers en pagaaiers aan­ geworven onderweg of voor een reis waarvan de duur vijftien dagen niet te boven gaat. De Provinciegouver­ neur zal evenwel de formaliteiten kun­ nen voorschrijven bestemd om het boekje te vervangen. Art. 69. Art. 69. Les paiements sont inscrits dans le livret a leur date. Il en est de meme des amendes et des retenues; le livret doit indiquer leur motif. Ces inscriptions sont datees et si­ gnees par l’employeur ou par son agent autorise a cette fin. Sans prejudice a l’application de Particle 84, seront rejetees sans exa­ men, les allegations de l’employeur concernant les paiements effectues, les amendes infligees et les retenues operees au cours de l’engagement, si Pinscription n’en a pas ete faite a Pepoque et dans les formes determi- nees par les deux alineas precedents, a moins qu’il prouve qu’il ne lui a pas ete possible de le faire par la faute du travailleur, ou qu’il y ait preuve ecri- te, commencement de preuve par ecrit ou aveu du travailleur. De betalingen worden op nun da­ tum in het boekje ingeschreven. Het- zelfde geldt voor de boeten en afhou­ dingen; het boekje moet hun reden aanduiden. Deze inschrijvingen worden gedag- tekend en ondertekend door de werk­ gever of zijn bearnbte te dien einde gemachtigd. Onverminderd de toepassing van artikel 84, zullen zonder onderzoek verworpen worden, de beweringen van de werkgever betreffende de uitge- voerde bepalingen, de tijdens de ver- bintenis opgelegde boeten en gedane afhoudingen, zo de inschrijving er van niet geschied is op het tijdstip en binnen de vormen door de twee vorige alinea’s bepaald, ten ware hij bewijst dat het hem door de schuld van de arbeider niet mogelijk is geweest zulks, te doen of dat er schriftelijk bewijs, begin van schriftelijk bewijs of bekentenis van de arbeider bestaat. Art. 70. Art. 70. L’usage d’une carte de travail pour­ ra etre rendu obligatoire dans les lo- Het gebruik van een arbeidskaart zal verplichtend kunnen gemaakt wor- 1457 calites. dans les regions et aux cate­ gories de travailleurs que determinera fe Gouverneur de Province. Celui-ci determinera le modele de la carte de travail; il pourra imposer aux employeurs et aux travailleurs les mesures de controle que son em­ ploi necessite. Art. 71. Le Gouverneur General designera les magistrats, fonctionnaires et agents charges de viser les contrats de travail et determinera les formalites du visa. den in de localiteiten, in de streken en voor de categorioen van arbeiders, die de Provinciegouverneur zal be- palen. Deze zal het model der arbeidskaart vaststellen; hij zal aan de werkgevers en aan de arbeiders de controlemaat- regelen kunnen opleggen die voor het gebruik ervan zijn vereist. Art. 71. De Gouverneur Generaal zal de ma- gistraten, ambtenaren en agenten aanduiden die gelast zijn de arbeids- contracten voor gezien te tekenen en zal de formaliteiten van het visum bepalen. Art. 72. Art. 72. Tout contrat presente au visa est redige en un seul exemplaire. Elk aan het visum voorgelegd con­ tract wordt in een enkel exemplaar opgemaakt. L’autorite competente n’accordera le visa qu’apres s’etre assuree que le travailleur a une connaissance par- faite des conditions de son engage­ ment. De bevoegde overheid zal slechts het visum verlenen, na zich verzekerd te hebben dat de arbeider volkomen op de hoogte is van de voorwaarden van zijn verbintenis. Le visa est appose, tant sur le livret prevu a Particle 68 que sur le contrat. Celui-ci est conserve dans les archives de l’autorite. Les juges peuvent en ordonner la communication. Het visum wordt gedrukt zowel op het boekje door artikel 68 voorzien als op het contract. Dit wordt in de archieven van de overheid bewaard. De rechters kunnen er mededeling | van bevelen. L’employeur peut cependant pre-' senter au visa, pour etre conserves par lui, plusieurs copies ou extraits conformes a 1’original. Ceux-ci sont egalement vises. De werkgever kan nochtans ver- schillende afschriften of uittreksels gelijkvormig aan het oorspronkelijk, om door hem bewaard te worden, aan het visum voorleggen. Deze zijn even- eens voor gezien getekend. Art. 73. Art. 73. Le visa des contrats de travail est soumis au paiement d’une taxe fixee a 5 francs par travailleur. Het visum van de arbeidscontracten is onderworpen aan de betaling van een taks vastgesteld op vijf frank per arbeider. Toutefois, quel que soit le nombre de travailleurs engages par le meme contrat, la taxe pergue n’est pas supe- Nochtans, welk ook het aantal ar­ beiders is aangeworven door het zelf- de contract, gaat de ge’inde taks vijf- 1458 — rieure a cinquante francs, pourvu que tous les travailleurs soient engages vis-a-vis d’un meme employeur et aux memes conditions. tig frank niet te boven, vermits al de arbeiders aangeworven worden door dezelfde werkgever en onder dezelfde voorwaarden. Art. 74. Art. 74. Ne donne pas lieu a la perception, le visa appose sur le double du contrat destine a l’employeur et le visa appose sur le livret si ces documents sont pre- sentes au visa en meme temps que le contrat destine a etre conserve par i’Administration. Geeft geen aanleiding tot het innen het visum gedrukt of het dubbel van het contract bestemd voor de werkge­ ver, en het visum gedrukt op het boekje, indien deze stukken terzelf- dertijd aan het visum voorgelegd wor­ den als het contract bestemd om door de Administratie bewaard te worden. Section VII. Afdeling VII. DU RECRUTEMENT. OVER DE AANWERVING. Art. 75. Art. 75. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Par recrutement, on entend tou- tes operations entreprises dans le but de s’assurer ou de procurer a autrui la main-d’oeuvre d’indigenes n’offrant pas spontanement leurs services, soit au lieu du travail, soit dans un bureau public d’emigration ou de placement, soit dans un bureau dirige par une organisation patronale et soumis au controle de l’autorite competente. » « Onder aanwerving verstaat men alle verrichtingen ondernomen om zich zelf of een ander de arbeidskracht te bezorgen van inlanders die hun diensten niet spontaan aanbieden, het­ zij op de plaats van de arbeid, hetzij op een openbaar bureel voor uitwij- king of plaatsing, hetzij op een bu­ reel dat onder de directie staat van een werkgeversorganisatie en dat on- derworpen is aan de controle van be- voegde overheid. » Art. 76. Art. 76. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Lorsque la solicitation emane du futur employeur, il y a contrat de tra­ vail des que l’offre, dans ses elements essentiels, a ete acceptee par l’indi- gene. « Wanneer het verzoek uitgaat van de toekomstige werkgever, bestaat een arbeidscontract zodra het aanbod in zijn wezenlijke bestanddelen door de inlander aangenomen werd. » Lorsque la solicitation emane d’un tiers, il y a contrat de recrutement des que l’indigene a marque son accord sur le principe d’un engagement a plus de vingt-cinq kilometres de sa resi­ dence. » Wanneer het verzoek uitgaat van een derde bestaat een aanwervings- contract zodra de inlander het eens geworden is betreffende het principe van een dienstverbintenis op meer dan vijf en twintig kilometer van zijn ver- blijfplaats. » — 1459 — Art. 77. (Decret du 30-6-1954) « Par le contrat de recrutement, il v a obligation pour le recruteur de fournir, et pour le recrute d’accepter, un contrat de travail pour un em- ployeur determine aux conditions ge­ nerates du decret et a un salaii e au moins egal a celui generalement paye au lieu de destination aux travailleurs de Page et des aptitudes du recrute. » Art. 78. (Decret du 30-6-1954) « Par le contrat de recrutement, le recruteur est, nonobstant toute stipu­ lation contraire, tenu : 1) des la formation du contrat de recrutement et jusqu’a la conclusion du contrat de travail, de fournir au recrute, ainsi qu’a sa famille l’accom- pagnant, un logement convenable, une nourriture saine et suffisante, les soins necessaires en cas de maladie ou d’accident et de mettre a leur dispo­ sition les objets de couchage neces­ saires. Le Gouverneur de Province ou son delegue peut fixer, d’apres les regions et d’apres le lieu d’origine du recrute, les conditions a observer en matiere de logement, de ‘nourriture, de cou­ chage et de soins medicaux; 2) des le surlendemain du jour ou normalernent le recrute devrait etre arrive a destination, de lui verser une indemnity journaliere correspondant aux conditions de salaires promises, sans prejudice a tous dommages et interets; 3) de prendre a sa charge, dans les conditions prevues a l’article 49, le voyage aller et le voyage de retour du recrute et de sa famille. Art. 77. (Decreet van 30-6-1954) « Door het aanwervingscontract ontstaat voor de aanwerver de ver­ plichting een arbeidscontract bij een bepaalde werkgever te verschaffen en voor de aangeworvene dit te aanvaar- den, onder de algemene voorwaarden van het decreet en tegen een loon dat ten minste gelijk is aan hetgene dat doorgaans betaald wordt op de plaats van bestemming aan in dienst geno- men arbeiders die de leeftijd en de bekwaamheden van de aangeworvene hebben. » Art. 78. (Decreet van 30-6-1954) « Krachtens het aanwervingscon­ tract, is de aanwerver niettegenstaan- de elk strijdig beding gehouden : 1) vanaf de totstandkoming van het aan wervingscontract en tot aan het afsluiten van het arbeidscontract aan de aangeworvene, alsook aan zijn gezin dat hem vergezelt te verschaf­ fen : een behoorlijke huisvesting, een gezonde en voldoende voeding, de no­ dige zorgen in geval van ziekte of van ongeval en het nodige slaapgoed te hunner beschikking te stellen. De Provinciegouverneur of zijn ge­ machtigde kan, volgens de streken en volgens de plaats van herkomst van de aangeworvene, de voorwaarden vaststellen die moeten in acht geno- men worden inzake huisvesting, voe­ ding, slaapgoed en geneeskundige zor­ gen. ~ 2) vanaf de tweede dag na de dag waarop de aangeworvene normaal ter bestemming moest aangekomen zijn, hem een dagelijkse vergoeding uit te betalen, die overeenstemt met de be- loofde loonsvoorwaarden, onvermin- derd elke schadevergoeding; 3) de heen- en terugreis van de aangeworvene en diens gezin, in de voorwaarden omschreven bij artikel 49, te laste te nemen. Ces obligations cessent des que le recrute est entre au service de l’em- ployeur, a ete rapatrie au lieu de son recrutement ou refuse de mauvaise foi de prester ses services aux condi­ tions qui lui avaient ete promises. Deze verplichtingen houden op zo_ dra de aangeworvene in dienst getre- den is van de werkgever, gerepa- trieerd is geworden naar de plaats van zijn aanwerving of te kwader trouw weigert zijn diensten te verstrekken in de voorwaarden die hem worden beloofd. Toutefois, le rapatriement est a charge du recruteur ; Nochtans is de rapatriering ten laste van de aanwerver : a) lorsque, entre le moment du re­ crutement et l’entree au service d’un employeur, le recrute est frappe d’in- capacite ou est declare inapte au tra­ vail a la suite d’un examen medical; b) lorsque, pour une cause dont le recrute n’est pas responsable, il n’est pas engage; a) wanneer, tussen het tijdstip van de aanwerving en de indiensttreding bij een werkgever, de aangeworvene getroffen wordt door werkonbe- kwaamheid of voor de arbeid onge- schikt verklaard wordt tengevolge van een geneeskundige onderzoek; b) wanneer, wegens een oorzaak waarvoor hij niet verantwoordelijk is, de aangeworvene niet in dienst geno- men wordt; c) si le recrutement est le resultat d’une erreur, a ete obtenu par dol ou par violence. c) indien de aanwerving het gevolg is van een dwaling, door bedrog of door geweld verkregen werd. En cas de deces du recrute avant son entree au service d’un employeur, sa famille a droit au rapatriement dans les memes conditions. » In geval van overiijden van de aan­ geworvene voor zijn indiensttreding bij een werkgever, heeft zijn gezin recht op repatriering in dezelfde voor­ waarden. Art. 79. Art. 79. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Des la formation du contrat de recrutement, le recrute doit etre mis en possession d’un ecrit indiquant son identite complete, le lieu et la date du recrutement, le nom de l’employeur, le lieu de destination, les conditions de salaire et de duree du contrat de tra­ vail promise la date du debut des pres­ tations de services, les avances sur salaires consenties et toute autre mention que peut prescrire le Gouver- neur de province. « Vanaf de totstahdkoming van het aanwervingscontract wordt de aange­ worvene in het bezit gesteld van een geschrift dat aanduidt zijn volledige identiteit, de plaats en de datum van de aanwerving, de naam van de werk­ gever, de plaats van bestemming, de loonsvoorwaarden en de duur van het beloofde arbeidscontract, de aan- vangsdatum van de dienst prestaties, de toegestane voorschotten op lonen en elke andere vermelding die de pro- vinciegouverneur kan voorschrijven. Cet ecrit est date et signe par le recruteur. Dit geschrift wordt gedagtekend en ondertekend door de aanwerver. Il doit etre Jaisse entre les mains du recrute meme apres son engage­ ment. » Het moet in de handen van de aan- geworvene gelaten worden zelfs na zijn indienstneming. » Art. 80. (Decret du 30-6-1954) Art. 80. (Decreet van 30-6-1954) « Sur le document prevu a Particle precedent sont portes, avec date et signature du recruteur, tous les paie- ments faits au recrute. Ce document a la meme force pro- bante qu’un livret de travail. » « Op het in de voorgaande artikel bepaalde document worden al de som- men ingeschreven die aan de arbeider uitbetaald zijn met de dagtekening en de handtekening van de aanwerver. Dit document heeft dezelfde be- wijskracht als een werkboekje. » Art. 81. (Decret du 30-6-1954) Art. 81. (Decreet van 30-6-1954) « La femme du travailleur suivant son mari au lieu du travail, est munie des le recrutement du mari, d’un pa- gne, et si elle est enceinte ou accom- pagnee d’un enfant non adulte, elle regoit en outre une couverture. » « De vrouw van de arbeider die haar man naar de plaats van de ar­ beid volgt wordt, vanaf de aanwer­ ving van haar man, van een paan voorzien, en indien zij zwanger is of vergezeld van een niet volwassen kind, ontvangt zij daarenboven een deken. » Section VIII. Afdeling VIII. DES SANCTIONS REPRESSIVES. OVER DE STRAFMAATREGELEN. Art. 82. Art. 82. (Decret du 30-6-1954), (Decreet van 30-6-1954) « A la presente section, par « em- ployeur » et « recruteur », on entend les chefs d’entreprises. les patrons, les directeurs, les gerants ou preposes. » « In deze afdeling verstaat men on­ der « werkgever » of « aanwerver », de ondernemingshoofden, de patroons, de directeurs, de zaakvoerders of aan- gestelden. » Art. 83. (Decret du 30-6-1954) Art. 83. (Decreet van 30-6-1954) « Est puni au maximum d’une ser­ vitude penale d’un mois et d’une amende de 2.500 francs ou d’une de ces peines seulement, le recruteur ou l’employeur qui contrevient sciem- ment aux articles 2 et 8. » « Met strafdienst van ten hoogste een maand en met geldboete van 2.500 frank, of met een van die straffen al- leen, wordt gestraft de aanwerver of de werkgever die wetens de artikelen 2 en 8 overtreedt. » — 1462 — Art. 84. (Decret du 30-6-1954) Art. 84. (Decreet van 30-6-1954) « Est puni au maximum d’une ser­ vitude penale d’un mois et d’une amende de 500 francs ou d’une de ces peines seulement, l’employeur, le recruteur ou le travailleur, qui de mauvaise foi dans l’execution du con­ trat de travail, contrevient aux obli­ gations imposees par le decret, la con­ vention ou l’usage. « Met strafdienst ten hoogste van een maand en met geldboete van 500 frank of met een van die straffen al- leen, wordt gestraft de werkgever, de aanwerver of de arbeider die in de uitvoering van het arbeidscontract, te kwader trouw, tekortkomt aan de ver­ plichtingen opgelegd door het de­ creet, de overeenkomst of het gebruik. Le jugement indique les elements constitutifs de la mauvaise foi. Het vonnis vermeldt de bestandde- len der kwade trouw. Il ne sera plus fait application de la servitude penale comme peine prin- cipale dans les regions que determi- nera le Gouverneur General, compte tenu notamment des conditions de tra­ vail et de 1’evolution des indigenes. » De strafdienst zal niet meer toege- past worden als hoofdstraf in de stre- ken die de Gouverneur-Generaal zal aanduiden met inachtneming van de arbeidsvoorwaarden en de ontwikke- lingsgraad der inlanders. » Art. 85. Art. 85. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Est puni au maximum de 500 fr. d’amende le travailleur qui : « Met geldboete van hoogstens 500 frank wordt gestraft de arbeider die : a) se rend coupable d’une infrac­ tion grave ou d’infractions repetees a la discipline du travail ou de l’etablis- sement; a) zich schuldig maakt aan een ernstige inbreuk of aan herhaalde in- breuken op de arbeidstucht of de tucht der onderneming; b) dans le but d’obtenir un enga­ gement ou d’obtenir d’un employeur des avantages qui ne lui sont pas dus, presente des documents faux ou fal­ sifies ou fait croire a l’existence de capacites et d’aptitudes qu’il ne pos- sede pas ou induit l’employeur ten erreur sur la composition de sa fa­ mille ; c) s’engage comme travailleur chez plusieurs employeurs par des contrats qui doivent s’executer simultanement. Le juge pourra, suivant les circon- stances, se borner a admonester le prevenu, avec ou sans condamnation aux frais de la procedure. » b) met het doel een dienstverbin- tenis te bekomen of van een werkge­ ver voordelen te bekomen die hem niet verschuldigd zijn, valse of vervalste stukken voorlegt, of, door bedrieglijke handelingen van het bestaan van be- kwaamheden en geschiktheden die hij niet bezit, doet geloven, of de werkge­ ver in dwaling brengt omtrent de sa- menstelling van zijn gezin; c) bij verscheidene werkgevers als arbeider dienst neemt, met contracten die terzelfder tijd moeten uitgevoerd worden. Naar gelang van omstandigheden, kan de rechter er zich toe beperken de beklaagde te vermanen, met of zon­ der veroordeling tot de kosten van het geding. » _ 1463 Art. 86. (Decret du 30-6-1954) « Sans prejudice a Fapplication du code penal, est puni au maximum d’un mois de servitude penale ou d’une amende de 2.500 francs ou d’une de ces peines seulement : 1) quiconque use de violences, de menaces, de promesses mensongeres ou de manoeuvres frauduleuses soit pour engager ou recruter des indige­ nes, soit pour s’opposer a leur enga­ gement ou a leur recrutement; 2) quiconque, de mauvaise foi, ex­ cite un travailleur a refuser l’execu- tion des obligations qui lui sont impo- sees par le decret ou la convention ou Fempeche d’executer ces obligations. 3) quiconque, volontairement, de- truit ou lacere le livret oude document remis au travailleur en execution des articles 68 et 79 ou rend illisibles les inscriptions qui y sont portees; Art. 86. (Decreet van 30-6-1954) « Onverminderd de toepassing van het wetboek van straf recht, wordt gestraft met ten hoogste een maand strafdienst en een geldboete van 2.500 frank, of met een van deze straffen alleen : 1) al wie gebruik maakt van ge- weld, bedreiging, leugenachtige belof- ten of bedrieglijke handelingen, het­ zij om inlanders in dienst te nemen of aan te werven, hetzij om zich tegen hun indienstneming of aanwerving te verzetten; 2) al wie, te kwader trouw, een ar­ beider aanhitst om te weigeren de verplichtingen na te komen die hem door het decreet of de overeenkomst zijn opgelegd, of die hem belet deze verplichtingen na te komen; 3) al wie, vrijwillig, het werkboek- je of het document vernietigt of ver- scheurt, dat hem werd afgegeven in uitvoering van de artikelen 68 en 79 of die inschrijvingen die hierin wer- den aangebracht onleesbaar maakt; 4) quiconque s’oppose ou tente de s’opposer a Fexercice des pouvoirs qui incombent aux autorites chargees de Fapplication ou du controle du pre­ sent decret. » 4) al wie zich verzet of poogt zich te verzetten tegen de uitoefening van de machten, die toekomen aan de overheden gelast met de toepassing of de controle van dit decreet. Art. 87. (Decret du 30-6-1954) Art. 87. (Decreet van 30-6-1954) « Les amendes peuvent etre infli- gees a Femployeur autant de fois qu’il y a de travailleurs employes dans des conditions contraires au decret, sans toutefois exceder dix mille francs. « De geldboeten kunnen aan de werkgever zoveel maal opgelegd wor­ den als er arbeiders gebezigd worden onder voorwaarden die strijdig zijn met het decreet zonder dat zij echter 10.000 frank mogen te boven gaan. En cas de recidive dans les deux ans a partir de la condamnation ante- rieure, les peines sont doublees sans que le total des amendes puisse depas­ ser vingt mille francs. » In geval van herhaling binnen de twee jaar die volgen op de vorige veroordeling, worden de straffen ver- dubbeld, zonder dat het totaal der geldboeten 20.000 frank mag te boven gaan. » 1464 — Art. 88. (Decret du 30-6-1954) Art. 88. 1 (Decreet van 30-6-1954) X « Les poursuites pour infraction aux articles 84 et 85 ne sont intentees contre les travailleurs que sur la plain- te de Femploye. » « De vervolgingen voor inbreuk op de artikelen 84 en 85 worden enkel op klacht van de werkgever tegen de ar­ beiders ingesteld. » Art. 89. Art. 89. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « En cas de condamnation a une peine de servitude penale, le juge peut reduire ou meme lever les amen­ des infligees par l’employeur pour les faits qui ont motive la condamnation. « In geyal van veroordeling tot strafdienst, kan de rechter de geld- boeten verminderen, die de werkgever heeft opgelegd wegens daden welke tot de veroordeling aanleiding geven, ofwel kan hij die zelfs opheffen. » Art. 90. Art. 90. (Decret du 30-6-1954) (Decreet van 30-6-1954) « Les employeurs sont civilement responsables du paiement des amen­ des prononcees a charge de leurs pre­ poses en vertu du present decret ou de ses mesures d’execution. » « De werkgevers zijn burgerlijk verantwoordelijk voor de betaling der geldboeten uitgesproken ten laste van hun aangestelden, krachtens dit de­ creet of krachtens de uitvoerings- maatregelen daarvan. » I Section IX. Afdeling IX. DE LA PROTECTION DES TRAVAILLEURS. OVER DE BESCHERMING VAN DE ARBEIDERS. Art. 91. (Decret du 30-6-1954) Art. 91. (Decreet van 30-6-1954) / « Le Gouverneur General, les Gou- verneurs de Province, les Procureurs Generaux, les Officiers du Ministere Public, les agents du Service Territo­ rial et de l’lnspection du Travail exer- cent une protection speciale sur les travailleurs. « De Gouverneur-Generaal, de Pro- vinciegouverneurs, de Procureurs-Ge- neraal, de Officieren van het Open- baar Ministerie, de ambtenaren van de Gewestdienst en van de Arbeids- inspectie oefenen een bijzondere be- scherming uit op de arbeiders. Les Officiers du Ministere Public peuvent agir au civil, par voie d’ac- tion principale, au nom et dans l’inte- ret des travailleurs qui ont ete leses. De Officieren van het Openbaar Ministerie kunnen burgerlijk bij we- ge van hoofclgeding, uit naam en in het belang der benadeelde arbeiders, handelen. » 1465 — Art. 2. Art. 2. Les dispositions du decret du 30 juin 1954 entreront en vigueur a la date que le Gouverneur General deter- minera et, au plus tard, un an apres sa publication au Bulletin Officiel du Congo Beige. De bepalingen van het decreet van 30 Juni 1954 zullen in werking treden op de datum die de Gouverneur-Gene­ raal zal bepalen, ten laatste een jaar na zijn verschijnen in het Ambtelijk Blad van Belgisch Kongo. Pendant une periode de trois ans, le decret precite ne s’appliquera qu’aux contrats conclus ou renouve- les apres sa mise en vigueur. Gedurende een periode van drie jaar zal vernoemd decreet slechts toepas­ selijk zijn op de contracten afgeslo- ten of hernieuwd na zijn inwerking treding. Toutefois, sont applicables des Ten- tree en vigueur de ce decret, a tous les contrats, quel que soit le montant de la remuneration : Zijn nochtans toepasselijk vanaf de inwerking treding van dit decreet, voor alle contracten welk ook het be- drag van de bezoldiging weze : — les dispositions relatives aux acci­ dents, aux maladies, aux conges, aux voyages, au recrutement et aux sanc­ tions repressives. — de bepalingen betreffende de onge- vallen, de ziekten, het verlof, de rei- zen, het recruteren en de strafmaat- regelen. Les stipulations des contrats en cours, lors de la mise en vigueur de ce decret, reconnaissant aux travail­ leurs des avantages superieurs a ceux prevus par le decret, restent obliga- toires jusqu’a l’expiration des dits contrats. De bepalingen van de lopende con­ tracten, op het ogenblik van de in werking treding van dit decreet, waarbij aan de arbeiders voordelen worden toegekend die groter zijn dan deze voorzien door het decreet, blijven verplichtend tot het einde van de ge- noemde contracten. Donne a Bruxelles, le 19 juillet 1954. Gegeven te Brussel, de 19 Juli 1954. BAUDOUIN Par le Roi : Le Ministre des Colonies, Van Koningswege : De Minister van Kolonien, A. Buisseret.